Theo Nghị định 168 của Chính phủ ban hành ngày 19/5, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi; hoặc phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức thay thế 2,1 con/phụ nữ sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng khi sinh con. Người thuộc đồng thời nhiều nhóm trên chỉ được hưởng một mức hỗ trợ.
Chính phủ giao chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu căn cứ dữ liệu từ hệ thống đăng ký khai sinh liên thông, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng VNeID và các cơ sở dữ liệu liên quan để thực hiện chi trả cùng thời điểm đăng ký khai sinh.
Trong đó, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người được hỗ trợ từ 1/7/2026. Chính sách hỗ trợ phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và phụ nữ sinh con tại địa phương có mức sinh dưới mức thay thế có hiệu lực từ 1/1/2027.
Nghị định cũng quy định hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản gồm hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).
Trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 5 bệnh gồm suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng. Mức hỗ trợ chi theo thực tế, tối đa 900.000 đồng/người đối với sàng lọc trước sinh và tối đa 600.000 đồng/trẻ đối với sàng lọc sơ sinh.
Từ 1/7 đến hết năm 2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, diện bảo trợ xã hội; người dân ở thôn đặc biệt khó khăn; xã vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo được sử dụng miễn phí các gói khám sàng lọc từ ngân sách nhà nước.
Từ 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh được hỗ trợ chi phí khám sàng lọc từ ngân sách Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, cho đến khi các bệnh này được đưa vào danh mục bảo hiểm y tế chi trả.
Theo Bộ Y tế, ngân sách cần khoảng 1.800 tỷ đồng mỗi năm để hỗ trợ phụ nữ sinh con và khoảng 2.000 tỷ đồng cho chương trình sàng lọc thai nhi, trẻ sơ sinh.
Chính sách được ban hành trong bối cảnh mức sinh của Việt Nam giảm liên tục, từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống còn 1,91 con năm nay và được dự báo tiếp tục đi xuống. Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở đô thị lớn mà đã lan sang nhiều địa phương từng duy trì mức sinh cao.
Chính phủ kỳ vọng các chính sách hỗ trợ tài chính và y tế sẽ góp phần giảm gánh nặng sinh con, khuyến khích các gia đình sinh đủ con, qua đó làm chậm tốc độ già hóa dân số và giảm nguy cơ thiếu hụt lao động trong tương lai.
Bà Nguyễn Thị Bính, Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất thương mại dịch vụ Nguyễn Bính (tại phường Tân Sơn, khu vực phường 15, quận Tân Bình trước đây) vừa có đơn kêu cứu khẩn cấp gửi đến lãnh đạo TP.HCM khi cơ sở mình đang lãnh phải "một bản án vượt quá sức chịu đựng".
Theo nội dung lá đơn, ngày 31-3, cơ sở sản xuất bún của bà nhận được quyết định xử phạt vi phạm hành chính (số 06/QĐ-XPHC của UBND phường Tân Sơn) với tổng số tiền 552 triệu đồng.
Quyết định xử phạt xác định cơ sở này xả thải với lưu lượng 10m³/ngày. Tuy nhiên trong đơn kêu cứu gửi lãnh đạo TP.HCM, chủ cơ sở cho rằng con số này chưa phản ánh đúng thực tế.
Dẫn chứng từ hóa đơn nước quý 4-2025, tổng lượng nước sử dụng của cơ sở là 488m³ trong 92 ngày, tương đương khoảng 5,3m³/ngày (bao gồm cả nước sinh hoạt). Nếu tính theo tỉ lệ xả thải thông thường, lượng nước thải thực tế chỉ vào khoảng 4,24m³/ngày (80% lượng nước cấp), chưa tới 50% so với mức bị quy kết.
Chủ cơ sở cũng cho biết thời điểm lấy mẫu rơi vào lúc xảy ra sự cố tràn bể, khiến chỉ số bị đẩy lên bất thường. Cơ sở đã khắc phục ngay sau đó và đề nghị được quan trắc lại, nhưng chưa được xem xét thấu đáo.
"Với một cơ sở thủ công có quy mô 70m² và có 6 nhân công, mức phạt hơn nửa tỉ đồng không khác gì một lệnh "khai tử" trực tiếp. Ngay cả khi bán hết máy móc, chúng tôi cũng không thể chi trả", bà Bính viết trong đơn.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, đại diện UBND phường Tân Sơn cho biết việc ban hành quyết định xử phạt không phải là động thái đột ngột mà đã trải qua quá trình theo dõi, kiểm tra.
Qua kiểm tra ghi nhận hệ thống xử lý nước thải nhiều thời điểm không vận hành do hư hỏng. Nước thải xả trực tiếp ra môi trường với các thông số vượt quy chuẩn nhiều lần (thông số pH nằm ngoài ngưỡng quy chuẩn kỹ thuật, BOD5 vượt tới 36,7 lần, COD vượt 29,5 lần, TSS vượt 12,9 lần, Amoni vượt 1,4 lần; tổng nitơ vượt 2,14 lần).
Lãnh đạo phường Tân Sơn cho hay trước khi xử phạt, cơ quan chức năng đã lập biên bản, cho doanh nghiệp giải trình, gia hạn thời gian sửa chữa hệ thống xử lý nước thải, nhưng việc khắc phục không đạt yêu cầu.
Về tranh cãi liên quan lưu lượng xả thải, đại diện UBND phường Tân Sơn khẳng định cơ sở không lắp đồng hồ đo nước thải, sử dụng chung một nguồn nước cho cả sinh hoạt và sản xuất nên không thể tách riêng. Do đó cơ quan chức năng căn cứ vào hóa đơn tiền nước các tháng 10, 11 và 12 do Công ty cổ phần Cấp nước Tân Hòa phát hành, cho thấy tổng lượng nước tiêu thụ của cơ sở này là 975m3.
Tại thời điểm lấy mẫu thử, đoàn được chủ cơ sở thông báo bị rách lưới lọc và đề nghị đoàn kiểm tra cho lấy lại mẫu nước thải. Tuy nhiên quá trình phát hiện lưới lọc rách và thay lưới mới không có sự chứng kiến của các thành viên đoàn kiểm tra.
Chủ cơ sở tự thực hiện và báo thông tin cho đoàn kiểm tra. Vào thời điểm chủ cơ sở thông báo đã thay lưới lọc mới, quá trình lấy mẫu nước thải vẫn còn đang thực hiện. Do đó không đủ cơ sở để yêu cầu thực hiện lấy lại mẫu nước thải.
Ngày 23-4, tại buổi họp báo tình hình kinh tế - xã hội quý 1-2026 do UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức, bà Phạm Thị Thanh Hường - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh - đã trình bày tổng hợp báo cáo tình hình giải quyết kiến nghị của phóng viên, nhà báo, trong đó có vụ hồ Sông Than vừa khánh thành đã nứt, thấm mà Tuổi Trẻ Online đã phản ánh.
Theo đó, các sự cố về hiện tượng thấm hành lang thân đập và nứt bê tông bề mặt đỉnh đập đã được khắc phục, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh (chủ đầu tư) cùng đơn vị tư vấn thiết kế, đơn vị thi công, giám sát thi công tiếp tục theo dõi kết quả xử lý.
Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa cho biết về hiện tượng lớp bê tông bề mặt đỉnh đập có hiện tượng xuất hiện vết nứt tại một số vị trí, đã được khắc phục xong vào ngày 30-11-2025.
Về hiện tượng thấm, tại một số vị trí có hiện tượng thấm nước ở tường bên hành lang thân đập bê tông đã khắc phục xong vào ngày 15-11-2025.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa, việc đánh giá khắc phục sự cố, đối với các sự cố nêu trên vẫn chưa được đơn vị tư vấn thiết kế làm rõ và có đánh giá cụ thể.
Sở này cũng cho rằng đây là nội dung có tính chất phức tạp, việc đánh giá nguyên nhân phát sinh phải dựa trên cơ sở khoa học, phân tích cụ thể từ nhiều thông tin có liên quan như: hồ sơ thiết kế, hồ sơ quản lý chất lượng thi công, kết quả giám sát... vì vậy cần phải có đơn vị tư vấn độc lập, đầy đủ năng lực và chuyên môn.
Bên cạnh đó, vấn đề này cũng cần có sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành để hỗ trợ trong việc xác định nguyên nhân các sự cố và đề xuất giải pháp xử lý, nhằm giải quyết triệt để các phát sinh, đảm bảo an toàn công trình trong quá trình vận hành, khai thác.
Về nội dung này, UBND tỉnh Khánh Hòa đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương thuê đơn vị tư vấn kiểm định độc lập, có đủ năng lực và kinh nghiệm chuyên môn để thực hiện việc kiểm tra, đánh giá toàn diện các tồn tại phát sinh tại hồ chứa nước Sông Than.
Trên cơ sở kết quả kiểm tra, thực hiện việc kiểm định, đề xuất các giải pháp mang tính khả thi nhằm xử lý dứt điểm các nội dung tồn tại, bảo đảm an toàn và hiệu quả trong quá trình quản lý, vận hành công trình.
UBND tỉnh Khánh Hòa cũng giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh phối hợp với Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Ninh Thuận tiếp tục rà soát, đánh giá đầy đủ các tồn tại phát sinh tại hồ chứa nước Sông Than, kịp thời thực hiện các biện pháp khắc phục, sửa chữa nhằm bảo đảm an toàn cho công trình.
Đây là sự hợp tác tiên phong, tạo ra mô hình liên kết mới giữa cơ sở giáo dục đại học và tổ chức công đoàn.
Hai bên phối hợp trao đổi, xây dựng kế hoạch triển khai các hoạt động hợp tác trong việc đào tạo, bồi dưỡng nhân lực cán bộ công đoàn, công nhân, người lao động; hợp tác phát triển về khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kết nối với doanh nghiệp.
Về hợp tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực: Hai bên phối hợp thông tin, giới thiệu các chương trình đào tạo (đại học, sau đại học, bồi dưỡng ngắn hạn) đến cán bộ công đoàn, đoàn viên và người lao động.
Liên đoàn Lao động TP.HCM và nhà trường cùng khảo sát nhu cầu đào tạo, phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp và người lao động làm cơ sở xây dựng chương trình đào tạo phù hợp.
Tổ chức các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ công đoàn cho cán bộ công đoàn. Phối hợp tổ chức các khóa đào tạo, nâng cao kỹ năng, chuyên môn cho cán bộ công đoàn, người lao động (kế toán, quản trị, kỹ thuật, công nghệ thông tin, ngoại ngữ, kỹ năng số…).
Trường đại học Tôn Đức Thắng hỗ trợ chính sách học bổng dành cho cán bộ công đoàn, con cán bộ công đoàn của Liên đoàn Lao động TP.HCM.
Đối với hợp tác về nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ: Hai bên phối hợp nghiên cứu các nhiệm vụ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đề án/dự án về phát triển giai cấp công nhân trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế.
Triển khai các hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, cải tiến kỹ thuật phục vụ nhu cầu đơn vị. Tổ chức hội thảo, diễn đàn khoa học, hoạt động tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học công nghiệp và sở hữu trí tuệ.
Trong việc kết nối với doanh nghiệp: Hai bên phối hợp tổ chức các hoạt động đổi mới sáng tạo, hội thi tay nghề, diễn đàn kết nối tri thức.
Cung cấp dịch vụ tư vấn cho các doanh nghiệp về đăng ký nhãn hiệu, quyền tác giả, sáng chế; đồng thời tổ chức các hội thảo, chương trình hướng dẫn chuyên sâu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp địa phương nắm vững quy trình, thủ tục xác lập và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.
PGS-TS Trần Trọng Đạo, Hiệu trưởng Trường đại học Tôn Đức Thắng cho biết một số việc đơn vị có thể phối hợp với Liên đoàn Lao động TP.HCM làm ngay là đào tạo và bồi dưỡng cán bộ công đoàn; nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và năng lực số cho người lao động.
Nhà trường sẵn sàng hỗ trợ công nhân, người lao động trong việc nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm vận hành thư viện số, các robot tự động trả lời những thắc mắc thường gặp của công nhân trong các khu công nghiệp lớn...
Ông Bùi Thanh Nhân, Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP.HCM mong muốn nhà trường đồng hành trong việc giúp người lao động, công nhân phát triển ý tưởng sáng tạo khoa học kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao năng suất lao động.
