Tổng thống Donald Trump ngày 1.5 cho biết ông sẽ tăng thuế nhập khẩu đối với ô tô và xe tải từ Liên minh châu Âu vào tuần tới lên 25%. Trong bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ cáo buộc EU không tuân thủ thỏa thuận thương mại mà hai bên “đã hoàn toàn nhất trí”.
Một thỏa thuận thương mại được ký kết vào tháng 7.2025 đã giới hạn thuế nhập khẩu của Mỹ đối với ô tô và phụ tùng của EU ở mức 15%, thấp hơn mức thuế 25% mà ông Trump áp đặt đối với nhiều đối tác thương mại khác.
Ông Trump không đưa ra lý do cụ thể nào cho việc tăng thuế quan này nhưng thông báo được đưa ra một ngày sau khi ông tiếp tục chỉ trích Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Chủ nhân Nhà Trắng kêu gọi Thủ tướng Đức nên tập trung vào việc chấm dứt xung đột tại Ukraine thay vì “can thiệp” vào tình hình Iran.
Đức có thể sẽ bị ảnh hưởng nặng nề bởi mức thuế quan cao đối với ô tô và phụ tùng vì nước này chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu ô tô của EU.
Tình trạng của thỏa thuận thương mại song phương đã bị đặt dấu hỏi sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng Tổng thống Trump thiếu thẩm quyền pháp lý để tuyên bố tình trạng khẩn cấp kinh tế và áp thuế đối với hàng hóa của EU.
Thỏa thuận ban đầu áp dụng mức thuế trần 15% đối với hàng hóa từ EU, nhưng phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đã giảm mức đó xuống còn 10% khi chính quyền ông Trump đưa ra một loạt thuế nhập khẩu mới dựa trên các luật khác.
Theo giới chuyên gia, để tăng thuế suất, tổng thống có thể sẽ sử dụng Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, cho phép áp thuế dựa trên lý do an ninh quốc gia.
Ông Trump đã áp thuế 25% theo Điều 232 đối với ô tô nước ngoài vào tháng 3.2025, nhưng sau đó mức thuế này đã được giảm xuống như một phần của khuôn khổ thương mại với EU.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
Số người nhiễm virus hanta gia tăng, đều thuộc biến thể lây từ người sang người

Hãng AFP ngày 9.5 dẫn số liệu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho hay có 6 ca nhiễm virus hanta đã được xác nhận trong số 8 ca nghi nhiễm, sau khi dịch bùng phát trên một du thuyền.
"Tính đến ngày 8.5, tổng cộng đã có tám trường hợp được ghi nhận, bao gồm ba trường hợp tử vong (tỷ lệ tử vong khoảng 38%). Sáu trường hợp đã được xác nhận trong phòng thí nghiệm là nhiễm virus hanta, tất cả đều được xác định là biến thể Andes (ANDV)", theo thông cáo của WHO.
"WHO đánh giá nguy cơ đối với dân số toàn cầu do sự kiện này gây ra là thấp và sẽ tiếp tục theo dõi tình hình dịch tễ học, cũng như cập nhật đánh giá rủi ro. Nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu được đánh giá ở mức độ vừa phải", thông cáo cho biết thêm.
Trong diễn biến liên quan, các nguồn thạo tin cho hay Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus sẽ đến đảo Tenerife của Tây Ban Nha trong hôm nay 9.5 để giúp điều phối sơ tán hành khách bị ảnh hưởng bởi dịch virus hanta.
Ông Tedros sẽ cùng các Bộ trưởng Y tế và Nội vụ Tây Ban Nha đến một sở chỉ huy ở đó "để đảm bảo sự phối hợp giữa các cơ quan hành chính, kiểm soát y tế và việc áp dụng các giao thức giám sát và ứng phó đã được lên kế hoạch".
Ba hành khách trên du thuyền MV Hondius, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một phụ nữ người Đức, đã tử vong, trong khi những người khác mắc căn bệnh hiếm gặp này, thường lưu hành giữa các loài gặm nhấm.
Chỉ có chủng Andes được xác nhận có thể lây truyền từ người sang người, điều này làm dấy lên mối lo ngại trên toàn thế giới.
Du thuyền trên mang cờ Hà Lan, chở khoảng 150 người, dự kiến cập cảng Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha vào ngày 10.5. Sau đó, các chuyến bay đặc biệt sẽ đưa hành khách trở về nước của họ.
Trước đó vào ngày 8.5, WHO khẳng định rằng dịch bệnh do virus hanta gây ra có nguy cơ rất thấp đối với cộng đồng.
"Đây là một loại virus nguy hiểm, nhưng chỉ đối với người thực sự bị nhiễm bệnh, và nguy cơ đối với dân số nói chung vẫn ở mức cực kỳ thấp", người phát ngôn của WHO Christian Lindmeier cho biết.
Tin Gốc: Thanh Niên

Sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ hồi giữa tháng 6, Washington dỡ bỏ phong tỏa các cảng biển và nới lỏng hạn chế với đội tàu vận tải Iran, tạo điều kiện để Tehran cấp tập đưa dầu và hàng hóa ra vào cảng.
Công ty dữ liệu Kpler cho hay hơn 34 triệu thùng dầu thô của Iran đã được chuyển qua eo biển Hormuz, theo hải trình sát lãnh hải nước này, kể từ khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa vào ngày 18/6.
Bản ghi nhớ được ví như "chiếc phao cứu sinh" với nền kinh tế Iran, bởi trong hai tháng Mỹ thực thi lệnh phong tỏa cảng biển trước đó, hoạt động xuất khẩu dầu của Tehran gần như tê liệt, ảnh hưởng lớn đến nguồn thu lớn nhất của nước này.
Lượng dầu không thể xuất khẩu bị ứ đọng trong các kho chứa đang đầy lên rất nhanh, đẩy Tehran đứng trước nguy cơ phải đóng cửa mỏ khai thác, điều có thể gây tổn hại lâu dài đến các giếng dầu.
Việc mất nguồn thu từ xuất khẩu dầu còn khiến Iran đứng trước nguy cơ cạn kiệt ngoại tệ để bổ sung nguồn dự trữ lương thực. Dù Mỹ cấp ngoại lệ miễn trừ cho các mặt hàng nông nghiệp khỏi lệnh phong tỏa cảng biển Iran, nhiều hãng tàu chở nông sản vẫn ngần ngại giao hàng do những rủi ro pháp lý tiềm ẩn khi giao dịch với Tehran.
Trong bối cảnh đó, quyết định dỡ lệnh phong tỏa của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giúp giải tỏa khó khăn cho Iran. Nó cho phép Tehran có thể xuất khẩu lượng dầu bị dồn ứ trên đất liền hoặc trên các tàu chở dầu neo đậu ở vịnh Ba Tư, cũng như nhập trở lại các mặt hàng thiết yếu.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy 3 chuyến hàng đậu nành từ Brazil đã băng qua eo biển Hormuz để đến Iran vào những ngày cuối tháng 6. Iran đang rất cần đậu nành để làm thức ăn chăn nuôi gia súc trong bối cảnh giá sữa và thịt trong nước tăng phi mã.
Trong ba tuần hai bên thực thi lệnh ngừng bắn, một số cuộc đụng độ nhỏ lẻ đã nổ ra, sau khi Iran bị cáo buộc tập kích các tàu hàng di chuyển theo lộ trình phía nam Hormuz, sát lãnh hải Oman. Đây là lộ trình do Mỹ phối hợp với Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) và Oman vạch ra, để tàu bè không phải di chuyển theo lộ trình phía bắc Hormuz, vốn bị Iran kiểm soát.
Iran đã rất tức giận với việc Mỹ vạch lộ trình thay thế ở Hormuz, cáo buộc Washington vi phạm cam kết trong bản ghi nhớ. Tuy nhiên, các bên chỉ đấu hỏa lực trong thời gian ngắn, sau đó tuyên bố vẫn thực thi lệnh ngừng bắn, cho phép tàu thuyền tiếp tục di chuyển qua Hormuz.
Dữ liệu do tổ chức giám sát Global Fishing Watch công bố cho thấy mật độ tàu thuyền di chuyển dày đặc qua Hormuz trong giai đoạn 18/6 đến 8/7, ở cả lộ trình phía bắc và phía nam eo biển.
Đến ngày 7/7, Cơ quan An ninh Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) thông báo 3 tàu hàng bị tấn công gần bờ biển Oman, khi chúng đi qua eo biển Hormuz. Trong số này có một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng của Qatar và một siêu tàu dầu Arab Saudi.
Đây được coi là "giọt nước tràn ly" khiến Tổng thống Trump tức giận ra lệnh tiến hành các cuộc không kích vào Iran để đáp trả. Ông Trump ngày 8/7 tuyên bố lệnh ngừng bắn với Iran đã "chấm dứt" và các cuộc tập kích ăn miếng trả miếng giữa hai bên kéo dài nhiều ngày sau đó.
Dù giao tranh tái bùng phát khiến lưu thông qua eo biển bị hạn chế, dữ liệu của Kpler cho thấy trong 3 ngày từ 8/7 đến 10/7, hơn 30% trong số 101 tàu đi qua Hormuz đã sử dụng lộ trình sát bờ biển Iran. Hầu hết số tàu đó đều mang hàng hóa vào nước này hoặc chở dầu của Iran ra thị trường thế giới, cho thấy Tehran đang nỗ lực tận dụng cơ hội để xuất khẩu càng nhiều dầu càng tốt.
Trong số các tàu qua eo biển ba ngày này có nhiều tàu từng đối mặt nguy cơ bị Mỹ bắt theo lệnh phong tỏa. Một tàu chở dầu treo cờ Benin, từng bị Mỹ trừng phạt vì vận chuyển dầu cho Tehran, đang chở 2 triệu thùng dầu thô của Iran.
Danh sách còn gồm có hai tàu container thuộc sở hữu của Hãng tàu Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRISL), công ty bị trừng phạt vì cáo buộc hỗ trợ cho chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Iran. Một tàu chở hàng treo cờ Comoros, từng bị Liên Hợp Quốc điều tra vào năm 2024 vì nghi ngờ buôn lậu vũ khí từ Iran cho lực lượng Houthi ở Yemen, cũng đã đi qua eo biển.
"Việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ khiến thỏa thuận này có lợi hơn cho Iran. Họ có thể xuất khẩu dầu của mình mà không gặp trở ngại nào, trong khi vẫn tấn công các chuyến hàng của những nước khác", Saeid Golkar, chuyên gia về Iran tại Đại học Tennessee ở Chattanooga, nhận định.
Dẫu vậy, Iran vẫn phải đối mặt với một số thách thức, theo Rebecca Feng, nhà bình luận của WSJ.
Dù Iran đã thành công đưa các thùng dầu ra khỏi vịnh Ba Tư và chuyển đến một trung tâm trung chuyển ngoài khơi bờ biển Malaysia, một số khách hàng vẫn tỏ ra e dè trước việc mua dầu từ Iran.
Lệnh miễn trừ trừng phạt của Mỹ, vốn cho phép các bên mua dầu của Iran một cách công khai, có hiệu lực đến ngày 21/8 theo bản ghi nhớ. Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã cảnh báo hải quân Mỹ có thể tái áp đặt lệnh phong tỏa và bắt đầu chặn bắt các tàu rời khỏi Iran nếu nước này tiếp tục tấn công các tàu thuyền ở eo biển Hormuz.
Các khách hàng lớn như Hàn Quốc hay Nhật Bản cần có thời gian để tiến hành thẩm định pháp lý và mức độ tuân thủ trước khi mua dầu thô của Iran, theo Tom Reed, trưởng bộ phận phân tích thị trường dầu mỏ tại Argus Media.
Khách hàng cũng đã quen với việc mua dầu của Iran với giá chiết khấu sâu khi các lệnh trừng phạt còn hiệu lực. Do đó, việc Iran cố gắng bán dầu với mức giá tiệm cận với giá quốc tế và cao hơn một số nhà sản xuất Trung Đông khác đang khiến người mua chần chừ và chờ đợi Tehran hạ giá, theo Reed.
Trung Quốc, khách hàng mua dầu mỏ hàng đầu của Iran, cũng đã giảm lượng mua trong tháng 6. Theo đơn vị theo dõi tàu biển Vortexa, Bắc Kinh chỉ nhập khẩu 880.000 thùng dầu Iran mỗi ngày, giảm 38% so với tháng 5.
Trong bối cảnh này, Iran phải chạy đua để xuất khẩu được nhiều dầu nhất có thể. "Đây thực sự là một cuộc chạy đua với thời gian", ông Reed nhận định.
Cuộc đua này dường như đã kết thúc khi lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 12/7 tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, sau khi phóng tên lửa vào một tàu thương mại.
IRGC tuyên bố toàn bộ tàu dân sự hay quân sự sẽ không được phép đi qua eo biển, cáo buộc một số phương tiện đã "phớt lờ cảnh báo", không chuyển sang tuyến đường được Tehran phê chuẩn.
Mỹ sau đó đã tiến hành cuộc không kích quy mô lớn vào khoảng 140 mục tiêu quân sự, gồm các trận địa tên lửa và UAV, năng lực hải quân, kho đạn, mạng lưới thông tin liên lạc và các cơ sở giám sát ven biển của Iran.
Iran đáp trả bằng cách phóng tên lửa, UAV vào căn cứ quân sự Mỹ tại các nước vùng Vịnh, khiến căng thẳng giữa hai bên tiếp tục leo thang sau hơn ba tuần yên ắng.
Tin Gốc: Vnexpress

AFP hôm 29.6 dẫn thông báo của Bộ Quốc phòng Anh cho biết các tàu chiến "lai" sẽ thay thế 6 tàu khu trục Type 45 theo biên chế hiện tại của Hải quân Hoàng gia Anh.
Lớp tàu chiến mới sẽ kết hợp thủy thủ đoàn và năng lực không người lái, với thiết kế phù hợp hơn cho tốc độ cũng như đặc điểm của hải chiến hiện đại.
Những tàu chiến này sẽ được thiết kế để triển khai phương tiện không người lái, và phối hợp tác chiến với những tàu khác cũng như các nền tảng không người lái và khí tài dưới nước.
Như vậy, thông tin trên có nghĩa là kế hoạch được công bố vào tháng 3.2021 về việc phát triển tàu khu trục lớp Type 83 để thay thế lớp Type 45 sẽ chính thức bị hủy bỏ.
Theo Bộ Quốc phòng Anh, mẫu chiến hạm mới có thể hoạt động như một trung tâm chỉ huy cho các hệ thống không người lái, theo đó mở rộng phạm vi tác chiến, nâng cao sự bền bỉ và gia tăng hỏa lực của Hải quân Hoàng gia Anh mà không cần tăng thêm thủy thủ lẫn chi phí vận hành.
Quyết định trên là một phần của kế hoạch chuyển sang mô hình "hải quân lai" thay vì tập trung năng lực vào một số ít tàu chiến lớn với chi phí đắt đỏ.
Theo Bộ Quốc phòng, kế hoạch cũng đại diện cho khoản đầu tư lớn nhất trong nhiều thập niên nhằm trang bị năng lực tác chiến mới trên biển cho Hải quân Hoàng gia Anh.
Trước khi có thông báo trên, Bộ Quốc phòng và ngành công nghiệp quân sự trải qua giai đoạn đầy biến động với việc cả bộ trưởng lẫn thứ trưởng quốc phòng đều từ chức hồi đầu tháng 6 vì tranh cãi liên quan đến Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng bị trì hoãn lâu nay.
Sau đó 11 ngày, Thủ tướng Keir Starmer cũng thông báo quyết định từ chức do mất đi sự ủng hộ trong nội bộ Công đảng cầm quyền vì những sai sót trong quá trình điều hành đất nước, các bê bối của chính phủ và những lần đảo ngược chính sách trong thời gian cầm quyền.
Lẽ ra đã được công bố hồi năm ngoái, Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng bị hoãn công bố hết lần này đến lần khác, trong bối cảnh chính phủ Anh chật vật tìm kiếm nguồn tiền để tăng chi quân sự và ưu tiên củng cố vai trò của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trước sức ép từ Nga.
Tin Gốc: Thanh Niên

