Hãng AFP ngày 4.4 dẫn lời phi hành gia người Canada Jeremy Hansen chia sẻ cảm giác khi tàu vũ trụ Orion đưa ông và 3 đồng nghiệp người Mỹ theo quỹ đạo phức tạp để bay về phía mặt trăng.
Bốn phi hành gia trên sứ mệnh Artemis II đã vượt qua điểm giữa chặng đường từ trái đất đến mặt trăng, cách trái đất hơn 241.000 km, khi tiến về phía trước để thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên ngang qua mặt trăng trong hơn nửa thế kỷ.
Ông Hansen, một cựu phi công chiến đấu 50 tuổi và là người lần đầu bay vào vũ trụ, cho biết ông đã chứng kiến “một số điều phi thường” trong những giờ đầu tiên trên tàu Orion.
“Đến lúc chúng tôi chợp mắt một chút rồi tỉnh dậy, trái đất đã ở quá xa rồi”, ông Hansen cùng với các phi hành gia người Mỹ Victor Glover và Reid Wiseman cho biết trong một phiên hỏi đáp video do Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) tổ chức.
Ông Hansen mô tả quá trình đốt nhiên liệu để chuyển hướng lên mặt trăng, thao tác đưa tàu Orion đến gần trái đất trong phạm vi 200 km trước khi chuyển hướng sang quỹ đạo mới và lao về phía mặt trăng.
“Cảm giác như chúng tôi đang rơi từ trên trời xuống trái đất… Thật đáng kinh ngạc là chúng tôi thực sự sẽ bay vòng qua và tránh được vật thể đó. Nó đã ở rất gần và việc chứng kiến tất cả điều đó thực sự phi thường”, ông chia sẻ.
Ông Hansen, người gia nhập CSA năm 2009 sau sự nghiệp phi công chiến đấu trong Không quân Hoàng gia Canada, sẽ là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng.
Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), cột mốc tiếp theo của tàu Orion, dự kiến diễn ra vào ngày thứ 5 của sứ mệnh kéo dài 10 ngày, sẽ là đi vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng, nơi lực hấp dẫn của mặt trăng mạnh hơn so với trái đất.
Phi hành gia Hansen cho biết ông rất mong được quan sát cận cảnh phía bị khuất của mặt trăng và chứng kiến “hiện tượng nhật thực khi ở phía sau mặt trăng, điều đó sẽ rất thú vị”.
Thế Giới
Estonia, đi đầu châu Âu về chuyển đổi số, chia sẻ kinh nghiệm với TP.HCM

Sáng 24-4, Phó chủ tịch thường trực UBND TP Nguyễn Lộc Hà tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Estonia Margus Tsahkna cùng đoàn công tác nhằm thúc đẩy hợp tác song phương. Đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Tại buổi tiếp, ông Nguyễn Lộc Hà đánh giá cao việc ông Margus Tsahkna là Bộ trưởng Ngoại giao châu Âu đầu tiên thăm chính thức Việt Nam và TP.HCM sau khi thành phố kiện toàn bộ máy nhân sự.
Ông cũng bày tỏ vui mừng khi đoàn công tác Estonia có sự tham gia của hơn 10 doanh nghiệp hàng đầu, cho thấy quyết tâm thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa hai nước.
Theo lãnh đạo TP.HCM, quan hệ Việt Nam - Estonia thời gian qua phát triển tích cực, với nền tảng hữu nghị truyền thống và sự gia tăng tin cậy chính trị.
Thành phố mong muốn Estonia tiếp tục ủng hộ Việt Nam trong quan hệ với Liên minh châu Âu (EU), đặc biệt thúc đẩy phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA).
Về hợp tác kinh tế, kim ngạch thương mại hai chiều giữa TP.HCM và Estonia năm 2025 đạt 7,1 triệu USD, với 6 dự án đầu tư từ Estonia tại thành phố. TP.HCM đặt mục tiêu nâng kim ngạch này lên 30 - 40 triệu USD trong thời gian tới.
Phó chủ tịch thường trực UBND TP.HCM cho biết từ ngày 1-7-2025, TP.HCM bước vào giai đoạn mới sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, với quy mô kinh tế hơn 120 tỉ USD, chiếm 23,5% GDP cả nước.
Theo lãnh đạo UBND TP.HCM, thành phố đang phát triển theo mô hình "3 vùng - 1 đặc khu - 3 hành lang - 5 trụ cột", trong đó nhấn mạnh các lĩnh vực công nghệ cao, logistics, tài chính quốc tế, du lịch và giáo dục - khoa học, công nghệ.
Đặc biệt, TP.HCM đặt chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo ở vị trí trung tâm, với mục tiêu kinh tế số đóng góp trên 30% GRDP vào năm 2026. Thành phố hiện có gần 30.000 doanh nghiệp công nghệ thông tin, chiếm khoảng 40% cả nước, cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thuộc top 5 Đông Nam Á.
Lãnh đạo TP.HCM nhận định định hướng này có nhiều điểm tương đồng và bổ trợ với Estonia - quốc gia đi đầu thế giới về chuyển đổi số.
Trên cơ sở đó, TP.HCM đề xuất hai bên thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực như xây dựng chính quyền số, an ninh mạng, khởi nghiệp sáng tạo, kinh tế số - fintech và đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao.
Thành phố mong muốn học hỏi kinh nghiệm của Estonia trong phát triển chính phủ điện tử, hệ thống dữ liệu liên thông và bảo mật thông tin, đồng thời tăng cường kết nối giữa các hệ sinh thái khởi nghiệp và doanh nghiệp công nghệ hai bên.
Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Ngoại giao Estonia Margus Tsahkna cho rằng Việt Nam và Estonia có nhiều điểm tương đồng về lịch sử, cùng trải qua những giai đoạn khó khăn và luôn đề cao các giá trị tự do.
Ông nhấn mạnh dù khoảng cách địa lý xa, hai nước vẫn chia sẻ những giá trị chung, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy hợp tác.
Theo ông, kể từ khi giành lại độc lập năm 1991, Estonia đã phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực số.
Hiện 100% dịch vụ công của nước này được cung cấp trực tuyến và an ninh mạng thuộc nhóm hàng đầu thế giới.
Ông bày tỏ vui mừng khi Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển công nghệ và năng lượng xanh, đồng thời khẳng định Estonia sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình này.
Bộ trưởng cũng cho biết Estonia có hệ sinh thái doanh nghiệp đa dạng, từ công nghệ thông tin, năng lượng đến sản xuất và đổi mới sáng tạo, với 11 start-up kỳ lân dù dân số chỉ khoảng 1,3 triệu người.
Một trong những sáng kiến nổi bật là chương trình "e-residency", cho phép công dân toàn cầu, trong đó có người Việt Nam, có thể tham gia môi trường kinh doanh tại Estonia từ xa.
Ông Margus Tsahkna cho biết hai bên đã trao đổi về hợp tác giáo dục, trong đó Estonia là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về giáo dục.
Ngoài ra Estonia đang triển khai chương trình đưa trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy trong trường phổ thông, đồng thời nghiên cứu tác động của AI đến giáo dục và xã hội.
Đây cũng là lĩnh vực hai bên có thể hợp tác trong thời gian tới.
Bộ trưởng nhấn mạnh Estonia là thành viên EU và mong muốn đóng vai trò cầu nối giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường châu Âu, đồng thời coi Việt Nam là cửa ngõ vào khu vực.
Ông khẳng định Việt Nam đang trở thành ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Estonia, và hai bên sẽ hướng tới các hoạt động hợp tác cụ thể, lâu dài trong thời gian tới.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
Tin tức thế giới 26-5: Giá dầu giảm mạnh; Nga sắp tấn công quy mô lớn vào Ukraine?

Ngày 25-5, Nga tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công "có hệ thống" nhằm vào các mục tiêu liên quan đến quân đội Ukraine và các trung tâm ra quyết định tại thủ đô Kiev, đồng thời kêu gọi người nước ngoài - bao gồm cả các nhà ngoại giao - rời khỏi thành phố càng sớm càng tốt.
Theo tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Nga, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã thông báo với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio rằng động thái này nhằm đáp trả "những cuộc tấn công khủng bố liên tiếp của chính quyền Kiev" nhằm vào dân thường ở Nga.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Nga tiến hành một trong những đợt không kích dữ dội nhất nhằm vào Kiev kể từ đầu xung đột.
Giới chức Ukraine cho biết các cuộc tấn công cuối tuần qua khiến ít nhất hai người thiệt mạng, 91 người bị thương và khoảng 300 địa điểm trên khắp thành phố bị hư hại.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha kêu gọi các đồng minh không nhượng bộ trước "sự tống tiền của Nga", trong khi phái bộ EU tại Kiev cũng khẳng định sẽ tiếp tục ở lại Ukraine.
Israel đã tăng cường không kích miền nam Lebanon sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố đẩy mạnh chiến dịch quân sự nhằm "nghiền nát" lực lượng Hezbollah, Hãng thông tấn AFP ngày 25-5 đưa tin.
Ông Netanyahu cho biết Hezbollah đang gia tăng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone), bao gồm cả drone điều khiển bằng cáp quang, nhưng khẳng định Israel sẽ mở rộng quy mô tấn công và tăng cường hỏa lực để đáp trả.
Theo Hãng thông tấn quốc gia Lebanon (NNA), hàng chục cuộc không kích của Israel đã nhắm vào nhiều khu vực ở miền nam Lebanon và thung lũng Bekaa trong ngày, khiến ít nhất ba người thiệt mạng.
Trước đó, Israel cũng ban hành lệnh sơ tán đối với 10 ngôi làng với cáo buộc Hezbollah vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Giá dầu thế giới trong ngày 25-5 đã giảm mạnh gần 7% khi thị trường kỳ vọng Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột ở Trung Đông, qua đó mở đường cho hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz được khôi phục.
Giá dầu Brent giảm 7,24 USD - tương đương gần 7% - xuống còn 96,30 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô WTI giảm 6,30 USD - tương đương 6,5% - xuống còn 90,88 USD/thùng.
Đà giảm diễn ra sau thông tin các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran đã đạt một số tiến triển trong dự thảo biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần ba tháng qua.
Giới chức bang California cho biết nguy cơ phát nổ tại bồn chứa hóa chất công nghiệp quá nhiệt ở thành phố Garden Grove (quận Cam) đã được loại bỏ sau khi xuất hiện một vết nứt giúp giảm áp suất bên trong.
Tuy nhiên, 50.000 người dân tại đây vẫn phải tiếp tục sơ tán do nguy cơ rò rỉ hóa chất độc hại.
Sự cố xảy ra tại cơ sở của công ty GKN Aerospace từ ngày 22-5, liên quan đến bồn chứa methyl methacrylate - một loại hóa chất rất dễ cháy.
Trước đó, giới chức lo ngại bồn chứa có thể vỡ hoặc phát nổ, làm rò rỉ tới khoảng 26.500 lít hóa chất độc hại và gây nguy hiểm cho các khu vực lân cận.
Lực lượng cứu hỏa cho biết nhiệt độ của bồn chứa đã giảm từ hơn 38°C xuống khoảng 34°C nhờ hoạt động phun nước làm mát liên tục. Thống đốc Gavin Newsom cũng xác nhận bang đã nhận được hỗ trợ khẩn cấp từ chính phủ liên bang để xử lý sự cố.
Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva đã bắt đầu quá trình xạ trị phòng ngừa sau khi phẫu thuật cắt bỏ một tổn thương da ác tính trên da đầu hồi tháng trước, theo thông báo từ Bệnh viện Sirio-Libanes ở thành phố Sao Paulo.
Khối u của ông Lula được xác định là ung thư biểu mô tế bào đáy - dạng ung thư da phổ biến, thường liên quan đến việc tiếp xúc lâu dài với ánh nắng mặt trời. Bệnh viện cho biết các bác sĩ quyết định thực hiện thêm đợt xạ trị bề mặt nhằm giảm nguy cơ tái phát.
Ông Lula hiện 80 tuổi và đang chuẩn bị tranh cử nhiệm kỳ tổng thống thứ tư trong cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào tháng 10. Trong những tháng gần đây, nhà lãnh đạo Brazil liên tục chia sẻ hình ảnh tập luyện thể dục trên mạng xã hội nhằm trấn an những lo ngại liên quan đến sức khỏe và tuổi tác.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, ngày 11-5, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua khuyến nghị về Phong trào Bauhaus Mới của châu Âu (NEB), kêu gọi các quốc gia thành viên lồng ghép các giá trị của phong trào này vào chính sách quốc gia và các chương trình tài trợ nhằm hướng tới xây dựng môi trường sống bền vững, bao trùm và lấy con người làm trung tâm trên toàn EU.
Được khởi xướng từ năm 2021, Phong trào Bauhaus Mới của châu Âu hướng tới kết hợp hài hòa giữa tính bền vững, giá trị kinh tế và yếu tố thẩm mỹ trong quá trình xây dựng và cải tạo các không gian sống.
Theo Hội đồng EU, khuyến nghị mới nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh thông qua việc phát triển các khu dân cư có chi phí hợp lý, thiết kế chất lượng cao và có sự tham gia rộng rãi của cộng đồng.
Khuyến nghị của Hội đồng EU đưa ra 8 định hướng hành động trọng tâm nhằm thúc đẩy triển khai phong trào này trên thực tế. Trong đó, EU khuyến khích các quốc gia thành viên tích hợp các nguyên tắc về tính bền vững, tính bao trùm và thẩm mỹ vào toàn bộ chính sách và chương trình tài trợ có liên quan.
Khuyến nghị cũng nhấn mạnh việc xây dựng môi trường sống theo hướng tuần hoàn và bền vững, ưu tiên cải tạo các công trình hiện có thay vì phá dỡ, đồng thời thúc đẩy sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường nhằm giảm phát thải và hạn chế tác động tiêu cực tới khí hậu.
Một nội dung đáng chú ý khác là tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình chuyển đổi không gian sống, bao gồm việc ứng dụng các công cụ kỹ thuật số để người dân cùng tham gia thiết kế và xây dựng môi trường sống chung theo hướng bình đẳng và dễ tiếp cận hơn.
Hội đồng EU đồng thời nhấn mạnh vai trò của nghệ thuật, văn hóa và giáo dục trong thúc đẩy đổi mới và chuyển đổi sạch. Theo khuyến nghị, các quốc gia thành viên cần công nhận và hỗ trợ vai trò của nghệ sĩ, nhà thiết kế và các lĩnh vực sáng tạo trong quá trình phát triển đô thị và cộng đồng.
Ngoài ra, EU cũng kêu gọi tăng cường các chương trình giáo dục và đào tạo nhằm trang bị cho người lao động các kỹ năng cần thiết trong lĩnh vực xây dựng và cải tạo bền vững, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi xanh của nền kinh tế.
Khuyến nghị của Hội đồng cũng đề cập việc nâng cao nhận thức về phong trào Bauhaus Mới thông qua phát triển nhãn hiệu NEB và mở rộng cộng đồng NEB, hiện quy tụ gần 2.000 tổ chức địa phương và quốc tế tham gia.
Bên cạnh đó, đặt mục tiêu cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn cho các dự án thuộc khuôn khổ NEB thông qua cơ chế hỗ trợ của chương trình Horizon Europe, đồng thời khuyến khích thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân.
Hội đồng EU cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp đa ngành, đa cấp và mở rộng hợp tác quốc tế, trong đó có hỗ trợ công cuộc tái thiết tại Ukraine.
Phát biểu với tư cách Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, Bộ trưởng Nông nghiệp, Phát triển Nông thôn và Môi trường Cộng hòa Cyprus Maria Panayiotou cho rằng Bauhaus Mới của châu Âu không chỉ liên quan đến kiến trúc hay các công trình đẹp về hình thức, mà còn hướng tới việc xây dựng những cộng đồng năng động và thúc đẩy lối sống bền vững trong các khu dân cư trên toàn liên minh.
Theo bà Panayiotou, khuyến nghị mới sẽ tạo động lực để các quốc gia thành viên tiếp nhận đầy đủ tinh thần của phong trào Bauhaus Mới vì một tương lai xanh hơn, bao trùm hơn và chất lượng sống tốt hơn cho người dân.
Mặc dù khuyến nghị của Hội đồng không mang tính ràng buộc pháp lý như các quy định hoặc chỉ thị của EU, văn bản này được xem là định hướng quan trọng nhằm khuyến khích các quốc gia thành viên điều chỉnh chính sách quốc gia phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững và bao trùm mà EU đang theo đuổi.
Đây cũng được xem là một trong những sáng kiến hỗ trợ triển khai Thỏa thuận Công nghiệp sạch và quá trình chuyển đổi sạch của EU.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

