Từ sáng sớm 17/5, khuôn viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội đông nghịt phụ huynh và học sinh đến dự kỳ thi vào lớp 6, trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành. Sau một ngày mưa kéo dài, thời tiết Hà Nội sáng nay mát mẻ, khoảng 26 độ C.
Từ ngoài cổng trường, từng tốp học sinh được bố mẹ đưa tới khu vực thi. Nhiều ông bố, bà mẹ tranh thủ dặn dò, động viên thêm hoặc chụp ảnh kỷ niệm. Học sinh hầu hết thoải mái, trò chuyện cùng bạn bè, nhưng cũng có em bồn chồn, liên tục nhìn đồng hồ hoặc hỏi lại số báo danh, phòng thi.
Năm nay, trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành tuyển 320 học sinh lớp 6, nhận tới 6.335 hồ sơ, khiến tỷ lệ chọi gần 1/20. Nhiều năm qua, đây là kỳ thi vào lớp 6 đông nhất ở Hà Nội, song đây là lần đầu số đăng ký vượt hơn 6.000 em.
“Đông quá nên nhìn đâu cũng thấy hồi hộp. Tôi bảo con không cần áp lực, nhưng bản thân khó tránh”, chị Nguyễn Thị Nhung, trú quận Thanh Xuân cũ, bày tỏ.
Để chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 6 trường Nguyễn Tất Thành và trường Cầu Giấy, sẽ diễn ra sau hai tuần nữa, chị Nhung cho con ôn luyện ở trung tâm từ năm lớp 4. Mỗi tuần, con học thêm ba buổi với các môn Toán, Tiếng Việt và Tiếng Anh, học phí 200.000-360.000 đồng một buổi, tổng khoảng 3,5 triệu mỗi tháng.
Chị cho rằng điều này là dễ hiểu với những học sinh muốn thi vào các trường có tỷ lệ cạnh tranh cao. “Nhiều bạn học rất giỏi ở lớp nhưng vào bài thi thực tế lại khác. Muốn có cơ hội thì phải ôn luyện đúng dạng”, chị nói.
Nán lại trong khuôn viên trường, dõi mắt lên phòng thi của con trên tầng 3, anh Trung Hiếu, ở quận Hà Đông cũ, kể cũng thấy sốt ruột vì phụ huynh, học sinh đông kín sân trường.
“Tỷ lệ chọi cao thì phụ huynh nào cũng lo. Tôi thấy nhiều người đứng ngoài còn căng thẳng hơn cả con”, anh chia sẻ.
Theo anh, con bắt đầu học thêm Toán, Tiếng Việt và Tiếng Anh từ lớp 5. Biết nhiều cháu được học thêm từ lớp 2, lớp 3, nhưng anh muốn “giữ nhịp vừa phải”, không tạo áp lực lớn cho con.
“Nếu con trượt, gia đình cũng vui vẻ cho con học trường công gần nhà”, anh nói. “Điều tôi quan tâm hơn là để con có thêm trải nghiệm và làm quen với những kỳ thi cạnh tranh”.
Đây cũng là chia sẻ của chị Nhàn, ở huyện Hoài Đức cũ: “Thi được thì vui, còn không cũng là trải nghiệm cho con. Ít nhất cháu biết không khí những kỳ thi đông thí sinh như thế này”.
Nhà cách trường 15 km, người mẹ cũng tính phương án thuê xe đưa đón chung với những gia đình khác để đưa con đi học, nếu đỗ.
Hơn 6.330 học sinh sẽ làm ba bài thi. Trừ Tiếng Anh thi trong 30 phút, các em làm bài môn Toán và Tiếng Việt, mỗi môn 45 phút.
Điểm xét tuyển là tổng điểm ba môn thi không nhân hệ số. Học sinh được cộng 0,5-1,5 điểm khuyến khích nếu có chứng chỉ TOEFL từ 229 điểm trở lên, hoặc đạt giải cấp quốc gia trong kỳ thi Olympic Toán và Khoa học quốc tế (IMSO).
Trường sẽ công bố kết quả ngày 1/6. Năm ngoái, điểm chuẩn lớp 6 vào trường Nguyễn Tất Thành là 24/30.
Bộ GD-ĐT vừa công bố thống kê thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 theo môn thi. Cụ thể như sau:
Theo đó, ngoài 2 môn bắt buộc là ngữ văn và toán, lịch sử là môn thi được thí sinh lựa chọn nhiều nhất với 570.800 thí sinh, tăng so với con số 499.357 thí sinh của năm 2025. Đây cũng là môn có số lượng thí sinh lựa chọn tăng nhiều nhất so với năm trước.
Tiếp đến là môn địa lý với 448.725 thí sinh; môn ngoại ngữ có 347.455 thí sinh lựa chọn, giảm so với năm 2025 (364.979 thí sinh).
Tuy nhiên, một số môn khoa học tự nhiên cũng ghi nhận số thí sinh đăng ký lựa chọn tăng nhẹ với năm trước. Cụ thể, môn vật lý có 389.630 thí sinh lựa chọn, tăng so với năm 2025 (354.298 thí sinh); môn hóa học cũng từ 246.700 thí sinh của năm 2025 lên 253.966;
Môn tin học tăng mạnh từ 7.716 thí sinh năm 2025 lên 18.691 đăng ký dự thi năm nay; môn công nghệ công nghiệp tăng lên 7.402 trong khi năm trước là 2.428 thí sinh… Dù vậy, đây vẫn là môn có số lượng thí sinh lựa chọn thấp nhất trong số các môn thi tự chọn.
Bộ GD-ĐT cho rằng xu hướng chọn môn thi cho thấy đã có tín hiệu tích cực khi thí sinh quan tâm hơn tới lĩnh vực STEM, công nghệ và định hướng nghề nghiệp tương lai.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra ngày 11-12.6. Thí sinh lớp 12 dự thi sẽ phải làm 4 môn thi, trong đó có 2 môn bắt buộc là toán và ngữ văn. Ngoài ra, các em chọn hai trong số các môn: hóa học, vật lý, sinh học, địa lý, lịch sử, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ và ngoại ngữ.
Trong công thức tính điểm xét tốt nghiệp, điểm các môn thi chiếm 50%; còn lại là điểm học bạ lớp 10, 11, 12 (50%) và điểm ưu tiên nếu có. Hầu hết đại học sử dụng kết quả kỳ thi này để xét tuyển đầu vào.
Thống kê của Bộ GD-ĐT, tính đến 17 giờ ngày 5.5, thời điểm kết thúc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, số liệu trên hệ thống cho thấy cả nước có tổng số 1.223.776 thí sinh đăng ký, cao nhất trong nhiều năm qua.
Trong đó, thí sinh đang học lớp 12 là 1.159.932 (chiếm 94,78%); thí sinh tự do là 63.844 (chiếm 5,22%), cũng là con số "kỷ lục" từ năm 2020.
Thí sinh miễn thi ngoại ngữ là 7.952 (chiếm 0,65%). Số thí sinh đăng ký trực tuyến là 1.204.806 (chiếm 98,45%); thí sinh đăng ký trực tiếp là 18.970 (chiếm 1,55%).
Số liệu thống kê sau khi kết thúc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD-ĐT cho thấy năm 2026 có khoảng 1,2 triệu thí sinh (TS) đăng ký dự thi, thì chỉ hơn 8.000 em đăng ký miễn thi ngoại ngữ, chiếm chưa đến 0,7%. So với những năm trước, năm nay số lượng này giảm "sốc", bởi có năm TS đăng ký miễn thi môn ngoại ngữ lên tới 67.000 em.
Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường THPT Trương Định, Đồng Tháp, cho biết: "Nếu năm 2025 trường có khoảng 20 em thì năm nay không có em nào đăng ký. Các em có chứng chỉ vẫn chọn thi để xét tuyển".
Thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ernst Thälmann (TP.HCM), cũng thông tin năm trước có 10 học sinh (HS) đăng ký miễn thi ngoại ngữ thì năm nay chỉ có 1. Theo cô Đinh Hồ Mỹ Ngọc, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Văn Kiết (Vĩnh Long), trường cũng có một số em có chứng chỉ ngoại ngữ (CCNN) nhưng không em nào đăng ký miễn thi.
Lý giải về việc này, thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải nhận định có 2 nguyên nhân. Thứ nhất, chính sách xét tốt nghiệp và xét tuyển ĐH thay đổi. Từ năm 2025 IELTS 4.0 hoặc CCNN tương đương không còn được quy đổi thành 10 điểm trong xét tốt nghiệp. Năm nay, trong xét tuyển ĐH, CCNN không còn nhiều lợi thế như trước. Các em chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm vào tổng điểm xét tuyển, hoặc được quy đổi sang điểm môn ngoại ngữ theo quy định của mỗi trường chứ không được cùng lúc vừa quy đổi vừa cộng điểm.
Thứ hai, một số trường ĐH không còn dùng CCNN để xét tuyển độc lập mà bắt buộc phải có điểm thi để xét tuyển hoặc kết hợp với các tiêu chí khác như điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ hay kết quả đánh giá năng lực. "Nếu như vẫn còn nhiều lợi thế như mọi năm, HS có CCNN thường chọn miễn thi vì không cần thi ngoại ngữ vẫn được 10 điểm trong xét tốt nghiệp, và vẫn có thể xét tuyển vào nhiều trường ĐH bằng chứng chỉ", thạc sĩ Hải nhận định.
Tương tự, thầy Khương cũng cho rằng số lượng HS sử dụng CCNN để miễn thi giảm chủ yếu do quy chế xét tuyển ĐH năm 2026 thay đổi. "TS chỉ được sử dụng chứng chỉ theo một trong 2 hình thức: quy đổi sang điểm hoặc cộng điểm khuyến khích (tối đa 1,5 điểm trên thang 30), không được áp dụng đồng thời cả hai như trước. Bên cạnh đó, một số trường ĐH hiện nay vẫn sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển, không quy đổi CCNN quốc tế, nên các em lựa chọn dự thi môn ngoại ngữ để tăng cơ hội xét tuyển và đảm bảo phù hợp với nhiều phương thức tuyển sinh khác nhau", thầy Khương cho biết.
Ngoài ra, theo lãnh đạo các trường THPT, TS có năng lực ngoại ngữ thì thường thi sẽ đạt điểm cao, lúc đó các em vẫn được cộng điểm trong tổ hợp xét tuyển nên nhiều em vẫn không chọn miễn thi ngoại ngữ.
Kỳ tuyển sinh những năm trước, Thanh Niên từng có nhiều loạt bài phản ánh những bất cập của chính sách tuyển sinh, trong đó CCNN như một tấm vé ưu tiên với nhiều quyền lợi khiến TS vùng sâu, vùng xa, TS không có điều kiện tài chính để học và thi CCNN quốc tế chịu nhiều thiệt thòi; đồng thời đưa ra những đề xuất thay đổi để đảm bảo công bằng cho mọi TS.
Tiến sĩ Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Đà Lạt, nhận định sự thay đổi của Bộ GD-ĐT từ năm 2025, đặc biệt là năm nay, đối với CCNN trong xét tốt nghiệp và xét ĐH là hoàn toàn đúng đắn.
Cùng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó giám đốc Trung tâm tuyển sinh và quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, cho rằng việc giảm lợi thế của CCNN trong xét tuyển ĐH, đồng thời bỏ quy đổi IELTS 4.0 và tương đương thành điểm 10 trong xét tốt nghiệp, về cơ bản là một điều chỉnh hợp lý nhằm hướng đến sự công bằng hơn trong tiếp cận giáo dục.
"Trước đây, khi CCNN được ưu tiên lớn, vô hình trung tạo ra khoảng cách giữa nhóm TS có điều kiện kinh tế, có thể đầu tư học và thi IELTS/TOEFL, với nhóm TS ở vùng sâu, vùng xa hoặc điều kiện hạn chế. Việc điều chỉnh chính sách giúp giảm bớt lợi thế mang tính điều kiện, đưa mặt bằng đánh giá về gần hơn với năng lực học tập thực tế của đa số TS", thạc sĩ Phụng chia sẻ.
Thạc sĩ, nghiên cứu sinh Châu Thế Hữu, giảng viên Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM, cũng cho rằng đây là sự điều chỉnh đúng đắn, hướng đến sự công bằng trong tuyển sinh với TS ở vùng sâu, vùng xa. "Bên cạnh đó, khuyến khích HS phải chú trọng nhiều hơn vào chương trình THPT vốn mang tính toàn diện và phổ cập hơn. Về mặt quản lý giáo dục, điều này cũng giúp hạn chế tình trạng "lạm phát" trong luyện thi chứng chỉ vốn mập mờ và khó kiểm soát về chất lượng lẫn trình độ của nơi giảng dạy", thạc sĩ Hữu cho hay.
Theo quy định, điểm liệt trong kỳ thi tốt nghiệp THPT là từ 1 trở xuống. Thí sinh bị điểm liệt sẽ rớt tốt nghiệp THPT, không được xét đại học.
Thống kê điểm thi tốt nghiệp THPT năm nay cho thấy, rất nhiều thí sinh có điểm thi rất cao nhưng rớt tốt nghiệp do điểm liệt nghiệt ngã.
Chẳng hạn một thí sinh thi môn toán 9 điểm, vật lý 7,25, tiếng Anh 7,25, tổng điểm xét tuyển đại học khối A1 23,5 điểm. Tuy nhiên môn văn của thí sinh này chỉ có 1 điểm. Như vậy nếu đây là học sinh THPT dự thi tốt nghiệp, thí sinh bị điểm liệt và rớt tốt nghiệp THPT năm nay.
Nhiều thí sinh khác cũng rơi vào cảnh nghiệt ngã này. Một thí sinh thi các môn khoa học tự nhiên điểm khá cao với toán 8,5, vật lý 7, hóa học 7,75, tổng điểm xét tuyển khối A 23,25 điểm. Tuy nhiên môn văn chỉ được 0,5 điểm.
Thống kê của Tuổi Trẻ Online cho thấy rất nhiều thí sinh có điểm cao nhưng bị điểm liệt ở các môn toán, văn và ngoại ngữ. Các môn còn lại điểm liệt không nhiều hoặc thí sinh có điểm thi rất thấp.
Chẳng hạn ở môn toán một thí sinh chỉ đạt 0,95 điểm trong khi môn văn đạt 7 điểm, sử 8,25, giáo dục kinh tế và pháp luật 6,6. Một thí sinh khác thi toán 8, văn 7,5, giáo dục kinh tế và pháp luật 7 nhưng tiếng Anh 0,5 điểm.
Thống kê cho thấy kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay có 617 bài thi bị điểm liệt. Hai môn thi bắt buộc văn, toán và ngoại ngữ có điểm liệt nhiều nhất.
Trong đó môn toán có 253 thí sinh bị điểm liệt, văn 157 và tiếng Anh 61 thí sinh. Với những môn có thí sinh dự thi nhiều, sinh học, giáo dục kinh tế và pháp luật là những môn không có bài thi bị điểm liệt.
