Người phụ nữ ở Đống Đa tự trấn an bằng đủ lý do như tuổi tác, thời tiết, làm việc nhiều. Điều thực sự giữ bà lại không phải là sự chủ quan, mà là nỗi sợ. “Thà không biết còn hơn”, bà nghĩ.
Đầu năm 2026, khi cơn đau vượt ngưỡng chịu đựng, bà không thể nằm nghiêng hay cúi người. Người phụ nữ đến bệnh viện, hai tay đan chặt trong phòng chờ siêu âm. Kết quả chỉ là lắng cặn đài bể thận, không nghiêm trọng, điều trị được nếu thay đổi lối sống.
Tuấn, 32 tuổi, cũng coi đi khám là “lãng phí thời gian”, còn lo lắng rằng một tờ chẩn đoán bệnh sẽ “đặt dấu chấm hết cho những năm tháng thăng tiến”. Anh chịu đựng stress, mất ngủ và đau đầu mãn tính mà không kiểm tra. Chỉ đến kỳ khám định kỳ bắt buộc tại cơ quan, bác sĩ mới phát hiện anh bị mỡ máu cao, tăng huyết áp và béo phì. Kết quả kiểm tra chuyên sâu sau đó cho thấy cơ thể anh đang vận hành như một người 50 tuổi.
Khám định kỳ được giới chuyên môn ví như tấm khiên bảo vệ cơ thể. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo người từ 18 tuổi trở lên cần kiểm tra huyết áp thường xuyên để tầm soát rủi ro. Tuy nhiên, tâm lý e dè và xu hướng né tránh sự thật khiến tỷ lệ người dân chủ động tiếp cận dịch vụ y tế dự phòng tại Việt Nam vẫn ở mức thấp. Các nghiên cứu dịch tễ học và báo cáo y tế công cộng chỉ ra rằng việc trì hoãn tầm soát sớm làm tăng gấp nhiều lần chi phí điều trị giai đoạn cuối, đồng thời làm giảm đáng kể tỷ lệ sinh tồn của bệnh nhân.
“Sự chủ quan này đang đẩy một bộ phận lớn người trưởng thành vào vùng nguy hiểm, đánh mất thời điểm vàng trong y khoa”, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế thuộc Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, nói.
Ông Mạnh nhận định văn hóa y tế hiện hành vẫn mang nặng tư duy chờ có triệu chứng mới đi khám. Người dân thường phản ứng nhanh với các bệnh cấp tính như sốt hay khó thở. Đối với những bệnh mạn tính phát triển âm thầm, họ lại duy trì tâm lý phủ nhận. Nhiều bệnh nhân chỉ thực sự tìm kiếm sự trợ giúp y khoa khi tình trạng đã biến chứng nặng nề.
Theo PGS Đỗ Văn Dũng, nguyên Trưởng khoa Y tế Công cộng tại Đại học Y Dược TP HCM, căn nguyên của sự e dè này xuất phát từ những trải nghiệm tiêu cực trong quá khứ. Quy trình hành chính rườm rà, thời gian chờ đợi kéo dài và gánh nặng chi phí điều trị tạo ra tâm lý né tránh. Nỗi sợ hãi về việc một chẩn đoán y khoa có thể làm đảo lộn vị thế xã hội đã hình thành nên cơ chế phòng vệ tâm lý độc hại.
Thay vì đến cơ sở y tế, nhiều người lại tìm đến các nền tảng trí tuệ nhân tạo hoặc mạng xã hội để tự chẩn đoán. Việc áp dụng các phác đồ không được cá thể hóa dựa trên cơ địa và bệnh lý nền tiềm ẩn rủi ro biến chứng nghiêm trọng.
Hậu quả của sự né tránh này là sự trẻ hóa đáng báo động của nhiều căn bệnh hiểm nghèo. Theo dữ liệu năm 2023 từ Bộ Y tế, nhóm dưới 45 tuổi chiếm khoảng 5% đến 7% tổng số ca đột quỵ, với tốc độ tăng trung bình 2% mỗi năm.
Tại Viện Tim mạch Quốc gia, bệnh nhân dưới 40 tuổi chiếm tới 17% số ca can thiệp hằng năm. Thống kê của Tổ chức Ung thư Thế giới (Globocan) năm 2020 ghi nhận Việt Nam có hơn 17.000 ca ung thư dạ dày và 14.000 ca ung thư đại tràng mới mỗi năm. Ở nhóm dưới 40 tuổi, tỷ lệ mắc ung thư đại tràng đã chạm mốc gần 30%.
Để xóa bỏ rào cản tâm lý sợ phát hiện bệnh và ngăn chặn thói quen tự chẩn đoán mù quáng trên mạng, hệ thống y tế cần những thay đổi thực tế mang tính cá thể hóa. Thay vì áp dụng một quy trình đại trà dễ gây tâm lý e ngại, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhấn mạnh khám sức khỏe không thể làm cho có. Ngành y tế cần phân nhóm người dân theo độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp và bệnh lý nền.
Cách tiếp cận này giúp mỗi cá nhân nhận được phác đồ tầm soát sát với nguy cơ thực tế, giảm bớt nỗi sợ hãi mơ hồ trước một danh sách xét nghiệm rườm rà. Nhóm người lao động hay viên chức cần được siết chặt chuyên môn khám và quản lý qua hồ sơ điện tử. Bệnh nhân mạn tính phải được theo dõi định kỳ sáu tháng một lần để kịp thời chặn đứng biến chứng.
Với lao động tự do và nhóm dưới 18 tuổi, các cơ sở y tế nên thiết kế gói khám tập trung vào bệnh lý phổ biến như sỏi thận, tuyến giáp hay u xơ tử cung. Những người khỏe mạnh sẽ được cấp phiếu khám thường niên, bắt đầu từ mốc 18 tuổi theo khuyến cáo tầm soát huyết áp của Hiệp hội Tim mạch Mỹ.
Bên cạnh việc tinh gọn quy trình khám để giảm áp lực tâm lý, rào cản tài chính cũng đang được tháo gỡ nhằm triệt tiêu lý do né tránh đến viện. Bộ Y tế đã vạch ra lộ trình đến năm 2030 đảm bảo 100% người dân được khám sức khỏe định kỳ hằng năm. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế sẽ đạt 100%, đi kèm với việc mở rộng quyền lợi chi trả cho các dịch vụ tầm soát và chẩn đoán sớm.
Tới năm 2045, người dân sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế sẽ không phải chi trả thêm tiền túi. “Việc giải quyết triệt để gánh nặng chi phí và thiết kế lại quy trình khám gọn gàng chính là chìa khóa để người bệnh gạt bỏ nỗi sợ, chủ động giành lấy cơ hội sống khỏe mạnh”, bác sĩ Mạnh cho hay.
Trong nhiều trường hợp, vấn đề trên thường không nằm ở việc thiếu nỗ lực mà ở những sai lầm dễ bị bỏ qua trong quá trình giảm mỡ, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Dưới đây là những sai lầm phổ biến mà nhiều người thường mắc khi giảm mỡ:
Không phải cứ ăn thực phẩm lành mạnh thì sẽ giảm cân hay giảm mỡ. Trên thực tế, nhiều món được xem là tốt cho sức khỏe vẫn chứa lượng calo khá cao, dễ gây dư calo nếu ăn quá nhiều.
Ví dụ, các loại hạt dinh dưỡng, bơ đậu phộng, nước ép trái cây, rau trộn nhiều sốt béo, sinh tố bơ và gạo lứt với số lượng nhiều. Chúng đều có thể cung cấp lượng calo đáng kể. Mọi người không cần phải đếm từng calo một cách cực đoan nhưng nên chú ý khẩu phần ăn thực tế, đặc biệt với đồ ăn vặt và đồ uống ngọt.
Không ít người tập gym cho rằng chỉ cần chạy bộ 45 phút hoặc tập cường độ cao là có thể đốt sạch lượng calo từ những bữa ăn lớn. Trên thực tế, lượng calo tiêu hao khi tập thường thấp hơn nhiều so với tưởng tượng. Một ly trà sữa cỡ lớn có thể chứa 300 - 600 calo, trong khi buổi chạy bộ 30 phút đôi khi chỉ giúp đốt khoảng 200 - 400 calo, tùy cân nặng và cường độ vận động.
Bên cạnh đó, đồng hồ thông minh hoặc máy tập cardio tại phòng gym đôi khi có thể ước tính lượng calo tiêu hao cao hơn thực tế. Điều này khiến nhiều người chủ quan và tự thưởng thêm đồ ăn sau buổi tập, từ đó vô tình làm mức calo thâm hụt không đủ để giảm mỡ.
Một buổi tập kéo dài một giờ không thể bù lại việc ngồi liên tục suốt phần lớn thời gian còn lại trong ngày. Đây là sai lầm khá phổ biến ở những người làm việc văn phòng.
Sau khi tập, nhiều người có xu hướng vận động ít hơn vì cảm thấy mệt hoặc cho rằng mình đã tập đủ trong ngày. Điều này vô tình làm giảm lượng calo tiêu hao từ các hoạt động thường ngày như đi bộ, leo cầu thang, làm việc nhà hay di chuyển hằng ngày.
Một số người tập gym gần như mỗi ngày với cường độ rất cao vì muốn thấy kết quả thật nhanh. Tuy nhiên, điều này có thể khiến cơ thể mệt mỏi kéo dài, tăng nguy cơ chấn thương và khó duy trì lâu dài.
Giảm mỡ bền vững thường là một quá trình lâu dài. Trong nhiều trường hợp, cân nặng có thể chưa thay đổi rõ rệt nhưng vòng eo nhỏ hơn, quần áo rộng hơn hoặc cơ thể săn chắc hơn. Đây vẫn là dấu hiệu cho thấy người tập đang đi đúng hướng, theo Verywell Health.
Nhìn lại hành trình từ những ngày đầu thành lập năm 2010, Phòng khám đa khoa Vạn Phước Cửu Long (19 Nguyễn Văn Linh, phường Tân An, TP.Cần Thơ) luôn kiên định, bền bỉ với phương châm hoạt động "Hiện đại - Trách nhiệm - Tận tâm".
Chính sự thấu hiểu tâm lý người bệnh, đặt lợi ích và sức khỏe của người dân lên trên hết đã giúp phòng khám đứng vững và phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Đến nay, phòng khám đã có hệ thống 15 chuyên khoa sâu, nổi bật là cơ xương khớp; tiêu hóa - gan mật; nội tiết - tim mạch, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh đa dạng của người dân.
Để vận hành một hệ thống y tế chuyên nghiệp, Phòng khám đa khoa Vạn Phước Cửu Long còn chú trọng đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao; thu hút đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm, tận tâm; trong đó hầu hết đều có trình độ sau đại học từ chuyên khoa cấp I, cấp II, thạc sĩ đến tiến sĩ. Nhiều người từng có thời gian dài công tác tại các bệnh viện tuyến đầu như Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ hay Bệnh viện Đại học Y dược Cần Thơ…
Cùng với nhân lực chuyên môn sâu, Vạn Phước Cửu Long cũng đã đầu tư hệ thống trang thiết bị hiện đại như máy chụp cộng hưởng từ MRI; máy CT-Scanner; máy đo loãng xương bằng phương pháp DXA; máy đo độ đàn hồi gan; hệ thống siêu âm ba chiều, bốn chiều…
Quy trình khám chữa bệnh cũng dần được tối ưu hóa nhằm rút ngắn thời gian chờ đợi, mang lại sự an tâm, tiện lợi cho khách hàng. Để giúp bệnh nhân linh hoạt về thời gian, phòng khám duy trì hoạt động xuyên suốt các buổi trưa và cả ngày cuối tuần mà không thu thêm bất kỳ khoản phụ phí nào.
Đặc biệt, đơn vị đã triển khai các dịch vụ tiện ích như mua thuốc trực tuyến và lấy mẫu xét nghiệm ngay tại nhà, mang đến sự an tâm và trải nghiệm tiện ích cho người dân. Với tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, phòng khám thường xuyên tổ chức chương trình ưu đãi "giờ vàng" từ 13 - 18 giờ hằng ngày, qua đó giúp người dân giảm bớt gánh nặng tài chính cũng như có cơ hội tiếp cận các dịch vụ chẩn đoán kỹ thuật cao với mức chi phí hợp lý hơn.
Trong số các chuyên khoa đang có, lĩnh vực cơ xương khớp và tiêu hóa - gan mật được xem là hai mũi nhọn ở Phòng khám đa khoa Vạn Phước Cửu Long. Đặc biệt, đối với bệnh lý cơ xương khớp, phòng khám không đi theo lối mòn điều trị giảm đau tạm thời mà tập trung chẩn đoán gốc rễ gây bệnh. Nhờ sự hỗ trợ đắc lực của các thiết bị tầm soát tiên tiến như máy chụp cộng hưởng từ MRI, chụp CT Scan, máy đo loãng xương bằng phương pháp DXA, và đặc biệt là siêu âm cơ - xương - khớp, các bác sĩ có thể đưa ra phác đồ chính xác. Việc ứng dụng thường quy phương pháp tiêm huyết tương giàu tiểu cầu cũng đã mang lại hiệu quả phục hồi sụn khớp nhanh chóng cho bệnh nhân.
Bên cạnh cơ xương khớp, chuyên khoa tiêu hóa - gan mật cũng là một điểm sáng khi phòng khám liên tục cập nhật những công nghệ y khoa hiện đại. Đặc biệt, gần đây, phòng khám đã ra mắt hệ thống nội soi Fujifilm VP-7000 qua đó đưa năng lực chẩn đoán của phòng khám lên một tầm cao mới. Theo BS.CK2 Dư Huỳnh Hồng Phong, chuyên khoa Tiêu hóa - Gan mật, nội soi bằng máy Fujifilm VP-7000 là một trong những giải pháp chẩn đoán rất tiên tiến, với chất lượng hình ảnh độ phân giải 2K sắc nét.
Hệ thống này tích hợp công nghệ ánh sáng thông minh giúp làm nổi bật sự khác biệt về cấu trúc mô, cùng khả năng phóng đại lên đến 300 lần. Nhờ những tính năng vượt trội này, bác sĩ có thể quan sát chi tiết cấu trúc vi mô của niêm mạc, từ đó phát hiện các tổn thương siêu nhỏ, các vùng loạn sản hay dấu hiệu của ung thư đường tiêu hóa ngay từ giai đoạn rất sớm. "Việc phát hiện sớm ung thư đường tiêu hóa bằng hệ thống nội soi phóng đại mang lại những ý nghĩa to lớn trong điều trị và tiên lượng bệnh. Nó không chỉ giúp bệnh nhân được điều trị hiệu quả hơn mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống và giảm gánh nặng cho hệ thống y tế", BS Phong nói.
Sự nỗ lực không ngừng của tập thể y bác sĩ Y khoa Vạn Phước Cửu Long đã được đền đáp bằng chính niềm tin từ phía người bệnh. Ông Ph.V.B (67 tuổi, ngụ phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ), một khách quen khám bệnh định kỳ tại Vạn Phước Cửu Long, chia sẻ, mỗi lần khám định kỳ tại Vạn Phước Cửu Long, ông chỉ cần đến lấy máu, siêu âm vào sáng sớm, sau đó thoải mái đi ăn sáng uống cà phê rồi quay lại gặp bác sĩ nhận kết quả, gần như không phải mất thời gian chờ đợi. Trong khi đó, anh L.Q.Th. (45 tuổi, ngụ phường Thanh Đức, tỉnh Vĩnh Long) từng bị ám ảnh vì chứng ruột kích thích, được tư vấn nội soi không đau, cho biết: "Trước đây, tôi cứ sợ đau nên trì hoãn mãi không đi soi. Đâu ngờ chỉ ngủ một chút xíu là đã nội soi xong cả dạ dày và đại tràng. Làm xong rồi, giờ thì yên tâm, thoải mái tinh thần".
Hiện tại, mỗi ngày Phòng khám đa khoa Vạn Phước Cửu Long tiếp nhận hàng trăm lượt bệnh nhân không chỉ ở Cần Thơ mà còn từ khắp các tỉnh lân cận như Vĩnh Long, An Giang, Cà Mau đến khám, điều trị, tầm soát sức khỏe ban đầu. Nhiều doanh nghiệp ở miền Tây cũng đã tin tưởng lựa chọn Vạn Phước Cửu Long làm nơi tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho cán bộ công nhân viên.
Trong bối cảnh sáp nhập tỉnh, thành hiện nay, sự phát triển của y tế tư nhân như Vạn Phước Cửu Long đóng vai trò quan trọng cho mạng lưới chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Mô hình này không chỉ làm tốt khâu chẩn đoán sớm và giảm tải cho bệnh viện công, mà còn mang đến cho người dân thêm nhiều lựa chọn, giúp họ dễ dàng tiếp cận những dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách chủ động, thuận tiện và hiệu quả hơn.
Trưa 26-5, lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa khu vực Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp cho biết vừa cấp cứu thành công bệnh nhân nam 18 tuổi bị sốc phản vệ mức độ nguy kịch (độ III), do sử dụng thuốc tê để chuẩn bị phun xăm vùng lưng.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng toàn thân tím tái do thiếu oxy, rơi vào trạng thái lơ mơ, hôn mê sâu. Trước đó chỉ khoảng 15 phút sau khi bôi thuốc tê, nam thanh niên bị chóng mặt dữ dội, mất phương hướng, lên cơn co giật.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ đã nhanh chóng tiến hành phác đồ cấp cứu sốc phản vệ khẩn cấp. Hiện bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch và đang phục hồi tốt.
Theo Bệnh viện Đa khoa khu vực Hồng ngự, sốc phản vệ do thuốc tê là một trong những tai biến y khoa nguy hiểm nhất; thường diễn ra rất nhanh, chuyển biến đột ngột và nếu không được cấp cứu kịp thời trong "thời gian vàng", tỉ lệ tử vong cực kỳ cao.
Người dân cần thận trọng khi thực hiện các dịch vụ thẩm mỹ có sử dụng thuốc gây tê, gây mê. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cứu chữa kịp thời.
