Chiều 15/5, tọa đàm “Trường Sơn: Ký ức lịch sử và sự tiếp nối” diễn ra trong khuôn khổ lễ phát động cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội dành cho học sinh, sinh viên mang tên Social Pioneers 2026, do Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp tổ chức.
Tham gia tọa đàm là nhà sử học Dương Trung Quốc cùng hai nhân chứng lịch sử của tuyến đường Trường Sơn: Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu và nhà văn Hồ Bá Thược.
Ký ức Trường Sơn – mà một phần huyền thoại của nó là tuyến đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn – cũng là hợp phần đầu tiên được số hóa bằng công nghệ blockchain trên nền tảng lưu giữ lịch sử, ký ức và di sản Heritex.
Thiếu tướng Hồ Sỹ Hậu, 80 tuổi, nguyên Cục trưởng Cục Kinh tế Bộ Quốc phòng, là một trong những kỹ sư trực tiếp tham gia thiết kế, thi công tuyến đường ống xăng dầu xuyên Trường Sơn năm xưa. Thế hệ những người lính Trường Sơn như ông đều đã bước qua tuổi 70, 80. Nhà sử học Dương Trung Quốc gọi họ là những “thư viện sống” của lịch sử, mà nếu không được lưu giữ kịp thời, ký ức họ mang theo có thể sẽ không còn cơ hội được kể lại lần thứ hai.
Song truyền thông về những ký ức ấy như thế nào đến người trẻ để vừa hấp dẫn mà vừa không làm sai lệch lịch sử? Đó là nỗi băn khoăn của nhiều sinh viên tham gia toạ đàm.
Nguyễn Tùng Dương, sinh viên năm nhất Đại học Kinh tế Quốc dân, cho biết gần đây xuất hiện nhiều kênh nội dung lịch sử trên mạng xã hội thu hút giới trẻ rất tốt. Tuy nhiên, theo nam sinh, bên cạnh những kênh thông tin hữu ích giúp lan tỏa tình yêu lịch sử cho người trẻ, vẫn tồn tại không ít nội dung bị cộng đồng chỉ trích vì sai lệch hoặc đơn giản hóa lịch sử để “bắt trend”.
“Ranh giới giữa việc làm lịch sử hấp dẫn cho người trẻ với xuyên tạc lịch sử nằm ở đâu?”, nam sinh đặt câu hỏi với nhà sử học Dương Trung Quốc.
Trả lời sinh viên, ông Dương Trung Quốc nhận định băn khoăn của sinh viên là một vấn đề có thật. Không chỉ người trẻ mà toàn xã hội đều phải đối diện với vấn đề này trong bối cảnh lượng thông tin trên mạng ngày càng lớn, trong khi khả năng kiểm chứng của người dùng lại có giới hạn.
Tuy nhiên, nhà sử học nhìn nhận mạng xã hội và công nghệ là “những công cụ rất lớn” mà người trẻ không nên quay lưng. Thay vào đó, ông khuyên họ nên dũng cảm bước vào, đóng góp thêm những nguồn thông tin chuẩn xác, tích cực hơn và chuyên nghiệp để đẩy lùi thông tin sai lệch.
Ông cũng khuyến cáo, việc tham gia vào không gian mạng đòi hỏi tinh thần trách nhiệm, bởi đây đang là một “chiến trường thông tin”, nơi các nội dung sai lệch, cắt xén hoặc giật gân có thể lan truyền rất nhanh.
Bên cạnh đó, nhà sử học bày tỏ sự nuối tiếc khi nhiều câu chuyện lịch sử quý giá vẫn chưa được khai thác hiệu quả bằng các công cụ truyền thông hiện đại. Trong khi đó, những nhân chứng lịch sử đang dần già đi và ký ức của họ có nguy cơ mất đi theo thời gian.
“Lịch sử sẽ sống mãi, nhưng nó chỉ sống được trên mảnh đất của rất nhiều người”, ông Dương Trung Quốc chia sẻ.
Một sinh viên khác đặt câu hỏi với nhà văn Hồ Bá Thược về việc người trẻ cần bám vào những nguyên tắc nào khi sử dụng chất liệu lịch sử để xây dựng các sản phẩm truyền thông vừa hấp dẫn vừa tôn trọng sự thật.
Nhà văn Hồ Bá Thược cho rằng điều cốt lõi đầu tiên là trách nhiệm với lịch sử.
Theo ông, sáng tạo nghệ thuật là cần thiết để lịch sử trở nên gần gũi hơn với công chúng trẻ, nhưng sự thật lịch sử phải luôn được đặt lên hàng đầu.
“Tôi nghĩ có thể 80% là sự thật, còn 20% là không gian cho sáng tạo nghệ thuật để câu chuyện hấp dẫn hơn”, nhà văn chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh người làm nội dung lịch sử cần có trải nghiệm thực tế, tìm hiểu kỹ bối cảnh và con người phía sau sự kiện thay vì chỉ khai thác lịch sử như một chất liệu gây chú ý trên mạng xã hội.
Dùng blockchain để lưu trữ ký ức lịch sử
Trong khuôn khổ chương trình, cuộc thi toàn quốc về marketing xã hội Social Pioneers 2026 chính thức được phát động với chủ đề “Phục dựng cội nguồn, khởi tạo kỷ nguyên”.
Cuộc thi dành cho thí sinh từ 16 đến 24 tuổi, chia thành hai bảng học sinh THPT và sinh viên. Các đội thi sẽ trải qua bốn vòng, từ thi kiến thức marketing, xây dựng ý tưởng dự án đến thực hiện sản phẩm truyền thông và tranh biện ở vòng chung kết.
Đề bài chính được đưa ra thử thách sinh viên chính là dự án lưu giữ ký ức lịch sử và di sản Heritex với hợp phần đầu tiên là ký ức về tuyến đường ống xăng dầu Trường Sơn – công trình hậu cần dài khoảng 5.000km từng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong kháng chiến chống Mỹ. Các thí sinh sẽ phải giải bài toán kết nối lịch sử, giới trẻ và công nghệ dưới góc nhìn marketing xã hội.
PGS.TS Nguyễn Đình Toàn – Phó trưởng khoa Marketing, Đại học Kinh tế Quốc dân – bày tỏ: “Chúng tôi tin rằng lịch sử thực sự sống khi được thế hệ trẻ tiếp nhận, đối thoại và tiếp nối”.
Năm ngoái, cuộc thi này thu hút khoảng 2.100 thí sinh đến từ hơn 150 trường THPT, cao đẳng và đại học tại 23 tỉnh, thành trên cả nước.
Sớm 12/6, Hà Nội có mưa ở một số nơi, tới khoảng 6h bắt đầu tạnh. Nhiệt độ khoảng 26 độ. Thí sinh được các tình nguyện viên che ô, hỗ trợ vào khu vực thi.
Gần 6h30, Nguyễn Hoàng Long, học sinh trường THPT Cao Bá Quát, xã Gia Lâm, được bố đưa tới trường THCS Trâu Quỳ, cách nhà hơn 5 km. "Khá ưng ý" với bài làm môn Văn và Toán hôm qua, Long thoải mái bước vào buổi thi cuối với hai môn Tiếng Anh, Lịch sử.
Nam sinh dự định dùng điểm Văn, Toán, Tiếng Anh (tổ hợp D01) để đăng ký xét tuyển ngành Ngôn ngữ Anh, đặt mục tiêu từ 22 điểm trở lên. Trong đó, Tiếng Anh là môn thế mạnh của Long, đặc biệt là dạng bài sắp xếp từ, cụm từ thành câu hoàn chỉnh. Nam sinh chỉ lo các câu hỏi từ vựng đồng nghĩa, trái nghĩa trong bài đọc hiểu.
"Em mong các từ mới không rơi vào mức độ C2", Long nói.
Với môn Lịch sử, nam sinh cho biết chỉ cần dùng để xét tốt nghiệp nên không ôn tập quá nhiều. Long tự tin với kiến thức lịch sử Việt Nam hơn thế giới, mong có thể giành "nhiều điểm nhất có thể" ở phần này.
Tại TP HCM, sau cơn mưa rào hôm qua, trời hôm nay khô ráo, nắng nhẹ. Ở điểm thi THCS Trần Văn Ơn, Thùy Trân, học sinh trường THPT Bùi Thị Xuân, sẽ thi Tiếng Anh và Vật lý. Vì Tiếng Anh là "môn tủ", Trân kỳ vọng lấy điểm 9 để có lợi thế dùng điểm khối A01 (Toán, Lý, Anh) đăng ký nguyện vọng đại học.
"Hôm qua em làm Toán khá tốt, có thể đạt 8-9 nên sẽ cố gắng hết sức ở bài thi Lý, Tiếng Anh", nữ sinh nói.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra ngày 11-12/6 với hơn 1,2 triệu thí sinh - đông kỷ lục. Hôm qua, các em đã thi Toán và Ngữ văn, tỷ lệ dự thi đạt 99,4-99,5% tổng số đăng ký.
Sáng nay, mỗi thí sinh làm hai bài thi trong 9 môn lựa chọn, gồm Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Tiếng Anh, Tin học, Công nghệ, Giáo dục kinh tế và pháp luật.
Trong số này, Lịch sử được chọn thi nhiều nhất với hơn 570.000 thí sinh, kế đến là Địa lý (gần 449.000), Vật lý (390.000) và Ngoại ngữ (hơn 347.000). Hai môn có lượng thí sinh tăng đáng kể nhất so với năm ngoái là Tin học và Công nghệ Công nghiệp, lần lượt gấp 2,4-3 lần năm ngoái, lên mức 18.700 và hơn 7.400.
Trước kỳ thi, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho hay đề thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ bám sát năng lực, kiến thức theo chương trình phổ thông, có sự cân bằng về độ khó giữa các môn.
Điểm thi tốt nghiệp THPT 2026 được công bố sáng 1/7. Theo quy chế tuyển sinh 2026, dù xét tuyển đại học bằng phương thức nào, thí sinh phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp của ba môn theo tổ hợp từ 15 trở lên.
Chiều 16.7, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức họp báo công bố Năm Lượng tử Gia Lai 2026, chuỗi sự kiện khoa học - công nghệ quy mô quốc tế diễn ra từ tháng 1 đến tháng 12.2026.
Theo UBND tỉnh Gia Lai, công nghệ lượng tử đang được xem là một trong những nền tảng công nghệ chiến lược, có khả năng tạo ra bước đột phá trong nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh mạng, tài chính, y tế, logistics, năng lượng, vật liệu mới và tối ưu hóa hệ thống quy mô lớn.
Nhiều quốc gia như Mỹ, Canada, Nhật Bản, Trung Quốc và các nước thuộc Liên minh châu Âu đã đầu tư hàng tỉ USD phát triển công nghệ lượng tử. Đồng thời, các tập đoàn công nghệ lớn như IBM, Google, Microsoft, NVIDIA cũng đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển hạ tầng và đào tạo nguồn nhân lực, đưa công nghệ lượng tử từ giai đoạn nghiên cứu sang ứng dụng và thương mại hóa.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), Mạng lưới đổi mới sáng tạo và chuyên gia công nghệ lượng tử Việt Nam (VNQuantum), Trung tâm Quốc tế khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE), Viện Lượng tử mở cùng nhiều đối tác trong và ngoài nước tổ chức Năm Lượng tử Gia Lai 2026.
Chuỗi sự kiện gồm 4 hợp phần chính: khoa học, công nghệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và giáo dục - đào tạo. Chương trình dự kiến quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp, quỹ đầu tư, startup, trường đại học và tài năng trẻ đến từ Việt Nam cùng nhiều quốc gia trên thế giới.
Theo ban tổ chức, chương trình hướng đến thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ lượng tử; tăng cường kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo, đổi mới sáng tạo và đầu tư. Các lĩnh vực ưu tiên gồm nông nghiệp thông minh, logistics, quản lý tài nguyên, môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, năng lượng và an toàn dữ liệu.
Năm Lượng tử Gia Lai 2026 sẽ diễn ra chuỗi sự kiện quốc tế cùng cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử vì mục tiêu phát triển xã hội. Ban tổ chức kỳ vọng đây sẽ trở thành một trong những sự kiện công nghệ tiêu biểu của Việt Nam trong năm 2026, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ công nghệ lượng tử toàn cầu.
Ngày 11.7, lãnh đạo Sở GD-ĐT tỉnh Gia Lai cho biết đã nghe thông tin về việc trên mạng xã hội có bài đăng tố cáo gian lận trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Hiện Sở GD-ĐT đã chỉ đạo các trường có thí sinh bị phản ánh khẩn trương xác minh, làm rõ và báo cáo kết quả về Sở.
Theo đó ngày 10.7, trên mạng xã hội Threads đã xuất hiện 2 bài đăng phản ánh một thí sinh của Trường THPT số 1 Tuy Phước (tỉnh Gia Lai) có dấu hiệu gian lận trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Theo nội dung các bài này, người đăng cho biết đã trực tiếp chứng kiến thí sinh T.G.H sử dụng điện thoại di động trong thời gian làm bài thi các môn vật lý, hóa học. Một bài đăng khác còn cho rằng thí sinh này sử dụng điện thoại ở cả môn toán.
Các bài viết cũng nêu rằng nhiều thí sinh cùng phòng thi được cho là đã chứng kiến sự việc, đồng thời đề nghị Bộ GD-ĐT kiểm tra, xác minh để bảo đảm tính công bằng, minh bạch của kỳ thi.
Sáng 11.7, đại diện Trường THPT số 1 Tuy Phước xác nhận nhà trường đã nắm được thông tin phản ánh từ chiều 10.7 và đang phối hợp xác minh.
Hiện nhà trường đang kiểm tra, làm rõ nội dung phản ánh nên chưa thể khẳng định thông tin đúng hay sai. Qua tìm hiểu ban đầu, thí sinh T.G.H có học lực tốt, chấp hành nội quy. Ngay khi có kết quả xác minh, nhà trường sẽ thông tin chính thức.
Trước đó, mạng xã hội xuất hiện bài đăng tố một thí sinh Trường THPT số 1 Nguyễn Thái Học (Gia Lai) mang điện thoại vào phòng thi để tra cứu đáp án trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Sở GD-ĐT Gia Lai đã yêu cầu hội đồng thi kiểm tra, xác minh, trong khi nhà trường báo cáo quá trình học tập của thí sinh cho thấy kết quả học tập nhiều năm ở mức khá, giỏi. Đến nay, cơ quan chức năng vẫn đang làm rõ vụ việc và chưa có kết luận chính thức về việc thí sinh có vi phạm quy chế thi hay không.
