“Giáo hoàng phải hiểu rằng Iran đã khiến hơn 42.000 người thiệt mạng trong vài tháng qua. Họ đều là những người biểu tình không vũ trang”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên ngày 16/4. “Giáo hoàng phải hiểu rằng đây là thế giới thực, một thế giới vô cùng tàn nhẫn”.
Tuyên bố được ông Trump đưa ra sau khi ông và Giáo hoàng Leo XIV gần đây có nhiều bất đồng, đặc biệt là về cuộc chiến ở Iran. Khi một phóng viên hỏi “tại sao ngài đối đầu với Giáo hoàng”, ông Trump trả lời ông “phải làm điều đúng đắn”.
“Rất đơn giản, tôi không chống lại Giáo hoàng. Tôi không đối đầu với ông ấy”, Tổng thống Mỹ nói. “Giáo hoàng đã nói rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, còn tôi thì nói Iran không thể”.
Tuy nhiên, Giáo hoàng Leo XIV chưa từng nói Iran nên có vũ khí hạt nhân và từ trước đến nay nhiều lần phản đối loại vũ khí hủy diệt hàng loạt này. Lãnh đạo Vatican đã lên án “ảo tưởng về quyền năng vô hạn” đang thúc đẩy xung đột leo thang ở Iran, nhưng không nhắc đích danh bên nào, được hiểu là lời kêu gọi quay lại con đường đối thoại và giải pháp đa phương.
Trong phát biểu ngày 16/4 tại Cameroon, Giáo hoàng chỉ trích những người viện dẫn tôn giáo để biện minh cho hành động quân sự, cho biết thế giới “đang bị nhóm nhỏ những kẻ bạo quyền tàn phá”, nhưng không nhắc đến ông Trump hay chương trình vũ khí hạt nhân của Iran.
Người đứng đầu Vatican chưa bình luận về phát ngôn mới nhất của ông Trump.
Ông Trump từng hoan nghênh việc Giáo hoàng Leo XIV được bầu là “vinh dự lớn” đối với Mỹ. Trong năm đầu tiên, Giáo hoàng phần lớn tránh chỉ trích trực diện chính quyền Trump, nhưng thay đổi dần khi chiến sự Iran leo thang.
Sau khi ông Trump đe dọa “xóa sổ nền văn minh Iran”, Giáo hoàng nói điều này là “hoàn toàn không thể chấp nhận được”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/4 chỉ trích Giáo hoàng Leo XIV, cho rằng ông “yếu đuối trong chống tội phạm và tệ trong đối ngoại”. Lãnh đạo Mỹ khi đó nói “không ủng hộ một Giáo hoàng nghĩ rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Giáo hoàng tuyên bố “không e sợ chính quyền Trump” và vẫn sẽ tiếp tục lên tiếng vì hòa bình, trong lần hiếm hoi nhắc đích danh một chính quyền tổng thống Mỹ. Ông Trump sau đó nói ông “không nợ Giáo hoàng lời xin lỗi”.
Việc ông Trump chỉ trích Giáo hoàng đã làm phật lòng một số cử tri Công giáo. Tổng thống Trump đắc cử nhiệm kỳ hai hồi tháng 11/2024 phần nào nhờ sự ủng hộ từ cộng đồng Công giáo Mỹ, với 55% cử tri nhóm này bỏ phiếu cho ông, theo Trung tâm Nghiên cứu Pew. Đây cũng là nhóm cử tri quan trọng mà đảng Cộng hòa cần dựa vào nếu muốn duy trì thế đa số sít sao tại lưỡng viện trong bầu cử giữa kỳ.
Tổng thống Trump từng xung đột với người tiền nhiệm của Giáo hoàng Leo XIV là cố Giáo hoàng Francis, liên quan đến cam kết xây tường dọc biên giới Mỹ – Mexico và chính sách trục xuất hàng loạt của ông trong nhiệm kỳ đầu.
Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman ngày 28/4 chủ trì cuộc họp tham vấn của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) tại Jeddah. Đây là lần đầu tiên lãnh đạo các quốc gia trong khu vực gặp nhau trực tiếp kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.
"Hội nghị thảo luận về các vấn đề liên quan diễn biến khu vực và quốc tế, cũng như sự phối hợp trong nỗ lực liên quan đến chúng", cơ quan thông tấn nhà nước Saudi Press Agency đưa tin.
Một quan chức vùng Vịnh giấu tên nói với Reuters rằng cuộc họp "nhằm mục đích xây dựng phương án đối phó trước các vụ tập kích tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran". AFP dẫn lời một nguồn tin cho biết lãnh đạo các nước trong khu vực "thảo luận về tình hình chính trị và an ninh hiện tại ở vùng Vịnh".
Quốc vương Qatar và Bahrain, Thái tử Kuwait, Ngoại trưởng Các Tiểu vương quốc Arab (UAE) tham gia hội nghị. Chưa rõ ai đại diện cho Oman. UAE đã chỉ trích GCC "không phản ứng thỏa đáng với xung đột".
"Các nước GCC đã hỗ trợ lẫn nhau về mặt hậu cần. Tuy nhiên, vị thế chính trị và quân sự của nhóm đang ở mức thấp nhất lịch sử", cố vấn cao cấp của Tổng thống UAE Anwar Gargash ngày 27/4 nói. "Tôi đã dự đoán được lập trường yếu như vậy từ Liên đoàn Arab, song không ngờ và thấy ngạc nhiên khi GCC cũng vậy".
Sau khi chiến sự nổ ra, Iran phóng nhiều tên lửa và UAV vào Israel cùng loạt quốc gia vùng Vịnh nơi Mỹ đặt căn cứ để trả đũa. Ngoài loạt căn cứ quân sự, các cuộc tập kích gây thiệt hại cho hạ tầng năng lượng ở 6 quốc gia thành viên GCC, văn phòng các công ty liên kết với Mỹ và một số cơ sở dân sự khác.
Iran ngừng tấn công sau khi đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào ngày 8/4. Tuy nhiên, các quốc gia vùng Vịnh vẫn lo ngại nguy cơ xung đột tiếp tục khi đàm phán giữa Mỹ và Iran tới nay chưa có kết quả. Iran cũng nhiều lần cảnh báo khả năng tấn công các nước vùng Vịnh nếu chiến sự tái diễn.
Tàu hộ vệ tên lửa Đô đốc Grigorovich của hải quân Nga ngày 23/4 di chuyển qua eo biển Anh, còn gọi là eo biển Manche, cùng tàu hàng Sparta, tàu dầu General Skobelev và tàu tiếp liệu Akademik Pashin.
Báo Telegraph của Anh cho biết tàu Sparta, phương tiện được cho là thuộc "hạm đội bóng tối" của Nga và từng vận chuyển thiết bị quân sự tới Syria, được cho là đang trên đường tới cảng Said ở miền bắc Ai Cập. Tàu dầu Tướng Skobelev trong nhóm này cũng nằm trong danh sách trừng phạt của phương Tây.
Dữ liệu từ trang theo dõi hàng hải Marine Traffic cho thấy hộ vệ hạm Đô đốc Grigorovich đi ở cuối đội hình, còn tàu dầu Tướng Skobelev đi đầu.
Nga triển khai tàu chiến hộ tống tàu hàng đi qua eo biển sau khi Thủ tướng Anh Keir Starmer tháng trước cho phép quân đội Anh truy đuổi các tàu thuộc "hạm đội bóng tối" của Nga. Đội tàu này chủ yếu được Moskva sử dụng để xuất khẩu dầu đi khắp thế giới và lách lệnh trừng phạt do phương Tây ban hành.
Theo tuyên bố của Anh, lực lượng đặc nhiệm nước này và các sĩ quan hành pháp thuộc Cơ quan Phòng chống tội phạm Quốc gia có thể lên kiểm tra những tàu trên. Dù vậy, London tới nay vẫn chưa tiến hành chiến dịch nào, trong bối cảnh xuất hiện tranh cãi về việc tàu bị bắt sẽ được đưa tới đâu và bộ phận nào của chính phủ sẽ thanh toán chi phí quản lý các phương tiện này.
Telegraph cho biết không có tàu hải quân Anh nào bám theo đội tàu Nga khi chúng di chuyển qua eo biển sáng 23/4.
Đây không phải lần đầu tiên hộ vệ hạm Đô đốc Grigorovich hộ tống tàu đi qua eo biển Anh. Telegraph hôm 8/4 cho biết Nga đã điều chiến hạm này bảo vệ hai tàu dầu đi qua eo biển nằm giữa Anh và Pháp. Tàu tiếp liệu Tideforce của hải quân Anh đã bám đuôi đội tàu, song không có hành động can thiệp.
Hơn 100 tàu thuộc "hạm đội bóng tối" được cho là đã đi ngang qua eo biển Anh trong tháng qua.
Tàu hộ vệ Đô đốc Grigorovich là chiếc đầu tiên trong loạt 6 tàu thuộc Đề án 11356M, một trong những lớp tàu hộ vệ hiện đại nhất trong biên chế hải quân Nga. Tàu được thiết kế cho nhiệm vụ chống hạm, chống ngầm và phòng không hạm đội, có thể hoạt động độc lập hoặc theo các biên đội tàu chiến hỗn hợp.
Tàu dài 125 m, rộng 15 m, lượng giãn nước đầy tải 4.035 tấn. Tàu được trang bị tên lửa diệt hạm Oniks, tên lửa hành trình Kalibr và tên lửa siêu vượt âm Zircon, cùng pháo hạm 100 mm, hai hệ thống phòng thủ tầm cực gần (CIWS) AK-630, ống phóng ngư lôi, tên lửa phòng không và các vũ khí khác.
Thủ tướng Lê Minh Hưng ngày 7-8/5 có chuyến công tác đến Philippines, dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48, theo lời mời từ Tổng thống Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 và các hội nghị liên quan với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung" là những sự kiện quan trọng nhất trong năm Chủ tịch ASEAN 2026 của Philippines. Hội nghị mang ý nghĩa đặc biệt khi ASEAN bước vào giai đoạn phát triển mới sau 10 năm xây dựng Cộng đồng ASEAN giai đoạn 2015-2025.
"Đoàn Việt Nam do Thủ tướng Lê Minh Hưng dẫn đầu đã có nhiều đóng góp vào thành công của hội nghị", Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết, theo Bộ Ngoại giao.
Theo Thứ trưởng, trong lần đầu tiên tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN trên cương vị mới, Thủ tướng đã nêu nhiều đề xuất, sáng kiến đóng góp vào các giải pháp chung để củng cố đoàn kết và nâng cao tự cường cho ASEAN trong ứng phó với tình hình hiện nay, cũng như hướng tới tương lai, đảm bảo người dân được thụ hưởng những thành quả của ASEAN.
Các đề xuất của Việt Nam đặt ưu tiên cao nhất là bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định để thúc đẩy, tạo điều kiện thuận lợi cho ASEAN tiếp tục phát triển bền vững, để người dân ASEAN có cuộc sống ấm no và hạnh phúc.
"Những biện pháp Việt Nam đề ra rất toàn diện, từ hòa bình, an ninh, ổn định, tăng cường đoàn kết nội khối, cho tới tăng cường kết nối kinh tế - thương mại nội khối, mở rộng quan hệ đối ngoại, không gian của ASEAN thông qua kết nối, ký thỏa thuận về kinh tế với đối tác bên ngoài, cũng như tăng cường hợp tác, kết nối ASEAN trong đảm bảo an ninh năng lượng, an ninh lương thực và an ninh con người", Thứ trưởng cho biết.
Các quốc gia thành viên ASEAN hoan nghênh những đề xuất từ Việt Nam. Trên cơ sở những đề xuất của Việt Nam và các nước, ASEAN thông qua Tuyên bố Lãnh đạo ASEAN về các Hành động ưu tiên củng cố tự cường khu vực ứng phó với hệ lụy từ tình hình Trung Đông.
Trong chuyến công tác, Thủ tướng Lê Minh Hưng còn gặp, trao đổi, tiếp xúc với các lãnh đạo ASEAN, Tổng Thư ký ASEAN và giám đốc Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với đối tác.
Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang cho biết các cuộc tiếp xúc song phương này có ba điểm đáng chú ý, gồm thiết lập quan hệ cá nhân giữa Thủ tướng và các lãnh đạo ASEAN, khẳng định quyết tâm chung về tăng cường quan hệ song phương, thống nhất nhiều giải pháp thiết thực và đối tác đều coi trọng vai trò của Việt Nam trong ASEAN cũng như cộng đồng quốc tế.
"Thủ tướng có lịch làm việc dày đặc, mang lại những kết quả thực chất, lan tỏa thông điệp về một Việt Nam năng động, đổi mới, hội nhập và vươn mình mạnh mẽ, thành viên tích cực, có trách nhiệm, nhiều đóng góp của Cộng đồng ASEAN, mở ra những tiền đề và xung lực thuận lợi đưa quan hệ giữa Việt Nam với các đối tác cả về bề rộng và bề sâu trong thời gian tới", Thứ trưởng nói.
