Pakistan đang tập trung vào các nỗ lực ngoại giao nhằm thuyết phục Mỹ và Iran tổ chức thêm một vòng đàm phán trực tiếp. Động thái này diễn ra khi các bên chưa có đột phá nào về “một số vấn đề then chốt”, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Tehran, sau nhiều cuộc trao đổi, hai nguồn tin từ Islamabad nói với hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 18/5.
Cuối tuần qua, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc chuyến thăm Trung Quốc mà không đạt được đột phá nào về vấn đề Iran, Pakistan đã thúc đẩy nỗ lực ngoại giao con thoi nhằm tìm cách phá thế bế tắc cho tiến trình đối thoại.
Trong khi Thủ tướng Shehbaz Sharif và Ngoại trưởng Ishaq Dar liên lạc với lãnh đạo Qatar, Arab Saudi và Ai Cập để thảo luận về tình hình khu vực, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi cũng gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cùng các quan chức Iran hôm 18/5.
Tuy nhiên, nỗ lực này đang gặp nhiều trở ngại, bởi sau hơn một tháng ngừng bắn để tìm kiếm giải pháp, Mỹ và Iran chưa thể tìm thấy tiếng nói chung, trong khi những tiếng nói ủng hộ tăng sức ép quân sự xuất hiện ngày càng nhiều, làm dấy lên nguy cơ xung đột leo thang trở lại.
“Thời gian đang dần trôi qua với Iran. Họ nên hành động nhanh, nếu không sẽ chẳng còn lại gì. Thời gian rất quan trọng”, Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 17/5, nhưng không nêu thêm chi tiết.
Sau khi chiến sự giữa Mỹ – Israel với Iran bùng phát cuối tháng 2, Pakistan nổi lên là một trong số ít quốc gia vẫn duy trì được liên lạc giữa các bên và trở thành cầu nối đối thoại. Quốc gia này có quan hệ tốt với cả Mỹ lẫn Iran và đã tổ chức cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa phái đoàn hai nước hôm 11/4, nhưng chưa tạo ra đột phá.
Pakistan từng tham gia các nỗ lực trung gian giữa Mỹ với Trung Quốc và Afghanistan. Trong cuộc xung đột Trung Đông lần này, ngoài Mỹ, Iran và Israel, Pakistan còn có quan hệ tương đối cân bằng với cả Trung Quốc và các quốc gia Arab vùng Vịnh.
“Pakistan đang cố duy trì dư địa ngoại giao, trong bối cảnh lòng tin giữa Mỹ và Iran gần như không còn”, Ilhan Niaz, giáo sư lịch sử tại Đại học Quaid-e-Azam, Islamabad, nói với Al Jazeera.
Theo ông, điều Islamabad đạt được lúc này chưa phải một thỏa thuận hòa bình, mà là “kéo dài thời gian” để ngăn căng thẳng vượt khỏi tầm kiểm soát. Việc Washington và Tehran vẫn tiếp tục sử dụng Islamabad làm kênh liên lạc cho thấy cả hai chưa sẵn sàng từ bỏ đối thoại.
Tuy nhiên, vai trò trung gian của Pakistan có thể bị thu hẹp nếu Oman hoặc Qatar trở thành lựa chọn phù hợp hơn. Tehran và Washington từng nhiều lần dùng thủ đô Muscat của Oman làm nơi tiến hành các cuộc tiếp xúc bí mật.
Pakistan còn đối mặt với nhiều hoài nghi về mức độ trung dung trong tiến trình đàm phán. CBS News ngày 11/5 đưa tin Iran đã chuyển một số máy bay quân sự tới căn cứ không quân Nur Khan của Pakistan, sau khi Washington và Tehran bắt đầu ngừng bắn từ ngày 8/4.
Pakistan ngày 12/5 bác cáo buộc cho rằng Islamabad hỗ trợ Tehran về quân sự hoặc giúp chiến đấu cơ Iran tránh nguy cơ bị Mỹ tập kích. Islamabad gọi thông tin này là “suy diễn”, cho biết các máy bay Iran tới Pakistan phục vụ hoạt động đàm phán, đồng thời nhấn mạnh phi cơ Mỹ cũng từng sử dụng căn cứ này.
“Pakistan luôn hành động như một bên trung gian công bằng, có trách nhiệm và mang tính xây dựng”, Bộ Ngoại giao Pakistan tuyên bố.
Dù vậy, nghi ngờ tại Washington vẫn gia tăng. CNN dẫn lời một số quan chức Mỹ cho rằng Pakistan có thể đang truyền tải “phiên bản tích cực hơn về lập trường Iran” và đặt câu hỏi liệu Islamabad có mô tả đúng sự không hài lòng của ông Trump hay không.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, đồng minh thân cận của ông Trump, thậm chí kêu gọi “đánh giá lại toàn bộ” vai trò trung gian của Pakistan.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng những tranh cãi này khó khiến Islamabad bị loại khỏi tiến trình ngoại giao.
“Pakistan đã làm được nhiều hơn kỳ vọng của nhiều người. Việc giúp hai bên đạt lệnh ngừng bắn trong môi trường thiếu lòng tin sâu sắc không phải điều dễ dàng”, Syed Ali Zia Jaffery, phó giám đốc Trung tâm An ninh, Chiến lược và Nghiên cứu Chính sách, Đại học Lahore, nhận định.
Theo ông, chừng nào cả Washington và Tehran còn tiếp tục sử dụng Pakistan như kênh liên lạc, vai trò của Islamabad vẫn khó bị thay thế.
Dù vậy, Javad Heiran-Nia, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Tehran, cũng cho rằng Pakistan vẫn sẽ phát huy được ảnh hưởng của mình với tiến trình đàm phán. Vai trò đó chỉ kết thúc khi Mỹ và Iran cho rằng Islamabad không thể tạo ra sức ép hoặc lợi ích đủ lớn cho bất kỳ bên nào.
Trong lúc nỗ lực ngoại giao tiếp diễn, căng thẳng tại khu vực vẫn có dấu hiệu leo thang. Cuối tuần qua, một số UAV chưa rõ nguồn gốc đã đánh trúng nhà máy điện hạt nhân Barakah ở Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Pakistan lên án vụ tấn công Barakah là “vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế”, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế tối đa.
Theo truyền thông Mỹ, Lầu Năm Góc đã chuẩn bị danh sách mục tiêu mới nhằm vào cơ sở năng lượng và hạ tầng Iran nếu xung đột tái bùng phát. Quân đội Iran cảnh báo sẽ phản ứng dữ dội hơn với các đợt tấn công mới từ Mỹ.
Theo ông Niaz, cục diện hiện nay có thể dẫn tới một giai đoạn bế tắc kéo dài, với các đợt ngừng bắn mong manh xen kẽ nguy cơ leo thang quân sự. Washington dần nhận ra việc giành thắng lợi hoàn toàn là rất khó, nhưng quá trình điều chỉnh chiến lược không thể xảy ra trong ngày một ngày hai.
Pakistan có thể chưa đủ sức tạo bước ngoặt ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, khi hai bên vẫn tiếp tục trao đổi thông điệp qua Islamabad, nước này vẫn đóng vai trò như “van an toàn” giúp duy trì đối thoại trong lúc nguy cơ xung đột toàn diện chưa biến mất.
“Càng nhiều bên có lợi ích gắn với tiến trình hòa giải, cái giá của việc để lệnh ngừng bắn sụp đổ sẽ càng lớn hơn với tất cả”, chuyên gia Muhanad Seloom tại Hội đồng Trung Đông về Các vấn đề Toàn cầu, nhận định.
Bộ Quốc phòng Nga hôm nay thông báo lực lượng phòng không trực chiến đã đánh chặn 264 máy bay không người lái (UAV) Ukraine, thêm rằng binh sĩ nước này đang "đáp trả tương xứng".
Bộ Giao thông vận tải Nga cho biết 13 sân bay ở miền nam nước này đã phải ngừng hoạt động sau khi một UAV Ukraine đánh trúng tòa nhà của chi nhánh Cơ quan Điều phối Hàng không Miền nam Nga.
Hiệp hội Các hãng lữ hành Nga (ATOR) cho biết tính đến 10h, hơn 80 chuyến bay đã bị hoãn hoặc hủy ở miền nam đất nước.
"Ít nhất 14.000 hành khách đang chờ khởi hành, chủ yếu là các chuyến bay nội địa. Sochi là nơi có tình hình khó khăn nhất, khi các biện pháp hạn chế mới đã khiến tình trạng gián đoạn lịch trình nghiêm trọng trong hai ngày qua trở nên tồi tệ hơn", ATOR cho hay.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 67 UAV để tập kích nước này trong đêm, con số thấp nhất trong gần một tháng qua. Tuy nhiên, theo Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, Nga cũng tiến hành hàng trăm cuộc tấn công trên tiền tuyến bằng thiết bị bay không người lái tầm ngắn và các nỗ lực xung kích.
"Thậm chí không có nỗ lực tượng trưng nào từ phía Nga nhằm ngừng bắn ở tiền tuyến. Ukraine hôm nay cũng sẽ đáp trả như đã làm trong 24 giờ qua", ông khẳng định.
Lãnh đạo Ukraine cũng ca ngợi cuộc tấn công của quân đội nước này nhằm vào một nhà máy lọc dầu ở vùng Yaroslavl, cách Moskva khoảng 200 km về phía đông bắc.
Nga đã tuyên bố lệnh ngừng bắn đơn phương với Ukraine trong 2 ngày 8-9/5, trùng thời điểm nước này tổ chức lễ Duyệt binh Chiến thắng thường niên ở Quảng trường Đỏ. Ukraine chưa bao giờ nói sẽ chấp nhận lời kêu gọi của Nga, đồng thời cáo buộc Tổng thống Vladimir Putin chỉ muốn ngừng giao tranh để có thể tổ chức duyệt binh.
Ông Zelensky trước đó đề xuất đình chiến từ ngày 6/5, nhằm đáp lại đề nghị ngừng bắn vào ngày 8-9/5 do Nga đưa ra. Tuy nhiên, Moskva không bình luận hay tuyên bố sẽ tuân thủ lời kêu gọi ngừng bắn của Kiev.
Nga đe dọa sẽ tiến hành cuộc tập kích quy mô lớn vào "trái tim của Kiev" nếu Ukraine làm gián đoạn lễ duyệt binh. Moskva cũng nhiều lần kêu gọi các nhà ngoại giao nước ngoài sơ tán khỏi thủ đô của Ukraine trước thời điểm đó.
"Chúng tôi một lần nữa nhắc nhở người dân Kiev và nhân viên tại các cơ quan ngoại giao nước ngoài rằng họ cần phải rời thành phố kịp thời", Bộ Quốc phòng Nga tối 7/5 cho biết.
Hãng thông tấn AFP dẫn lời một nguồn tin cấp cao thân cận với Tổng thống Zelensky cho biết lãnh đạo Ukraine sẽ ở lại Kiev trong cuối tuần này. Liên minh châu Âu (EU), Đức và Anh nằm trong số các bên đã bác bỏ lời kêu gọi sơ tán nhân viên ngoại giao từ Nga, đồng thời lên án động thái đe dọa của Moskva.
“Sáng nay là một ngày trọng đại đối với hòa bình thế giới. Iran muốn điều đó xảy ra. Như vậy là quá đủ với họ rồi. Chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Chiến dịch cuồng nộ) là chiến thắng mang tính lịch sử và áp đảo trên chiến trường”, ông Hegseth phát biểu trong buổi họp báo sáng 8-4 (giờ Mỹ).
Bộ trưởng Hegseth cho hay Washington đã thành công phá hủy “một trong những lực lượng quân sự lớn nhất thế giới”, khi chỉ sử dụng chưa đến 10% năng lực tác chiến trong chưa đầy 40 ngày, theo Đài Al Jazeera.
Phía Mỹ cho rằng Iran đã không thể hiện được năng lực tự vệ. Do đó chiến dịch tấn công phối hợp mà Mỹ và Israel triển khai nhằm vào quốc gia Hồi giáo này “thực hiện đúng tiến độ tất cả các mục tiêu theo kế hoạch”.
Theo ông Hegseth, quân đội Mỹ vẫn “hiện diện” tại Trung Đông để đảm bảo Iran tuân thủ lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, cũng như để giám sát kho uranium của nước này.
“Về uranium, chúng tôi đang theo dõi. Chúng tôi biết họ có gì, họ sẽ phải giao nộp, sau đó chúng tôi sẽ tiếp nhận. Nếu cần thiết, chúng tôi sẽ thu giữ”, người đứng đầu Lầu Năm Góc phát biểu trong họp báo.
Trong buổi họp báo, ông Hegseth cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel đã “phá hủy hoàn toàn nền tảng công nghiệp quốc phòng của Iran”. Đây cũng là một trong những mục tiêu then chốt của Mỹ.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ cho biết: “Hải quân Iran đã nằm dưới đáy biển… Iran không còn hệ thống phòng không… Chương trình tên lửa của họ về cơ bản đã bị phá hủy”.
“Chế độ mới này không còn lựa chọn và cũng không còn thời gian. Vì vậy họ phải đạt được một thỏa thuận. Họ hiểu rằng thỏa thuận này đồng nghĩa với việc họ sẽ không bao giờ, tuyệt đối không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Hegseth nói thêm.
Cũng trong buổi họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine cảnh báo quân đội nước này sẵn sàng chiến đấu tiếp nếu không đạt được thỏa thuận với Iran.
"Chúng tôi hy vọng Iran sẽ lựa chọn một nền hòa bình lâu dài. Lệnh ngừng bắn chỉ là một sự tạm dừng. Lực lượng liên quân vẫn sẵn sàng, nếu được lệnh hoặc được yêu cầu, sẽ nối lại các hoạt động chiến đấu với tốc độ và độ chính xác như chúng tôi đã thực hiện trong 38 ngày qua", ông Caine phát biểu.
Adam Iza, 25 tuổi, ngày 1/6 nhận tội âm mưu cướp tài sản. Các công tố viên liên bang đang đề nghị mức án tù ít nhất là 14 năm cho Iza. William Paetzold, luật sư của Iza, không phản hồi yêu cầu bình luận.
Iza liên quan đến vụ bắt cóc một cặp vợ chồng ở Connecticut ngày 25/8/2024. Ông Sushil và bà Radhika Chetal đang lái chiếc Lamborghini gần trường trung học Danbury thì bị một chiếc xe phía sau đâm trúng. Ngay sau đó, một chiếc xe tải màu trắng lao lên chặn đầu và một nhóm đàn ông bao vây họ.
Nhóm người này lôi vợ chồng nhà Chetal ra khỏi xe và ép họ vào xe tải, dùng gậy bóng chày đánh đập ông Sushil và túm tóc kéo bà Radhika. Hai người bị trói bằng băng dính và chiếc xe tải lập tức phóng đi.
Một cuộc rượt đuổi gay cấn giữa cảnh sát và chiếc xe tải đã diễn ra. Xe tải cuối cùng bị đâm và phải dừng lại. 4 người trong xe bỏ chạy nhưng lập tức bị bắt lại. Cảnh sát phát hiện hai người khác tại ngôi nhà mà nhóm này thuê ở thị trấn gần đó. Vợ chồng nhà Chetal không bị nguy hiểm đến tính mạng.
Cả 6 người đàn ông đều là người Florida, thừa nhận tội bắt cóc và khai ra chủ mưu là Iza cùng đồng bọn. Hai người bị kết án 11 năm tù, 4 người còn lại đang chờ tuyên án.
Nguồn cơn vụ bắt cóc
Từ manh mối này, cảnh sát phát hiện vụ trộm Bitcoin trị giá 245 triệu USD mà thủ phạm chính là Veer Chetal, con trai của ông bà Chetal.
Vào tháng 7/2024, James Schwab, một đồng phạm của Iza, xảy ra xích mích với Veer trong hộp đêm ở Miami. Vài tuần sau cuộc ẩu đả, Veer và hai người khác đã mạo danh nhân viên hỗ trợ kỹ thuật của Google và một sàn giao dịch tiền điện tử. Họ đánh cắp 4.100 Bitcoin trị giá 245 triệu USD thời điểm đó từ một nạn nhân ở thủ đô Washington.
Ba người sống xa hoa sau vụ trộm, vung hàng triệu USD mua ôtô, quần áo, trang sức, thuê biệt thự và tiệc tùng. Biết tin Veer "trúng đậm", Iza và Schwab nảy ra ý định bắt cóc cha mẹ của Veer làm con tin để cướp tài sản của anh ta.
Iza và Schwab đã thuê 6 người đến Connecticut, chi trả toàn bộ chi phí đi lại và ăn ở, để họ theo dõi và bắt cóc cha mẹ của Veer.
Bê bối cảnh sát
Iza, còn có tên là Ahmed Faiq, từng sống trong một biệt thự xa hoa tại khu Bel Air thuộc Los Angeles, tự xưng là "Bố già" khi điều hành công ty giao dịch tiền điện tử Zort. Trong khi chiếm đoạt hàng triệu USD và tuồn qua các công ty ma, Iza đã vung tiền mua ôtô và xa xỉ phẩm, thậm chí phẫu thuật kéo dài chân.
Trước khi bị bắt vì liên quan tới vụ bắt cóc ở Connecticut, Iza đã bị chính quyền California điều tra hành vi tống tiền nhiều người ở Los Angeles và các địa phương khác.
Bắt đầu từ tháng 8/2021, Iza đã trả khoảng 100.000 USD mỗi tháng cho một công ty an ninh tư nhân để bảo vệ cho bản thân. Công ty này do một sĩ quan cảnh sát hạt ở Los Angeles thành lập và cũng thuê các cảnh sát khác làm việc.
Iza đã mua chuộc cảnh sát hạt, biến họ thành những kẻ thực thi pháp luật "ngầm" chống lại người có tranh chấp cá nhân và kinh doanh với anh ta. Công tố viên cáo buộc Iza đã sử dụng những cảnh sát này để tống tiền, đe dọa, gài bẫy bắt giữ và lạm dụng quy trình pháp lý.
Các cảnh sát này sử dụng cơ sở dữ liệu của cơ quan thực thi pháp luật để thu thập thông tin về kẻ thù của Iza và lấy lệnh khám xét với lý do gian lận. Theo các công tố viên, hai cảnh sát từng chĩa súng khống chế một nạn nhân ngay trong nhà của Iza, ép buộc nạn nhân này phải chuyển 25.000 USD vào tài khoản ngân hàng của Iza.
Khi nhận tội trong vụ án đó vào tháng 1, Iza cũng thừa nhận đã chiếm đoạt hơn 37 triệu USD bằng cách truy cập gian lận vào tài khoản trình quản lý kinh doanh của Meta Platforms (công ty sở hữu Facebook) và lạm dụng các hạn mức tín dụng của họ từ năm 2020 đến 2022. Anh ta đang chờ tòa tuyên án sau khi nhận tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng, âm mưu xâm phạm quyền công dân và trốn thuế. Nhiều cảnh sát liên quan cũng đã bị truy tố.
Về phần Veer, anh ta đã nhận tội trộm Bitcoin hồi tháng 11/2025 và đang chờ tuyên án.
