Theo Hãng tin AFP, quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên đã phóng nhiều vật thể bay, trong đó có ít nhất một tên lửa đạn đạo tầm ngắn, về phía Biển Hoàng Hải vào khoảng 13h ngày 26-5 (giờ địa phương), từ khu vực gần thành phố Chongju (tỉnh Bắc Pyongan, Triều Tiên).
Theo Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc (JCS), các vật thể bay được khoảng 80km. Seoul cho biết đang phân tích đặc tính kỹ thuật, đồng thời tăng cường giám sát và cảnh giác trước khả năng Bình Nhưỡng tiếp tục phóng thêm.
Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản cũng đang duy trì “trạng thái sẵn sàng cao độ” và chia sẻ chặt chẽ thông tin tình báo.
Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cũng kêu gọi Triều Tiên đáp lại các đề xuất hòa bình và nỗ lực giảm căng thẳng từ Seoul. Hàn Quốc cho biết vẫn theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên theo hướng tiếp cận từng bước và thực tế, phối hợp với cộng đồng quốc tế.
Đáng chú ý, đây là vụ phóng tên lửa đầu tiên được ghi nhận của Triều Tiên sau 37 ngày, đồng thời là lần thử tên lửa thứ 8 của nước này trong năm 2026.
Hồi tháng 4, Triều Tiên tuyên bố thử nghiệm nhiều tên lửa đạn đạo tầm ngắn nhằm “xác minh đặc tính và sức mạnh của đầu đạn bom chùm”. Trước đó nước này cũng thông báo thử đầu đạn bom chùm mới gắn trên tên lửa đạn đạo cùng một loại vũ khí điện từ.
Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un hồi tháng 3 cũng khẳng định vị thế cường quốc hạt nhân của nước này là “không thể đảo ngược”, đồng thời cho rằng việc mở rộng năng lực “răn đe hạt nhân tự vệ” là cần thiết để bảo đảm an ninh quốc gia.
Dù chịu các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc liên quan chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo từ năm 2006, Triều Tiên vẫn tăng tốc phát triển kho vũ khí dưới thời ông Kim Jong Un, vấp phải phản đối từ Hàn – Nhật – Mỹ.
Trong video do kênh truyền hình Al Jazeera công bố hôm 10/4, các mặt ăng-ten cùng tòa nhà bên dưới radar cảnh giới AN/FPS-132 đã bị thủng và cháy xém tại nhiều vị trí, mảnh vỡ nằm rải rác xung quanh. Cơ sở này cũng chìm trong bóng tối, dường như do bị cắt điện.
Đây là lần đầu tiên xuất hiện hình ảnh cận cảnh về thiệt hại của tổ hợp radar này kể từ khi nó hứng đòn tập kích của Iran trong giai đoạn đầu xung đột. "Mức độ tổn thất dường như nghiêm trọng hơn so với những gì quan sát được qua ảnh vệ tinh", Egypt's Intel Observer, tài khoản mạng xã hội X chuyên phân tích thông tin nguồn mở về chiến sự Trung Đông, nhận định.
AN/FPS-132 là radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), thường được bố trí 2-3 mặt ăng-ten thu phát. Thiết kế này cho phép loại bỏ cơ cấu quay của radar thông thường. Mỗi mặt radar sẽ quản lý một khu vực không phận riêng với góc phương vị 120 độ, cung cấp tổng góc nhìn 240-360 độ.
Radar AN/FPS-132 có tầm theo dõi tối đa 4.800 km, được ví như "mắt thần" chuyên cảnh báo sớm về những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Mỹ đang vận hành tổng cộng 5 hệ thống, chủ yếu để phát hiện tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ Nga, hoặc tên lửa đạn đạo khai hỏa từ tàu ngầm ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, có quỹ đạo hướng về lãnh thổ Mỹ.
Bộ Ngoại giao Mỹ hồi năm 2013 duyệt thương vụ trị giá 1,1 tỷ USD, tương đương hơn 2,1 tỷ USD hiện nay, để bán một tổ hợp AN/FPS-132 cho Qatar, kèm theo phụ tùng và hỗ trợ kỹ thuật. Hệ thống này được đặt ở miền bắc Qatar, cách thủ đô Doha khoảng 55 km, có khả năng phát hiện tên lửa phóng từ lãnh thổ Iran và Yemen.
Một số chuyên gia quân sự nhận định tổ hợp thuộc biên chế quân đội Qatar, nhưng do lực lượng Mỹ đồn trú chịu trách nhiệm vận hành. Trang phân tích chiến sự Clash Report cho rằng đây là một phần trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của Mỹ nhằm bảo vệ các căn cứ đồn trú ở Trung Đông trước mối đe dọa từ Iran và những nhóm vũ trang ủy nhiệm như Houthi.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 28/2 thông báo đã phá hủy "tổ hợp radar AN/FPS-132 đặt tại một căn cứ của Mỹ ở Qatar". Ảnh vệ tinh thương mại do công ty Planet Labs chụp sau đó vài ngày cho thấy dấu vết hư hại trên mặt radar, kèm theo vệt nước tràn trong nỗ lực chữa cháy.
Hãng Reuters ngày 4.5 đưa tin Iran tuyên bố đã buộc một tàu chiến Mỹ phải quay trở lại khi tiến vào eo biển Hormuz, trong khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nhanh chóng bác bỏ thông tin về vụ tấn công bằng tên lửa.
Một quan chức cấp cao của Iran cho biết phía Iran đã bắn một phát súng cảnh cáo và hiện chưa rõ tàu chiến Mỹ có bị hư hại hay không.
Hải quân Iran cho biết họ đã ngăn chặn các tàu chiến tiến vào khu vực eo biển bằng cách đưa ra "cảnh báo nhanh chóng và dứt khoát".
Hãng thông tấn Fars đưa tin hai tên lửa đã bắn trúng tàu chiến gần cảng Jask ở lối vào phía nam của eo biển, nhưng CENTCOM phủ nhận việc bất kỳ tàu chiến nào bị trúng tên lửa.
CENTCOM cho biết đang hỗ trợ "Dự án Tự do" của Tổng thống Donald Trump, nhằm mục đích giải phóng các tàu thương mại bị mắc kẹt ở vùng Vịnh do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế cho biết hàng trăm tàu thương mại và khoảng 20.000 thủy thủ không thể đi qua eo biển trong suốt cuộc xung đột.
Tập đoàn vận tải container Hapag-Lloyd (Đức) ngày 4.5 cho biết đánh giá rủi ro của họ không thay đổi và việc đi qua eo biển Hormuz vẫn chưa thực hiện được.
Tuy nhiên, CENTCOM ngày 4.5 cho biết hai tàu thương mại treo cờ Mỹ đã đi qua eo biển Hormuz, trong khi một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ hoạt động trong khu vực.
"Một đám cháy nhỏ xảy ra trên tàu USS Dwight D. Eisenhower hồi đầu tuần. Lực lượng trên tàu cùng nhân viên nhà máy Norfolk đã nhanh chóng khống chế, dập tắt ngọn lửa", phát ngôn viên hải quân Mỹ cho biết hôm 16/4.
3 thủy thủ bị thương đã được điều trị y tế tại chỗ và có thể tiếp tục làm nhiệm vụ. Chưa rõ nguyên nhân dẫn đến sự việc, cũng như thiệt hại cụ thể và liệu vụ cháy có ảnh hưởng đến tiến độ bảo dưỡng tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower hay không.
USS Dwight D. Eisenhower trở về nhà máy đóng tàu Norfolk ở bang Virginia vào tháng 1/2025 để bảo dưỡng, sau khi triển khai làm nhiệm vụ ở Trung Đông giai đoạn 2023-2024.
Hải quân Mỹ vào thời điểm đó cho biết USS Dwight D. Eisenhower sẽ được nâng cấp thiết bị truyền động, các hệ thống tác chiến và hỗ trợ không đoàn phối thuộc, cũng như cải thiện điều kiện sinh hoạt của thủy thủ đoàn.
USS Dwight D. Eisenhower là chiếc thứ hai thuộc lớp Nimitz, được hạ thủy tháng 10/1975 và biên chế vào tháng 10/1977. Tàu có lượng giãn nước hơn 100.000 tấn, được xếp vào nhóm siêu tàu sân bay, có khả năng chuyên chở hơn 60 máy bay các loại và thủy thủ đoàn khoảng 5.000 người.
Tàu được trang bị hai lò phản ứng hạt nhân, có thể đạt tốc độ tối đa hơn 55 km/h và chỉ phải nạp nhiên liệu sau khoảng 20-25 năm vận hành.
Ngoài không đoàn máy bay trên hạm, USS Dwight D. Eisenhower còn được trang bị các bệ phóng tên lửa phòng không RIM-7 Sea Sparrow và RIM-116, một số tổ hợp phòng thủ tầm cực gần Phalanx và súng máy 12,7 mm để tự vệ.
