Không phải ngẫu nhiên mà Singapore triển khai hai chương trình học bổng lớn – ASEAN Scholarship và A*STAR Scholarship – hướng trực tiếp vào học sinh Việt Nam độ tuổi 14-16.
Hằng năm, các giáo viên từ Trường trung học Singapore bay sang Hà Nội và TP.HCM để tổ chức thi tuyển tại chỗ, cấp học bổng toàn phần bao gồm học phí, ký túc xá, sinh hoạt phí và vé máy bay khứ hồi trong suốt bốn năm.
Mục tiêu trước mắt của họ: đưa những học sinh xuất sắc của ASEAN vào học chung với học sinh nội địa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Mục tiêu lâu dài, không kém phần rõ ràng: đào tạo bậc đại học và giữ lại nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là chiến lược quốc gia, được tính toán bài bản từ nhiều năm trước.
Anh, Mỹ, Úc cũng có những cơ chế tương tự từ lâu ở bậc đại học và sau đại học – học bổng toàn phần, chương trình visa ưu đãi cho sinh viên quốc tế xuất sắc muốn ở lại làm việc sau khi tốt nghiệp. Các em vào, học giỏi, được giữ lại. Cách làm hiệu quả cao.
Câu chuyện trong nước lại có phần khác. Ví dụ như đối với học sinh các trường phổ thông năng khiếu, trường chuyên – những em được chọn lọc kỹ càng từ top đầu của hệ thống giáo dục – lẽ ra nên được miễn học phí toàn bộ.
Các trường đại học trong nước chưa có nhiều chính sách hấp dẫn để thu hút những học sinh ưu tú nhất. Trong khi đó học sinh dẫn đầu luôn được săn tìm, chào đón của các đại học hàng đầu nước ngoài.
Nghịch lý là: ngay ở trong các trường chuyên, trường năng khiếu – nơi nỗ lực chọn lọc và đào tạo xuất sắc – là môi trường mà việc tìm học bổng nước ngoài, ra đi và ở lại làm việc ngoài nước gần như là một mặc định không cần bàn cãi.
Có học bổng nước ngoài còn được xem như thành công của trò lẫn trường. Không ai nói thẳng “đừng về” nhưng không ai thuyết phục được “tại sao phải về”, còn “cần phải đi” thì là điều mặc nhiên.
Khi văn hóa được định vị như thế thì những lời động viên đi học để về phát triển quốc gia tự nhiên trở thành lạc lõng, viển vông.
Thật đáng tiếc! Các bậc phụ huynh có con em xuất sắc cũng đắn đo khi một bên là môi trường làm việc đẳng cấp quốc tế với mức đãi ngộ tương xứng, một bên là hệ thống trong nước với ít nhiều rào cản vô hình. Vì thế những học sinh giỏi nhất vẫn lựa chọn ra đi là điều gần như không cần bàn thêm.
Hồi đầu năm 2026, tiến sĩ Phạm Hy Hiếu – cựu học sinh Trường phổ thông Năng khiếu TP.HCM, từng giành huy chương bạc Olympic toán học, tốt nghiệp Stanford, lọt Forbes 30 Under 30 Việt Nam – thông báo rời OpenAI về nước.
Câu chuyện của anh tạo ra nhiều cảm xúc khác nhau: hiểu áp lực công việc của môi trường AI đỉnh cao và sự nể phục tài năng và trân trọng khi anh quyết định trở về Việt Nam cùng gia đình để hồi phục và làm việc.
Nhưng ẩn dưới đó là một câu hỏi mà không phải ai cũng dám đặt thẳng: Chừng nào thì những nhà khoa học, những người trẻ xuất sắc sớm về Việt Nam?
Hành trình của Phạm Hy Hiếu là hành trình của rất nhiều người giỏi thế hệ anh và trước anh: xuất phát từ trường chuyên, giành học bổng, ra đi, trở thành nhân tài ở nước người. Khi họ trở về, nếu có, thường là vì những lý do khác chứ không phải vì có một lực hút đủ mạnh từ quê hương.
Mỗi học sinh xuất sắc ra đi khi còn trẻ là một khoản đầu tư dài hạn mà xã hội đã bỏ ra (qua hệ thống giáo dục phổ thông, qua trường chuyên, qua sự kỳ vọng) nhưng lợi tức lại chảy về nơi khác. Điều đó không sai trái với từng cá nhân.
Nhưng với quốc gia, đó là bài toán cần lời giải: từ năng lực xuất sắc cá nhân (đã sẵn), định hướng cống hiến đất nước, lòng tin được trọng dụng (có đủ chắc chắn không). Và điều cần nhất là môi trường làm việc thuận lợi nhất để phát triển bản thân khi người giỏi trở về.
Câu hỏi không phải là “tại sao họ ra đi?” mà là: chúng ta làm gì đủ hấp dẫn để họ muốn ở lại học trong nước hoặc muốn trở về khi học xong ở nước bạn?
Đó là Nguyễn Hạo Uyên, lớp 12A13; Trần Đình Nghị, lớp 12A18 - cùng đoạt giải nhất; Võ Trọng Tính, lớp 12A14 - đoạt giải nhì ở kỳ thi học sinh giỏi môn địa lý cấp TP năm học 2025-2026. Cả ba học sinh Trường THPT Hoàng Hoa Thám chơi rất thân với nhau vì có chung một niềm đam mê địa lý.
Hạo Uyên và Trọng Tính chơi với nhau từ khi còn học THCS. "Năm lớp 9, Tính rủ mình tham gia đội tuyển học sinh giỏi địa lý. Lúc đầu mình nghĩ học chung với Tính cho vui thôi, không ngờ càng học càng thấy đây là môn học thú vị. Năm đó cả hai đứa mình cùng đoạt giải nhì học sinh giỏi môn địa cấp TP" - Uyên kể.
Và không hẹn trước, vào lớp 10 Trường THPT Hoàng Hoa Thám, Uyên và Tính lại gặp nhau. Đến lớp 11, khi cùng tham gia đội tuyển học sinh giỏi của trường thì nhóm này "kết nạp" thêm Đình Nghị.
"Ở trường, hình ảnh ba em Nghị, Uyên, Tính luôn gắn bó, đi đâu cũng có nhau đã trở nên quen thuộc. Giới trẻ các em có nhiều mối quan tâm nhưng điều đặc biệt là nhóm thường xuyên trao đổi, bàn luận về các vấn đề liên quan đến môn địa lý. Mỗi em một tính cách song lại rất hòa hợp, cùng chung niềm yêu thích và đam mê với môn học" - cô Lê Thị Kim Nhung, tổ trưởng tổ địa lý Trường THPT Hoàng Hoa Thám cho biết.
"Tụi mình không chỉ "tám" với nhau những lúc ở trường. Mà khi về nhà, có những buổi tối cả ba hẹn nhau qua Google Meet rồi "tám" 3-4 tiếng với một đề tài duy nhất là địa lý", Nghị chia sẻ.
Còn Tính lại cho rằng: "Đó là những buổi học nhóm cực kỳ vui vẻ và bổ ích. Cả ba cùng chia sẻ góc nhìn của mình, cách giải quyết các bài địa lý mà cô giao cho đội tuyển, tài liệu mà mình sưu tầm được...".
Không dừng lại ở môn địa lý, bộ ba còn hỗ trợ nhau ở các môn khác, đặc biệt là toán - môn học vốn là thử thách với học sinh theo định hướng khoa học xã hội. Nhờ vậy cả ba đều duy trì thành tích học sinh giỏi trong suốt những năm THPT.
Dù chơi rất thân nhưng các thành viên của bộ ba lại có cách tiếp cận môn địa lý theo cách riêng của mình. Hạo Uyên chọn phương pháp học tỉ mỉ, hệ thống kiến thức theo từng chủ đề và địa danh cụ thể. Những chuyến đi thực tế cùng gia đình giúp Uyên "nhìn thấy" kiến thức ngoài đời, từ đó hiểu sâu và nhớ lâu hơn.
"Địa lý giúp mình hiểu mỗi vùng đất không chỉ qua số liệu mà còn qua lịch sử, văn hóa. Nhờ đó mình thêm yêu quê hương, đất nước, yêu môn địa", Uyên chia sẻ.
Trong khi đó, Đình Nghị tiếp cận địa lý như một môn học liên ngành, kết nối kiến thức từ khoa học tự nhiên đến khoa học xã hội. Nam sinh này cho rằng để học tốt địa lý cần tư duy, khả năng phân tích và hệ thống kiến thức, không chỉ học thuộc lòng.
Riêng Trọng Tính lại đặc biệt chú trọng đến việc tự học. "Thầy cô giáo dạy môn địa ở Trường Hoàng Hoa Thám không chỉ giỏi chuyên môn mà còn rất nhiệt tình và có phương pháp giảng dạy truyền cảm hứng. Tuy nhiên, mình cho rằng kiến thức trên lớp chỉ là nền tảng, mỗi học sinh cần chủ động tìm tòi thêm qua tài liệu, video và các nguồn học liệu khác".
Trong suốt buổi trao đổi với chúng tôi, Nghị và Tính là người nói chính - rất hoạt bát và lanh lẹ, còn Uyên chỉ ngồi cười. "Thường khi tranh luận mình và Nghị sẽ giành nhau nói trước. Sau đó, cả hai tự động im lặng và nhìn sang Uyên rồi chờ, lúc đó Uyên sẽ lên tiếng" - Tính kể.
Rồi trong nhóm có hiện tượng bạn này "để ý" bạn kia không? - cả ba phá lên cười khi nghe câu hỏi của chúng tôi. Thay mặt cả nhóm, Tính khẳng định chắc nịch: "Bộ ba chúng mình là tình bạn trong sáng 100%".
"Điểm chung của bộ ba là tinh thần học tập nghiêm túc và sự hỗ trợ lẫn nhau. Mỗi người một thế mạnh, người giỏi hệ thống, người mạnh phân tích, người cập nhật tài liệu... nhưng khi kết hợp lại, các em tạo thành một nhóm học tập hiệu quả. Thành tích hôm nay là kết quả xứng đáng cho sự kết hợp ấy" - cô Nhung nhận xét.
10 chuyên đề ôn tập môn toán thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Trần Văn Toàn, nguyên tổ trưởng tổ toán Trường THPT Marie Curie (P.XuânHòa, TP.HCM), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=wISrTIVmMzE
Trong chuyên đề 9: Tính góc và khoảng cách trong hình học không gian, giáo viên hướng dẫn cách xác định và tính góc, khoảng cách trong môn hình học không gian bằng phương pháp hình học thuần túy hoặc phương pháp gắn hệ trục tọa độ Oxyz.
Trước đó vào ngày 14.5, trong chuyên đề 8: Các bài toán thực tế tổng hợp, giáo viên hướng dẫn học sinh cách sử dụng linh hoạt các kiến thức trong chương trình phổ thông để giải một số bài toán thường gặp trong thực tế.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 18 đến 23.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
Đây là thông tin được đưa ra tại buổi làm việc của Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Anh Tuấn với các sở, ngành và địa phương chiều 20-4.
Theo báo cáo, năm học 2025 - 2026, Trường chuyên biệt Tương Lai có hơn 270 học sinh ở 3 bậc học mầm non, tiểu học và THCS. Những năm gần đây, số lượng học sinh tăng nhanh trong khi cơ sở vật chất hiện có chỉ đáp ứng ở mức cơ bản.
Hiện trường có 2 cơ sở tại đường Trần Bình Trọng (phường Hải Châu) và đường Huy Cận (phường Cẩm Lệ). Tuy nhiên do hạn chế về phòng học, nhiều lớp phải học ghép, ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học cũng như việc chăm sóc, hỗ trợ cá nhân cho học sinh.
Theo thống kê, học sinh đến từ các phường An Hải, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn chiếm khoảng 45% tổng số học sinh toàn trường, cho thấy nhu cầu học tập tại khu vực phía đông thành phố ngày càng lớn.
Từ thực tế trên, các sở, ngành và địa phương đề xuất sau khi cơ sở 1 Trường mầm non Họa My hoàn thành xây dựng mới, cơ sở 2 của trường này sẽ được bàn giao để thành lập cơ sở phụ của Trường chuyên biệt Tương Lai.
Tại cuộc họp, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Anh Tuấn cơ bản thống nhất chủ trương bàn giao cơ sở 2 của Trường mầm non Họa My để Trường chuyên biệt Tương Lai tiếp quản, quản lý và sử dụng.
Việc dịch chuyển học sinh phải phù hợp, ưu tiên con em khu vực Sơn Trà và các địa bàn lân cận. Đồng thời cần bảo đảm ổn định chất lượng dạy và học, tạo môi trường học tập tốt nhất cho học sinh.
