Sau khi nghỉ việc lâu, không ít ứng viên đã tìm việc làm thành công và chuẩn bị bắt đầu hành trình mới tại một môi trường hoàn toàn khác. Tuy nhiên, khi dư âm của kỳ nghỉ vẫn còn, việc nhanh chóng thích nghi với nhịp làm việc có thể trở thành thử thách.
Những ngày đầu tiên đi làm đóng vai trò rất quan trọng trong việc tạo dựng hình ảnh cá nhân tại công ty. Đây không chỉ là giai đoạn làm quen với công việc mà còn là cơ hội để bạn thể hiện tinh thần chuyên nghiệp và thái độ làm việc tích cực. Nếu bạn chuẩn bị bước vào tuần làm việc đầu tiên, CareerViet chia sẻ một số kinh nghiệm dưới đây sẽ giúp bạn khởi động thuận lợi hơn.
Trong những ngày đầu tại một môi trường mới, khả năng thích nghi thường quan trọng không kém năng lực chuyên môn. Dù bạn đang bắt đầu việc làm thực tập sinh hay đảm nhận việc làm quản lý, tuần đầu tiên vẫn là giai đoạn cần quan sát, lắng nghe và điều chỉnh cách làm việc cho phù hợp với văn hóa của tổ chức.
Mỗi doanh nghiệp đều có hệ thống quy trình, văn hóa làm việc và cách phối hợp riêng. Vì vậy, ngay cả khi bạn từng làm ở vị trí tương tự trước đây, việc dành thời gian quan sát cách đồng nghiệp làm việc vẫn rất cần thiết. Đây là bước giúp bạn hiểu được “cách mọi thứ vận hành” trước khi thật sự tham gia sâu vào công việc.
Hãy chú ý cách mọi người trao đổi trong các cuộc họp, cách một dự án được triển khai hay cách các phòng ban phối hợp với nhau khi xử lý vấn đề. Những chi tiết này sẽ giúp bạn hiểu nhanh hơn về cấu trúc làm việc và biết mình nên thích nghi như thế nào để làm việc hiệu quả.
– Ghi chú lại những thuật ngữ nội bộ, tên hệ thống hoặc quy trình mà bạn chưa quen.
– Quan sát cách đồng nghiệp ưu tiên công việc để hiểu đâu là nhiệm vụ quan trọng trong phòng ban.
– Nếu có tài liệu onboarding hoặc SOP, hãy đọc kỹ ngay trong tuần đầu.
Một sai lầm phổ biến của nhân viên mới là cố gắng tự giải quyết mọi vấn đề vì sợ bị đánh giá là thiếu năng lực. Trên thực tế, việc đặt câu hỏi đúng thời điểm sẽ giúp bạn tránh được nhiều sai sót và tiết kiệm thời gian hơn.
Tuy nhiên, cách đặt câu hỏi cũng rất quan trọng. Thay vì hỏi ngay khi gặp vướng mắc nhỏ, bạn nên tổng hợp lại các vấn đề liên quan để trao đổi một lần với người hướng dẫn hoặc quản lý trực tiếp. Điều này giúp cuộc trao đổi ngắn gọn, rõ ràng và thể hiện sự tôn trọng thời gian của người khác.
– Trước khi hỏi, hãy thử tìm câu trả lời trong tài liệu nội bộ hoặc email cũ.
– Khi đặt câu hỏi, nên trình bày ngắn gọn bối cảnh và hướng xử lý bạn đang nghĩ tới.
– Ghi lại câu trả lời để tránh phải hỏi lại cùng một vấn đề nhiều lần
Trong tuần đầu tiên, việc mắc những lỗi nhỏ gần như là điều không thể tránh khỏi. Đó có thể là thao tác chưa quen với hệ thống, hiểu sai yêu cầu công việc hoặc chưa nắm rõ quy trình phối hợp giữa các bộ phận.
Điều quan trọng không phải là bạn có mắc lỗi hay không, mà là cách bạn phản ứng khi nhận được góp ý. Thái độ cầu thị, sẵn sàng lắng nghe và điều chỉnh sẽ giúp bạn tạo ấn tượng tích cực với quản lý cũng như đồng nghiệp.
– Khi nhận góp ý, hãy ghi chú lại để cải thiện ngay trong lần làm việc tiếp theo.
-Tránh phản ứng phòng thủ hoặc giải thích quá nhiều trong giai đoạn đầu.
– Sau khi chỉnh sửa, bạn có thể chủ động xác nhận lại để đảm bảo đã đáp ứng đúng yêu cầu.
Làm việc chăm chỉ là điều cần thiết, nhưng làm việc đúng hướng mới là yếu tố quyết định hiệu quả. Nếu bạn dành rất nhiều thời gian và công sức nhưng lại không bám sát mục tiêu của phòng ban, kết quả đạt được có thể không như mong đợi. Vì vậy, trong những ngày đầu nhận việc, việc chủ động làm rõ kỳ vọng của quản lý và định hướng công việc là bước rất quan trọng.
Thay vì chờ đến khi kết thúc giai đoạn thử việc mới tìm hiểu cách mình được đánh giá, bạn nên chủ động trao đổi sớm với quản lý trực tiếp. Trong khoảng 2-3 ngày đầu, bạn có thể xin một buổi trao đổi ngắn khoảng 15-30 phút để hiểu rõ hơn về mục tiêu và ưu tiên công việc của vị trí.
Những câu hỏi cụ thể sẽ giúp bạn nắm rõ định hướng ngay từ đầu, chẳng hạn như:
– Mục tiêu quan trọng nhất của vị trí này trong tháng đầu tiên là gì?
– Những tiêu chí nào được dùng để đánh giá hiệu quả công việc?
– Có dự án hoặc nhiệm vụ nào đang cần ưu tiên xử lý gấp không?
Việc làm rõ những điểm này giúp bạn biết nên tập trung vào đâu và sắp xếp công việc hợp lý hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong nhiều lĩnh vực như việc làm marketing, việc làm kỹ thuật, việc làm y dược hay việc làm xuất nhập khẩu, nơi các nhiệm vụ thường gắn với deadline và tiêu chuẩn đánh giá rõ ràng.
– Chuẩn bị sẵn câu hỏi trước buổi trao đổi để cuộc nói chuyện diễn ra hiệu quả.
– Ghi chú lại các KPI, deadline hoặc mục tiêu quan trọng để theo dõi tiến độ.
– Nếu chưa rõ mức độ ưu tiên của công việc, hãy xác nhận lại với quản lý.
Bên cạnh mục tiêu công việc, việc hiểu rõ cách công ty vận hành cũng rất quan trọng. Hầu hết doanh nghiệp đều xây dựng các quy trình chuẩn – hay còn gọi là Standard Operating Procedure – SOP – nhằm đảm bảo mọi công việc được xử lý thống nhất và hiệu quả.
Trong quá trình làm việc, bạn nên tìm hiểu rõ một số điểm quan trọng như:
– Ai là người đưa ra quyết định cuối cùng trong một dự án?
– Khi cần hỗ trợ từ các bộ phận khác như Kế toán, Nhân sự hay IT thì cần liên hệ theo quy trình nào?
– Những kênh giao tiếp chính thức nào được sử dụng cho từng loại công việc?
Ví dụ, email thường được dùng cho các thông tin quan trọng cần lưu trữ, trong khi các nền tảng chat như Zalo, Viber, Telegram hoặc hệ thống nội bộ sẽ phù hợp cho trao đổi nhanh trong công việc hằng ngày.
– Hỏi đồng nghiệp hoặc quản lý về tài liệu hướng dẫn quy trình nếu công ty có lưu trữ sẵn.
– Lưu lại danh sách liên hệ nội bộ để biết đúng người cần trao đổi khi có vấn đề phát sinh.
– Quan sát cách đồng nghiệp xử lý công việc để hiểu rõ hơn cách áp dụng Standard Operating Procedure – SOP trong thực tế.
Khi mới gia nhập một tổ chức, nhiều nhân viên thường muốn nhanh chóng tạo dấu ấn bằng những ý tưởng mới hoặc đề xuất thay đổi lớn. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu, điều quan trọng hơn cả là chứng minh bạn có thể thực hiện tốt những nhiệm vụ cơ bản được giao. Việc hoàn thành công việc một cách chỉn chu và đúng yêu cầu sẽ tạo nền tảng vững chắc trước khi bạn tham gia sâu hơn vào các dự án lớn.
Những nhiệm vụ ban đầu có thể không quá phức tạp, nhưng lại là cơ hội để bạn thể hiện sự cẩn trọng và tinh thần trách nhiệm. Nếu được giao nghiên cứu tài liệu, hãy cố gắng tổng hợp lại nội dung một cách logic và dễ hiểu. Khi soạn email hoặc chuẩn bị báo cáo, hãy kiểm tra kỹ lỗi chính tả, định dạng và thông tin trước khi gửi.
Những chi tiết nhỏ như cách trình bày rõ ràng, nội dung mạch lạc hay việc tuân thủ đúng deadline thường tạo ấn tượng tích cực với cấp trên. Qua đó, bạn thể hiện rằng mình là người làm việc cẩn thận và đáng tin cậy.
– Đọc lại công việc ít nhất một lần trước khi gửi hoặc bàn giao.
– Nếu chưa chắc chắn về yêu cầu, hãy xác nhận lại để tránh phải chỉnh sửa nhiều lần.
– Sắp xếp công việc theo thứ tự ưu tiên để đảm bảo hoàn thành đúng thời hạn.
Niềm tin trong công việc không được tạo ra chỉ sau một nhiệm vụ lớn, mà thường được xây dựng từ nhiều nhiệm vụ nhỏ hoàn thành tốt. Khi bạn consistently đáp ứng đúng yêu cầu, giữ lời hứa về deadline và xử lý công việc gọn gàng, quản lý sẽ dần cảm thấy yên tâm khi giao thêm trách nhiệm.
Đây cũng là bước đệm để bạn được tham gia vào những dự án quan trọng hơn trong tương lai. Vì vậy, thay vì vội vàng tạo dấu ấn lớn ngay từ đầu, hãy tập trung xây dựng uy tín thông qua sự ổn định và đáng tin cậy trong công việc hằng ngày.
– Nếu gặp khó khăn, hãy báo sớm để quản lý có thể hỗ trợ kịp thời.
– Luôn cập nhật tiến độ công việc khi cần thiết để tránh hiểu lầm.
– Hoàn thành đúng deadline là yếu tố giúp bạn xây dựng uy tín nhanh nhất.
Công việc không chỉ xoay quanh nhiệm vụ chuyên môn mà còn gắn liền với sự phối hợp giữa nhiều cá nhân và phòng ban. Khi bạn xây dựng được mối quan hệ tốt với đồng nghiệp, việc trao đổi và hỗ trợ trong công việc cũng sẽ trở nên thuận lợi hơn. Vì vậy, việc chủ động hòa nhập với tập thể ngay từ những ngày đầu là điều rất cần thiết.
Ấn tượng ban đầu trong môi trường công sở thường bắt đầu từ những hành động nhỏ. Một lời chào buổi sáng, nụ cười khi gặp đồng nghiệp hay lời cảm ơn khi nhận được sự hỗ trợ đều có thể tạo nên thiện cảm.
Sự lịch sự và chân thành trong giao tiếp giúp bạn dễ dàng xây dựng hình ảnh tích cực trong mắt đồng nghiệp. Điều này cũng góp phần tạo nên môi trường làm việc cởi mở và thoải mái hơn.
– Cố gắng ghi nhớ tên những người làm việc trực tiếp với bạn.
– Chủ động giới thiệu bản thân khi gặp đồng nghiệp ở các phòng ban khác.
– Luôn giữ thái độ tôn trọng khi trao đổi công việc
Những buổi ăn trưa cùng đồng nghiệp hoặc các buổi gặp gỡ sau giờ làm là cơ hội tốt để bạn hiểu hơn về mọi người trong công ty. Đây cũng là lúc bạn có thể trò chuyện thoải mái và tìm hiểu thêm về văn hóa làm việc của tổ chức.
Việc tham gia những hoạt động này không chỉ giúp bạn hòa nhập nhanh hơn mà còn tạo nền tảng cho sự hợp tác lâu dài trong công việc.
– Nếu đồng nghiệp rủ đi ăn trưa hoặc uống cà phê, hãy cố gắng tham gia khi có thể.
– Quan sát cách mọi người trao đổi trong các buổi trò chuyện để hiểu thêm về văn hóa công ty.
– Giữ thái độ cởi mở nhưng vẫn chuyên nghiệp.
Trong môi trường làm việc, tinh thần hợp tác luôn được đánh giá cao. Bên cạnh việc nhận sự giúp đỡ từ đồng nghiệp, bạn cũng nên chủ động hỗ trợ khi có thể, dù chỉ là những việc nhỏ.
Khi mọi người cảm thấy bạn sẵn sàng chia sẻ và phối hợp, bạn sẽ nhanh chóng trở thành một phần của đội nhóm thay vì chỉ là một “nhân sự mới”.
– Khi hoàn thành công việc sớm, bạn có thể hỏi xem đồng nghiệp có cần hỗ trợ gì không.
– Chủ động chia sẻ thông tin hoặc tài liệu hữu ích với nhóm.
– Luôn giữ tinh thần làm việc hướng tới lợi ích chung của tập thể.
Tuần làm việc đầu tiên sau thời gian nghỉ việc dài có thể mang lại nhiều cảm xúc khác nhau, từ háo hức đến áp lực. Tuy nhiên, nếu bạn giữ được tinh thần chủ động, hiểu rõ mục tiêu công việc và từng bước xây dựng mối quan hệ với đồng nghiệp, quá trình thích nghi sẽ trở nên dễ dàng hơn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để bạn phát triển lâu dài trong môi trường mới.
Bên cạnh cơ hội học tập, kết nối, thể hiện bản thân, môi trường số đặt ra bài toán như: bắt nạt trực tuyến đến xâm hại, bóc lột tình dục và nhiều hệ lụy khác.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Lê Hồng Loan - Trưởng Chương trình bảo vệ trẻ em (UNICEF Việt Nam) - nhấn mạnh: "Công nghệ có thể "ảo" nhưng tổn hại đối với trẻ em là hoàn toàn có thật!".
* Trẻ em ngày càng hiện diện nhiều hơn trên không gian mạng, theo bà, đâu là những nguy cơ các em phải đối mặt?
- Vài thập kỷ qua, đời sống trẻ em Việt Nam đã thay đổi sâu sắc, khỏe hơn, được học tập nhiều hơn, tiếp cận dịch vụ y tế tiến bộ, điều kiện sống tốt hơn cùng với sự xuất hiện của không gian mạng. Khảo sát do UNICEF, Interpol và ECPAT hồi năm 2022 cho thấy khoảng 89% trẻ em Việt Nam từ 12-17 tuổi sử dụng Internet, riêng nhóm 14-15 tuổi lên tới 93%.
Điều đó cho thấy Internet không chỉ là công cụ phụ trợ mà là một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày của trẻ. Môi trường số mở ra nhiều cơ hội học tập, tiếp cận tri thức song cũng tiềm ẩn mang những rủi ro mới, phức tạp hơn. Khoảng cách số giữa trẻ vùng sâu vùng xa hoặc gia đình thu nhập thấp chưa có điều kiện tiếp cận Internet khiến các em bị bỏ lỡ cơ hội học tập, thiếu kỹ năng số cần thiết nên dễ bị tổn thương khi vào mạng.
Một rủi ro phổ biến là bắt nạt trực tuyến. Nếu hành vi này trước đây chủ yếu diễn ra trong lớp học hay khu dân cư thì nay chỉ một bức ảnh, clip hay bình luận ác ý có thể lan truyền tốc độ rất nhanh trên mạng xã hội. Trẻ có thể bị công kích, xúc phạm, đe dọa bởi cả người lạ lẫn bạn bè để lại tổn thương tâm lý kéo dài.
* Nguyên nhân của thực trạng này chủ yếu xuất phát từ đâu, thưa bà?
- Có nhiều nguyên nhân nhưng trước hết là độ vênh giữa tốc độ phát triển công nghệ và khung pháp luật. Công nghệ và tội phạm mạng thay đổi rất nhanh trong khi một số quy định chưa theo kịp chuẩn mực quốc tế khiến việc phòng ngừa và bảo vệ nạn nhân gặp khó khăn.
Doanh nghiệp công nghệ không phải lúc nào cũng đặt trẻ ở vị trí trung tâm. Tăng trưởng người dùng đôi khi được ưu tiên hơn việc thiết kế an toàn, xác minh độ tuổi, bảo vệ dữ liệu hay cơ chế phát hiện, gỡ bỏ nhanh nội dung xâm hại.
Phụ huynh, giáo viên chưa nhận diện đầy đủ rủi ro trên mạng. Trẻ được tiếp cận Internet sớm nhưng thiếu hướng dẫn, thiếu đối thoại và quy tắc an toàn rõ ràng. Chưa kể cơ chế phát hiện sớm, báo cáo và hỗ trợ nạn nhân chưa đủ mạnh khiến nhiều vụ việc không được xử lý kịp thời.
* Từ góc nhìn của UNICEF, Việt Nam đã có bước đi nào đáng ghi nhận trong câu chuyện này?
- Việt Nam đã xây dựng khung pháp luật và chính sách tương đối toàn diện về bảo vệ, chăm sóc và thúc đẩy quyền trẻ em. Cách tiếp cận đang dần chuyển từ xử lý khi sự việc xảy ra sang phòng ngừa sớm, lấy trẻ em làm trung tâm, phù hợp Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em mà Việt Nam phê chuẩn cách đây 35 năm.
Việt Nam cũng sớm coi không gian mạng là một phần môi trường sống của trẻ em, thúc đẩy an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và giáo dục kỹ năng số theo hướng tiệm cận quốc tế. Dấu mốc quan trọng là Việt Nam đã đăng cai lễ ký Công ước Liên hợp quốc về phòng, chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) vào tháng 10-2025.
Đây là hiệp ước toàn cầu đầu tiên tập hợp các quốc gia cùng hành động phòng, chống tội phạm mạng, trong đó có các điều khoản mạnh mẽ nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.
* UNICEF có những khuyến nghị gì để Việt Nam làm tốt hơn việc bảo vệ trẻ em?
- Thực tế là tốc độ phát triển công nghệ nhanh hơn khả năng thích ứng của hệ thống bảo vệ trẻ em, các thủ đoạn trên mạng ngày càng tinh vi. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy hợp tác và điều phối đa ngành là chìa khóa vì việc bảo vệ trẻ em trên môi trường số hoàn toàn không đơn giản.
Tôi cho rằng các doanh nghiệp công nghệ cần xây dựng môi trường số an toàn ngay từ khâu thiết kế, phù hợp lứa tuổi và có cơ chế phát hiện, chặn lọc, gỡ bỏ nội dung xâm hại, đồng thời cung cấp công cụ hỗ trợ cha mẹ quản lý việc sử dụng Internet của trẻ. Phụ huynh và thầy cô cần được trang bị để hiểu rõ rủi ro sao cho đồng hành với trẻ tốt hơn thay vì cấm đoán.
Trường học nên tích hợp giáo dục an toàn số, kỹ năng công dân số và ứng xử nhân văn trên mạng vào chương trình học. Việt Nam cũng cần tăng cường hệ thống phát hiện, báo cáo và hỗ trợ nạn nhân bao gồm đường dây nóng, dịch vụ tư vấn và hỗ trợ tâm lý - xã hội thân thiện với trẻ.
Các bác sĩ Khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K vừa thực hiện phẫu thuật thành công hai trường hợp ung thư thực quản phức tạp bằng phương pháp mổ nội soi 3D cắt thực quản kết hợp nạo vét hạch 3 vùng (cổ – ngực – bụng).
Ca mổ khó đặt ra nhiều thách thức với ekip phẫu thuật, và việc ca mổ thành công, người bệnh ổn định ra viện là minh chứng rõ nhất tiếp tục khẳng định trình độ chuyên môn của các phẫu thuật viên Bệnh viện K.
Điều trị ung thư thực quản phức tạp
Bệnh nhân đầu tiên là nam giới 48 tuổi, nhập viện trong tình trạng nuốt nghẹn kéo dài với chẩn đoán ung thư thực quản 1/3 dưới giai đoạn tiến triển và đã mở thông dạ dày trước đó để đảm bảo dinh dưỡng. Trường hợp thứ hai là bệnh nhân nam 61 tuổi, ung thư thực quản 1/3 giữa đã trải qua hóa xạ trị tiền phẫu. Cả hai bệnh nhân đều được chỉ định phẫu thuật nội soi 3D cắt thực quản kèm nạo vét hạch 3 vùng – một kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi can thiệp đồng thời ở nhiều vùng giải phẫu và trình độ chuyên môn cao của ê-kíp phẫu thuật.
PGS.TS Kim Văn Vụ, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K, cho biết, điều trị ung thư thực quản phức tạp đòi điều trị đa mô thức với chuyên khoa phối hợp điều trị, bao gồm: phẫu thuật, hóa chất, xạ trị và liệu pháp miễn dịch. Trong những trường hợp phát hiện sớm hoặc khối u còn khu trú, phẫu thuật đóng vai trò then chốt và có thể mang lại khả năng điều trị triệt căn.
"Sau khi hội chẩn, chúng tôi quyết định phương án Phẫu thuật cắt thực quản kèm nạo vét hạch 3 vùng (cổ – ngực – bụng) cho người bệnh. Đây là một trong những phẫu thuật lớn, chuyên sâu và phức tạp nhất trong ngoại khoa tiêu hóa. Kỹ thuật này đã được phát triển tại các quốc gia có nền ngoại khoa tiên tiến như Nhật Bản và Hàn Quốc. Phẫu thuật này đòi hỏi nhiều yếu tố như: chỉ định đúng theo hướng dẫn, can thiệp đồng thời ở nhiều vùng giải phẫu, nạo vét hạch rộng, thời gian phẫu thuật kéo dài, kỹ năng cao của phẫu thuật viên và phối hợp ê-kíp gây mê hồi sức chặt chẽ. Chính vì vậy, nếu không được thực hiện tại các trung tâm có kinh nghiệm, kiểm soát tốt trong mổ thì có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng", PGS Kim Văn Vụ cho hay.
TS.BS Nguyễn Đức Duy, phẫu thuật viên trực tiếp thực hiện ca mổ đánh giá: "Đây là ca phẫu thuật thực hiện trong thời gian kéo dài, cần phối hợp của ekip chuyên sâu được đào tạo bài bản, thời gian phẫu thuật có thể lên tới 7 – 8 giờ, đòi hỏi kỹ năng thành thạo và sự tỉmỉ trong từng thao tác. Một trong những bước khó khăn nhất là nạo vét hạch quanh dây thần kinh thanh quản quặt ngược. Nếu dây thần kinh này bị tổn thương, bệnh nhân có thể gặp các biến chứng như: khàn tiếng, mất tiếng, rối loạn nuốt, viêm phổi hít (sặc) sau mổ. Đây là những biến chứng nặng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống và quá trình hồi phục của người bệnh. Ekip cần kiểm soát thật tốt các yếu tố nguy cơ để ca mổ thành công".
Với kinh nghiệm lâu năm, chuyên môn cao cùng với việc được đào tạo chuyên sâu tại các trung tâm hàng đầu, đặc biệt là tại Đại học Y khoa Showa (Tokyo – Nhật Bản), nhờ đó, các phẫu thuật viên khoa Ngoại tiêu hóa 1 gồm: TS.BS Nguyễn Đức Duy, Ths. BSNT Thái Đức An, Ths.BSNT Nguyễn Duy Thanh đã thực hiện kỹ thuật nạo vét hạch 3 vùng một cách bài bản, an toàn và hiệu quả, hai cổ mổ thành công, người bệnh phục hồi tốt, ngày thứ 3 sau mổ bắt đầu ăn lỏng theo chương trình ERAS dưới sự hướng dẫn của ekip và bác sỹ dinh dưỡng. Hiện người bệnh được ra viện, tiếp tục theo dõi điều trị.
PGS.TS Kim Văn Vụ, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K, khuyến cáo: Ung thư thực quản là một trong những bệnh lý ung thư tiêu hóa thường gặp và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong nhóm ung thư đường tiêu hóa.
Nguyên nhân chính là triệu chứng của bệnh trong giai đoạn sớm thường không rõ ràng, nhiều bệnh nhân phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Trong khi đó, ung thư thực quản có đặc điểm tiến triển nhanh và di căn hạch sớm. Bệnh thường gặp ở nam giới trung niên, đặc biệt ở những người có tiền sử hút thuốc lá, uống rượu bia kéo dài. Ung thư thực quản là bệnh lý phức tạp, nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm.
Năm 2023, Zhang Yu, 26 tuổi, rời thành phố Vô Tích về quê nhà ở thị trấn Mã Lăng Sơn, tỉnh Giang Tô. Trước đó, anh giao hàng tại thành phố Túc Thiên lân cận nhưng bỏ việc do áp lực thời gian.
Thị trấn Mã Lăng Sơn có diện tích 95 km2 với hơn 51.000 dân. Tại đây có một khu vực bán đồ ăn với khoảng 30 cửa hàng và hơn 50 sạp hàng. Zhang nhận thấy các cơ sở kinh doanh này không có dịch vụ giao nhận nên bắt đầu dùng xe máy điện để giao đồ ăn.
Phạm vi hoạt động của anh nằm trong khu vực dài 5 km và rộng 3 km. Người gọi đồ ăn tại thị trấn chủ yếu gồm tiểu thương và người lao động xa quê đặt hàng cho gia đình. Nhiều người lớn tuổi và trẻ em trong thị trấn nhận đồ uống, bánh kem do người thân gửi về qua dịch vụ của anh.
Tại quê nhà, Zhang không phải chạy đua với thời gian hay chờ đèn giao thông. Anh vừa làm việc vừa quan sát thời tiết và nhận đồ uống từ khách quen. "Ở đây, khách hàng thường cảm thông, chờ đợi khi đơn hàng đến chậm", Zhang nói.
Khó khăn lớn nhất tại nông thôn là nhà không có số. Zhang tìm địa chỉ dựa theo mô tả của khách kiểu: Hẻm cạnh quán thịt nướng, đi về phía nam đến cuối đường, rẽ về phía đông 10 m, để đồ trên nắp giếng thứ ba.
Khi các nền tảng giao nhận đồ ăn như Meituan, JD mở rộng về vùng nông thôn, Zhang thầu quyền đại lý khu vực. Một mình anh đóng ba vai trò gồm nhà thầu, trạm trưởng và người giao hàng. Hiện anh duy trì khoảng 50 đơn mỗi ngày và thuyết phục được 70% số quán ăn tham gia ứng dụng. Một số quán không hợp tác do chủ không biết chữ, hoặc do thanh niên trong làng ngại gọi đồ ăn sẵn vì sợ gia đình đánh giá.
Tuy nhiên, mật độ dân cư thưa thớt khiến việc mở rộng mạng lưới gặp khó. Zhang cho biết, nếu thuê người, thu nhập 10.000 tệ (38 triệu đồng) một tháng của anh sẽ phải chia đôi, trong khi thù lao giao hàng tại làng xã chưa tới 20 tệ (80.000 đồng) mỗi giờ.
Zhang làm việc liên tục không nghỉ phép. Anh giải thích, nếu khách hàng đặt đơn không thành công nhiều lần, họ sẽ xóa ứng dụng và ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu. Trong tương lai, anh lên kế hoạch kết hợp việc giao hàng với dịch vụ mua hộ hàng hóa và sửa chữa điện nước cơ bản cho người dân.
Zhang Yu không phải shipper "cô đơn" nhất Trung Quốc. Tại huyện Mặc Thoát (Tây Tạng), Huang Kaihong một mình phục vụ gần 15.000 dân. Từ năm 2024, mỗi ngày anh xử lý 200 đơn hàng giữa địa hình hiểm trở dưới chân dãy Himalaya.
Chàng trai 24 tuổi quê Tứ Xuyên từng làm công nhân tại Tô Châu nhưng sớm bỏ việc do không chịu nổi sự gò bó của nhà máy. "Tính tôi không thể ngồi yên một chỗ", Huang nói về quyết định tìm về vùng núi rừng. Tháng 7/2024, anh chất xe máy cùng nhu yếu phẩm lên xe tải nhỏ, vượt 8 tiếng đường đèo đến Mặc Thoát khởi nghiệp ngay khi biết nơi này cần người xây dựng hệ thống giao nhận.
