Hãng AFP ngày 4.4 dẫn lời phi hành gia người Canada Jeremy Hansen chia sẻ cảm giác khi tàu vũ trụ Orion đưa ông và 3 đồng nghiệp người Mỹ theo quỹ đạo phức tạp để bay về phía mặt trăng.
Bốn phi hành gia trên sứ mệnh Artemis II đã vượt qua điểm giữa chặng đường từ trái đất đến mặt trăng, cách trái đất hơn 241.000 km, khi tiến về phía trước để thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên ngang qua mặt trăng trong hơn nửa thế kỷ.
Ông Hansen, một cựu phi công chiến đấu 50 tuổi và là người lần đầu bay vào vũ trụ, cho biết ông đã chứng kiến “một số điều phi thường” trong những giờ đầu tiên trên tàu Orion.
“Đến lúc chúng tôi chợp mắt một chút rồi tỉnh dậy, trái đất đã ở quá xa rồi”, ông Hansen cùng với các phi hành gia người Mỹ Victor Glover và Reid Wiseman cho biết trong một phiên hỏi đáp video do Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) tổ chức.
Ông Hansen mô tả quá trình đốt nhiên liệu để chuyển hướng lên mặt trăng, thao tác đưa tàu Orion đến gần trái đất trong phạm vi 200 km trước khi chuyển hướng sang quỹ đạo mới và lao về phía mặt trăng.
“Cảm giác như chúng tôi đang rơi từ trên trời xuống trái đất… Thật đáng kinh ngạc là chúng tôi thực sự sẽ bay vòng qua và tránh được vật thể đó. Nó đã ở rất gần và việc chứng kiến tất cả điều đó thực sự phi thường”, ông chia sẻ.
Ông Hansen, người gia nhập CSA năm 2009 sau sự nghiệp phi công chiến đấu trong Không quân Hoàng gia Canada, sẽ là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng.
Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), cột mốc tiếp theo của tàu Orion, dự kiến diễn ra vào ngày thứ 5 của sứ mệnh kéo dài 10 ngày, sẽ là đi vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng, nơi lực hấp dẫn của mặt trăng mạnh hơn so với trái đất.
Phi hành gia Hansen cho biết ông rất mong được quan sát cận cảnh phía bị khuất của mặt trăng và chứng kiến “hiện tượng nhật thực khi ở phía sau mặt trăng, điều đó sẽ rất thú vị”.
Cá nhà táng giao tiếp dưới đại dương bằng những chuỗi tiếng "click" (tiếng gõ) ngắn được gọi là coda. Tùy thuộc vào nhịp điệu của những tiếng gõ này, mỗi đàn cá sẽ sở hữu một phương ngữ riêng. Điều thú vị là các nhà khoa học nhận thấy những đàn cá chỉ chấp nhận kết bạn và sinh hoạt với các cá thể phát ra cùng phương ngữ, The Guardian ngày 24.6 đưa tin.
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học Proceedings of the Royal Society B ngày 24.6, nhóm chuyên gia do tiến sĩ Luke Rendell (Đại học St Andrews, Scotland) dẫn đầu đã phân tích dữ liệu âm thanh của cá nhà táng tại Địa Trung Hải từ năm 2003 - 2021. Kết quả chỉ ra sự khác biệt rõ rệt về âm điệu giữa quần thể sống ở lưu vực phía tây (gần Tây Ban Nha) và phía đông (gần Hy Lạp) của vùng biển này.
Dù cả hai nhóm đều dùng chuỗi 4 âm thanh, nhưng đàn cá ở bờ tây lại chuộng nhịp điệu "3+1" (3 tiếng gõ đều nhau, nghỉ một chút rồi gõ tiếng cuối). Trong khi đó, những họ hàng ở bờ đông lại phát ra chuỗi nhịp điệu này với tốc độ nhanh hơn hẳn.
Sự khác biệt này mang lại cho giới khoa học manh mối quan trọng về cách ngôn ngữ loài cá tiến hóa. Tiến sĩ Rendell giải thích, tổ tiên của bầy cá nhà táng này có thể đã định cư ở phía tây trước, sau đó một nhóm tách ra bơi về phía đông. Sự chia cắt về mặt địa lý qua thời gian dài đã khiến ngôn ngữ của nhóm phía đông biến đổi và có nhịp độ nhanh hơn.
Nghiên cứu khẳng định quá trình hình thành phương ngữ mới ở cá nhà táng diễn ra chậm và đòi hỏi sự cô lập nhất định giữa các quần thể. Cơ chế này được đánh giá là có sự tương đồng lớn với quá trình tiến hóa trong ngôn ngữ của loài người cũng như tiếng hót của các loài chim.
Trong cuộc họp báo thường kỳ hôm nay, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng được đề nghị bình luận việc Tòa Phá án Pháp hôm 16/6 mở phiên giám đốc thẩm vụ bà Trần Tố Nga kiện 14 tập đoàn hóa chất Mỹ liên quan đến chất độc da cam/dioxin.
"Chiến tranh đã đi qua, nhưng những hậu quả nặng nề vẫn còn tác động sâu sắc đến đất nước và người dân Việt Nam, trong đó có hậu quả lâu dài, nghiêm trọng đối với nạn nhân của chất độc da cam/dioxin", bà Hằng nói.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao khẳng định Việt Nam ủng hộ các nạn nhân của chất độc da cam/dioxin yêu cầu những công ty hóa chất sản xuất, cung cấp chất độc da cam/dioxin cho Mỹ trong cuộc chiến tranh tại Việt Nam có trách nhiệm khắc phục hậu quả đã gây ra.
Theo VTV, Tòa Phá án Pháp đã mở phiên giám đốc thẩm vụ bà Trần Tố Nga kiện 14 tập đoàn hóa chất Mỹ liên quan đến chất độc da cam/dioxin. Trọng tâm của phiên giám đốc thẩm không phải là xét xử ngay trách nhiệm bồi thường, mà là xem liệu các công ty hóa chất Mỹ có thể tiếp tục viện dẫn quyền miễn trừ tài phán để tránh bị xét xử tại Pháp hay không.
Diễn biến được đánh giá tích cực tại phiên tòa là quan điểm của công tố viên theo hướng ủng hộ hủy bản án phúc thẩm. Nếu Tòa án Pháp chấp thuận, vụ kiện có thể được đưa trở lại các cấp xét xử để xem xét sâu hơn về bản chất hồ sơ.
Phán quyết của Tòa Phá án Pháp dự kiến được công bố sau khoảng 4 tuần.
Theo Đài CNN, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21-4 (giờ Mỹ) tiếp tục có những phát biểu liên quan đến eo biển Hormuz sau khi công bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran.
"Iran không muốn eo biển Hormuz bị đóng, họ muốn nó được mở để kiếm được 500 triệu USD/ngày (cũng chính là số tiền họ mất nếu eo biển bị đóng). Họ chỉ nói muốn đóng vì tôi đã phong tỏa nơi đó hoàn toàn, nên họ chỉ muốn giữ thể diện mà thôi", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Ông còn cho biết "cách đây 4 ngày, có người tiếp cận" và nói rằng "Iran muốn mở lại eo biển ngay lập tức". Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo rằng việc dỡ bỏ phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran sẽ làm mất cơ hội đạt được một thỏa thuận hòa bình, trừ khi "chúng ta phá hủy phần còn lại của đất nước đó".
Trong một bài đăng khác trên Truth Social nhằm chỉ trích bài viết của tờ Wall Street Journal liên quan đến cuộc chiến ở Iran, ông Trump cáo buộc Tehran đã lợi dụng các đời tổng thống Mỹ trong suốt 47 năm qua, trừ ông.
Ông chủ Nhà Trắng tuyên bố "toàn bộ hải quân Iran đã chìm xuống đáy biển, không quân của họ đã biến mất, hệ thống phòng không và radar của họ đã bị xóa sổ, các phòng thí nghiệm hạt nhân và khu vực lưu trữ của họ đã bị phá hủy", các nhà lãnh đạo Tehran cũng đã bị tiêu diệt.
"Eo biển Hormuz bị phong tỏa và nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Mỹ, không một con tàu nào được đi đến các cảng của Iran. Họ đang mất 500 triệu USD/ngày vì điều này", ông nói.
Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ với các cảng của Iran được xem là điểm nghẽn trong tiến trình tổ chức vòng đàm phán thứ hai giữa Washington và Tehran ở quốc gia trung gian Pakistan.
Khi công bố gia hạn ngừng bắn, ông Trump cho biết khoảng thời gian này là để Iran đưa ra một đề xuất thống nhất và quân đội Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa, luôn ở trong trạng thái sẵn sàng hành động.
Cũng trong ngày 21-4, Đại sứ của Iran tại Liên hợp quốc, ông Amir Saeid Iravani, bày tỏ tin tưởng các cuộc đàm phán sẽ diễn ra tại thủ đô Islamabad của Pakistan sau khi Mỹ dỡ bỏ phong tỏa.
"Ngay khi Washington chấm dứt phong tỏa hải quân, tôi cho rằng vòng đàm phán tiếp theo sẽ được tổ chức tại Islamabad", ông Amir Saeid Iravani nói với các phóng viên tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), theo Hãng tin IRNA của Iran.
