Chiều qua, tôi mới nghe được một lời nhận xét của bà hàng xóm cạnh nhà về con trai mình: “5 tuổi rồi mà mới cộng được mấy số một chữ số à? Chưa biết trừ luôn sao? Chưa đánh vần được thì vào lớp một kiểu gì?”. Tôi chỉ cười vì đã nghe những câu như thế quá nhiều.
Đúng là con tôi 5 tuổi mới biết cộng những phép tính đơn giản với số có một chữ số. Con thuộc bảng chữ cái nhưng chưa thể ghép vần để đọc. Nếu đem so với nhiều bạn cùng tuổi, con có vẻ chậm hơn ở khá nhiều kỹ năng. Có thời gian, tôi cũng sốt ruột. Mỗi lần mở mạng xã hội lại thấy những đứa trẻ 4-5 tuổi đọc vanh vách, làm toán nhanh, nói tiếng Anh lưu loát. Mỗi lần đi họp phụ huynh hay gặp người quen, câu hỏi đầu tiên thường là: “Con đọc được chưa?”, “biết làm Toán đến đâu rồi?”.
Tôi cũng từng thử ép con học nhiều hơn. Buổi tối, hai mẹ con ngồi tập đánh vần. Nhưng chỉ vài phút là con tôi mất tập trung, mắt đỏ hoe, giọng lí nhí: “Mẹ ơi, con mệt quá”. Có hôm cả hai cùng mệt mỏi, tôi cáu gắt còn con thì khóc. Sau những lần như vậy, tôi nhận ra mình đang cố biến con thành phiên bản mà người lớn mong muốn, chứ không phải giúp con học theo tốc độ của chính mình.
Thế rồi, tôi quyết định chậm lại. Thay vì bắt con học thật nhiều, tôi đọc sách cùng con mỗi tối. Thay vì hỏi hôm nay con học được mấy chữ, tôi hỏi con có điều gì khiến con vui nhất trong ngày. Điều thú vị là khi không còn áp lực, con tôi cũng tiến bộ từng chút một. Hôm nay, con cộng được phép tính mà tuần trước còn lúng túng. Hôm sau, con tự nhận ra một chữ cái trong cuốn truyện. Những bước tiến ấy nhỏ bé, nhưng đều là nỗ lực của con.
>> Sốt ruột vì con 5 tuổi kém xa bạn bè học tiền tiểu học
Tôi không phủ nhận việc học sớm có thể mang lại lợi thế. Mỗi gia đình có cách nuôi dạy khác nhau. Có những đứa trẻ tiếp thu rất nhanh và điều đó đáng được ghi nhận. Nhưng tôi cũng mong người lớn đừng vội coi những đứa trẻ phát triển chậm hơn một chút là “chậm”, “kém” hay “đáng lo” chỉ vì các con chưa đạt một cột mốc nào đó ở đúng độ tuổi.
Sự phát triển của trẻ không phải lúc nào cũng đi theo một đường thẳng. Có em biết đọc từ rất sớm nhưng vụng về trong giao tiếp. Có em làm Toán nhanh nhưng lại mất nhiều thời gian để tự lập. Cũng có em năm tuổi chưa biết đánh vần, nhưng rất biết quan sát, giàu lòng trắc ẩn và luôn sẵn sàng chia sẻ đồ chơi với bạn. Nếu chỉ dùng một vài kỹ năng học tập để đánh giá cả một đứa trẻ, có lẽ chúng ta đã bỏ qua rất nhiều điều đáng quý.
Đến bây giờ, mỗi khi ai đó nói: “Con chị chậm quá”, tôi không còn thấy tổn thương như trước. Tôi chỉ mỉm cười và nghĩ rằng, con tôi chỉ đang lớn lên theo nhịp của riêng mình. Tôi không cần con phải chạy đua với những đứa trẻ khác, chỉ cần hôm nay tốt hơn chính con của ngày hôm qua là được.
Tôi tin rằng, trong hành trình trưởng thành, tốc độ không phải là điều quyết định tất cả. Một đứa trẻ được yêu thương, được tôn trọng và được lớn lên mà không phải mang gánh nặng so sánh có lẽ sẽ đi xa hơn rất nhiều so với một đứa trẻ luôn sống trong áp lực phải “không được chậm hơn ai”.
Vợ chồng tôi đều quê gốc Nghệ An, nhưng tính đến nay chúng tôi đã sống và làm việc ở TP HCM gần năm chục năm. Cuộc sống hiện tại của hai vợ chồng có thể coi là tương đối viên mãn với mức lương hưu tổng cộng hơn 30 triệu đồng mỗi tháng.
Chúng tôi may mắn về đường con cái (có đủ cả nếp lẫn tẻ), các con đều đã trưởng thành, có công việc ổn định và đã lập gia đình, tặng cho vợ chồng tôi hai cậu cháu trai nội, ngoại ngoan ngoãn. Nói chung, cuộc sống hiện tại ổn.
Gần đây, câu chuyện đất đai ở quê nhà lại khiến chúng tôi phải suy nghĩ nhiều. Sau khi bố mẹ vợ qua đời, vợ tôi được thừa kế mảnh đất thổ cư rộng khoảng 300 m2 tại Nghệ An. Đây là mảnh đất có vị trí rất đẹp (mặt tiền đường lớn), đã có sổ đỏ chính chủ và nằm ngay sát khu vực tỉnh chuẩn bị xây dựng Trung tâm hành chính mới của tỉnh Nghệ An.
Về phía gia đình tôi, cha mẹ cũng mất từ lâu, tôi cũng được chia lại 100 m2 đất thổ cư, nhưng vị trí kém hơn vì trong hẻm và là đất ao hồ mới được san lấp. Thấy vợ chồng tôi có sẵn đất đai giá trị ở quê, người thân, họ hàng ngoài quê cứ khuyên bảo chúng tôi nên rời Sài Gòn để trở về gốc quán sinh sống.
Mọi người đều giữ quan điểm không nên bán đất đai tổ tiên, bán đi là mất gốc, già rồi thì nên về lại quê cha đất tổ để "lá rụng về cội". Đứng trước những lời bàn ra tán vào ấy, cả tôi và vợ thực lòng đều băn khoăn.
Tuy nhiên, nếu xét về thực tế, chúng tôi lại không muốn thay đổi cuộc sống hiện tại vì ba lý do lớn:
Thứ nhất là tình cảm gia đình. Vợ chồng tôi không muốn sống xa các con và hai đứa cháu nội, ngoại. Quây quần bên con cháu lúc tuổi già là niềm vui lớn nhất hiện tại mà không tiền bạc nào mua được. Nếu về quê, chúng tôi sẽ phải xa cách con cháu hàng nghìn cây số.
Thứ hai là nhu cầu tài chính. Mức lương hưu hơn 30 triệu là quá đủ để hai ông bà già chi tiêu thoải mái tại Sài Gòn. Chúng tôi không có áp lực tiền bạc nên việc bán đất lúc này là không cần thiết, cứ để đó như một tài sản tích lũy cho con cháu sau này, chứ không phải vì ham bán đất mà không muốn về.
Thứ ba là vấn đề y tế và tiện ích. Ở tuổi xế chiều, sức khỏe là quan trọng nhất. Sài Gòn có hệ thống bệnh viện lớn, dịch vụ y tế và mọi tiện ích đều thuận lợi, rất phù hợp cho việc thăm khám, chữa bệnh của người già. Nếu về quê, mỗi lần đau ốm lớn nhỏ sẽ rất vất vả cho cả chúng tôi lẫn các con trong việc đi lại chăm sóc.
Cuộc sống của chúng tôi ở TP HCM đang rất ổn định và thuận tiện. Nhưng mỗi lần nghe người ta nói hoài về chuyện bổn phận với quê hương, về việc giữ đất ông cha, lòng chúng tôi lại có chút gợn sóng và mệt mỏi.
Liệu lựa chọn ở lại Sài Gòn để gần con cháu, tận hưởng dịch vụ y tế tốt lúc tuổi già của chúng tôi có ích kỷ quá không? Mong độc giả cho chúng tôi xin lời khuyên để tâm trạng được thoải mái hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn.
"10 năm trước, tôi mua nhà thứ hai với giá 4 tỷ đồng, tương đương khoảng 80 lượng vàng SJC. Nay nếu tôi bán vào thời điểm này sẽ được giá khoảng 7 tỷ đồng, nhưng chỉ tương đương 39 lượng vàng SJC. Nếu tính theo tiền thì lãi, nhưng nếu tính đến vấn đề lạm phát và theo vàng thì tôi lỗ. Vậy tôi phải chịu thuế bất động sản thứ hai liệu có hợp lý không? Nếu đánh thuế chống đầu cơ thì phải đánh vào những người lướt sóng, mua đi bán lại, chứ nhiều người dành dụm cả đời để mua tài sản cho con cháu hoặc đảm bảo có thu nhập khi về già yếu, bệnh tật, thì cần xem xét sao cho hợp tình, hợp lý".
Đó là trăn trở của độc giảHuỳnh Anh Vũ xung quanh "Đề xuất thu phí nhà thứ hai bỏ hoang hoặc cho thuê" mới được Ủy viên Ủy ban Kinh và tế Tài chính của Quốc hội nêu tại phiên thảo luận tại hội trường, ngày 21/4. Số liệu thống kê cho thấy phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản khi đã tăng 132% trong giai đoạn 2021-2025, lên hơn 4,5 triệu tỷ đồng. Do đó, đại biểu này kiến nghị thu phí lũy tiến với căn nhà thứ hai không sử dụng hoặc cho thuê để ngăn đầu cơ bất động sản.
>> 'Chung cư vùng ven 58 m2 giá 6,6 tỷ là đắt vô lý'
Tuy nhiên, hoài nghi về tính khả thi của đề xuất, bạn đọc Van nguyen đặt vấn đề: "Thứ nhất, hiện tại chúng ta đang đánh thuế đối với tài sản nhà đất cho thuê hàng năm rồi. Vậy bây giờ đánh thêm thuế thì có phải thuế chồng thuế không?
Thứ hai, cần phân biệt rõ đầu cơ là gì? Người mua nhà sau bao nhiêu năm bán đi sẽ không bị tính là đầu cơ?
Thứ ba, ví dụ một người rời quê, lên thành phố sinh sống lập nghiệp, có nhà cửa ở thành phố. Khi cha mẹ ở quê già yếu, chuyển giao quyền sở hữu mảnh đất đó cho con cháu (dưới hình thức cho tặng), vậy có tính là bất động sản thứ hai phải chịu thuế hay không? Và khi người con đó bán căn nhà đang sinh sống ở thành phố thì lại bị mất thuế căn nhà thứ hai, liệu có hợp lý, hợp tình?
Thứ tư, với một lao động văn phòng, công nhân tích lũy để mua thêm một miếng đất, nhà ở quê, thay vì gửi tiền tiết kiệm ngân hàng, để dự phòng khi về già có mảnh đất để cất cái nhà dưỡng già ở quê thì có bị tính thuế? Vì cơ bản họ không phải tầng lớp sáng tạo hay ông chủ doanh nghiệp, chỉ làm công ăn lương, chẳng lẽ tiền tích lũy chỉ có một đường duy nhất là gửi tiết kiệm, chứ mua thêm đất hay nhà sẽ bị đánh thuế?
Thứ năm, liệu làm vậy có phải là đang triệt tiêu đi sự cố gắng, phấn đấu của các cá nhân trong xã hội, vì tiền làm ra dư thừa không biết làm gì ngoài gửi ngân hàng?
Cuối cùng, phải chăng việc cần làm là nên tích cực xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở thu nhập thấp để phân tầng thu nhập, đảm bảo ai cũng có nhà theo mức năng lực họ có?
Trong khi đó, phản biện quan điểm cho rằng "mua nhà để dành cho con không nên bị đánh thuế", độc giả Việt Lê phân tích: "Tính thuế là đúng để xã hội công bằng. Trong khi con cái chưa thực sự cần nhà tại thời điểm hiện tại vì chúng còn đang ở chung với cha mẹ thì việc bạn mua để dành sẽ khiến nhiều người đang cần nhà ở không có để mua hoặc phải chịu giá cao. Nói cách khác, làm vậy cũng đồng nghĩa với việc bạn đã đầu cơ cho tương lai, dẫn tới sự khan hiếm và đẩy giá nhà hiện tại lên cao. Vì vậy, nếu bạn muốn mua nhà để dành cho con thì phải chấp nhận trả một phần chi phí này cho xã hội gọi là 'thuế sở hữu căn nhà thứ hai trở lên', điều đó hoàn toàn hợp lý".
Cùng chung suy nghĩ, bạn đọc Congminhcsủng hộ sử dụng công cụ thuế để kìm giá nhà: "Tôi đồng ý đánh thuế bất động sản thứ hai thật cao để mỗi người dân đều có cơ hội sở hữu một căn nhà, hoặc một miếng đất kinh doanh, sản xuất. Ai cũng có nhu cầu nhà ở, nên bất động sản không phải kênh đầu cơ, chờ lên giá kiếm lời. Dòng tiền cần chảy vào sản xuất như không phải chết dí trong nhà, đất. Chúng ta không thể ngụy biện mua nhà với lý do để dành con cháu theo kiểu xí chỗ đời sau, trong khi thậm chí đứa bé đó còn chưa chào đời. Làm vậy là vô tình chiếm mất chỗ ở của những người khác đang có nhu cầu ở thực".
Mỗi khi Hà Nội bước vào những đợt nắng nóng gay gắt, câu hỏi thường được đặt ra là làm thế nào để thành phố có thêm cây xanh, mặt nước và không gian mở để giảm nhiệt.
Tuy nhiên, có lẽ ít người để ý rằng ngay phía tây thủ đô đang tồn tại một không gian tự nhiên rất lớn mà nếu được quy hoạch hợp lý, có thể đồng thời giải quyết nhiều vấn đề của Hà Nội trong tương lai. Đó là lưu vực sông Đáy.
Trong nhiều năm qua, sông Đáy chủ yếu được nhìn nhận như một tuyến tiêu thoát nước hoặc hành lang phân lũ khi cần thiết. Nhưng khi các dự án đập dâng trên sông Hồng được triển khai, dòng sông này có cơ hội được hồi sinh với nguồn nước ổn định hơn quanh năm.
Đây cũng là thời điểm thích hợp để nhìn sông Đáy theo một cách khác: Là hạ tầng sinh thái chiến lược của vùng Thủ đô Hà Nội.
Hãy hình dung chỉ cách trung tâm Hà Nội khoảng 30-40 phút di chuyển là một vùng đô thị sông nước rộng lớn. Dọc hai bên sông Đáy là những khu dân cư ven nước được xây dựng trên nền đất cao, kết nối với nhau bằng các tuyến đường ven sông, quảng trường công cộng, công viên và ga tàu điện. Xen giữa các khu dân cư là hồ sinh thái, đầm nước, công viên ngập nước và các hành lang cây xanh kéo dài hàng chục kilomet.
Người dân có thể đi bộ dọc bờ sông vào mỗi buổi chiều, đạp xe dưới những hàng cây, chèo thuyền trên các tuyến kênh kết nối với sông Đáy hoặc đơn giản là tận hưởng một không gian thoáng đãng mà ngày càng khó tìm thấy trong nội đô Hà Nội.
Thay vì những khu đô thị bê tông hóa dày đặc, lưu vực sông Đáy có thể phát triển theo mô hình các "Cù lao đô thị sinh thái". Mỗi khu dân cư được xây dựng trên nền đất cao hơn mực nước lũ thiết kế, trong khi phần lớn diện tích xung quanh vẫn được dành cho mặt nước, hồ điều hòa và cây xanh. Cách làm này không chỉ tạo ra môi trường sống hấp dẫn mà còn cho phép thành phố giữ lại không gian cho nước.
Đây chính là điểm quan trọng để Hà Nội có thể tận dụng lưu vực sông Đáy như một vùng trữ nước tự nhiên quy mô lớn. Khi mưa lớn, nước từ hệ thống sông Nhuệ và các khu vực đô thị có thể được điều tiết về đây. Khi mùa khô đến, lượng nước được giữ lại sẽ góp phần duy trì dòng chảy cho toàn bộ lưu vực từ Hà Nội xuống Hà Nam và Ninh Bình.
Hàng trăm triệu mét khối nước khu vực này cũng có thể đóng vai trò như một "Máy điều hòa tự nhiên" cho phía tây thủ đô bằng việc cung cấp độ ẩm cho các luồng gió Tây Nam khô nóng làm hạ bớt nhiệt trước khi thổi tới nội đô. Trong bối cảnh các đợt nắng nóng cực đoan xuất hiện ngày càng nhiều, giá trị của những vùng mặt nước và đất ngập nước sẽ ngày càng trở nên quan trọng.
Điều đáng chú ý là mô hình này không làm mất đi cơ hội phát triển kinh tế. Ngược lại, những khu đô thị ven nước thường có sức hấp dẫn lớn đối với người dân, nhà đầu tư và du khách. Các hoạt động du lịch sinh thái, dịch vụ, thương mại, thể thao dưới nước, nghỉ dưỡng hay nông nghiệp công nghệ cao hoàn toàn có thể phát triển song song với mục tiêu bảo tồn môi trường.
