Tuần trước, khi ruồi xoắn Tân Thế giới tấn công đàn bò ở Texas, Stephen Diebel lập tức tăng cường các biện pháp bảo vệ, giảm tối đa những điều kiện có thể khiến loài ký sinh ăn mô sống này xâm nhập đàn gia súc của mình.
Diebel là một trong hàng nghìn chủ trang trại Texas đang ở tuyến đầu chiến dịch ngăn ruồi xoắn tái xuất hiện ở Mỹ sau 60 năm bị xóa sổ. Họ dùng drone để giám sát đàn bò, tăng cường thuốc diệt côn trùng và báo cáo các ca nghi nhiễm cho cơ quan bang nhằm chặn đà lây lan.
Ruồi xoắn Tân Thế giới là loài côn trùng ký sinh, thường đẻ hàng trăm quả trứng vào vết thương hở hoặc các hốc tự nhiên trên cơ thể động vật máu nóng, kể cả những vết rất nhỏ như ve cắn. Sau khi nở, ấu trùng dùng gai xoắn trên thân bám vào cơ thể vật chủ và ăn mô sống, gây tổn thương nặng, nhiễm trùng và có thể khiến vật chủ chết chỉ sau vài tuần nếu không được xử lý, khiến chúng được gọi là “sát thủ gia súc”.
Nếu không được kiểm soát, loài ruồi “sát thủ” này có thể khiến bò chết hàng loạt, gây thiệt hại hơn 700 triệu USD mỗi năm cho ngành chăn nuôi Texas, theo ước tính của Bộ Nông nghiệp Mỹ.
Mối đe dọa xuất hiện vào thời điểm đặc biệt bất lợi với người chăn nuôi, khi hạn hán kéo dài, sản lượng đàn bò giảm, ảnh hưởng tới nguồn cung thịt bò ở Mỹ và khiến giá tăng cao. Nếu đàn bò tiếp tục suy giảm vì ruồi xoắn, quá trình tái đàn có thể bị kéo dài, khiến thị trường Mỹ phụ thuộc nhiều hơn vào thịt bò nhập khẩu.
Freddy Nieto, chủ trang trại thế hệ thứ tư gần sông Rio Grande, chưa từng tận mắt thấy ruồi xoắn. Nhưng cha ông, Lupe Nieto, 80 tuổi, vẫn nhớ rõ loài côn trùng ký sinh từng ám ảnh các trang trại Texas trong thập niên 1960 và 1970.
Khi đó, ông Lupe thường dậy từ trước bình minh, một bên túi yên ngựa đựng bình cà phê và bữa trưa, bên còn lại là loại thuốc diệt ruồi xoắn sẫm màu, hắc như mùi nhựa đường. Ông phải nạo ấu trùng khỏi vết thương trên cơ thể bò rồi bôi thuốc lên vùng bị nhiễm.
“Hồi đó, trang trại có 30 cao bồi cưỡi ngựa mỗi ngày, 7 ngày một tuần, để chữa trị cho đàn bò. Còn tôi giờ chỉ có 5 người”, ông Freddy nói, cho biết đã viết không biết bao nhiêu tập giấy để lên kế hoạch ứng phó nếu ruồi xoắn xuất hiện trở lại ở trang trại.
Trang trại của Freddy đang dùng drone để theo dõi những dấu hiệu bất thường ở đàn bò, như việc một con tự tách khỏi đàn, có thể là tín hiệu bị nhiễm ký sinh trùng. Nếu dịch tiếp tục lan rộng, Freddy dự kiến thuê thêm nhân công để giám sát đàn bò.
Nhưng điều này sẽ làm tăng chi phí vận hành của trang trại. Theo Diebel, lực lượng lao động suy giảm là một trong những trở ngại lớn nhất trong kiểm soát ruồi xoắn.
“Rõ ràng chúng ta không còn lực lượng lao động như những năm 1960 và 1970”, ông Diebel, hiện là chủ tịch Hiệp hội Người chăn nuôi gia súc Texas và Tây Nam, nói.
Bê non đặc biệt dễ bị ruồi xoắn tấn công, do cuống rốn và vết thương từ những hoạt động chăn nuôi thông thường như thiến là vị trí lý tưởng để ruồi xoắn xâm nhập. Bộ Nông nghiệp Mỹ tính đến ngày 11/5 đã ghi nhận 6 ca nhiễm ruồi xoắn ở bò, trong đó 4 con là bê con ở Nam Texas.
Để giảm rủi ro, Diebel dự định chuyển mùa sinh sản của đàn bò sang các tháng lạnh, khi ruồi xoắn ít hoạt động hơn. Tuy nhiên, các chủ trang trại và giới phân tích cho biết quá trình điều chỉnh chu kỳ sinh sản của đàn bò có thể mất nhiều năm.
Gia súc không phải nhóm duy nhất gặp rủi ro. Bộ Nông nghiệp Mỹ hồi đầu tuần đã ghi nhận một ca nhiễm ấu trùng ruồi xoắn trên chó ở bang New Mexico.
Texas còn có ngành săn hươu đuôi trắng trị giá 9,6 tỷ USD, phụ thuộc vào quần thể hươu đã tăng mạnh kể từ khi ruồi xoắn bị xóa sổ.
“Nếu chúng tôi bắt đầu mất động vật hoang dã, đó sẽ là một khoảng trống lớn đối với cộng đồng nhỏ bé của tôi, với hạt của tôi”, John Paul Schuster, thẩm phán hạt Kinney kiêm chủ trang trại, nói. Họ nuôi bò và, như nhiều chủ trang trại ở Nam Texas, cho thợ săn thuê một phần đất.
Mỹ từng xóa sổ ruồi xoắn vào thập niên 1960 bằng kỹ thuật côn trùng bất dục, tức thả số lượng lớn ruồi đực đã triệt sản xuống các vùng có dịch. Mỹ sau đó tiếp tục kiểm soát loài côn trùng ký sinh này qua Mexico và xuống tới vùng rừng Darién, dọc biên giới Panama – Colombia. Tuy nhiên, khi nguy cơ giảm dần, Mỹ đã đóng cửa phần lớn các cơ sở sản xuất ruồi bất dục.
Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết để một lần nữa chặn ruồi xoắn, nước này cần khoảng 500 triệu con ruồi bất dục mỗi tuần, cao gấp 5 lần công suất của cơ sở sản xuất duy nhất còn hoạt động tại Panama.
Hai cơ sở sản xuất khác đang được xây dựng, trong đó có nhà máy trị giá 750 triệu USD tại Nam Texas. Dù vậy, Bộ Nông nghiệp Mỹ cho biết việc nâng công suất lên mức đủ đáp ứng chiến dịch kiểm soát ruồi xoắn có thể mất hơn hai năm.
Để rút ngắn tiến độ, Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins cho biết cơ quan này đang tìm cách cải thiện hiệu quả sản xuất ruồi bất dục, đồng thời dự kiến dành 100 triệu USD tài trợ cho các đối tác tư nhân tham gia phát triển giải pháp.
Trong khi chờ các biện pháp quy mô lớn phát huy tác dụng, Freddy đã chuẩn bị sẵn phương án nếu phát hiện bò tại trang trại của mình nhiễm ruồi xoắn.
“Tôi bảo đảm luôn”, ông cười. “Nếu có ca nhiễm nào, người đầu tiên tôi nhờ đi kiểm tra sẽ là bố tôi”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho đã nói với các trợ lý trong các cuộc thảo luận kín rằng ông sẽ cân nhắc chấm dứt lệnh ngừng bắn với Iran và nối lại các hoạt động quân sự tổng lực nếu binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong các cuộc tập kích của Tehran, báo Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ, đưa tin.
Các quan chức nhấn mạnh rằng hiện tại lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì, bất chấp các cuộc đấu hỏa lực thường xuyên tại vịnh Ba Tư, giữa Mỹ và Iran.
Tối 3/6, ông Trump nói về các cuộc đàm phán với Iran rằng chúng đang “diễn ra rất tốt” và một thỏa thuận có thể đạt được ngay trong cuối tuần này. Ông nhấn mạnh: “Họ đã đồng ý rằng sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân.”
Ông cũng tuyên bố eo biển Hormuz sẽ được mở lại “ngay sau khi ký kết” thỏa thuận với Tehran, đồng thời đề cập đến các cuộc đấu hỏa lực: “Bạn biết đấy, mọi việc đều có lý do của nó. Chúng tôi đã giáng cho họ một đòn khá mạnh vào đêm hôm trước, và thực tế là cả đêm qua nữa".
Tuy nhiên, các quan chức Mỹ cho biết các cuộc tấn công liên tiếp đã làm gia tăng áp lực đối với ông Trump và làm dấy lên nghi ngờ về khả năng duy trì lâu dài của lệnh ngừng bắn. Một quan chức Nhà Trắng nhấn mạnh rằng ông Trump muốn giải quyết chương trình hạt nhân của Iran thông qua con đường ngoại giao, nhưng đã nêu rõ các điều kiện của mình.
Trong khi đó, Hạ viện Mỹ đã thông qua một nghị quyết yêu cầu ông Trump rút lực lượng Mỹ khỏi khu vực liên quan đến Iran hoặc phải được Quốc hội phê chuẩn nếu muốn tiếp tục chiến dịch quân sự. Nghị quyết được thông qua với tỷ lệ phiếu 215-208, sau khi 4 nghị sĩ Cộng hòa cùng bỏ phiếu với phe Dân chủ ủng hộ biện pháp này.
Tuy nhiên, nghị quyết không có hiệu lực pháp lý ràng buộc để buộc phải rút quân ngay lập tức, bởi một đạo luật như vậy cần có chữ ký của tổng thống hoặc phải đạt được đa số 2/3 ở cả hai viện Quốc hội để vượt qua quyền phủ quyết.
Dù vậy, truyền thông Mỹ nhận định động thái này nhằm gia tăng sức ép chính trị đối với tổng thống, trong bối cảnh cuộc chiến đã bước sang tháng thứ 4 dù đang có lệnh ngừng bắn.
Tại Tehran, các quan chức Iran khẳng định việc bồi thường tài chính phải là một phần của giai đoạn đầu trong bất kỳ thỏa thuận nào.
Trong những ngày gần đây, thậm chí còn chưa rõ liệu hai bên có tiếp tục đàm phán hay không. Ông Trump nói rằng các cuộc thương lượng vẫn đang diễn ra và trong tuần này tuyên bố lệnh ngừng bắn có thể được gia hạn vào tuần tới, dù không nói rõ ông đang đề cập đến một thỏa thuận khung toàn diện hay chỉ là việc gia hạn thỏa thuận đình chiến.
Tuy nhiên, Tehran gần đây phủ nhận việc các cuộc đàm phán đang diễn ra, tuyên bố rằng “không có bất kỳ trao đổi thông điệp nào với Mỹ”. Hãng thông tấn Tasnim cũng đưa tin rằng “Iran đã đình chỉ các cuộc trao đổi thông điệp thông qua các bên trung gian”, đồng thời đổ lỗi cho các hành động mà họ cho là vi phạm lệnh ngừng bắn của Israel tại Li Băng.
Về tiến trình đàm phán, CNN đưa tin rằng một trong những bất đồng lớn nhất còn lại là đề nghị của Iran về các khoản bồi thường sau xung đột. Một quan chức Mỹ cho biết ông Trump quyết tâm đạt được một thỏa thuận được xem là tốt hơn thỏa thuận được ký dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama.
Theo nguồn tin, Iran đã nói với các bên trung gian rằng họ muốn một phần các tài sản bị phong tỏa được giải ngân ngay khi 2 bên ký biên bản ghi nhớ ban đầu. Quan chức Mỹ cho biết Tehran muốn nhận khoản thanh toán ngay từ giai đoạn sớm nhất của thỏa thuận và không chấp nhận trì hoãn vấn đề này sang giai đoạn sau.
Tuy nhiên, các quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump lo ngại rằng việc nhượng bộ tài chính quá sớm có thể làm giảm áp lực kinh tế đối với Iran, từ đó làm suy yếu đòn bẩy quan trọng nhất của Washington đối với Tehran.
Các nguồn tin cho biết thêm cảnh sát Tokyo nghi ngờ giám đốc điều hành của Tập đoàn Prince Holding Group đã khai báo thay đổi địa chỉ gian lận sau khi chuyển đến Nhật Bản, hành vi bị xem là vi phạm luật chống làm giả và sử dụng hồ sơ điện tử chính thức.
Giám đốc điều hành này, sử dụng nhiều tên khác nhau, trong đó có cả tên Chen Xiao'er, được xác định là một công dân Síp gốc Hoa (44 tuổi). Nghi phạm bị cáo buộc đã khai báo gian lận vào tháng 4 tại quận Chuo thuộc thủ đô Tokyo và đã bị bắt giữ vào ngày 14.6.
Nghi phạm khai với các nhà điều tra rằng ông đã chuyển đăng ký cư trú của mình đến Tokyo để xin thường trú tại Nhật Bản và giao thủ tục cho một người môi giới, theo các nguồn tin.
Cũng theo nguồn tin, Tập đoàn Prince Holding Group, do doanh nhân Trần Chí sáng lập và làm chủ tịch, bị cáo buộc đã dụ dỗ người từ nhiều quốc gia khác nhau bằng những lời mời làm việc giả mạo với mức lương cao, giam giữ và ép buộc họ tham gia các hoạt động lừa đảo xuyên biên giới và những hoạt động tội phạm khác.
Vào tháng 10.2025, chính phủ Mỹ cáo buộc Trần Chí là chủ mưu đường dây lừa đảo tiền điện tử quy mô lớn, vận hành thông qua các trại lao động cưỡng bức. Bộ Tư pháp Mỹ gọi Prince Holding Group là một trong những tổ chức tội phạm xuyên quốc gia lớn nhất châu Á. Tuy nhiên, tập đoàn này đã bác bỏ cáo buộc tham gia hoạt động lừa đảo.
Ông Trần Chí (39 tuổi) sinh ra tại Trung Quốc. Bộ Nội vụ Campuchia thông báo đã thu hồi quốc tịch của ông vào tháng 12.2025. Sau đó, tờ Khmer Times dẫn thông báo của Bộ Nội vụ Campuchia xác nhận ông Trần Chí đã bị bắt ở nước này và dẫn độ sang Trung Quốc vào ngày 7.1.2026.
Theo các nguồn tin, Mỹ và Iran cùng các bên trung gian Pakistan và Qatar ngày 22/6 đều đánh giá vòng đàm phán cấp cao đầu tiên diễn ra tại Thụy Sĩ kể từ khi hai bên ký bản ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 tháng qua đã ghi nhận "tiến triển đáng khích lệ" với việc hai bên nhất trí về một lộ trình nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày.
Cả hai bên cũng nhất trí về một cơ chế để chấm dứt giao tranh ở Li Băng giữa Israel và nhóm quân sự Hezbollah và mở một đường dây liên lạc để giúp đảm bảo an toàn cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Trả lời báo giới khi bắt đầu cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ hôm 21/6, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đánh giá cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ là "mang tính lịch sử", đồng thời bày tỏ hy vọng cuộc đàm phán này có thể mở ra một chương mới trong quan hệ với Iran.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho rằng, các cuộc thảo luận diễn ra trong bầu không khí tích cực và mang tính xây dựng, kết thúc với việc thành lập một Ủy ban cấp cao nhằm giám sát tiến trình chính trị, đồng thời khởi động các vòng đàm phán kỹ thuật tiếp theo.
"Các cuộc thảo luận đã diễn ra trong một bầu không khí tích cực, mang tính xây dựng và đã đem lại những tiến triển đáng khích lệ", Thủ tướng Sharif viết trên X và nói thêm rằng vòng đàm phán đầu tiên đã “kết thúc thành công”.
Chính phủ Thụy Sĩ, nước chủ nhà cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Iran ngày 21/6, hoan nghênh những tiến triển tích cực đạt được với sự hỗ trợ của các bên trung gian. Trong thông báo, Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ nêu rõ lộ trình nói trên đã tạo "điều kiện cho việc nối lại ngay lập tức các cuộc thảo luận kỹ thuật", đồng thời khẳng định Thụy Sĩ sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ tiến trình đàm phán.
Nhóm đàm phán chính của Iran, bao gồm nhà ngoại giao cấp cao Mohammad Baqer Qalibaf, đã rời Thụy Sĩ về Tehran, hãng thông tấn ISNA đưa tin, nhưng các cuộc đàm phán kỹ thuật dự kiến sẽ tiếp tục trong phần còn lại của tuần này.
Trong một bài đăng trên X, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá cao những nỗ lực trung gian của Pakistan và Qatar đã mang lại tiến triển lớn nhằm chấm dứt xung đột ở Li Băng. Ông cho biết thêm các bên đã nhất trí miễn trừ lệnh trừng phạt đối với các mặt hàng xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu, dỡ bỏ lệnh phong tỏa, ngừng đóng băng một số tài sản và khởi động một kế hoạch tái thiết và phát triển lớn dành cho Iran.
Giá dầu đã tăng mạnh khi Tehran bắt đầu khoá chặt eo biển Hormuz, dẫn đến việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran, nhưng sau thỏa thuận tạm thời, giá dầu đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ trước khi bùng nổ chiến tranh hôm 28/2. Giá dầu giao dịch trong ngày 22/6 tiếp tục xu hướng giảm.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei, "đã có một cuộc thảo luận rất ngắn về vấn đề hạt nhân, nhưng không đi vào chi tiết", đồng thời các cuộc đàm phán hạt nhân chưa chính thức bắt đầu.
Theo nguồn tin của Tasnim, phía Iran cho biết việc bắt đầu đàm phán về các vấn đề hạt nhân đòi hỏi phải hoàn thành những phần khác của Biên bản ghi nhớ, bao gồm việc giải phóng tài sản bị đóng băng và các miễn trừ của Mỹ cho phép Iran xuất khẩu dầu.
