Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quan hệ hai nước khi kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1976 – 2026). Tuy nhiên, mối liên kết giữa hai quốc gia không đơn thuần bắt đầu từ những văn kiện ngoại giao ký kết năm 1976 mà là một dòng chảy liên tục bắt nguồn từ sự tương đồng văn hóa sâu sắc, những tương tác lịch sử qua nhiều thế kỷ, đặc biệt là dấu ấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Một minh chứng sống động cho sự gắn kết giữa hai nước là quãng thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh hoạt động cách mạng tại Thái Lan vào cuối những năm 1920. Theo nghiên cứu của tiến sĩ Thanyathip Sripana tại Viện Nghiên cứu châu Á thuộc Đại học Chulalongkorn (Thái Lan) và là chuyên gia hàng đầu về quan hệ Thái – Việt, Bác Hồ – khi đó là Nguyễn Ái Quốc – đến Bangkok vào khoảng tháng 7.1928, sau đó hoạt động chủ yếu ở vùng đông bắc Thái Lan. Để che giấu thân phận, người sử dụng nhiều bí danh, tiêu biểu là Thầu Chín. Tại đây, Người học tiếng Thái, hòa nhập cộng đồng, tổ chức cộng đồng Việt kiều, xây dựng cơ sở cách mạng, thành lập báo Thân Ái và đào tạo cán bộ.
Theo tờ The Nation, trong gần 2 năm hoạt động tại Thái Lan, Bác Hồ đã đi qua nhiều địa phương. Cuối năm 1929, Người rời Thái Lan sang Hồng Kông và trở lại vào tháng 3.1930 để gặp gỡ cán bộ Việt Nam, sau đó đến Bangkok trước khi rời khỏi Thái Lan. Dù thời gian sống và hoạt động ở Thái Lan không dài, nhưng tình cảm chân thành và sự hỗ trợ của người dân Thái Lan đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với Bác Hồ. Người đặc biệt căn dặn kiều bào Việt Nam cần chăm chỉ lao động, sống trung thực, tuân thủ pháp luật và tôn trọng phong tục tập quán Thái Lan, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng đoàn kết giữa cộng đồng người Việt và người dân Thái địa phương, đồng thời khẳng định mối quan hệ gắn bó gần gũi giữa hai dân tộc.
Di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh được xem là chiếc cầu nối quan trọng gắn liền tình hữu nghị giữa Việt Nam và Thái Lan. Ngày nay, nhiều di tích tưởng niệm Người đã được xây dựng ở Thái Lan như các Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở tỉnh Nakhon Phanom và tỉnh Udon Thani, Bảo tàng Bản Đông Hồ Chí Minh tại tỉnh Phichit. Đây là những cơ sở nhằm lưu giữ ký ức lịch sử và trở thành điểm đến du lịch nổi tiếng, nơi cộng đồng Việt kiều tổ chức các sự kiện văn hóa, giúp giáo dục thế hệ trẻ hai nước về tinh thần hữu nghị, hợp tác.
Nằm hai bên bờ sông Mê Kông, Việt Nam và Thái Lan là những quốc gia gắn bó với nền văn minh lúa nước, đều có những lễ hội truyền thống dựa trên nông nghiệp. Sự giao thoa này được thể hiện rõ nét tại vùng đông bắc Thái Lan, nơi điều kiện địa lý tương đồng đã tạo điều kiện cho các làn sóng di cư và trao đổi thương mại diễn ra tự nhiên từ hàng trăm năm trước.
Theo nghiên cứu của tiến sĩ Thanyathip Sripana, có những bằng chứng về sự có mặt của người Việt từ thời Ayutthaya vào thế kỷ 17. Sự di cư của người Việt sang Thái Lan kéo dài qua nhiều thế hệ và thời kỳ lịch sử bằng cả đường bộ và đường biển. Từ cuối thế kỷ 19, nhiều người Việt yêu nước đã di cư tới vùng đông bắc Thái Lan để xây dựng căn cứ địa kháng chiến chống Pháp.
Bà Thanyathip cho biết người Việt sinh sống ở đông bắc Thái Lan vẫn gìn giữ những bản sắc văn hóa Việt Nam như phong tục cưới hỏi, lễ tết, hội hè, trong khi những người Việt trở về Việt Nam những năm 60 của thế kỷ trước thường gặp nhau để ôn lại những kỷ niệm sống trên vùng Isan. Giờ đây, tại mỗi tỉnh của vùng đông bắc Thái Lan, vẫn còn những công trình tưởng niệm như tháp đồng hồ, tháp chuông, cổng đền, chùa… do kiều bào Việt Nam xây dựng nhằm bày tỏ lòng biết ơn đối với mảnh đất đã chở che, nuôi dưỡng họ.
Trong bài viết trên The Nation, các nhà nghiên cứu văn hóa – lịch sử thuộc Đại học Lampang Rajabhat (Thái Lan) nhận định cộng đồng người Việt và người gốc Việt tại Thái Lan hiện đóng vai trò cầu nối quan trọng trong quan hệ Việt – Thái trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, văn hóa, xã hội và ngoại giao nhân dân. Qua nhiều thế hệ, cộng đồng này đã hòa nhập sâu vào xã hội Thái Lan nhưng vẫn gìn giữ bản sắc văn hóa Việt Nam.
Trong kinh tế, họ góp phần thúc đẩy thương mại, đầu tư và hợp tác song phương. Trong văn hóa, cộng đồng người Việt giúp bảo tồn và quảng bá văn hóa Việt Nam thông qua các lễ hội, dạy tiếng Việt và duy trì phong tục truyền thống.
Bên cạnh đó, người Việt tại Thái Lan tích cực tham gia các hoạt động xã hội, tuân thủ pháp luật sở tại và có nhiều đóng góp trong các lĩnh vực giáo dục, khoa học, chính trị và văn hóa. Đặc biệt, cộng đồng này là cầu nối hữu nghị quan trọng, góp phần tăng cường giao lưu nhân dân và củng cố quan hệ truyền thống giữa hai nước trong bối cảnh toàn cầu hóa.
"Gửi các nhà báo và các 'ngôi sao mạng xã hội' người Mỹ: nhiều ngày qua, một số bạn đã chỉ trích và chế giễu Paris vì thành phố không có điều hòa. Trời đất ơi, thật là nực cười!", bà Audrey Pulvar, Phó thị trưởng Paris phụ trách quan hệ quốc tế, viết trên mạng xã hội hôm 28/6.
"Là quốc gia phát thải khí nhà kính lớn thứ hai thế giới, các bạn phải chịu một phần trách nhiệm đáng kể đối với hiện tượng nóng lên toàn cầu và những hệ lụy mà chúng tôi, tại Pháp, đang phải gánh chịu. Những thành phố của các bạn, nơi có đến 90% tòa nhà lắp điều hòa, không hề vô can trong chuyện này", bà viết tiếp.
Sau khi liệt kê các sáng kiến xanh của Paris, bà Pulvar kết thúc bài đăng bằng việc chỉ trích Mỹ vì những gì bà mô tả là "sự coi thường" của quốc gia này đối với hành tinh.
"Vì vậy đừng lên mặt dạy đời. Hãy bắt đầu thực hiện nghĩa vụ của mình đi. Thân ái", Phó thị trưởng Paris kết luận.
Không giống như ở Mỹ, nơi điều hòa là thiết bị phổ biến, tại Pháp cứ 4 hộ gia đình thì chỉ có một hộ lắp điều hòa.
Người Pháp luôn có cái nhìn hoài nghi về điều hòa không khí. Một cuộc khảo sát của Ipsos công bố đầu tháng này cho thấy 78% người Pháp tin rằng điều hòa có hại cho môi trường, cứ 6 người được hỏi thì có một người nói rằng họ thà chịu nóng vì lợi ích của hành tinh còn hơn lắp điều hòa.
Tuy nhiên, nhiệt độ nắng nóng chưa từng có trong tuần trước cho thấy thái độ của người dân đang thay đổi. Các nhà bán lẻ trên khắp cả nước ghi nhận tình trạng cháy hàng các thiết bị điều hòa di động. Nhiều video ghi lại cảnh người mua xếp hàng dài, chen nhau giành giật các kiện hàng điều hòa vừa mới được dỡ xuống từ xe tải giao hàng.
Số liệu tử vong sơ bộ do Cơ quan Y tế Công cộng Pháp công bố ngày 28/6 cho thấy quốc gia này đã ghi nhận thêm 1.000 ca tử vong so với các tháng trước kể từ đỉnh điểm của đợt nắng nóng hôm 24/6, khi nhiệt độ vượt ngưỡng 40 độ C ở nhiều vùng của nước Pháp. Số ca tử vong tại nhà cũng tăng vọt 40% trong thời gian này.
Bộ trưởng Y tế Pháp cảnh báo rằng các bệnh liên quan đến nắng nóng có thể kéo dài rất lâu sau khi đợt sóng nhiệt kết thúc và số ca tử vong có thể tiếp tục tăng.
"Cái nóng gay gắt trong vài ngày qua đang để lại những tác động muộn, đặc biệt là đối với những người dễ bị tổn thương nhưng cũng xuất hiện ở cả một số người trẻ tuổi, họ đôi khi phải nhập viện cấp cứu 5 đến 10 ngày sau đợt nắng nóng", Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist nói hôm 28/6.
"Đối với những người mắc bệnh mạn tính, tác động này có thể kéo dài vài tuần", bà nói thêm, đồng thời dự báo "áp lực lên hệ thống bệnh viện sẽ tiếp tục tiếp diễn ngay cả khi nhiệt độ đã giảm".
Tại Paris, dịch vụ khẩn cấp đã phản hồi 3.400 cuộc gọi, cao gấp 4 lần mức trung bình, đồng thời điều trị cho 30 ca ngừng tim trong vòng 24 giờ tính đến 26/6.
Đợt nắng nóng cũng khiến một bé gái 12 tuổi tử vong vì sốc nhiệt hôm 26/6 ở tỉnh Yvelines, phía tây Paris, trong khi người anh trai 15 tuổi của cô bé đã được các nhân viên y tế cứu sống.
Pháp ghi nhận 74 người tử vong do đuối nước khi đi tìm nơi giải nhiệt, bao gồm một người đàn ông bị đuối nước tại Kênh Saint-Martin ở Paris khi đang bơi ngoài khu vực được phép.
Người dân Paris sống trong các căn hộ quá ngột ngạt đã phải ra ngủ ở các công viên công cộng suốt tuần trước, biến những không gian xanh như Buttes-Chaumont ở phía đông bắc thành một "khách sạn ngoài trời", hoặc đặt phòng khách sạn có điều hòa cách căn hộ của họ chỉ vài bước chân.
Giông bão đã giúp hạ nhiệt thủ đô nước Pháp vào đêm 26/6, nhưng sấm sét khiến 36.000 hộ gia đình mất điện ở các vùng Aisne, Yvelines và Indre-et-Loire.
Tại Paris, 1.300 hộ gia đình cũng rơi vào cảnh mất điện suốt 30 giờ sau khi sự cố cắt điện ảnh hưởng đến khu vực phía nam và phía đông thành phố hôm 27/6, khiến thang máy ở các tòa nhà cao tầng, tủ lạnh và quạt đều ngừng hoạt động.
"Vẫn còn thời gian để đến gõ cửa nhà hàng xóm của bạn nếu họ đang phải thui thủi một mình", bà Rist nói, đề nghị người dân hãy trông nom và giúp đỡ hàng xóm sống một mình. "Mọi người đều phải có trách nhiệm".
Theo Hãng tin AFP, phát biểu tại Nhà Trắng ngày 23-4, Tổng thống Trump tỏ ra lạc quan về triển vọng hòa bình tại Lebanon.
"Tôi nghĩ có cơ hội rất lớn để đạt được hòa bình. Đây đáng lẽ là một trường hợp dễ dàng" - ông nói với báo giới khi tiếp các quan chức và đại sứ Israel và Lebanon.
Tổng thống Mỹ cho biết lệnh ngừng bắn sẽ được gia hạn thêm ba tuần. Thỏa thuận đình chiến ban đầu được công bố sau cuộc gặp đầu tiên giữa đại sứ hai nước ngày 14-4 và dự kiến hết hiệu lực ngày 26-4.
Ông cũng nói kỳ vọng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun sẽ cùng tới Nhà Trắng để gặp ông trong thời gian ngừng bắn. "Tôi nghĩ trong vài tuần tới họ sẽ đến đây" - ông nói.
Tuy nhiên trước đó ông Aoun đã bác bỏ thông tin từ ông Trump rằng ông sẽ điện đàm với ông Netanyahu.
Các quan chức Lebanon cho biết họ mong muốn gia hạn ngừng bắn một tháng, với điều kiện thỏa thuận cần bao gồm việc "chấm dứt phá hủy nhà cửa và các cuộc tấn công nhằm vào dân thường, nơi thờ tự, nhà báo cũng như lĩnh vực y tế và giáo dục".
Israel tháng trước đã phát động chiến dịch tấn công quy mô lớn vào Lebanon nhằm đáp trả các đợt tấn công của Hezbollah, khiến nhiều người thiệt mạng và khoảng 1 triệu người phải di dời.
Đại sứ Israel tại Washington cho biết nước này mong muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình với Chính phủ Lebanon và tin rằng Hezbollah đã suy yếu sau các cuộc tấn công nhằm vào Iran.
"Chúng tôi cùng chung mục tiêu với Chính phủ Lebanon là loại bỏ ảnh hưởng tiêu cực mang tên Hezbollah" - ông nói.
Theo AFP, ngay khi các quan chức Israel và Lebanon đang gặp ông Trump, Hezbollah ngày 23-4 tuyên bố đã phóng loạt tên lửa vào miền bắc Israel "để đáp trả các vi phạm lệnh ngừng bắn của đối phương". Phía Israel sau đó cho biết các quả tên lửa đã bị đánh chặn thành công.
Trong cuộc hội đàm sáng 29/5, Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá hai nước đang đẩy mạnh hợp tác sang các lĩnh vực mũi nhọn như chuyển đổi số, khoa học công nghệ, năng lượng sạch, trao đổi tín chỉ cacbon, an ninh mạng, công nghệ mới nổi, trung tâm tài chính, theo Bộ Ngoại giao.
Về phương hướng hợp tác thời gian tới, hai lãnh đạo nhất trí tạo đột phá mới để đưa hợp tác kinh tế đi vào chiều sâu, chất lượng, hiệu quả. Việt Nam - Singapore sẽ tăng cường kết nối doanh nghiệp hai nước, thúc đẩy dòng vốn đầu tư hai chiều chất lượng cao, tập trung vào các lĩnh vực chiến lược, có giá trị gia tăng lớn.
Việt Nam đánh giá cao Sáng kiến Lưới điện ASEAN và sẽ nỗ lực đóng góp trách nhiệm vào việc thực hiện sáng kiến này vì hiểu tầm quan trọng của năng lượng đối với phát triển, nhất là khoa học công nghệ.
Tổng thống Tharman Shanmugaratnam nhất trí với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc thúc đẩy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột cho quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, trong đó có việc đẩy mạnh triển khai mô hình kết nối Nhà nước - Nhà doanh nghiệp - Nhà nghiên cứu, gắn kết nghiên cứu với ứng dụng.
Hai bên cũng nhất trí thúc đẩy hợp tác quốc phòng - an ninh tương xứng với tầm vóc quan hệ và mức độ tin cậy chính trị cao giữa hai nước, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới. Hai lãnh đạo cùng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ hai nước thông qua hợp tác văn hóa, giao lưu nhân dân.
Việt Nam - Singapore sẽ phối hợp hiệu quả, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương, ủng hộ chủ nghĩa đa phương và củng cố vai trò của Liên Hợp Quốc trong giải quyết các vấn đề an ninh, phát triển toàn cầu, củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, hiệu quả.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp nhà nước tới Singapore ngày 29-31/5 theo lời mời của Tổng thống Tharman Shanmugaratnam, cũng như tham dự và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La.
Việt Nam và Singapore thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1973, nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2025.
Điểm sáng nổi bật nhất trong quan hệ Việt Nam - Singapore là hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Singapore hiện là một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đồng thời là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Việt Nam với hơn 4.500 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký gần 97 tỷ USD.
Biểu tượng thành công tiêu biểu trong hợp tác song phương là hệ thống các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP). Từ khu VSIP đầu tiên, đến nay mạng lưới VSIP đã phát triển tại nhiều địa phương trên cả nước.
