Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh về đầu tư quân sự ở thành phố Carlisle, bang Pennsylvania ngày 15-7, Tổng thống Donald Trump cho biết chính quyền đang triển khai chiến dịch mạnh tay đối với các tài xế xe tải không có tư cách nhập cư hợp pháp.
“Chúng tôi sẽ tuyển các cựu quân nhân và đào tạo họ lái xe tải nhiều hơn để thay thế những tài xế không có tư cách nhập cư hợp pháp”, ông nói, cáo buộc nhóm tài xế này gây ra nhiều vụ tai nạn giao thông, song không đưa ra bằng chứng cho nhận định này.
Nhà lãnh đạo cũng tuyên bố bất kỳ người Mỹ nào từng điều khiển xe tải hạng nặng trong quân đội sẽ tự động đủ điều kiện được cấp giấy phép lái xe thương mại, dù chưa công bố chi tiết về cách thức triển khai chính sách.
Theo tờ New York Times, phát biểu của ông Trump phản ánh nỗ lực rộng hơn của Nhà Trắng nhằm siết các quy định đối với người nhập cư làm nghề lái xe tải, kể cả những người đang cư trú hợp pháp tại Mỹ.
Hồi tháng 3, khoảng 200.000 tài xế nhập cư có giấy phép sinh sống và làm việc hợp pháp tại Mỹ đã bị thu hồi giấy phép lái xe thương mại.
Trong nhiều năm qua, ông Trump nhiều lần cho rằng các tài xế nhập cư là nguyên nhân dẫn đến các vụ tai nạn liên quan xe đầu kéo và xe tải hạng nặng.
Tại sự kiện ngày 15-7, ông tiếp tục khẳng định nhiều tài xế nhập cư không đọc được biển báo giao thông và sử dụng ma túy.
Tuy nhiên theo tờ báo, hiện chưa có nghiên cứu toàn diện nào xác định có bao nhiêu vụ tai nạn xe tải tại Mỹ liên quan đến các tài xế nhập cư.
Trên thực tế, người nước ngoài muốn lái xe tải thương mại tại Mỹ vẫn phải có giấy phép lao động hợp lệ, học tại các trường đào tạo được cấp phép và vượt qua các kỳ thi sát hạch giống như mọi tài xế khác.
Để bảo vệ lập trường của mình, ông Trump nhắc đến vụ tai nạn xảy ra trong tháng này tại bang Pennsylvania khiến một cảnh sát tuần tra thiệt mạng.
Bộ An ninh nội địa Mỹ cho biết tài xế xe đầu kéo gây tai nạn là một người Haiti không có giấy tờ cư trú hợp pháp nhưng sở hữu giấy phép lái xe thương mại do bang Massachusetts cấp. Luật sư của tài xế nói thân chủ của mình đang trong quá trình xin tị nạn.
Kế hoạch hạn chế người nhập cư sinh sống và làm việc hợp pháp tại Mỹ xin giấy phép lái xe tải đã vấp phải nhiều chỉ trích và thách thức pháp lý kể từ khi được công bố năm ngoái.
Nghề lái xe tải ở Mỹ từ lâu đã thu hút nhiều người nhập cư nhờ mức thu nhập tương đối cao, trong khi cựu quân nhân cũng tham gia lĩnh vực này với tỉ lệ lớn. Hiện ít nhất 1/10 tài xế xe tải tại Mỹ là cựu quân nhân, cao gấp đôi tỉ lệ trong lực lượng lao động nói chung.
Theo Đài Fox News, động thái này diễn ra sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo nước này sẽ sớm triển khai mẫu hộ chiếu đặc biệt có in hình Tổng thống Trump ở bìa trong, nhân dịp kỷ niệm 250 năm Ngày Quốc khánh Mỹ.
Ngày 29-4, Thống đốc California Gavin Newsom - một trong những người thường xuyên chỉ trích ông Trump - đã đăng tải lên mạng xã hội hình ảnh một loại giấy phép lái xe California "phiên bản đặc biệt" với chân dung chính mình.
"Nhân dịp kỷ niệm 175 năm thành lập California, chúng tôi sẽ ra mắt một loại bằng lái xe đặc biệt cho tất cả người dân vào mùa hè này.
Nó sẽ có hình ảnh chất lượng cao, đẹp trai của tôi. Đây sẽ là bằng lái xe tuyệt nhất từ trước đến nay trong lịch sử" - thông báo từ Văn phòng Thống đốc cho biết.
Trước động thái này, Nhà Trắng phản hồi rằng Tổng thống Trump "đang tập trung vào việc cứu đất nước, không phải tìm kiếm sự công nhận".
"Những ai cảm thấy có vấn đề khi Tổng thống Trump tôn vinh sự vĩ đại của đất nước trong dịp kỷ niệm lịch sử 250 năm rõ ràng đang mắc một 'căn bệnh' nghiêm trọng và không thể chữa được mang tên 'Hội chứng rối loạn tâm thần do ông Trump', hay 'Hội chứng ám ảnh ông Trump' (Trump Derangement Syndrome)" - người phát ngôn Nhà Trắng tuyên bố.
Theo Fox News, từ năm ngoái, ông Newsom thường xuyên đăng tải những bài viết châm biếm ông Trump trên mạng xã hội. Mới đây ông cũng chia sẻ một hình ảnh chế hộ chiếu Mỹ in hình Tổng thống Trump cùng tỉ phú tai tiếng Jeffrey Epstein.
Trong một bài đăng khác, ông Newsom tiếp tục gọi Tổng thống Trump là "kẻ thua cuộc" - cụm từ mà ông chủ Nhà Trắng thường xuyên sử dụng để công kích các đối thủ.
Biến thể Shahed mới của Nga mang tên Geran-4 Siker được trang bị hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) sử dụng thị giác máy tính để xác định mục tiêu.
Hãng tin UNIAN cho biết, hệ thống này cho phép UAV tự động nhận diện và bám theo các mục tiêu mặt đất trong giai đoạn cuối của chuyến bay, qua đó nâng cao độ chính xác khi tấn công.
Phiên bản Geran-4 cơ sở sử dụng động cơ phản lực, có lực đẩy 160kg, đạt tốc độ tối đa khoảng 500km/h và mang đầu đạn nổ mạnh hoặc nhiệt áp nặng 50kg, hoặc đầu đạn nhiệt áp mở rộng nặng 90kg.
Theo Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR), Nga bắt đầu sử dụng Geran-4 trong thực chiến nhằm vào các mục tiêu Ukraine từ tháng 5/2026.
Tốc độ 300 km/h được truyền thông Nga công bố đối với biến thể Siker thấp hơn đáng kể so với đánh giá của HUR về tốc độ tối đa 500km/h của Geran-4, và phù hợp hơn với tốc độ hành trình của nền tảng này.
Ngay cả ở tốc độ 300km/h, Geran-4 Siker vẫn nằm ở ngưỡng trên của khả năng đánh chặn bằng các UAV đánh chặn giá rẻ của Ukraine. Ngoài ra, hệ thống thị giác máy tính còn bổ sung khả năng dẫn đường vào mục tiêu mà các biện pháp tác chiến điện tử khó có thể vô hiệu hóa trong những giây cuối trước khi va chạm.
Geran-4 được sản xuất tại Đặc khu Kinh tế Alabuga ở Cộng hòa Tatarstan thuộc Nga. Đây là cơ sở sản xuất UAV Shahed lớn nhất của Nga.
Theo đặc phái viên của Tổng thống Ukraine về chính sách trừng phạt Vladyslav Vlasiuk, một UAV Shahed sản xuất tại Alabuga chứa tới 294 linh kiện nhập khẩu từ nước ngoài.
Các biến thể sử dụng động cơ phản lực đòi hỏi thêm nhiều linh kiện nước ngoài, bao gồm động cơ turbojet và các hệ thống nhiên liệu - động lực, khiến chi phí sản xuất mỗi chiếc cao hơn và dễ bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt hơn khi sản xuất hàng loạt.
Nga bắt đầu đẩy mạnh quá trình chuyển đổi từ các UAV Shahed sử dụng động cơ xăng sang các phiên bản phản lực trong năm 2026. Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, tỷ lệ đánh chặn các UAV Shahed dùng động cơ xăng đã đạt 90% trong tháng 6. Để đối phó, Nga triển khai các biến thể Shahed phản lực có tốc độ cao hơn khả năng truy đuổi của các UAV đánh chặn giá rẻ của Ukraine.
Ukraine tìm cách đối phó
Tháng 6/2026, hai công ty quốc phòng Ukraine là General Cherry và STRIX đã tích hợp bộ tăng tốc hóa học vào UAV đánh chặn chống UAV mang tên Bullet, nhằm mục đích truy đuổi và tiêu diệt các biến thể Shahed phản lực.
Bộ tăng tốc sử dụng năng lượng hóa học này được thiết kế để thu hẹp khoảng cách về tốc độ xuất hiện sau khi Nga đưa vào sử dụng các phiên bản Shahed-136 cải tiến sử dụng động cơ phản lực.
Ngoài ra, Ukraine cũng đã triển khai các UAV đánh chặn tự hành được tích hợp AI. Tháng 6/2026, Lực lượng Phòng vệ Ukraine đã thử nghiệm thực chiến một UAV đánh chặn tự động sử dụng AI để đối phó với một UAV Shahed của Nga tại tỉnh Kharkov. Hệ thống này tự động hóa tới 95% quá trình tác chiến, từ lúc phóng cho đến khi hạ mục tiêu.
Ukraine đã phát triển UAV đánh chặn cất cánh thẳng đứng hoàn toàn tự động đầu tiên trên thế giới mang tên LITAVR. Theo tuyên bố của nhà phát triển F-Drones, hệ thống này có khả năng tự cất cánh, truy đuổi và hạ mục tiêu trên không mà không cần người điều khiển trong suốt quá trình bay.
Các công ty quốc phòng Ukraine đang tăng cường tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ thị giác máy tính vào các nền tảng không người lái. Điều này cho phép tạo ra những hệ thống có khả năng vượt qua hiệu quả các biện pháp tác chiến điện tử của đối phương.
Cuộc đối đầu AI với AI trong tác chiến đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn từng ngày. Điều đó cho thấy bản chất của cuộc chiến tiêu hao đang rõ ràng: Một bên sẽ ứng dụng công nghệ để phát triển vũ khí mới, gia tăng lợi thế và bên kia sẽ tìm ra cách ứng dụng công nghệ mới nhằm đối phó.
Trung Quốc đại lục đã tăng cường chiêu mộ nhân tài trong lĩnh vực bán dẫn nhằm gia tăng tính tự chủ cũng như thực hiện hóa những bước đột phá về trí tuệ nhân tạo (AI) trong cuộc cạnh tranh công nghệ gay gắt với Mỹ. Tuy nhiên, chiến lược đó đang khiến nhiều công ty của đại lục bị nhà chức trách Đài Loan sờ gáy vì nghi ngờ có hành vi lôi kéo nhân tài bất hợp pháp, theo tờ South China Morning Post.
Tuần trước, Cơ quan Điều tra Đài Loan thông báo đã điều tra 11 công ty đại lục vì nghi ngờ lôi kéo nhân tài trong lĩnh vực bán dẫn và công nghệ cao. Các công ty bị điều tra chuyên về mảng chip bán dẫn, ứng dụng AI và sản xuất điện tử. Để che giấu gốc gác từ đại lục, các công ty này bị cáo buộc đã lập công ty bình phong để hoạt động kinh doanh tại Đài Loan và tuyển dụng người địa phương dù chưa được chính quyền sở tại cấp phép.
Theo Reuters, Đài Loan đã ra luật cấm Trung Quốc đại lục đầu tư vào một số mảng trong chuỗi cung ứng bán dẫn như thiết kế chip, trong khi những khoản đầu tư vào mảng đóng gói chip phải được xem xét trước mới được cấp phép. Điều này khiến cho các công ty chip của đại lục khó hoạt động hợp pháp trên hòn đảo.
Theo Cơ quan Điều tra Đài Loan, cuộc điều tra mới nhất là một phần của nỗ lực triệt phá hành vi thu hút nhân tài trái phép từ đại lục, với 100 vụ được xử lý từ năm 2020. Năm 2025, cơ quan này cũng điều tra SMIC, công ty đúc chip bán dẫn lớn nhất Trung Quốc, với cáo buộc lôi kéo trái phép nhân sự từ Đài Loan.
Những động thái của nhà chức trách Đài Loan gần đây cho thấy nhu cầu ngày càng tăng từ các công ty đại lục đối với nguồn nhân sự có kinh nghiệm trong mảng bán dẫn và AI. Mặc dù đã đạt những bước tiến đáng kể trong ngành này, Bắc Kinh vẫn bị ảnh hưởng bởi sự kiểm soát chặt chẽ của Washington trong việc tiếp cận công nghệ cao. Trong khi Mỹ tập trung kiểm soát xuất khẩu và thu hút nguồn vốn ngoại, Trung Quốc chú trọng vào công tác nhân tài, yếu tố được cho là sẽ thúc đẩy những đổi mới tiếp theo về AI. Các viện chuyên biệt được thành lập tại khắp các đại học hàng đầu Trung Quốc. Những đơn vị này cùng các doanh nghiệp lớn trong nước cũng đầu tư mời gọi nhân tài từ nước ngoài về.
Đài Loan, quê hương của hãng sản xuất chip lớn nhất thế giới TSMC, từ lâu được xem là cái nôi của nhân tài ngành bán dẫn và đã bị nhòm ngó không chỉ từ các công ty đại lục mà còn từ những bên khác như Mỹ. Tổng giám đốc điều hành Liang Mong Song và cựu Phó chủ tịch Chiang Shang Yi của SMIC đều từng làm việc cho TSMC. Năm ngoái, việc cựu Phó chủ tịch cấp cao của TSMC Lo Wei Jen được Tập đoàn Intel (Mỹ) tuyển dụng đã bị giới công tố viên Đài Loan điều tra vì nghi ngờ rò rỉ bí mật. Từ năm 2021, chính quyền Đài Loan đã cấm công ty đại lục tuyển nhân sự mảng bán dẫn người Đài Loan. Bên cạnh đó, Đài Bắc còn mạnh tay đối với hoạt động thu hút nhân tài trái phép bằng cách ban hành mức phạt nặng hơn đối với những hành vi chiếm đoạt bí mật thương mại và gián điệp kinh tế. Đài Loan cũng đang đối diện tình trạng thiếu lao động với báo cáo gần đây cho thấy hơn 3/4 công ty bán dẫn Đài Loan gặp khó trong tuyển nhân sự trên hòn đảo.
