Ông Trump nói ông Tập đề nghị giúp mở eo biển Hormuz

"Đối với tất cả những quốc gia không thể tiếp cận nguồn nhiên liệu qua eo biển Hormuz, như Anh, nước đã từ chối tham gia chiến dịch Iran, tôi có một gợi ý. Thứ nhất, hãy mua của Mỹ, chúng tôi có rất nhiều. Thứ hai, hãy gom chút can đảm muộn màng, đến eo biển Hormuz và tự mà lấy lại", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 31/3.

Eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu và LNG thế giới, gần như bị Iran phong tỏa kể từ khi Mỹ, Israel phát động chiến dịch tấn công cuối tháng 2, khiến hàng nghìn tàu dầu bị tắc nghẽn ở vịnh Ba Tư và thị trường năng lượng toàn cầu đảo lộn.

Ông Trump từng kêu gọi các đồng minh NATO, EU và một số nước khác triển khai tàu chiến để mở cửa Hormuz. Tuy nhiên, các bên đều không muốn tham gia chiến dịch hộ tống tàu dầu qua eo biển, khiến ông Trump không hài lòng, đặt câu hỏi về tương lai của NATO, đồng thời chỉ trích các đồng minh châu Âu như Anh, Pháp.

"Các vị sẽ phải học cách tự chiến đấu vì chính mình. Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp nữa, giống như cách các vị đã không đứng cùng chúng tôi", Tổng thống Trump viết. "Iran về cơ bản đã bị suy yếu nghiêm trọng. Phần khó nhất đã xong. Hãy tự đi lấy dầu của mình đi".

Ông Trump gần đây liên tục phát tín hiệu tích cực trong đàm phán với Iran, nhưng đồng thời cũng đe dọa phá hủy toàn bộ nhà máy điện, giếng dầu, cơ sở lọc nước biển của Iran nếu nước này không sớm chấp nhận thỏa thuận với Washington và lập tức mở lại eo biển Hormuz.

Iran đến nay chưa có dấu hiệu nhượng bộ, thậm chí quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền sử dụng eo biển Hormuz. Trong phỏng vấn sau đó vào ngày 1/4, ông Trump cho biết Nhà Trắng chưa có kế hoạch rút nguồn lực khỏi khu vực eo biển.

"Sẽ có lúc tôi làm điều đó, chưa phải bây giờ, nhưng các nước khác phải bước vào và tự xử lý", ông nói. "Iran đã bị suy yếu, nhưng các nước sẽ phải tự làm phần việc của mình".

Trong họp báo cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ủng hộ quan điểm của ông Trump, cho biết lãnh đạo Mỹ đã "sẵn sàng gánh phần việc nặng nề thay cho thế giới tự do để xử lý mối đe dọa từ Iran".

"Còn rất nhiều quốc gia trên thế giới lẽ ra phải sẵn sàng góp sức tại tuyến hàng hải trọng yếu này. Đây không chỉ là việc của riêng Hải quân Mỹ", ông Hegseth nói. "Theo tôi được biết thì vẫn còn một Hải quân Hoàng gia Anh từng được coi là hùng mạnh và hoàn toàn có thể làm những việc như thế. Tổng thống chỉ đang nhấn mạnh rằng đây là tuyến hàng hải quốc tế mà Mỹ sử dụng ít hơn nhiều nước khác".

Kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, lưu lượng tàu qua lại eo biển Hormuz đã giảm khoảng 95%, theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler.

Iran đã cho phép một số tàu từ Malaysia, Trung Quốc, Ai Cập, Hàn Quốc và Ấn Độ qua eo biển Hormuz. Tehran cũng đã công bố danh sách "những nước thân thiện" có thể sử dụng eo biển Hormuz cho hoạt động thương mại mà không bị cản trở gồm Ấn Độ, Pakistan, Iraq, Trung Quốc và Nga.

Truyền thông Iran cho biết kế hoạch thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz mà quốc hội nước này vừa thông qua có quy định cơ chế thanh toán sử dụng đồng rial của Iran. Kế hoạch được cho là còn đề cập đến những biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn hàng hải và vai trò của lực lượng vũ trang Iran tại eo biển, nhưng thông tin chi tiết chưa được công bố.

Đức Trung (Theo Politico, CNN, Washington Post)

Nguồn: https://vnexpress.net/tong-thong-my-yeu-cau-cac-nuoc-tu-den-hormuz-ma-lay-lai-dau-5056987.html

Bộ trưởng Môi trường Colombia Irene Velez ngày 13/4 cho hay các biện pháp kiểm soát số lượng đàn hà mã tại miền trung nước này trước đây như triệt sản hoặc đưa vào vườn thú, đều tốn kém và không hiệu quả. Bà xác nhận khoảng 80 con hà mã sẽ nằm trong diện bị tiêu hủy đợt này nhưng chưa công bố thời điểm bắt đầu.

"Nếu không hành động, chúng ta sẽ không thể kiểm soát được quần thể này. Đây là bước đi cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái của chúng ta", bà Velez khẳng định.

Colombia hiện là quốc gia duy nhất ngoài châu Phi có quần thể hà mã hoang dã. Đàn thú này là hậu duệ của 4 con hà mã được trùm ma túy khét tiếng Pablo Escobar đưa về từ thập niên 1980 để xây dựng sở thú riêng tại siêu trang trại Hacienda Napoles. Escobar đã bị cảnh sát tiêu diệt năm 1993.

Theo nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Colombia, tính đến năm 2022, có khoảng 170 con hà mã đang lang thang ngoài tự nhiên. Gần đây, chúng được phát hiện ở những khu vực cách xa trang trại cũ hơn 100 km.

Giới chức môi trường cảnh báo loài động vật có vú này gây nguy hiểm cho dân cư địa phương và cạnh tranh nguồn thức ăn, không gian sống với các loài bản địa như lợn biển. Tuy nhiên, hà mã cũng trở thành "mỏ vàng" du lịch khi người dân địa phương tổ chức các tour tham quan và bán đồ lưu niệm liên quan đến chúng.

Kế hoạch tiêu hủy đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các nhà hoạt động vì quyền động vật. Nghị sĩ Andrea Padilla chỉ trích đây là quyết định "tàn bạo" và là cách giải quyết lười biếng của chính phủ.

"Giết chóc không phải là giải pháp. Những sinh vật khỏe mạnh này chỉ là nạn nhân từ sự tắc trách của các cơ quan quản lý", bà viết.

Các nhà hoạt động cho rằng việc dùng bạo lực để giải quyết vấn đề là tiền lệ xấu cho một quốc gia vốn đã trải qua nhiều thập kỷ xung đột nội bộ.

Trong 12 năm và qua ba đời tổng thống, Colombia đã nỗ lực triệt sản đàn hà mã nhưng chi phí quá cao và mức độ nguy hiểm khi vây bắt đã khiến kế hoạch này thất bại.

Bên cạnh đó, các chuyên gia nhận định việc đưa chúng trở lại môi trường tự nhiên ở châu Phi là bất khả thi, do đàn hà mã này có nguồn gene hạn chế và tiềm ẩn nguy cơ mang theo các mầm bệnh lạ gây hại cho quần thể bản địa tại đó.

Tin Gốc: Vnexpress

Sau khi Hamas mở chiến dịch đột kích vào miền nam Israel ngày 7/10/2023, một trong những video đầu tiên xuất hiện là hình ảnh một cô gái bất lực đưa tay về phía bạn trai đang bị những người đàn ông có vũ trang khống chế tại lễ hội âm nhạc trên sa mạc. Cô là một trong khoảng 250 người bị Hamas bắt làm con tin và đưa về Dải Gaza.

Noa Argamani, người bị bắt đi chưa đầy một tuần trước sinh nhật lần thứ 26, đã trải qua 245 ngày bị giam tại Gaza. Sau khi cô được giải cứu, hai tay súng xuất hiện trong video khống chế bạn trai cô đã bị tình báo Israel truy lùng ráo riết và hạ sát trong hai cuộc không kích.

Hai tay súng này nằm trong danh sách hàng nghìn thành viên Hamas lọt tầm ngắm của một lực lượng đặc nhiệm Israel, được thành lập cho nhiệm vụ duy nhất là hạ sát hoặc bắt giữ toàn bộ những người đã lên kế hoạch hoặc tham gia vào cuộc tấn công ngày 7/10, các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Israel cho biết.

Lực lượng đặc nhiệm này mang tên NILI, chữ viết tắt tiếng Do Thái của câu: "Đấng Vĩnh cửu của Israel không nói dối", mang ý nghĩa rằng sẽ không có ai tham gia cuộc tấn công bị bỏ sót trong chiến dịch "đòi nợ máu".

"Thông điệp rõ ràng gửi đến tất cả những kẻ thù trong tương lai là hãy suy nghĩ lại về cái giá phải trả cho một chiến dịch tấn công như vậy", Shalom Ben Hanan, cựu quan chức cấp cao cơ quan tình báo Shin Bet của Israel, nhấn mạnh.

Không một ai có tên trong danh sách bị coi là "không quan trọng", ngay cả người đã lái máy cày phá hàng rào biên giới vào ngày hôm đó. Gần hai năm sau, người này đã bị nhận diện và hạ sát trong một cuộc không kích khi đang đi bộ ở Gaza, theo video được quân đội Israel công bố.

Các tay súng Hamas từng dùng điện thoại hoặc máy quay GoPro ghi lại hành vi của mình trong ngày 7/10 rồi chia sẻ lên mạng xã hội, hay những người gọi điện về nhà khoe khoang "chiến tích" đã không thể ngờ được mức độ tinh vi trong khả năng giám sát cũng như quyết tâm trả đũa của Israel.

Đặc nhiệm NILI sẽ liệt mục tiêu vào diện "cần tiêu diệt không cần xét xử" nếu tìm thấy ít nhất hai bằng chứng cho thấy họ tham gia vào cuộc tấn công ngày 7/10, theo các quan chức an ninh Israel. Các điệp viên thuộc cơ quan tình báo quân sự và Shin Bet, cơ quan an ninh nội địa Israel, vẫn tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng những video mà các tay súng đăng trên mạng xã hội.

Theo đó, các điệp viên Israel sẽ đưa hình ảnh qua chương trình nhận diện khuôn mặt để sàng lọc danh tính, đồng thời rà soát, nghe lén các cuộc gọi điện thoại. Họ xem xét dữ liệu vị trí từ nhật ký trạm phát sóng và thẩm vấn những người Gaza đang bị bắt giam để xác định ai đã làm gì.

Các thành viên NILI đã tập hợp trong một phòng tác chiến để nhận diện, tìm kiếm và tấn công mục tiêu. Họ theo dõi việc đi lại hàng ngày của bạn bè và gia đình các tay súng để lần theo mọi dấu vết.

"Xác định vị trí những tay súng đó thực sự là công việc vô cùng gian khổ", Guy Chen, cựu quan chức Shin Bet, nói. "Bạn phải biết chính xác từng giây họ đang ở đâu".

Một trong những mục tiêu lớn đầu tiên là Saleh al-Arouri, đặc vụ hàng đầu của Hamas tại Lebanon. Al-Arouri trở về văn phòng ở Beirut, nơi ông ta đã bỏ trống từ sau cuộc tấn công ngày 7/10, vào ngày đầu năm mới 2024 sau chuyến đi tới Thổ Nhĩ Kỳ.

Các thành viên của lực lượng dân quân Hezbollah ở Lebanon đã cảnh báo al-Arouri nên ẩn mình và không dùng điện thoại di động vì chúng có thể bị hack để theo dõi vị trí, giới chức Arab cho hay.

Nhưng al-Arouri vẫn triệu tập một cuộc họp với 6 quan chức Hamas, tất cả đều mang theo điện thoại và máy tính xách tay kết nối Internet. Ngay sau đó, tiêm kích Israel đã phóng tên lửa dẫn đường đánh trúng văn phòng nơi diễn ra cuộc họp, khiến toàn bộ 7 người thiệt mạng.

6 tháng sau, Israel hạ sát thủ lĩnh Hamas Ismail Haniyeh bằng một quả bom giấu trong phòng của ông tại nhà khách do Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) quản lý ở Tehran.

"Sẽ cần thời gian nhưng chúng ta sẽ chạm tới tất cả những mục tiêu đó, dù họ ở bất cứ đâu", David Barnea, giám đốc Mossad, cơ quan tình báo đối ngoại quốc gia Israel, hồi năm 2024 tuyên bố.

Trong những tháng tiếp theo, đặc nhiệm NILI đã hạ sát các tay súng Hamas dùng dù lượn đột nhập vào Israel ngày 7/10, những người tham gia tấn công các ngôi làng biên giới và những người sát hại hàng trăm thanh niên Israel tại lễ hội âm nhạc Nova, nơi Argamani và bạn trai bị bắt cóc.

Chiến dịch tìm diệt tiếp diễn

Hàng trăm người đã bị gạch tên trong danh sách và chiến dịch tìm diệt vẫn tiếp diễn, bất chấp Israel và Hamas đã đạt thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza hồi tháng 10 năm ngoái. Lực lượng NILI đã được giảm quy mô xuống còn một nhóm nhỏ nhân viên mật vụ, chuyên theo dõi mục tiêu và chuyển giao thông tin cho bộ chỉ huy quân sự chịu trách nhiệm về chiến dịch ở Gaza.

Hôm 12/4, lọt vào tầm ngắm của các điệp viên Israel là Ali Sami Mohammad Shakra, một đội trưởng trong lực lượng vũ trang Hamas, người bị cáo buộc tham gia cuộc tấn công đẫm máu vào lễ hội âm nhạc Nova và bắt 4 con tin, trong đó có cả công dân Mỹ gốc Israel Hersh Goldberg-Polin.

Sau khi Shakra bị hạ sát, quân đội Israel công bố ảnh chụp màn hình từ video giám sát vào ngày 7/10 cho thấy anh ta nhô đầu ra khỏi cửa sổ một chiếc ôtô gần nơi xảy ra vụ bắt cóc, bằng chứng cho thấy người này đã tham gia vụ tấn công.

Ba ngày trước đó, IDF tuyên bố vô hiệu hóa tay súng Abd al-Rahman Ammar Hassan Khudari thuộc nhóm Jihad Hồi giáo vì đã tham gia tấn công vào khu định cư Nir Oz, nơi 1/4 cư dân đã bị sát hại hoặc bắt cóc.

Hôm 15/5, chiến đấu cơ Israel ném 13 quả bom xuống một căn hộ ở Gaza City nơi Ezzedin al-Haddad, một trong những thủ lĩnh cấp cao cuối cùng thuộc ban lãnh đạo quân sự Hamas, ẩn náu.

Haddad bị Israel coi là một trong những kiến trúc sư chính của cuộc tập kích ngày 7/10, và họ đã tung nhiều nguồn lực truy lùng ông này kể từ đó. AFP dẫn lời một quan chức quân sự Israel cho biết đòn không kích hạ sát được tung ra ngay sau khi họ nhận được tin tình báo về vị trí của Haddad ở Gaza City.

Hamas xác nhận cuộc tập kích đã khiến Haddad cùng vợ, con gái và một số dân thường thiệt mạng. Phía Israel tuyên bố Haddad đang nỗ lực khôi phục năng lực quân sự của Hamas.

"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ tiếp tục truy đuổi kẻ thù, tấn công chúng và bắt mọi kẻ tham gia cuộc thảm sát ngày 7/10 phải chịu trách nhiệm", lãnh đạo quân đội Israel Eyal Zamir phát biểu hôm 16/5 sau khi Tel Aviv xác nhận Haddad đã chết.

Một số quan chức an ninh Israel cho rằng việc săn lùng những tay súng Hamas như vậy sẽ tạo sức răn đe, ngăn người Palestine tham gia vào các nhóm vũ trang. Tuy nhiên, một quan chức Hamas ngày 19/5 mô tả chiến dịch truy lùng này của Israel "không khác gì chính sách hành quyết không qua xét xử và giết chóc có hệ thống mà Israel đã thực hiện đối với người dân Palestine trong nhiều thập kỷ".

Tahani Mustafa, chuyên gia nghiên cứu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu, cảnh báo rằng chiến dịch của Israel có nguy cơ thúc đẩy thêm người gia nhập các nhóm vũ trang, nhất là khi hiện tại, các bên thiếu một lộ trình chính trị để giải quyết vấn đề cốt lõi về việc thành lập nhà nước Palestine.

Mustafa cho biết số lượng thành viên Hamas đã tăng lên trong suốt cuộc chiến. "Điều đó xuất phát từ quy luật tất yếu rằng họ phải kháng cự hoặc là chết", bà nói.

Với một số người từng bị giam ở Gaza, việc Haddad bị hạ sát khiến họ cảm thấy nhẹ nhõm, vì ông này từng tham gia canh giữ con tin.

"Ông ta lên kế hoạch cho cuộc tấn công ngày 7/10, sát hại bạn bè cùng nhiều người thân yêu khác của tôi, lên kế hoạch bắt cóc và giam tôi trong các đường hầm Hamas", Emily Damari viết trong một bài đăng trên Instagram ngày 15/5.

Damari, công dân mang hai quốc tịch Israel và Anh, 29 tuổi, đã bị bắt cóc khỏi nhà và bị giam gần 500 ngày trong hệ thống đường hầm của Hamas ở Gaza.

"Đây là điều rất có ý nghĩa đối với nhiều người", cô nói.

Aviva Siegal, 64 tuổi, bị bắt cóc cùng chồng vào ngày 7/10 và đã trải qua 51 ngày ác mộng khi bị giam ở Gaza. Bà cũng phải chờ đợi gần 500 ngày để chồng mình được trả tự do. Dù vậy, Siegal cho biết bà phản đối việc tiếp tục chiến dịch "đòi nợ máu".

"Tôi còn sống, vậy là quá đủ đối với tôi rồi", bà nói.

Tin Gốc: Vnexpress