Phát biểu trước khi rời Nhà Trắng để lên đường sang Trung Quốc tham dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình, ông Trump được hỏi liệu tình hình kinh tế của Mỹ – với lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao – có thúc đẩy ông tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình với Iran hay không.
“Hoàn toàn không một chút nào”, ông trả lời.
“Với tôi, điều duy nhất quan trọng khi nói về Iran là họ không thể có vũ khí hạt nhân. Tôi không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ hay bất kỳ ai. Tôi chỉ nghĩ đến một điều: chúng ta không được để Iran sở hữu loại vũ khí ấy. Đó là tất cả và là động lực duy nhất của tôi”.
Khi một phóng viên khác hỏi liệu ông có cân nhắc tác động tài chính của cuộc chiến đối với người dân Mỹ hay không, nhà lãnh đạo Mỹ đáp rằng “mọi người Mỹ đều hiểu” rằng Tehran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân.
Phát biểu của ông Trump lập tức thu hút sự chú ý trong bối cảnh nền kinh tế nước này đang chịu áp lực lớn từ chi phí năng lượng tăng cao liên quan đến xung đột Iran.
Giá xăng và thực phẩm leo thang trong nhiều tuần qua đã khiến chi phí sinh hoạt tại Mỹ tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lạm phát kéo dài.
Dữ liệu công bố ngày 12-5 cho thấy lạm phát tiêu dùng của Mỹ trong tháng 4 ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong ba năm qua.
Theo Hãng tin Reuters, nhiều thành viên của Đảng Cộng hòa cũng được cho là ngày càng lo ngại chiến sự kéo dài có thể gây phản ứng tiêu cực từ cử tri trước cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới vào tháng 11. Đảng Cộng hòa đang phải đối mặt với nguy cơ mất quyền kiểm soát Hạ viện và thậm chí cả Thượng viện.
Tuy nhiên, Nhà Trắng khẳng định ưu tiên hàng đầu của ông Trump hiện vẫn là an ninh quốc gia. Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung cho biết “trách nhiệm tối thượng” của tổng thống là bảo đảm an toàn cho người dân Mỹ.
“Iran không thể có vũ khí hạt nhân. Nếu không có hành động ngăn chặn thì họ sẽ sở hữu chúng, đe dọa đến toàn bộ người dân Mỹ”, ông nói.
Trong khi đó, các đánh giá tình báo Mỹ cho biết thời gian để Iran chế tạo một vũ khí hạt nhân gần như không thay đổi kể từ mùa hè năm ngoái, bất chấp cuộc chiến với Mỹ – Israel đã kéo dài hơn hai tháng. Các phân tích chỉ ra chương trình hạt nhân của Tehran nhìn chung vẫn như cũ sau thời gian xung đột.
"Chúng tôi lo ngại về việc Trung Quốc và Nga tăng cường và hiện đại hóa vũ khí hạt nhân một cách đáng kể", Nhóm Giám đốc Không phổ biến vũ khí hạt nhân G7 cho hay trong một tuyên bố được đăng trên trang web của Bộ Ngoại giao Pháp. Hiện chưa có thông tin về phản ứng từ Nga và Trung Quốc.
Nhóm Giám đốc Không phổ biến vũ khí hạt nhân G7 tập hợp nhà ngoại giao từ các nước G7, gồm Anh, Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản và Mỹ. Nhóm này dẫn đầu công việc hạn chế sự lan rộng của vũ khí hạt nhân.
Tuyên bố trên được đưa ra trước thềm khai mạc hội nghị kéo dài một tháng tại thành phố New York (Mỹ) vào ngày 27.4 để sửa đổi NPT, trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt và nhiều cuộc khủng hoảng liên quan đến hạt nhân.
"Chúng tôi cam kết hợp tác với tất cả các quốc gia thành viên để đạt được một hội nghị xem xét thành công vào năm 2026 và theo đuổi sự đồng thuận rộng rãi nhất có thể về các biện pháp nhằm củng cố thể chế NPT trên cả ba trụ cột của hiệp ước", Nhóm Giám đốc Không phổ biến vũ khí hạt nhân G7 nhấn mạnh. Ba trụ cột của NPT là giải trừ quân bị, không phổ biến vũ khí hạt nhân và sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình.
Nhóm này cũng cho biết thêm họ "khuyến khích mạnh mẽ Mỹ theo đuổi sự ổn định chiến lược đa phương".
Tổng thống Mỹ Donald Trump thường xuyên bày tỏ thái độ chống đối và nghi ngờ đối với các hiệp ước đa phương lớn.
Tuy nhiên, ông đã ủng hộ ý tưởng về một thỏa thuận ba bên giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc - cũng như đe dọa nối lại các cuộc thử nghiệm hạt nhân.
Hội nghị NPT sắp tới sẽ tìm kiếm sự đồng thuận để duy trì hiệu lực của hiệp ước rộng lớn hơn này. Hai cuộc họp trước đó đã chứng kiến 191 quốc gia ký kết không đạt được thỏa thuận về văn bản cuối cùng, và giới quan sát dự đoán điều tương tự sẽ lặp lại tại sự kiện năm nay, theo AFP.
Phía Nga hồi tháng 2 khẳng định vẫn là một cường quốc hạt nhân "có trách nhiệm" sau khi hiệp ước New START hết hiệu lực, đồng thời chỉ trích kế hoạch mở rộng năng lực hạt nhân của Pháp là "gây bất ổn nghiêm trọng".
Trong khi đó, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 21.4 khẳng định nước này "luôn duy trì sức mạnh hạt nhân ở mức tối thiểu cần thiết cho an ninh quốc gia và sẽ không bao giờ tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân".
Trong báo cáo quốc gia về việc thực hiện NPT được Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố ngày 20.4, Bắc Kinh đã kêu gọi Mỹ thể hiện "sự chân thành" trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran, đồng thời cảnh báo về các cuộc thảo luận của Nhật Bản về việc sở hữu vũ khí hạt nhân, theo tờ South China Morning Post.
Báo cáo cũng bác bỏ đề xuất đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân 3 bên Trung - Mỹ - Nga, cho rằng những đề xuất đó là "không công bằng, vô lý và không khả thi". Trung Quốc cho rằng các nước sở hữu kho vũ khí lớn nhất cần tiếp tục cắt giảm đáng kể.
Theo ước tính của Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, Nga hiện sở hữu khoảng 4.400 đầu đạn hạt nhân, Mỹ có 3.700 và Trung Quốc có khoảng 620, Pháp có khoảng 290 và Anh có khoảng 225 đầu đạn.
Theo NPR ngày 1.6, dữ liệu hàng không cho thấy chiếc máy bay cất cánh từ thành phố Newark (bang New Jersey, Mỹ) hướng đến thành phố Palma de Mallorca (Tây Ban Nha). Tuy nhiên, thay vì hạ cánh sau hành trình gần 8 tiếng như dự kiến, chuyến bay đã phải quay lại điểm xuất phát sau hơn 4 tiếng bay.
Trả lời đài NPR, đại diện United Airlines (Mỹ) cho biết chuyến bay phải quay đầu "để giải quyết một mối lo ngại an ninh tiềm ẩn". Trên mạng xã hội, nhiều hành khách kể lại rằng phi hành đoàn đã yêu cầu mọi người tắt ngay các thiết bị Bluetooth. Một số người còn nghe thấy thông báo trên máy bay rằng: "Trò đùa nhỏ này đang làm hỏng chuyến đi của tất cả mọi người".
Đoạn ghi âm từ trạm kiểm soát không lưu đã làm rõ hơn diễn biến sự việc. Một nhân viên cho biết: "Có một đội an ninh đang làm nhiệm vụ. Ai đó mang theo loa Bluetooth và đặt tên nó bằng một từ có 4 chữ cái. Vì vậy, họ phải sơ tán hành khách và kiểm tra toàn bộ máy bay cùng khoang chở hàng".
Theo một số nhân chứng, từ có 4 chữ cái tiếng Anh nêu trên được cho là "BOMB" (quả bom) – một từ lập tức kích hoạt quy trình an ninh hàng không nghiêm ngặt.
Trên mạng xã hội TikTok, một nữ hành khách xác nhận cô nhìn thấy một kết nối Bluetooth đang hoạt động mang tên "BOMB". Một tài khoản khác trên mạng xã hội Reddit tự xưng là người nhà của hành khách cho biết thiết bị này thực chất là loa của một thiếu niên.
Sau quá trình rà soát an ninh, hành khách đã được lên máy bay trở lại. Chuyến bay hạ cánh an toàn tại Palma de Mallorca vào lúc 15 giờ 47 chiều 31.5 (giờ địa phương), trễ khoảng 9 tiếng rưỡi so với lịch trình ban đầu. Hiện sự cố nêu trên đang được điều tra.
"Các lực lượng Mỹ đã tiến hành chặn và lên tàu kiểm tra theo quyền khám xét đối với tàu Majestic X không quốc tịch, nằm trong danh sách trừng phạt, khi nó đang vận chuyển dầu từ Iran trên Ấn Độ Dương", Bộ Quốc phòng Mỹ thông báo hôm nay.
Video do quân đội Mỹ công bố cho thấy trực thăng cất cánh từ một tàu căn cứ viễn chinh di động (ESB) và đổ quân xuống tàu dầu Majestic X.
Quân đội Mỹ khẳng định sẽ tiếp tục thực thi các biện pháp hàng hải toàn cầu nhằm "phá vỡ những mạng lưới bất hợp pháp và ngăn chặn mọi con tàu cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, dù chúng hoạt động ở bất kỳ đâu".
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Sự việc xảy ra ở khu vực cách xa eo biển Hormuz, nơi các tàu thương mại đang đối mặt với vòng "phong tỏa kép". Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao, dù Mỹ đã gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán với Iran.
Bộ Quốc phòng Mỹ hôm 21/4 tuyên bố đã chặn tàu chở dầu thô "không quốc tịch, đang bị trừng phạt" mang tên Tifani, được cho là có liên quan đến Iran, tại khu vực do Bộ tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương phụ trách.
Một ngày sau, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran triển khai lực lượng bắt hai tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết ít nhất ba tàu container đã bị nhắm mục tiêu khi di chuyển qua eo biển Hormuz trong ngày 22/4. Một tàu thông báo bị xuồng cao tốc của IRGC tiếp cận và nổ súng ở vị trí cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía đông bắc, khiến buồng lái bị hư hại nặng, song toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn.
