Trung Quốc đại lục đã tăng cường chiêu mộ nhân tài trong lĩnh vực bán dẫn nhằm gia tăng tính tự chủ cũng như thực hiện hóa những bước đột phá về trí tuệ nhân tạo (AI) trong cuộc cạnh tranh công nghệ gay gắt với Mỹ. Tuy nhiên, chiến lược đó đang khiến nhiều công ty của đại lục bị nhà chức trách Đài Loan sờ gáy vì nghi ngờ có hành vi lôi kéo nhân tài bất hợp pháp, theo tờ South China Morning Post.
Tuần trước, Cơ quan Điều tra Đài Loan thông báo đã điều tra 11 công ty đại lục vì nghi ngờ lôi kéo nhân tài trong lĩnh vực bán dẫn và công nghệ cao. Các công ty bị điều tra chuyên về mảng chip bán dẫn, ứng dụng AI và sản xuất điện tử. Để che giấu gốc gác từ đại lục, các công ty này bị cáo buộc đã lập công ty bình phong để hoạt động kinh doanh tại Đài Loan và tuyển dụng người địa phương dù chưa được chính quyền sở tại cấp phép.
Theo Reuters, Đài Loan đã ra luật cấm Trung Quốc đại lục đầu tư vào một số mảng trong chuỗi cung ứng bán dẫn như thiết kế chip, trong khi những khoản đầu tư vào mảng đóng gói chip phải được xem xét trước mới được cấp phép. Điều này khiến cho các công ty chip của đại lục khó hoạt động hợp pháp trên hòn đảo.
Theo Cơ quan Điều tra Đài Loan, cuộc điều tra mới nhất là một phần của nỗ lực triệt phá hành vi thu hút nhân tài trái phép từ đại lục, với 100 vụ được xử lý từ năm 2020. Năm 2025, cơ quan này cũng điều tra SMIC, công ty đúc chip bán dẫn lớn nhất Trung Quốc, với cáo buộc lôi kéo trái phép nhân sự từ Đài Loan.
Những động thái của nhà chức trách Đài Loan gần đây cho thấy nhu cầu ngày càng tăng từ các công ty đại lục đối với nguồn nhân sự có kinh nghiệm trong mảng bán dẫn và AI. Mặc dù đã đạt những bước tiến đáng kể trong ngành này, Bắc Kinh vẫn bị ảnh hưởng bởi sự kiểm soát chặt chẽ của Washington trong việc tiếp cận công nghệ cao. Trong khi Mỹ tập trung kiểm soát xuất khẩu và thu hút nguồn vốn ngoại, Trung Quốc chú trọng vào công tác nhân tài, yếu tố được cho là sẽ thúc đẩy những đổi mới tiếp theo về AI. Các viện chuyên biệt được thành lập tại khắp các đại học hàng đầu Trung Quốc. Những đơn vị này cùng các doanh nghiệp lớn trong nước cũng đầu tư mời gọi nhân tài từ nước ngoài về.
Đài Loan, quê hương của hãng sản xuất chip lớn nhất thế giới TSMC, từ lâu được xem là cái nôi của nhân tài ngành bán dẫn và đã bị nhòm ngó không chỉ từ các công ty đại lục mà còn từ những bên khác như Mỹ. Tổng giám đốc điều hành Liang Mong Song và cựu Phó chủ tịch Chiang Shang Yi của SMIC đều từng làm việc cho TSMC. Năm ngoái, việc cựu Phó chủ tịch cấp cao của TSMC Lo Wei Jen được Tập đoàn Intel (Mỹ) tuyển dụng đã bị giới công tố viên Đài Loan điều tra vì nghi ngờ rò rỉ bí mật. Từ năm 2021, chính quyền Đài Loan đã cấm công ty đại lục tuyển nhân sự mảng bán dẫn người Đài Loan. Bên cạnh đó, Đài Bắc còn mạnh tay đối với hoạt động thu hút nhân tài trái phép bằng cách ban hành mức phạt nặng hơn đối với những hành vi chiếm đoạt bí mật thương mại và gián điệp kinh tế. Đài Loan cũng đang đối diện tình trạng thiếu lao động với báo cáo gần đây cho thấy hơn 3/4 công ty bán dẫn Đài Loan gặp khó trong tuyển nhân sự trên hòn đảo.
Động thái ngoại giao này gây bất ngờ vì xưa nay, chính phủ Hàn Quốc vẫn phủ nhận mọi cáo buộc của phía Triều Tiên và luôn quả quyết không liên quan vụ việc.
Trên thực tế, ông Lee không thể hành xử khác sau khi kết quả điều tra do chính chính phủ Hàn Quốc được công bố cho thấy có quan chức nước này đứng phía sau vụ việc. Kết quả điều tra như thế buộc ông Lee phải thể hiện thái độ chính thức của chính phủ Hàn Quốc về vụ việc và không thể chối bỏ trách nhiệm.
Tuy không phải là lời xin lỗi chính thức của phía Seoul nhưng thông điệp của ông Lee gửi tới Bình Nhưỡng vẫn là sự xác nhận trách nhiệm liên đới của chính phủ Hàn Quốc trong chừng mực nhất định. Vì thế, việc ông Lee bày tỏ quan điểm lấy làm tiếc về vụ việc là cách thích hợp nhất về ngoại giao và hiệu quả nhất trên thực tế giúp giảm thiểu tối đa tác động tai hại và hệ lụy tiêu cực của vụ việc đối với mối quan hệ giữa hai nước trên bán đảo Triều Tiên.
Nhưng đồng thời, cách xử lý vụ việc như thế còn tạo cơ hội cho ông Lee thể hiện thiện chí hòa giải với Triều Tiên. Giảm căng thẳng và đối đầu trong quan hệ giữa Hàn Quốc với Triều Tiên vốn là định hướng chiến lược trọng tâm trong chính sách đối ngoại của vị tổng thống này. Làm việc buộc phải làm mà đồng thời thực thi được chiến lược ấy thật rất thức thời và đắc dụng.
Theo các nguồn thạo tin của Đài CNN và tờ New York Post, Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan bị cách chức vào hôm 22-4 do căng thẳng trong dự án đóng tàu "Hạm đội Vàng" với Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Pete Hegseth, cũng như mối quan hệ thân cận của ông Phelan với Tổng thống Donald Trump.
Đây là diễn biến bất ngờ vì Hải quân Mỹ đang đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch phong tỏa các cảng của Iran.
Nhiều nguồn tin tiết lộ căng thẳng giữa ông Phelan và ông Hegseth đã kéo dài nhiều tháng.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ cho rằng ông Phelan triển khai dự án đóng tàu quá chậm chạp và không hài lòng khi ông Phelan "vượt cấp" để liên lạc trực tiếp với Tổng thống Trump.
Ông Phelan còn có bất đồng với Thứ trưởng Quốc phòng Steve Feinberg. Ông được cho là muốn nắm quyền kiểm soát các vấn đề liên quan đến đóng tàu và mua sắm cho hải quân - các công việc thuộc thẩm quyền của ông Phelan.
Bất đồng lên đến đỉnh điểm vào hôm 22-4 trong cuộc họp giữa ông Trump và ông Hegseth tại Nhà Trắng về vấn đề đóng tàu.
Nhà lãnh đạo Mỹ, vốn đã không hài lòng với tiến độ chậm, sau cùng đã bị thuyết phục rằng cần thay thế ông Phelan để bổ nhiệm một người có thể làm việc nhanh hơn.
Ông Trump đã yêu cầu ông Hegseth "xử lý việc này". Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ sau đó nhắn tin yêu cầu ông Phelan từ chức hoặc bị sa thải.
Tuy nhiên ông Phelan dường như không tin ông Trump đã biết về tin nhắn này.
Các nguồn tin cho biết ông Phelan đã liên lạc với giới chức Nhà Trắng để hỏi liệu họ hay tổng thống có biết việc ông bị yêu cầu từ chức hay không, và sau đó còn trực tiếp đến Nhà Trắng để xác nhận.
Ông Phelan cuối cùng đã gặp ông Trump ở khu vực Cánh Tây và được thông báo rằng ông đã mất chức.
Đây là lần đầu tiên một bộ trưởng quân chủng do Tổng thống Donald Trump đề cử bị sa thải, song thực tế Bộ trưởng Hegseth đã thay thế nhiều sĩ quan quân đội cấp cao kể từ khi lên lãnh đạo Lầu Năm Góc.
Trước khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Hải quân vào năm 2025, ông Phelan là một doanh nhân và không có kinh nghiệm về quân sự. Vợ chồng ông từng gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của ông Trump.
Khi bổ nhiệm ông Phelan, Tổng thống Trump cho rằng ông "sẽ là một lực lượng mạnh mẽ cho các quân nhân hải quân và là nhà lãnh đạo kiên định trong việc thúc đẩy tầm nhìn Nước Mỹ trên hết của tôi".
Thứ trưởng Hải quân Hùng Cao sẽ đảm nhiệm vai trò quyền Bộ trưởng Hải quân. Ông đã phục vụ trong quân đội Mỹ trong 25 năm và từng tham gia các nhiệm vụ tại Iraq, Afghanistan và Somalia.
Bộ trưởng Hải quân phụ trách hơn 900.000 nhân sự và ngân sách hằng năm hơn 210 tỉ USD.
Một nguồn tin từ Đảng Cộng hòa cho biết ông Trump kỳ vọng việc thay đổi lãnh đạo sẽ không làm ảnh hưởng đến cuộc chiến của Mỹ với Iran.
Ron Shinnick, người đứng đầu thị trấn Cohutta, phía tây bắc bang Georgia, Mỹ, hồi đầu tuần đóng cửa Sở Cảnh sát Cohutta và sa thải toàn bộ 10 sĩ quan tại đây, kênh tin tức Mỹ WDEF ngày 9/5 đưa tin. Điều này khiến thị trấn với gần 1.000 dân không có lực lượng cảnh sát đảm bảo trị an.
Sáng 6/5, một thông báo được dán trên cửa của sở cảnh sát với nội dung: "Sở đã bị giải thể, toàn bộ nhân sự bị sa thải". Chưa rõ liệu các sĩ quan có được thông báo trước về quyết định này hay không.
Việc toàn bộ lực lượng thực thi pháp luật của thị trấn bị sa thải đã làm dấy lên những câu hỏi về năng lực lãnh đạo của Thị trưởng, nghi vấn về hành vi trả đũa và nguy cơ mất an toàn tại thị trấn Cohutta.
Quyết định được Thị trưởng Shinnick đưa ra sau khi các sĩ quan Sở Cảnh sát Cohutta bị cho là đã có những "bình luận không phù hợp" trên Facebook về vợ ông, bà Pat Shinnick.
Pat Shinnick từng giữ chức thư ký chính quyền thị trấn Cohutta, nhưng bị sa thải với cáo buộc tạo ra "môi trường làm việc thù địch". Tháng trước, các sĩ quan Sở Cảnh sát Cohutta nộp đơn khiếu nại, cáo buộc bà Pat Shinnick vẫn tiếp tục làm việc dù đã bị cách chức và tiếp tục có quyền truy cập vào thông tin cá nhân của cư dân trong thị trấn.
Sau những khiếu nại, Thị trưởng Shinnick, cảnh sát trưởng Greg Fowler và luật sư thị trấn Brian Rayburn cho biết trong một cuộc họp báo rằng mọi việc đã được giải quyết thông qua "đối thoại cởi mở và hòa giải trên tinh thần thiện chí".
Nhưng một tuần sau, toàn bộ Sở Cảnh sát Cohutta bị giải tán.
"Tất cả chuyện này đều bắt nguồn từ thù hằn cá nhân của Thị trưởng. Tôi hoàn toàn tin là như vậy", cựu trung sĩ cảnh sát Jeremy May nói với truyền thông. "Chúng tôi đã đấu tranh vì sự minh bạch và kết quả là tất cả mọi người đều mất việc".
Trong thời gian thị trấn hoạt động mà không có sở cảnh sát, văn phòng cảnh sát trưởng hạt Whitfield cho biết họ sẽ tiếp quản nhiệm vụ thực thi pháp luật.
Hội đồng thị trấn Cohutta ngày 8/5 đã tổ chức phiên họp khẩn để thảo luận về vấn đề. Họ sau đó bỏ phiếu và thông qua quyết định tái lập Sở Cảnh sát và tuyển lại các sĩ quan, đồng thời phê chuẩn nghị quyết cấm Thị trưởng sa thải họ trong vòng 30 ngày tới.
Một số người kêu gọi Thị trưởng Shinnick từ chức, nhưng Hội đồng thị trấn Cohutta cho biết họ chưa xem xét tới vấn đề này.
