Sự phát triển của công nghệ lượng tử được đánh giá là mối đe dọa trực tiếp đối với các chuẩn mã hóa đang bảo vệ hệ thống tài chính, viễn thông và dữ liệu quốc gia hiện nay. Năng lực xử lý của máy tính lượng tử có khả năng giải mã các thuật toán bảo mật truyền thống trong thời gian ngắn, tạo ra lỗ hổng lớn cho các hạ tầng số trọng yếu.
Đáng chú ý, một chiến lược tấn công mang tính dài hạn đang được tổ chức tội phạm mạng ứng dụng là “thu thập trước, giải mã sau” (Harvest Now, Decrypt Later). Cảnh báo về vấn đề này tại phiên toàn thể của diễn đàn An ninh mạng Việt Nam diễn ra ngày 22.5 tại Hà Nội, thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh Bộ tư lệnh Tác chiến không gian mạng (Bộ Quốc phòng), cho biết hacker đang tiến hành thu thập và lưu trữ những khối dữ liệu mã hóa khổng lồ.
Dù chưa thể bẻ khóa ngay lập tức bằng công nghệ phần cứng thông thường, toàn bộ kho dữ liệu này sẽ bị giải mã hàng loạt khi công nghệ điện toán lượng tử đạt đến độ chín muồi trong tương lai gần. Điều này làm gia tăng áp lực buộc mọi cơ quan, tổ chức phải thay đổi kiến trúc bảo mật ngay từ bây giờ thay vì chờ đợi công nghệ lượng tử phổ biến.
Đồng quan điểm, đại tá, tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), nhấn mạnh thách thức từ công nghệ lượng tử đặt ra yêu cầu mới. Công tác bảo đảm an toàn thông tin không còn dừng lại ở việc ứng phó với nguy cơ trước mắt mà đòi hỏi các quốc gia và doanh nghiệp phải chủ động chuẩn bị năng lực bảo vệ cho giai đoạn tiếp theo thông qua việc khẩn trương chuyển dịch sang kỷ nguyên mật mã hậu lượng tử.
Bên cạnh mối đe dọa từ công nghệ lượng tử, môi trường hybrid, đa đám mây (multi-cloud) cùng sự can thiệp của AI cũng đang tạo ra những biến số mới cho bài toán quản trị rủi ro.
Dữ liệu thực tế cho thấy tin tặc đã tối ưu hóa AI để tự động hóa chiến dịch lừa đảo, phát tán mã độc tống tiền và tạo dựng danh tính giả bằng công nghệ deepfake để tấn công có chủ đích. Thách thức này càng trở nên phức tạp khi các doanh nghiệp bắt đầu ứng dụng sâu mô hình tác nhân AI (AI Agent) vào hệ thống vận hành. Theo giới chuyên gia, việc AI Agent tham gia vận hành tự động sẽ mở ra nhiều lỗ hổng mới liên quan đến quyền truy cập dữ liệu và kiểm soát rủi ro hệ thống nếu không có cơ chế quản trị mô hình nghiêm ngặt.
Báo cáo phân tích của các chuyên gia công nghệ quốc tế tại sự kiện chỉ ra cuộc đối đầu giữa tấn công và phòng thủ hiện nay dịch chuyển thành cuộc chiến về tốc độ công nghệ. Để làm chủ các mối đe dọa, hệ thống phòng thủ của doanh nghiệp bắt buộc phải ứng dụng ngược lại AI vào trung tâm điều hành an ninh mạng (SOC/SIEM) nhằm phát hiện nguy cơ từ sớm, từ xa.
Trước các nguy cơ đan xen, giải pháp được đưa ra tại hội nghị tập trung vào ba chiến lược cốt lõi: quản trị rủi ro, bảo vệ định danh và nâng cao năng lực phục hồi số theo kiến trúc Zero Trust. Việc xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia phải được triển khai đồng bộ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức nghiên cứu mật mã và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ.
Triển lãm công nghệ diễn ra song song với sự kiện đã cụ thể hóa chiến lược này khi quy tụ hơn 40 nhà cung cấp giải pháp an ninh mạng hàng đầu trong nước cũng như quốc tế (như Viettel Cyber Security, FPT, VinCSS, Sophos, IBM, Thales, Huawei…). Các giải pháp trọng tâm được giới thiệu tập trung trực tiếp vào việc đón đầu làn sóng bảo mật mới, bao gồm các hệ thống định danh số nâng cao, công cụ phát hiện Deepfake, bảo mật cho điện toán đám mây và đặc biệt là các thuật toán mật mã hậu lượng tử. Việc sở hữu và làm chủ các công nghệ phòng thủ này được đánh giá là yếu tố cốt lõi để xây dựng niềm tin số bền vững, bảo vệ nền kinh tế số trước các biến động công nghệ trong giai đoạn tiếp theo.
Theo Digitaltrends, các nhà nghiên cứu tại Đại học Queensland (Úc) đã chế tạo thành công tấm pin mặt trời trong nhà có khả năng cung cấp năng lượng cho các thiết bị đeo, cảm biến và thiết bị điện tử nhỏ chỉ bằng ánh sáng có sẵn trong không gian sống hoặc làm việc. Tấm pin này sử dụng vật liệu perovskite - một chất liệu đang nổi lên như một sự thay thế tiềm năng cho silicon truyền thống trong công nghệ pin mặt trời.
Hiện tại, các tấm pin mặt trời dựa trên silicon chỉ đạt hiệu suất tối đa khoảng 10%, trong khi perovskite có thể vượt qua con số này một cách đáng kể. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất là hầu hết pin mặt trời perovskite hiện nay đều sử dụng chì và các dung môi độc hại trong quá trình sản xuất, điều đó gây ra lo ngại về an toàn và khả năng mở rộng quy mô sản xuất.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Queensland đã tìm ra giải pháp cho vấn đề này. Họ đã phát triển một quy trình sản xuất dựa trên hơi nước, cho phép tạo ra vật liệu perovskite không chứa chì mà không cần sử dụng bất kỳ dung môi độc hại nào. Các tấm pin này đạt hiệu suất chuyển đổi năng lượng lên tới 16,36% dưới ánh sáng trong nhà, mức cao nhất từng được ghi nhận cho loại pin mặt trời perovskite không chì sản xuất theo tiêu chuẩn công nghiệp.
Các tấm pin mặt trời đang được nghiên cứu được xem như là một giải pháp thay thế cho pin cúc áo và pin dạng đồng xu trong các thiết bị tiêu thụ ít năng lượng như cảm biến môi trường, thiết bị đeo thông minh và thiết bị theo dõi sức khỏe. Một số siêu thị đã bắt đầu thử nghiệm nhãn giá điện tử nhằm thay thế cho nhãn giá giấy, biến chúng trở thành một trong những ứng viên hàng đầu cho công nghệ này.
Với thiết kế mỏng, dẻo và có thể tạo hình linh hoạt, các tấm pin này dễ dàng lắp đặt vào nhiều loại sản phẩm khác nhau. Bước tiếp theo là đóng gói để bảo vệ chúng khỏi hơi ẩm và oxy. Tiến sĩ Miaoqiang Lyu, thành viên nhóm nghiên cứu, dự đoán các tấm pin năng lượng mặt trời perovskite dùng trong nhà sẽ sớm có mặt trên thị trường tiêu dùng trong vài năm tới. Đây là bước tiến đầy hứa hẹn có thể mang lại lợi ích đáng kể cho môi trường và cải thiện chất lượng cuộc sống của chúng ta.
Báo New York Times đưa tin, ngày 27-4, hai công ty Microsoft và OpenAI tuyên bố điều chỉnh thỏa thuận hợp tác để giảm sự phụ thuộc lẫn nhau. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu leo thang.
Microsoft là nhà tài trợ lớn nhất của OpenAI, nắm giữ hơn 135 tỉ USD giá trị cổ phần. Gã khổng lồ công nghệ này từ lâu đã độc quyền cung cấp công nghệ của OpenAI cho các khách hàng dịch vụ điện toán đám mây của mình.
Tuy nhiên bất đồng xuất hiện khi OpenAI dự kiến phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) ngay trong năm nay. OpenAI cần nhiều sức mạnh tính toán hơn mức Microsoft có thể hoặc sẵn sàng cung cấp.
Nhằm cạnh tranh với các đối thủ AI khác, OpenAI đã tìm đối tác ở các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây ngoài Microsoft.
Theo thỏa thuận, Microsoft vẫn duy trì quyền cấp phép công nghệ AI của OpenAI đến năm 2032, nhưng sẽ không còn độc quyền đối với giấy phép của các công nghệ này.
Đổi lại, OpenAI sẽ mất đi sự ổn định tài chính vì mất đi phần “hoa hồng” từ việc cho Microsoft sử dụng các công nghệ AI nói trên.
OpenAI đã đồng ý phát hành công nghệ của mình trên các dịch vụ điện toán đám mây của Microsoft trước tiên, trừ khi gã khổng lồ công nghệ “không thể và không chọn hỗ trợ các điều kiện cần thiết”. Khi đó công ty khởi nghiệp này có quyền phát hành sản phẩm trên các nền tảng khác.
Nhà phát triển của ChatGPT sẽ trả một phần doanh thu cho Microsoft như “chi phí” để cung cấp các công nghệ của OpenAI thông qua các dịch vụ của Microsoft. Nhờ đó Microsoft sẽ có phần doanh thu ổn định bất kể xu hướng phát triển của AI.
Hồi cuối năm 2025, 2 công ty nói trên đã chỉnh sửa thỏa thuận hợp tác để OpenAI có thể tái cơ cấu thành một công ty kinh doanh truyền thống. Điều này cho phép OpenAI niêm yết trên sàn chứng khoán.
Động thái nói trên đã tạo điều kiện cho OpenAI sau đó ký một thỏa thuận điện toán đám mây lớn với Amazon, một trong những đối thủ cạnh tranh chính của Microsoft.
Tuần trước, Anthropic - đối thủ tiềm năng của OpenAI - đã nhận được khoản đầu tư 65 tỉ USD cùng nhiều thỏa thuận điện toán nhờ các thương vụ hợp tác với 2 ông lớn Amazon và Google. Với thỏa thuận mới, OpenAI sẽ có nhiều “sự tự do” hơn để theo đuổi các thỏa thuận tương tự.
Meta hôm 23/4 công bố kế hoạch cắt giảm 10% nhân lực, đồng thời dừng tuyển dụng khoảng 6.000 vị trí, có hiệu lực từ cuối tháng 5. Lãnh đạo công ty cho biết việc điều chỉnh sẽ giúp vận hành hiệu quả hơn, cũng như bù đắp cho những khoản đầu tư khác.
"Tôi biết điều này khiến mọi người sẽ phải sống trong tình trạng mơ hồ suốt gần một tháng tới. Thông thường chúng tôi sẽ hoàn thiện mọi chi tiết trước khi công bố tình hình, nhưng thông tin bị rò rỉ khiến tôi muốn chia sẻ những gì mình biết vào lúc này", Giám đốc nhân sự Janelle Gale viết trên diễn đàn nội bộ của Meta.
Bên dưới bài đăng, các nhân viên đặt ra nhiều câu hỏi cũng như tỏ ra lo ngại. Tình trạng tương tự cũng diễn ra trên ứng dụng Blind. Đây là nền tảng cho phép người tham gia bình luận ẩn danh về công việc và công ty họ đang làm. Người đăng ký tài khoản phải cung cấp địa chỉ email công việc, chức danh, vị trí... để nền tảng có thể đánh giá trạng thái nghề nghiệp trước khi chấp nhận hoạt động. Mạng xã hội này cũng thường xuyên gửi yêu cầu xác thực qua email sau một thời gian nhất định nhằm xác định một người còn làm tại công ty đó hay không.
Trên đó, bài đăng có tiêu đề "28 ngày địa ngục" đang thu hút sự chú ý lớn, khi một người đặt câu hỏi làm gì để có động lực làm việc trong một tháng tới. "Tôi đang tự thúc đẩy bản thân làm những thứ có thể đưa vào hồ sơ cá nhân để tìm công việc mới", một người trả lời.
Một số nhân viên cho biết tin đồn sa thải đã được bàn luận trong nội bộ công ty từ lâu, nên thông báo từ giám đốc nhân sự làm giảm bớt một phần sự mơ hồ. Ngược lại, nhiều người nói thông tin chỉ khiến họ thêm bồn chồn, áp lực vì chưa rõ nhóm nào sẽ bị cắt giảm.
"Đây là tuần đầu làm việc của tôi, nhưng cũng có thể là lúc tôi ra đi", một người viết.
Một nhân viên lại cho rằng nằm ngoài danh sách cũng chưa hẳn là tin tốt, đề cập tới hàng loạt đợt cắt giảm việc làm ở Meta kể từ năm 2022. "Tôi thấy rất lo lắng về khả năng thoát đợt sa thải này. Tất cả đều hiểu mọi chuyện sẽ ngày càng xấu đi với những người ở lại. Công việc sẽ dồn đống nhiều hơn, trong khi hàng loạt yếu tố khác ở công ty cũng ngày càng đi xuống", người này viết.
Đây không phải lần đầu những nhân viên này đối mặt với tình trạng cắt giảm việc làm. Họ khẳng định sẽ vừa tiếp tục công việc như bình thường vừa chuẩn bị cho tình huống xấu nhất và cố gắng hết sức trong lúc chờ cập nhật thông tin mới. "Tôi luôn nghĩ mình sẽ mất việc trong vòng hai tháng tới, dù ban lãnh đạo có nói gì đi nữa, nên công việc vẫn sẽ diễn ra bình thường", người này nói thêm.
Dưới bài đăng của bà Gale, một nhân viên thắc mắc liệu họ có được nhận khoản chi trả cổ tức bằng cổ phiếu vào ngày 15/8, vốn có gói thu nhập, hay không. Giám đốc nhân sự Meta đáp rằng những nhân viên trong diện sa thải sẽ bị cắt hợp đồng trước ngày này và không được nhận.
Trên nền tảng Blind, một số nhân viên Meta cũng đặt câu hỏi tại sao công ty không đưa ra thỏa thuận thôi việc tự nguyện như Microsoft. Tập đoàn phần mềm hôm 23/4 đề xuất khoản chi một lần cho hàng nghìn nhân viên để họ chủ động nghỉ việc sớm, trong khi Google cũng từng áp dụng biện pháp tương tự.
