Đây là những thông số về sự suy giảm “sức khỏe” của hộ kinh doanh trong năm 2025 vừa được Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố trong báo cáo kinh tế tư nhân Việt Nam 2025.
VCCI cho rằng trong cấu trúc kinh tế tư nhân tại Việt Nam, khu vực hộ kinh doanh không chỉ là những đơn vị sản xuất kinh doanh quy mô nhỏ, mà còn là một bộ phận có ý nghĩa nền tảng đối với đời sống kinh tế – xã hội.
Ước tính đến hết năm 2025 cả nước có khoảng 6,1 triệu hộ kinh doanh, các hộ đang tạo việc làm cho khoảng 10 triệu lao động, đóng góp ngân sách khoảng 32,8 ngàn tỉ đồng.
Kết quả khảo sát được VCCI thực hiện từ tháng 2 đến 4-2026 với 1.001 hộ kinh doanh đang hoạt động tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước cho thấy khu hộ kinh doanh bước vào giai đoạn 2025-2026 với nhiều áp lực do thị trường biến động và yêu cầu quản lý ngày càng hoàn thiện.
Về kết quả kinh doanh trong năm 2025, có 73,7% hộ cho biết kinh doanh lãi ít, 12,9% hòa vốn, 9,3% lỗ ít, 2,2% lỗ lớn và chỉ 1,9% đạt lợi nhuận như kỳ vọng.
Điều này cho thấy đa số hộ kinh doanh vẫn duy trì được hoạt động nhưng lợi nhuận mỏng, dư địa tích lũy để tái đầu tư hạn chế.
Cũng trong năm 2025 có 23% hộ kinh doanh được khảo sát cho biết doanh thu giảm mạnh, 58,5% doanh thu giảm nhẹ.
Ngoài ra 20,6% hộ kinh doanh cho biết lượng khách hàng giảm mạnh, 54,8% hộ có lượng khách hàng giảm nhẹ.
Doanh thu và lượng khách hàng giảm trên diện rộng trong năm vừa qua cho thấy khó khăn của hộ kinh doanh không đến từ quy mô nhỏ, mà còn từ sức cầu thị trường đang trong quá trình điều chỉnh, VCCI nhận định.
Cũng theo kết quả khảo sát của VCCI thì xu hướng kinh doanh của khu vực hộ kinh doanh trong 2 năm tới cũng cón nhiều tín hiệu cần quan tâm.
Có 60,8% hộ kinh doanh dự kiến duy trì hoạt động, 33% có xu hướng thu hẹp phạm vi kinh doanh, 4,4% dự kiến giải thể và chỉ 1,8% có ý định mở rộng.
Những con số này theo nhóm nghiên cứu của VCCI thể hiện xu hướng chủ đạo của hộ kinh doanh trong thời gian tới là duy trì hoạt động và quản trị rủi ro hơn là mở rộng kinh doanh.
Báo cáo kinh tế tư nhân Việt Nam năm 2025 cũng chỉ ra loạt khó khăn của khu vực hộ kinh doanh hiện nay, đó là khó khăn về nguồn lực, thị trường, đầu vào sản xuất và khung pháp lý đầu tư kinh doanh.
Vấn đề tuân thủ nghĩa vụ thuế, hóa đơn điện tử cũng là những khó khăn đa số hộ kinh doanh gặp phải, có tới 71,2% hộ kinh doanh cho biết khó thu thập thông tin khách hàng để xuất hóa đơn điện tử, 67,6% gặp khó khăn khi hạch toán chi phí được trừ, 62,3% gặp khó khăn trong kê khai và nộp thuế.
Khảo sát của VCCI cũng chỉ ra rằng các hộ kinh doanh rất cần sự hỗ trợ trong khâu xuất hóa đơn điện tử.
Trong khâu xuất hóa đơn điện tử, có 35,3% hộ kinh doanh cho biết gặp lỗi kỹ thuật, 54,8% không biết sửa hóa đơn sai, 31,1% thiếu thiết bị, 9,6% gặp khó khăn khác, chỉ 13,6% cho biết không gặp khó khăn trong xuất hóa đơn điện tử.
Một điểm đáng lưu ý trong khảo sát của VCCI là mức độ khó khăn của hộ kinh doanh có xu hướng tăng theo quy mô doanh thu. Điều này ít nhiều ảnh hưởng tới quá trình chuyển đổi của hộ kinh doanh lên doanh nghiệp.
Có 15,6% hộ kinh doanh tham gia khảo sát cho biết có ý định chuyển thành doanh nghiệp trong 2 năm tới, trong khi 84,4% chưa có kế hoạch. Điều này cho thấy đa số hộ kinh doanh chưa có ý định chuyển thành doanh nghiệp trong ngắn hạn.
Cử tri tỉnh Lâm Đồng phản ánh, việc mua bảo hiểm xe máy hiện nay còn mang tính hình thức, hiệu quả không cao, thủ tục giải quyết phức tạp.
Từ thực tế đó, cử tri đề nghị cơ quan chức năng xem xét sửa đổi hoặc bãi bỏ quy định bảo hiểm xe máy bắt buộc nếu không còn phù hợp với thực tiễn.
Về vấn đề này, Bộ Tài chính cho biết bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới là "bảo hiểm bắt buộc có đối tượng bảo hiểm là trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba, hành khách theo quy định của pháp luật".
Loại hình này đã được triển khai tại Việt Nam từ năm 1988 với mức phí bảo hiểm hiện nay chỉ từ 55.000 đồng hoặc 60.000 đồng nhưng "mức chi trả cao từ 50 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về tài sản) đến 150 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về sức khỏe, tính mạng)".
Dẫn chứng về tính cần thiết, Bộ Tài chính thông tin việc triển khai bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe ô tô, mô tô, xe máy diễn ra mạnh mẽ, bao gồm các nước phát triển có số lượng xe mô tô, xe máy thấp như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc hay các nước đang phát triển có số lượng lớn xe mô tô, xe máy tham gia giao thông như Ấn Độ, Trung Quốc, các nước ASEAN.
Tại Việt Nam, tổng số lượng xe máy đạt khoảng 72 triệu chiếc, tỷ lệ tai nạn từ xe mô tô, xe gắn máy chiếm đến 63,48%.
Tuy nhiên, tính đến năm 2025, số lượng xe máy tham gia bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chỉ chiếm khoảng 17% tổng số xe đang lưu hành.
Nhiều chủ xe máy chưa hiểu rõ mức độ quan trọng và ý nghĩa nhân văn của sản phẩm bảo hiểm này khi xảy ra thiệt hại về tài sản, sức khỏe, tính mạng của người thứ ba, dẫn đến việc chỉ mua bảo hiểm với mục đích đối phó khi có sự kiểm tra của cơ quan thẩm quyền.
Về các giải pháp tháo gỡ khó khăn, Bộ Tài chính cho biết hiện nay cơ chế chính sách đã được hoàn thiện tại Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 cùng Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 có hiệu lực từ ngày 1/1/2025 và các Nghị định liên quan. Các quy định mới này nhằm mục đích "gia tăng quyền lợi cho chủ xe cơ giới về phí bảo hiểm; số tiền bảo hiểm; đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục bồi thường".
Đặc biệt, từ ngày 1/12/2024, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đã thiết lập hotline 24/7 chung cho toàn thị trường để kịp thời ghi nhận và hướng dẫn giải đáp cho người dân về chế độ bảo hiểm này.
Bộ Tài chính sẽ tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định pháp luật về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.
Trong giai đoạn tới, Bộ Tài chính cam kết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ ngành liên quan để rà soát và sửa đổi Nghị định số 67/2023. Mục tiêu cốt lõi của việc sửa đổi này là giảm bớt các chi phí vận hành trung gian để tập trung nguồn lực chi trả cho người thụ hưởng.
Cơ quan quản lý cũng sẽ nghiên cứu cơ chế điều chỉnh phí bảo hiểm linh hoạt hơn, đồng thời tăng cường công tác thanh tra và kiểm tra để xử lý nghiêm các doanh nghiệp bảo hiểm gây khó khăn cho khách hàng. Những giải pháp này kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh bảo hiểm minh bạch, nơi quyền lợi của người dân được đặt ở vị trí trung tâm.
Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc hoàn thiện pháp luật không chỉ dừng lại ở các quy định trên giấy mà phải chuyển hóa thành sự tin tưởng của người dân. Thông qua các đợt giám sát của Quốc hội, cơ quan này sẽ liên tục cập nhật tình hình thực thi để đảm bảo chính sách bảo hiểm bắt buộc xe máy thực sự trở thành công cụ bảo vệ cộng đồng an toàn và bền vững.
Ngày 10-5, Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai và lãnh đạo tỉnh Champasak (Lào) ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác về việc trồng 5.000ha cà phê và hỗ trợ phát triển cộng đồng tại tỉnh này.
Chứng kiến lễ ký kết có Tổng Lãnh sự Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại TP Đà Nẵng, Bí thư Tỉnh ủy Champasak và lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai.
Với ghi nhớ vừa ký, Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai của ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức), sẽ đầu tư trồng vùng nguyên liệu 5.000ha cà phê và xây dựng nhà máy chế biến tại cao nguyên Bolaven.
Mục tiêu hướng tới sản xuất cà phê chất lượng cao phục vụ xuất khẩu ra thị trường thế giới.
Tập đoàn này cho hay sẽ phát triển vùng nguyên liệu quy mô lớn, lên đến hơn 20.000ha tại Lào, Campuchia và Việt Nam với tham vọng vươn lên vị trí doanh nghiệp dẫn đầu thế giới về diện tích vùng trồng.
Tại lễ ký kết, ông Alounxay Sounnalath, Bí thư Tỉnh ủy Champasak, cho hay chính quyền tỉnh sẽ chỉ đạo các sở, ngành tạo điều kiện thuận lợi, hợp tác chặt chẽ với Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai trong lĩnh vực đầu tư nông nghiệp công nghệ cao.
Tỉnh kỳ vọng doanh nghiệp sớm thúc đẩy triển khai dự án, tạo động lực cho sự phát triển.
Theo ông Nguyễn Hữu Quế - Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai - tỉnh Gia Lai và tỉnh Champasak đã ký kết bản ghi nhớ hợp tác trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Việc Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai đầu tư vào nông nghiệp tại tỉnh này sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, cụ thể hóa các thỏa thuận hợp tác giữa 2 tỉnh.
Hiện nay Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai là doanh nghiệp lớn thứ hai cả nước trong lĩnh vực sản xuất, chế biến nông nghiệp. Doanh nghiệp đã tiên phong đầu tư vào Lào, Campuchia và Thái Lan, tập trung vào cây ăn quả như chuối, mít, xoài, sầu riêng cùng nhiều loại cây nông nghiệp khác.
Theo báo cáo của chứng khoán MB (MBS), lợi nhuận sau thuế quý II năm nay của khoảng 13 ngân hàng niêm yết có thể cải thiện 15% so với cùng kỳ năm trước. Động lực chính cho nhóm này vẫn đến từ tăng trưởng tín dụng đạt khoảng 9%, với phân khúc khách hàng chính là các doanh nghiệp.
Ngoài ra, thu nhập lãi thuần của 13 nhà băng trong danh sách theo dõi của MBS dự kiến đi lên gần 16%, cao hơn 11,3% của năm ngoái. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này cũng dự báo chi phí trích lập tăng khoảng 19%.
Ngân hàng tăng trưởng lợi nhuận mạnh nhất trong danh sách theo dõi của MBS là VPBank, với mức 53%. Lãi sau thuế của nhà băng có thể đạt gần 7.500 tỷ đồng ở quý II, trong khi chỉ tiêu này trước khi trừ thuế là gần 9.400 tỷ đồng, nhờ việc tín dụng cuối tháng 6 cải thiện khoảng 25%. Ngoài ra, nguồn thu từ hoạt động dịch vụ kỳ vọng tiếp tục đi lên nhờ dịch vụ thanh toán, bảo hiểm phục hồi.
Trong khi đó, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự đoán lợi nhuận trước thuế của VPBank có mức tăng trưởng thấp hơn, khoảng 25%, lên 7.768 tỷ đồng. Ngoài những thuận lợi MBS đã nêu, VCBS đánh giá sự cải thiện trong hoạt động tại các công ty con của VPBank như FE Credit hay VPBankS cũng đóng góp lớn vào kết quả chung của tập đoàn mẹ.
Xếp thứ hai về tăng trưởng lợi nhuận sau thuế trong nhóm ngân hàng, theo dự báo của MBS, là HDBank với mức 46%. Lợi nhuận trước thuế cũng dự kiến đi lên trên 50%, lên hơn 7.000 tỷ đồng. Mức cải thiện về tín dụng của nhà băng này ước đạt 20% so với thời điểm cuối quý II năm ngoái.
Ngoài ra, biên lãi ròng (NIM) của HDBank có thể cải thiện nhờ các khoản lãi từ việc cấp hạn mức tín dụng trước cho các khách hàng lâu năm và sự đóng góp của HD Saison. MBS cũng dự đoán tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) của nhà băng này ở mức thấp, khoảng 22%.
Tuy nhiên, VCBS dự báo lợi nhuận trước thuế của HDBank có thể tăng khoảng 18%, thấp hơn mức 50% của MBS đưa ra. Công ty chứng khoán này đánh giá nhà băng có mức tăng trưởng tín dụng cao hơn trung bình ngành nhờ nhận chuyển giao bắt buộc ngân hàng yếu kém.
Ngoài hai cái tên kể trên, những ngân hàng được MBS đánh giá có thể tăng trưởng hai chữ số còn có VietinBank, Vietcombank, BIDV, Techcombank, VIB, TPBank và OCB. Lợi nhuận sau thuế của ACB đi lên nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái.
Những cái tên có lãi trước thuế cải thiện trên 10% trong danh sách của VCBS cũng tương tự MBS, và có thêm MSB.
Trái ngược với những ngân hàng có mức dự báo tăng trưởng lợi nhuận cao, ba nhà băng có thể ghi nhận chỉ số này giảm gồm LPBank, Eximbank và Sacombank. Trong đó, mức giảm mạnh nhất thuộc về Sacombank, với hơn 42%, còn 1.666 tỷ đồng.
Theo MBS, NIM của Sacombank có thể giảm khoảng 100 điểm cơ bản xuống 2,5%, trong khi thu nhập ngoài lãi đi xuống do không còn khoản thu lớn từ thanh lý tài sản như cùng kỳ năm trước. Đồng thời, chi phí trích lập của nhà băng dự kiến tăng gấp đôi so với cùng kỳ do áp lực nợ xấu vẫn còn rất lớn.
VCBS cũng ước tính lợi nhuận trước thuế của Sacombank sẽ giảm 5%, còn gần 4.500 tỷ đồng. Công ty này đánh giá nhà băng của ông Dương Công Minh sẽ xử lý khoản nợ lớn của Bamboo Airways và đưa ra phương án đấu giá 32,5% cổ phiếu VAMC.
Liên quan câu chuyện lợi nhuận, Chứng khoán SSI dự báo lãi của nhóm ngân hàng trong năm 2026 có thể tăng 17,6% so với cùng kỳ 2025. Công ty chứng khoán này đánh giá môi trường kinh doanh nửa cuối năm sẽ chịu áp lực từ các yếu tố vĩ mô. Ngoài ra, chi phí vốn tăng sẽ tiếp tục gây áp lực lên NIM của các nhà băng, hiện ở mức thấp, quanh 3%. Tuy nhiên, NIM của các ngân hàng quốc doanh dự kiến phục hồi khoảng 0,8% nhờ cơ cấu nguồn vốn ổn định.
