Gần đây có nhiều vụ tai nạn liên quan đến phương tiện vượt đường sắt sai quy định. Bản thân tôi cũng mới gặp một tình huống tương tự. Hôm đó, tôi đi xe máy trên một con đường nhỏ gần nhà, qua một đoạn đường sắt cắt ngang. Đèn tín hiệu bắt đầu nháy đỏ, chuông báo reo lên, tôi chủ động giảm ga và dừng lại trước vạch kẻ như thói quen.
Bỗng từ phía sau có tiếng còi ôtô vang lên khiến tôi giật mình. Tôi quay đầu lại, thấy một ôtô bốn bánh cũng vừa chạy tới, dừng sát đuôi xe tôi. Tài xế tỏ ra sốt ruột, khó chịu, liên tục bấm còi, tìm cách đánh lái để cố lách qua khoảng trống bên trái để vượt lên. Vừa lách qua, anh ta hạ kính, và ném về phía tôi những lời khó nghe: “Điếc à? Đang đi thì dừng”. Tôi chỉ biết ngồi yên trên xe, vừa khó chịu, vừa bối rối, không dám phản ứng gì.
Theo quy định, tại nơi đường bộ giao nhau với đường sắt, khi có đèn đỏ bật sáng, chuông báo vang lên, hoặc rào chắn hạ xuống, tất cả phương tiện đều phải dừng lại trước vạch dừng, giữ khoảng cách an toàn tối thiểu 5 mét tính từ đường ray gần nhất. Tuyệt đối, người tham gia giao thông không được vượt qua trong bất kỳ tình huống nào. Đó không chỉ là luật, mà là nguyên tắc an toàn cơ bản, bởi tàu hỏa không thể phanh gấp như các phương tiện khác.
>> Thiếu nữ cắm mặt vào điện thoại báo hại hàng ôtô chờ đèn đỏ
Nhưng thực tế, tôi nhận ra không phải ai cũng hiểu và tuân thủ đúng quy định này. Không ít lần, tôi chứng kiến cảnh mọi người cố len lỏi, tranh thủ vài giây trước khi barie hạ xuống để băng qua đường sắt. Có người còn luồn lách qua ngay cả khi thanh chắn đã bắt đầu hạ, như thể chỉ cần nhanh hơn vài giây là sẽ “thoát”. Họ chỉ chịu dừng lại khi không còn cách nào khác.
Tôi không biết người tài xế hôm đó có thực sự vội đến mức phải bất chấp như vậy không? Nhưng cách anh ta phản ứng khiến tôi nghĩ nhiều hơn về một thói quen coi thường những quy tắc an toàn khi chưa thấy hậu quả xảy ra. Chúng ta thường dễ dàng phá luật trong những tình huống “có vẻ chưa nguy hiểm”. Một tín hiệu đèn đỏ, một tiếng chuông cảnh báo đôi khi bị xem nhẹ, vì chưa có đoàn tàu nào xuất hiện ngay trước mắt. Nhưng chính sự chủ quan đó lại là điều đáng sợ nhất. Tai nạn đường sắt, nếu xảy ra, gần như không có cơ hội sửa sai.
Khi đoàn tàu đi qua, tôi tiếp tục hành trình của mình. Nhưng câu chuyện ngày hôm ấy vẫn khiến tôi suy nghĩ. Đôi khi, chỉ cần chậm lại vài phút, chúng ta có thể tránh được những rủi ro không đáng có. Và quan trọng hơn, việc tuân thủ luật không phải để đối phó hay sợ bị phạt, mà là để tự bảo vệ chính mình, cũng như những người xung quanh.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 81 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt, có hiệu lực từ ngày 15/5. Trong đó, xe máy vượt rào chắn đường sắt bị phạt tối đa 6 triệu đồng, tước bằng thay vì một triệu, ôtô nhận mức 20 triệu thay vì 5 triệu đồng như trước.
Dung ToBí quyết 60 phút tránh tắc đường ở Hà Nội
Kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 vừa rồi, tôi chi khoảng 20 triệu cho chuyến du lịch của gia đình ba người. Điều đáng nói là chúng tôi vẫn đang ở nhà thuê. Khi biết chuyện, không ít người quen của tôi nói rằng: "Chi tiêu như vậy là lãng phí", hay "sao không để dành tiền mua nhà, nghỉ lễ ở nhà cho đỡ tốn?".
Thực ra, tôi đã có nhiều năm sống với tâm lý phải dành dụm, phải tích lũy càng nhiều càng tốt để hướng tới việc sở hữu một căn nhà của riêng mình. Nhưng càng chạy theo mục tiêu đó, tôi càng nhận ra cuộc sống của mình trở nên căng thẳng, mệt mỏi, bế tắc. Những dịp nghỉ lễ đáng lẽ là thời gian để nghỉ ngơi, lại biến thành những ngày quanh quẩn trong nhà, vì "đi đâu cũng tốn kém".
Năm nay, dù thu nhập của hai vợ chồng ở Sài Gòn vẫn loanh quanh 30 triệu một tháng, nhưng tôi quyết định làm khác đi. Tôi muốn cả gia đình có một chuyến đi chơi thực sự, dù không quá xa xỉ nhưng đủ để thay đổi không khí, để vợ chồng và con có thời gian bên nhau đúng nghĩa.
20 triệu không phải là số tiền nhỏ với gia đình tôi. Đó là cả một khoản tích góp lớn. Nhưng đổi lại, chúng tôi có những ngày không phải vội vã, không phải lo công việc, không phải tính toán từng đồng chi tiêu nhỏ lẻ. Con tôi lần đầu được trải nghiệm những điều mới mẻ, vợ tôi có những khoảnh khắc thư giãn hiếm hoi, còn tôi thì thấy mình thực sự được nghỉ.
>> Vợ chồng lương 30 triệu không bám trụ nổi Sài Gòn
Có người sẽ nói, những thứ đó không "cụ thể" như một khoản tiền tiết kiệm. Nhưng với tôi, ký ức và trải nghiệm cũng là một dạng tài sản, chỉ là không thể đo đếm ngay lập tức.
Tôi không phủ nhận tầm quan trọng của việc tiết kiệm, càng không đánh giá thấp mục tiêu mua nhà. Nhưng nếu vì một mục tiêu trong tương lai mà đánh đổi hết những niềm vui ở hiện tại, tôi thấy không đáng. Bởi không ai biết chắc mình sẽ mất bao lâu để đạt được mục tiêu đó, và trong quãng thời gian ấy, mình đã bỏ lỡ bao nhiêu khoảnh khắc đáng nhớ?
Tiết kiệm không có nghĩa là phải sống dè sẻn đến mức tự tước đi những trải nghiệm của bản thân và gia đình. Với tôi, việc "hưởng thụ trước mắt" trong khả năng cho phép cũng là một cách để cuộc sống có ý nghĩa hơn. Chuyến đi vừa rồi khiến tôi cảm thấy gia đình mình gắn kết hơn, bản thân tôi nhẹ nhõm hơn. Và đôi khi, chỉ cần vậy cũng đã đủ để thấy số tiền bỏ ra là xứng đáng.
Có thể lựa chọn của tôi không phải dành cho tất cả mọi người. Nhưng nếu cứ mãi chờ "khi nào đủ điều kiện" mới cho phép mình tận hưởng cuộc sống, thì có lẽ sẽ chẳng bao giờ là đủ. Bởi sống không chỉ là tích lũy cho tương lai, mà còn là biết cách tận hưởng hiện tại, trong giới hạn mình có thể.
Những ngày gần đây, tôi đọc nhiều bài viết của các phụ huynh chia sẻ của phụ huynh về việc học các môn liên kết trong trường công lập. Bản thân tôi cũng là một người có con đang đi học và có cùng trải nghiệm tương tự, đặc biệt là với môn tin học IC3 (chứng chỉ tin học quốc tế), nên muốn kể lại câu chuyện của chính mình, với mong muốn góp thêm một góc nhìn thực tế.
Tôi có ba con, hiện đang học ở ba cấp khác nhau. Con lớn của tôi học lớp 10, trước đây đã từng học môn IC3 từ cấp hai. Con thứ hai của tôi đang học lớp 7, hiện vẫn theo chương trình này. Còn con út lớp 3 cũng bắt đầu làm quen với IC3. Ban đầu, tôi cũng nghĩ việc con được tiếp cận sớm với tin học theo chuẩn quốc tế là điều tích cực. Nhưng khi tìm hiểu kỹ hơn, tôi bắt đầu có nhiều nghi ngại.
Tôi xem qua tài liệu học của các con thì thấy phần lớn là lý thuyết và các bộ câu hỏi trắc nghiệm. Cách học chủ yếu là ghi nhớ đáp án để đi thi. Khi tôi hỏi kỹ hơn về phương pháp giảng dạy, các con cho biết gần như không có hoặc rất ít thực hành, chủ yếu là nghe giảng và học thuộc. Điều này khiến tôi liên tưởng đến kiểu học "mẹo" để vượt qua các kỳ thi, giống như cách nhiều người từng học để thi bằng lái xe trước đây.
Tôi thử hỏi lại các con một số kiến thức đã học. Tùy từng đứa, khả năng tiếp thu khác nhau, nhưng nhìn chung, tôi không thấy hiệu quả rõ rệt. Theo đánh giá cá nhân, việc học IC3 ở độ tuổi này chưa mang lại giá trị tương xứng. Trong khi đó, chương trình tin học chính khóa theo sách giáo khoa, nếu được học bài bản, đã đủ để các con nắm vững nền tảng cần thiết.
>> Cắn răng chi tiền triệu cho con học môn liên kết vì xen giờ học chính khóa
Bản thân tôi làm lập trình viên, nên phần nào hiểu rõ những kiến thức tin học nào thực sự quan trọng và phù hợp với lứa tuổi. Chính vì vậy, tôi khá chắc chắn rằng việc dạy và học IC3 theo cách hiện tại là chưa cần thiết đối với các con mình.
Nhưng vấn đề khiến tôi trăn trở là tính "tự nguyện" của chương trình dạy học liên kết. Tôi được biết, nếu không đăng ký học, các con vẫn phải ở lại lớp, không được về, do lịch học được tổ chức vào giữa buổi chính khóa. Điều đó đặt phụ huynh vào tình thế khó xử: nếu chỉ riêng con mình không học, bé sẽ làm gì trong khi cả lớp tiếp tục chương trình? Việc này vô hình trung tạo ra áp lực phải tham gia, dù phụ huynh có thể chưa thấy thực sự cần thiết.
Chi phí cho các môn học như vậy cũng không hề nhỏ. Khi cân nhắc giữa số tiền bỏ ra và lợi ích thực tế mà các con nhận được, tôi thấy sự chênh lệch khá lớn. Là phụ huynh, ai cũng mong con được học những gì thiết thực, hiệu quả, thay vì chạy theo các chứng chỉ mà giá trị thực tế còn nhiều tranh cãi.
Tôi chia sẻ câu chuyện này không nhằm phủ nhận hoàn toàn ý nghĩa của các chương trình liên kết, mà chỉ mong việc tổ chức và triển khai cần phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của học sinh. Quan trọng nhất, việc học nên giúp các con hiểu và làm được, chứ không chỉ dừng lại ở việc nhớ để vượt qua một kỳ thi.
Tôi 29 tuổi, từng du học và làm việc tại Singapore và Đài Loan (từ năm 2014 đến 2019). Khi ở Đài Loan, tôi vừa học ba tiếng, vừa làm lễ tân khách sạn 12 tiếng một ngày (hai ca đêm, ba ca ngày mỗi tuần), lương 35 NTD một giờ.
Khi về Việt Nam, tôi phải bắt đầu lại từ đầu với vị trí lễ tân, kiêm quản gia tại một khách sạn 5 sao, mức lương 8 triệu một tháng. Tôi làm công việc này trong hơn một năm. Khi TP HCM phải giãn cách vì dịch bệnh Covid-19, ngành khách sạn cũng bị gián đoạn hoạt động. Tôi chủ động chuyển sang làm freelance full-time, thu nhập khoảng 12 triệu một tháng. Đổi lại, tôi phải làm việc ban đêm năm ngày một tuần do khách hàng ở Mỹ.
Sau nửa năm, để cải thiện sức khỏe và tìm hướng đi mới, tôi quyết định chuyển sang ngành Expert Network & Consulting (mạng lưới chuyên gia và tư vấn) cho một công ty FDI. Vị trí của tôi lúc đó là Senior Associate (cộng tác viên cao cấp) với mức lương 18 triệu một tháng (chưa gồm thưởng). Sau bốn năm, hiện tôi đang là Project Manager (quản lý dự án), thu nhập khoảng 1.700 USD, chưa tính thưởng.
>> Cú sốc lương 11 triệu dù đầu tư tiền tỷ du học Anh
Kể về hành trình lập nghiệp của tôi như vậy để các bạn thấy rằng, kết quả mà tôi có ngày hôm nay chủ yếu đến từ việc tập trung tạo giá trị và hiệu suất công việc, chứ không phải chỉ nhờ tấm bằng đại học nước ngoài. Tôi luôn ưu tiên kết quả cuối cùng, và công ty đã ghi nhận điều đó.
Quan trọng nhất để quyết định thành công của một người không phải là chuyện du học hay không mà là tư duy về sự nghiệp và tích lũy.
Song song với công việc chính, tôi còn có tư duy tích lũy từ sớm. Bắt đầu từ mức lương 8 triệu tôi đã cố gắng tiết kiệm từng chút một để đầu tư crypto, chứng chỉ quỹ... Nhờ đó, tôi đã tạo được một nguồn thu nhập thụ động nhất định.
Tôi kể câu chuyện của mình để các bạn thấy rằng bằng cấp không quyết định thành công của mỗi người. Nếu bạn chủ động học hỏi và chứng minh được năng lực của bản thân thì cơ hội rồi sẽ mở ra. Còn việc tích sản, hãy bắt đầu càng sớm càng tốt, tích tiểu thành đại, bạn sẽ thấy giá trị của nó theo thời gian.
