Theo bản tổng hợp góp ý về Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Thuế thu nhập cá nhân do Bộ Tài chính thực hiện, nhiều ý kiến đề xuất cần sửa đổi quy định về khoản tiền ăn trưa, ăn giữa ca do doanh nghiệp chi trả lên cao hơn dự thảo.
Cụ thể, dự thảo quy định khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa do người sử dụng lao động chi cho người lao động vượt quá 1,2 triệu đồng/người/tháng mới tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân của người lao động. Trường hợp người sử dụng lao động tổ chức bữa ăn giữa ca, ăn trưa cho người lao động dưới các hình thức như trực tiếp nấu ăn, mua suất ăn, cấp phiếu ăn thì không tính vào thu nhập chịu thuế của cá nhân.
Nhiều ý kiến cho rằng, quy định này còn thấp, không phù hợp với tình hình kinh tế xã hội. Công ty Công ty TNHH Tư vấn thuế Deloite Việt Nam cho rằng, Ban soạn thảo đề xuất khoản chi tiền ăn giữa ca, ăn trưa có mức trần 1,2 triệu đồng/người/tháng khi xác định thu nhập chịu thuế của người lao động là hợp lý tại thời điểm hiện tại. Chẳng hạn được trình bày tại tờ trình dự thảo, công ty hiểu rằng mức tiền ăn trưa, ăn giữa ca đang được ban soạn thảo đề xuất trên cơ sở tham chiếu số liệu của Cục Thống kê về biến động chi tiêu bình quân, thu nhập bình quân của xã hội, cũng như chỉ số giá tiêu dùng (CPI) từ năm 2016 đến nay, đồng thời có xét đến yếu tố dự báo cho các năm tiếp theo.
Tuy nhiên, việc quy định một mức cố định trong Nghị định, trong khi các yếu tố kinh tế – xã hội nêu trên có tính biến động theo thời gian, có thể làm giảm tính linh hoạt của chính sách. Trên thực tế, cơ chế cập nhật các khoản định mức cố định thường không kịp thời so với diễn biến của thị trường, dẫn đến việc các chính sách thuế không còn phản ánh đúng thực tế khi điều kiện kinh tế xã hội thay đổi. Công ty đề xuất ban soạn thảo bổ sung cơ chế điều chỉnh mức trần tiền ăn giữa ca theo biến động của giá cả, nhằm đảm bảo mức quy định luôn phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội trong từng thời kỳ và phản ánh kịp thời diễn biến thực tế của thị trường (công ty này đề xuất đưa vào quy định là căn cứ biến động của giá cả, thu nhập, Chính Phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định hạn mức tiền ăn ca không chịu thuế).
Tương tự, UBND TP.Huế cũng cho rằng mức trần tiền ăn ca 1,2 triệu đồng/tháng có thể khá thấp so với chi phí sinh hoạt tại các thành phố lớn vào năm 2026. Thay vì ấn định con số tuyệt đối trong Nghị định, đề nghị giao cho BộTài chính hướng dẫn điều chỉnh linh hoạt theo từng thời kỳ, hoặc gắn với một chỉ số kinh tế cụ thể để đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
Đồng quan điểm, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phân tích: Mức chỉ tiêu bình quân xã hội hàng năm đều thay đổi theo biến động kinh tế, xã hội và chỉ số CPI, việc ấn định mức 1,2 triệu đồng/người/tháng khi xác định thu nhập chịu thuế đối với các khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa do người sử dụng lao động chi trả vượt mức là chưa phù hợp theo biến động giá cả thị trường, chi phí chi tiêu hàng năm. Để kịp thời điều chỉnh mức chi phí ăn ca phù hợp với biến động giá cả hàng năm, đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung dự thảo theo hướng: “Khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa do người sử dụng lao động chi cho người lao động vượt quá 1,2 triệu đồng/người/tháng… Định kỳ hàng năm, căn cứ theo chỉ số CPI công bố, giao Bộ Tài chính điều chỉnh quy định về mức tiền vượt mức làm căn cứ xác định thu nhập chịu thuế đối với các khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa”.
Đề xuất cụ thể hơn, Công ty CP Chứng khoán SSI kiến nghị nâng mức trần tiền ăn lên ít nhất 1,8 triệu đồng/người/tháng để bắt kịp thực tế giá cả đô thị năm 2026. Tại Hà Nội và TP.HCM, suất ăn văn phòng phổ biến hiện ở mức 50.000 – 80.000 đồng/ngày, tương đương 1,1 triệu – 1,76 triệu đồng/tháng (22 ngày làm việc). Với mức 1,2 triệu đồng nhiều doanh nghiệp dù chi tiền ăn ở mức tối thiểu cũng đã vượt ngưỡng và phải tính thuế, gây khó khăn cho cả doanh nghiệp lẫn người lao động. Song song, nâng mức trần hoặc áp dụng cơ chế điều chỉnh mức trần tự động theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) định kỳ 2 năm một lần, tránh tình trạng quy định lạc hậu nhanh như lịch sử các mức trần trước đây.
Đó cũng là ý kiến của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA). Hiệp hội này đề xuất cần nâng mức khoán chi tiền ăn giữa ca không tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân lên tối thiểu 80.000 đồng/ngày công thực tế. Phương pháp tính: Tổng tiền ăn miễn thuế = [Mức khoán theo ngày] x [Số ngày làm việc thực tế trong tháng]. Bởi mức quy định 1,2 triệu đồng/tháng, tương đương khoảng 46.000 đồng/bữa hiện đã lạc hậu so với chỉ số giá thực phẩm tại các đô thị lớn. Để đảm bảo dinh dưỡng và tái tạo sức lao động cho công nhân ngành kỹ thuật cao, mức 80.000 đồng là con số tối thiểu cần thiết. Hơn nữa, cách tính theo ngày công thực tế đảm bảo quyền lợi cho người lao động tăng ca, làm thêm giờ hoặc làm việc trong môi trường độc hại cần bổ sung dinh dưỡng, tránh việc “cào bằng” giữa người làm hành chính và công nhân trực tiếp sản xuất.
Trong khi đó, Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam dẫn quy định tại điều 103 Bộ luật Lao động 2019: “Chế độ nâng lương, nâng bậc, phụ cấp,trợ cấp và các chế độ khuyến khích đối với người lao động được thỏa thuận trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy định của người sử dụng lao động ”, khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa (bao gồm tiền bữa ăn giữa ca, ăn trưa hoặc bữa ăn bằng hiện vật) do người sử dụng lao động chi cho người lao động, như một chế độ khuyến khích, được thực hiện theo thỏa thuận tại hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy định của người sử dụng lao động (ví dụ quy chế nội bộ của doanh nghiệp). Trong bối cảnh đó, việc áp dụng một mức trần cố định cho tiền ăn giữa ca, ăn trưa theo dự thảo Nghị định cho mục đích tính thuế thu nhập cá nhân có thể chưa phản ánh đầy đủ tính linh hoạt mà pháp luật lao động cho phép.
Trả lời các kiến nghị nêu trên, Bộ Tài chính đề nghị giữ nội dung như tại dự thảo Nghị định gửi xin ý kiến. Việc quy định khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa do người sử dụng lao động chi cho người lao động vượt quá 1,2 triệu đồng/người/tháng mới tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân của cá nhân được tính toán căn cứ sự biến động chi tiêu bình quân, thu nhập bình quân bình quân xã hội và biến động của chỉ số CPI và có tính đến dự báo cho một số năm tiếp theo.
Tin Gốc: Thanh Niên
