Sau giờ làm, nhiều người trẻ ở TP.HCM không về nhà vì sao? Họ tiếp tục với “ca thứ hai” – học ngoại ngữ, kỹ năng hay theo đuổi một lĩnh vực mới. Việc học thêm dần trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống, và đằng sau đó là những câu chuyện rất khác nhau: người xem là cơ hội, người lại đối diện với không ít áp lực.
Không chỉ dừng lại ở việc nâng cao kỹ năng, với nhiều người trẻ, học thêm sau giờ làm còn là bước chuyển hướng nghề nghiệp. Nguyễn Đình Chương (27 tuổi, ngụ P.Hiệp Bình, TP.HCM) hiện theo học khóa thiết kế với mục tiêu chuyển ngành. Anh cho biết bản thân đã yêu thích lĩnh vực này từ lâu, nhưng chưa có điều kiện theo đuổi.
“Trước đây gia đình không ủng hộ nên mình chưa thể học. Bây giờ mình tự chi trả toàn bộ chi phí, từ học phí đến sinh hoạt nên cũng áp lực hơn”, Chương chia sẻ. Vừa đi làm vừa học, anh phải sắp xếp lại toàn bộ thời gian cá nhân. “Có những hôm đi làm xong phải chạy qua lớp, nếu có bài tập thì gần như phải thức đêm, có khi kéo dài cả tuần”, anh nói.
Theo Chương, việc học không chỉ dừng lại ở trên lớp mà còn cần tự học thêm, đầu tư cho các đồ án để xây dựng hồ sơ năng lực phục vụ ứng tuyển sau này. “Mình xác định giai đoạn đầu sẽ làm song song, nếu ổn thì sẽ chuyển hẳn sang ngành mới”, anh cho biết, đồng thời dự định sẽ học thêm tiếng Anh để mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Trong khi đó, Nguyễn Trần Vỹ (24 tuổi, ngụ P.Thông Tây Hội, TP.HCM) lựa chọn học thêm truyền thông đa phương tiện sau giờ làm để nâng cao lợi thế cạnh tranh. Ban ngày làm việc tại một công ty truyền thông, buổi tối từ 18 – 20 giờ, anh tham gia lớp học 3 buổi mỗi tuần. Sau khi hoàn thành khóa học, Vỹ dự định tiếp tục học IELTS để phục vụ định hướng trở thành quản lý cấp cao trong tương lai.
“Ngành thiết kế bây giờ khá khắc nghiệt khi cung nhiều hơn cầu, nên mình nghĩ phải cố gắng để trở thành một cá thể nổi bật hơn”, Vỹ nói. Tuy nhiên, việc học thêm cũng kéo theo không ít áp lực. Anh cho biết có những giai đoạn phải thức trắng nhiều đêm để xử lý đồng thời công việc và đồ án học tập.
Không phải người trẻ nào cũng lựa chọn các khóa học cố định với cường độ cao. Mai Thị Thúy (29 tuổi, ngụ P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM) cho biết cô chủ yếu học thêm thông qua tài liệu và khóa học trực tuyến.
“Mình đã có nền tảng nên chỉ học bổ sung thêm. Nhiều nội dung trên mạng được hướng dẫn khá kỹ, dễ hiểu, nên vẫn hiệu quả mà tiết kiệm chi phí”, Thúy nói. Theo cô, cách học linh hoạt giúp cân đối giữa công việc và cuộc sống, tránh cảm giác quá tải.
Không chỉ dừng lại ở nhóm người trẻ mới đi làm, việc học thêm sau giờ làm còn xuất hiện ở những người đã có nhiều năm kinh nghiệm và đảm nhận nhiều vai trò trong cuộc sống.
Chị Bùi Thị Thu Thủy (35 tuổi, P.Cầu Kiệu, TP.HCM), hiện là giám đốc sáng tạo tại một tập đoàn trang sức, cho biết việc học thêm với chị không xuất phát từ áp lực cạnh tranh mà là nhu cầu tự làm mới bản thân. “Trong ngành sáng tạo, nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ thì rất dễ rơi vào trạng thái ổn định nhưng thiếu đổi mới. Việc học giúp mình mở rộng góc nhìn và tiếp cận thêm nhiều lớp kiến thức về nghệ thuật, thẩm mỹ”, chị chia sẻ.
Theo chị, điều lớn nhất nhận lại không chỉ là kiến thức mà còn là cảm giác bản thân vẫn đang phát triển. “Không bao giờ là quá muộn để học. Chỉ cần bắt đầu từ những bước nhỏ và duy trì, mỗi người đều có thể tiến lên theo cách của mình”, chị chia sẻ.
Theo ông Lê Trần Tuấn Anh, giảng viên Digital Product Design (thiết kế sản phẩm số) tại Arena Multimedia, ranh giới giữa phát triển bản thân và tự tạo áp lực không hề dễ xác định.
“Việc đầu tư cho bản thân gần như luôn đi kèm áp lực về thời gian, tiến độ và chi phí. Ở mức hợp lý, đó có thể là động lực. Nhưng khi việc học không xuất phát từ nhu cầu thực sự mà chỉ chạy theo xu hướng, áp lực sẽ dễ trở thành gánh nặng”, ông nhận định.
Theo ông Tuấn Anh, người trẻ cần hiểu rõ bản thân đang thiếu gì và phù hợp với hướng đi nào, thay vì học dàn trải. “Khi giữ được sự cân bằng và học một cách nghiêm túc, việc học mới thực sự là khoản đầu tư hiệu quả”, ông nói.
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, học tập có thể là một lựa chọn cần thiết. Tuy nhiên, với mỗi người, xác định mục tiêu và nhịp độ phù hợp có lẽ quan trọng không kém, để hành trình phát triển không trở thành một cuộc chạy đua quá sức.
Từ sáng sớm, khu vực ga đến của sân bay Nội Bài đã ngập tràn sắc xanh thanh niên. Những lá cờ, băng rôn chào mừng cùng nụ cười rạng rỡ tạo nên bầu không khí vui tươi, phấn khởi, báo hiệu ngày hội lớn của tuổi trẻ cả nước đang đến gần. Màu áo xanh thanh niên xuất hiện ở khắp nơi như một dấu ấn đặc biệt trong ngày các đoàn đại biểu hội tụ.
Những chuyến bay đầu tiên hạ cánh tại sân bay Nội Bài mang theo những cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh niên tiêu biểu đại diện cho tuổi trẻ các địa phương, đơn vị về tham dự Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII.
Anh Nguyễn Bá Duân, Phó bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên TP.Đà Nẵng, cho biết: "Đến với Đại hội Đoàn lần này, đoàn đại biểu Đà Nẵng mang theo tinh thần phấn khởi, niềm tin và trách nhiệm của tuổi trẻ thành phố. Chúng tôi mong muốn đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm thực tiễn và những ý kiến tâm huyết vào các văn kiện đại hội, góp phần xây dựng nghị quyết phù hợp với yêu cầu của giai đoạn mới. K
ỳ vọng lớn nhất là đại hội sẽ đề ra những định hướng, chương trình hành động thiết thực, tạo môi trường để thanh niên cả nước phát huy khát vọng cống hiến, tinh thần đổi mới sáng tạo và vai trò tiên phong trong sự nghiệp phát triển đất nước".
Đoàn đại biểu Đà Nẵng mang đến đại hội tinh thần đổi mới, sáng tạo và khát vọng đóng góp vào các định hướng lớn của công tác Đoàn trong nhiệm kỳ mới, còn tuổi trẻ cố đô Huế lại mong muốn gửi gắm những trăn trở, sáng kiến liên quan đến việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.
Anh Nguyễn Thanh Hoài, Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên TP.Huế, chia sẻ, không khí đại hội đã lan tỏa mạnh mẽ thông qua sự đón tiếp chu đáo, nhiệt tình.
"Chúng tôi cảm nhận rất rõ khí thế của ngày hội lớn của thanh niên cả nước. Điều đó khiến mỗi đại biểu càng ý thức rõ hơn trách nhiệm của mình khi tham dự đại hội. Đến với đại hội lần này, tuổi trẻ Huế mong muốn đóng góp những ý kiến về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, thúc đẩy các mô hình khởi nghiệp gắn với văn hóa và sáng tạo, qua đó phát huy vai trò của thanh niên trong việc gìn giữ, tiếp nối và lan tỏa những giá trị quý báu mà các thế hệ cha ông đã để lại", anh Nguyễn Thanh Hoài bày tỏ.
Từ những sáng kiến đổi mới, sáng tạo đến nỗ lực gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tuổi trẻ cả nước đang cùng hướng về Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII với niềm tin vào một chặng đường phát triển mới của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi.
Trao đổi qua điện thoại, chị Nguyễn Thị Oanh (53 tuổi, P.Vĩnh Phú, tỉnh Nghệ An) nói trong tiếng nấc nghẹn ngào: "Con tôi cao 1m8, nặng khoảng 93, 94kg. Cháu chậm phát triển về trí tuệ hơn các bạn bình thường khác, khi giao tiếp cháu hơi ngại ngùng nên nói chuyện cũng không được nhanh nhẹn. Tôi không biết gần một tháng qua con ở đâu, làm gì. Cô ơi, cô tìm con dùm tôi với",
Cuộc trò chuyện qua điện thoại của chúng tôi liên tục ngắt quãng bởi những khoảng lặng. Chồng mất hơn 1 năm trước, hai con là điểm tựa tinh thần của chị Oanh.
Con trai chị Oanh là Lê Anh Quân, 18 tuổi. Theo chia sẻ từ gia đình, Quân có khuôn mặt dài, lời nói và hành động chậm hơn các bạn cùng trang lứa, ít nói và nhỏ nhẹ. Tuy nhiên, gia đình đã dạy cháu thuộc lòng số điện thoại của mẹ cùng nhiều thành viên khác trong gia đình. Ngoài ra, Quân có cậu bạn thân thường xuyên gọi điện, liên lạc.
"Quân sử dụng điện thoại rất tốt. Nhưng từ đó tới nay, con không liên lạc với bất kỳ ai. Không ai biết con ở đâu. Nếu bình an cháu hoàn toàn có thể tự liên lạc được với gia đình. Đằng này, tôi sợ con bị lừa…", chị Oanh lặng người.
Theo lời kể của gia đình, đã mất liên lạc với Lê Anh Quân từ ngày 8.3 khi em về Tân Kỳ chơi. Hôm đó, chàng trai Nghệ An mặc áo phông đen và quần lửng. Gia đình cũng đã báo công an, đi tìm cháu khắp nơi, thậm chí đăng lên mạng xã hội xem mọi người có ai thấy chỉ giúp. Nghe ai có thông tin về Quân hay giống Quân, gia đình vội đi ngay, đêm hôm cũng chạy, vậy mà đến nay vẫn chưa tìm thấy.
Mạng xã hội mới đây có chia sẻ việc nghi chàng trai Nghệ An đang đi lạc tại khu vực Q.Cầu Giấy (cũ), Hà Nội. Về việc này, phía gia đình cho biết gia đã đến xem và khẳng định không phải là Quân.
Đến nay, tung tích Lê Anh Quân vẫn chưa được xác định. Thời gian kéo dài khiến người mẹ héo mòn và nỗi lo thêm chồng chất.
Thông tin từ đại diện Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nghệ An cho biết đã tiếp nhận thụ lý đơn trình báo từ gia đình. Đơn vị này đã gửi công văn đi khắp các đơn vị công an xã, phường để tìm người mất tích.
Không còn bó hẹp trong kiến thức chuyên ngành, nhiều bạn trẻ ngày nay chủ động học thêm các kỹ năng mới để làm giàu trải nghiệm và mở rộng cơ hội nghề nghiệp. Điều này không chỉ phản ánh sự linh hoạt trong tư duy sống mà còn cho thấy nhu cầu thích ứng với thị trường lao động và cuộc sống ngày càng đa dạng.
Tốt nghiệp Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sau nhiều năm đi làm, Nguyễn Thị Nga (31 tuổi, ngụ P.An Đông Hội, TP.HCM) quyết định học thêm tiếng Tây Ban Nha để tăng kỹ năng và cơ hội nghề nghiệp cho bản thân. Với Nga học thêm một ngoại ngữ như mở ra "một chân trời mới", vừa như đi khám phá một đất nước vừa có trải nghiệm vô cùng thú vị giống như "sống cuộc đời mới".
Nga cho biết việc học thêm một ngoại ngữ mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong cả nghề nghiệp lẫn cuộc sống. "Học thêm một ngoại ngữ là bản thân có thêm kiến thức, kỹ năng thứ hai sau chuyên ngành đầu và cơ hội làm việc ở công ty đa quốc gia lẫn cuộc sống tốt hơn, ví dụ giao lưu với các bạn nước ngoài. Đây cũng là cách giúp nâng cao năng lực bản thân, đồng thời như một cách phòng trừ rủi ro công việc khi mình có nhiều kỹ năng, cũng như bứt phá bản thân hơn", Nga nói.
Sau nhiều năm gắn bó với công việc truyền thông và sản xuất sản phẩm cho một doanh nghiệp, Vũ Công Thành (30 tuổi, ngụ xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai) đã đăng ký học thêm khóa chụp ảnh, quay phim chuyên nghiệp. Thành cho biết học chụp ảnh vừa giúp anh thư giãn và giải trí khi đi làm "nhiếp ảnh gia" phong cảnh lại có thêm thu nhập những lúc nhận chụp ảnh cưới, hội nghị hay ảnh kỷ yếu cho học sinh, sinh viên.
"Ngoài công việc chính đang làm, kỹ năng phụ giúp tôi như sống cuộc sống khác. Tôi tự do sáng tạo và "chill" trong những bức hình của mình. Hơn nữa, nếu chẳng may thất nghiệp tôi vẫn có nghề chụp ảnh, quay video để làm hoặc thích ứng với môi trường mới nhờ kỹ năng này", anh Thành bộc bạch.
Tốt nghiệp kỹ sư chăn nuôi tại Trường ĐH Nông lâm TP.HCM, Trần Trà My (29 tuổi), ngụ P.Bình Đông, TP.HCM, vẫn học thêm một khóa cắt tỉa lông và chăm sóc thú cưng. My cho biết đây vừa là sở thích vừa là học kỹ năng mới, cũng có thể bổ trợ cho ngành học kỹ sư chăn nuôi.
"Mình học thêm là để nâng cao năng lực bản thân, xin việc làm cũng dễ hơn vì mình đa năng, biết nhiều thứ. Hiện tại công việc chăm sóc thú cưng cũng phát triển, học thêm kỹ năng thì nếu có chuyển qua nghề này cũng dễ, hoặc ví dụ tương lai mở phòng khám thú y", My nói.
Theo PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội), người trẻ chủ động học thêm các kỹ năng ngoài chuyên môn phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong tư duy nghề nghiệp và tâm lý sống. Trong bối cảnh cuộc sống hiện nay nhiều biến động và bất định, người trẻ ngày càng nhận thức rằng để phát triển bền vững, họ không chỉ cần năng lực chuyên môn theo "chiều dọc" mà còn phải mở rộng kỹ năng theo "chiều ngang", tức khả năng thích ứng, chuyển đổi nghề nghiệp và linh hoạt trước những thay đổi của thị trường lao động.
PGS.TS Trần Thành Nam cho biết điều này cũng cho thấy giới trẻ đang dịch chuyển từ việc tích lũy bằng cấp sang tích lũy năng lực sống, lựa chọn học những kỹ năng vừa phục vụ sở thích cá nhân, vừa giúp cân bằng áp lực công việc, thậm chí có thể tạo thêm nguồn thu nhập.
Ông Nam cũng chỉ ra rằng quan niệm về nghề nghiệp hiện nay đã trở nên cởi mở và linh hoạt hơn, không còn gắn chặt với một vị trí hay một công việc cố định lâu dài. Trong khi trước đây một tấm bằng có thể đảm bảo sự nghiệp hàng chục năm, thì nay kiến thức nhanh chóng… lỗi thời, buộc người trẻ phải liên tục học hỏi để có nhiều phương án sống và chuyển đổi nghề nghiệp. Ở góc độ tâm lý, việc học các kỹ năng còn mang lại cảm giác kiểm soát cuộc sống, giúp người trẻ giảm bất an trước tương lai.
"Nhiều bạn trẻ học những kỹ năng khác để có nhiều phương án sống, có thêm phương án để xoay chuyển và chuyển đổi nghề nghiệp. Đồng thời cung cấp cho người trẻ thú vui giải trí, tạo cảm giác an toàn là ít nhất tôi có kỹ năng để kiểm soát được cuộc sống và tương lai của mình khi công việc hiện tại biến động", ông Nam cho hay.
Tuy nhiên, PGS.TS Trần Thành Nam lưu ý việc học thêm kỹ năng cần có định hướng rõ ràng. Người học cần xác định mục tiêu cụ thể như tăng thu nhập, chuyển nghề hay cân bằng cuộc sống để có mức đầu tư phù hợp và chọn khóa học tốt. "Không nên học theo kiểu "cấp tốc" mà phải học đủ sâu để làm được việc, thậm chí tiến tới sáng tạo ra giá trị mới. Các kỹ năng ngoài chuyên ngành chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với nhu cầu thực tế, được đầu tư nghiêm túc và phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mỗi cá nhân…", ông Nam nhấn mạnh.
