Ngày 15.4, thừa ủy quyền của Trung ương Đoàn, Tỉnh đoàn Nghệ An đã đến nhà riêng, trao tặng bằng khen và Huy hiệu “Tuổi trẻ dũng cảm” cho nam sinh Võ Hoàng Thành (học sinh lớp 10, Trường THPT Nghi Lộc 3) và truy tặng bằng khen cùng Huy hiệu “Tuổi trẻ dũng cảm” cho nữ sinh Lê Thị Quỳnh Chi (lớp 11, Trường THPT Nguyễn Thức Tự), vì hành động dũng cảm cứu người trong tình huống nguy hiểm.
Trước đó, chiều ngày 10.4, Quỳnh Chi cùng bạn đang chụp ảnh ở bãi biển thuộc P.Cửa Lò (Nghệ An), phát hiện một nam sinh lớp 7 bị đuối nước. Ngay lập tức, Quỳnh Chi nhảy xuống biển để cứu. Tuy nhiên, do sóng lớn và khu vực này có dòng chảy ngầm nên Quỳnh Chi gặp khó khăn để kéo nam sinh gặp nạn vào bờ. Thấy vậy, một bạn nữ đi cùng Quỳnh Chi cùng nhảy xuống hỗ trợ, nhưng do đuối sức nên cả 3 cùng chới với dưới biển.
Thời điểm đó, em Võ Hoàng Thành đang đi dạo trên bờ, phát hiện sự việc và nhảy xuống, lần lượt dìu được nam sinh và một nữ sinh vào bờ. Riêng Quỳnh Chi bị sóng đẩy ra xa, kiệt sức và bị chìm. Em Võ Hoàng Thành tiếp tục ra cứu Quỳnh Chi nhưng do sức đã yếu và sóng lớn nên không cứu được. Quỳnh Chi sau đó được lực lượng cứu hộ đến ứng cứu nhưng em đã tử vong.
Hành động cứu người gặp nạn trong tình huống nguy hiểm của Quỳnh Chi và Võ Hoàng Thành là minh chứng sống động cho tinh thần xung kích, dũng cảm của tuổi trẻ, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.
Tin Gốc: Thanh Niên
Ban Bí thư Trung ương Đoàn vừa ban hành Quy chế sửa đổi Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng năm 2026, với nhiều điểm mới quan trọng, bám sát định hướng đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.
Theo Trung tâm Phát triển Khoa học, Công nghệ và Tài năng trẻ - đơn vị thường trực giải thưởng, điểm nổi bật nhất của quy chế mới là việc cơ cấu lại các lĩnh vực xét chọn theo 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia, phù hợp với Quyết định số 21 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ về danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.
10 lĩnh vực được ưu tiên xét chọn gồm: công nghệ số; công nghệ mạng di động thế hệ sau, an ninh mạng và lượng tử; công nghệ robot và tự động hóa; công nghệ y sinh, dược và sinh học ứng dụng; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghệ chip bán dẫn; công nghệ môi trường và phát triển bền vững; công nghệ biển, đại dương và lòng đất; công nghệ hàng không và vũ trụ; công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Việc xác định rõ các nhóm lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để các địa phương, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp khoa học công nghệ và tổ chức Đoàn chủ động phát hiện, giới thiệu những gương mặt trẻ tiêu biểu đang nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các công nghệ có ý nghĩa chiến lược đối với đất nước.
Bên cạnh thay đổi về lĩnh vực xét chọn, quy chế mới cũng nhấn mạnh các giá trị cốt lõi mà giải thưởng hướng tới như làm chủ công nghệ, phát triển công nghệ chiến lược, ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thương mại hóa các sản phẩm khoa học công nghệ.
Theo đó, tiêu chí đánh giá không chỉ dừng ở số lượng công trình nghiên cứu hay thành tích khoa học mà còn chú trọng giá trị ứng dụng, tác động kinh tế - xã hội, năng lực dẫn dắt nhóm nghiên cứu, đóng góp đào tạo thế hệ trẻ và khả năng lan tỏa các giá trị khoa học trong cộng đồng.
Một điểm mới đáng chú ý khác là việc nâng cao yêu cầu về liêm chính khoa học, đạo đức nghiên cứu và trách nhiệm xã hội của ứng viên. Quy trình xét chọn sẽ căn cứ vào các tiêu chí như tính trung thực trong học thuật, tuân thủ chuẩn mực nghiên cứu, bảo vệ sở hữu trí tuệ, chất lượng công bố khoa học trong nước và quốc tế, cũng như giá trị thực tiễn của các sáng chế, giải pháp công nghệ.
Đặc biệt, các cá nhân đạt Giải thưởng Quả Cầu Vàng sẽ không chỉ dừng lại ở việc được vinh danh. Theo quy chế mới, người đạt giải có trách nhiệm đồng hành cùng giải thưởng trong tối thiểu 3 năm, tham gia các hoạt động chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm, truyền cảm hứng cho học sinh, sinh viên, nhà khoa học trẻ và các dự án khởi nghiệp khoa học công nghệ.
Quy chế sửa đổi cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ quá trình triển khai. Hồ sơ đăng ký tham gia giải thưởng sẽ được tiếp nhận và xử lý hoàn toàn trên môi trường số, bảo đảm công khai, minh bạch và tạo thuận lợi cho ứng viên ở mọi địa phương cũng như ở nước ngoài.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thông qua cuộc thi Em kể chuyện làng em do Tỉnh đoàn và Hội đồng Đội tỉnh Gia Lai tổ chức, nhiều thiếu nhi đang trở thành những "đại sứ văn hóa" đặc biệt khi tự mình kể câu chuyện quê hương bằng các video ngắn giàu cảm xúc.
Hai em Nguyễn Trần Nhật Hoa và Hồ Đăng Khoa, học sinh Trường tiểu học số 2 Bồng Sơn (P.Bồng Sơn), đã chọn giới thiệu di tích lịch sử vụ thảm sát tại nhà thờ Thác Đá Hạ, nơi ghi dấu tội ác chiến tranh trong những năm tháng khốc liệt. Qua lời kể của các em, câu chuyện về 72 chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước hy sinh được tái hiện bằng cảm xúc chân thành, giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn với người xem. Những thước phim ngắn không chỉ là bài dự thi mà còn như một cách để thế hệ trẻ tìm hiểu và ghi nhớ lịch sử quê hương.
Còn em Đinh Tuyết Nhi và Lương Văn Khang, học sinh Trường tiểu học và THCS Vĩnh Thuận (xã Vĩnh Quang), lại kể câu chuyện văn hóa của làng qua "nhịp thép và sợi chỉ". Cả hai tìm đến những nghệ nhân trong làng để tìm hiểu về cồng chiêng, nghề dệt truyền thống và những giá trị văn hóa mà cha ông để lại. Trong video, tiếng chiêng vang lên giữa không gian làng quê tạo nên cảm giác gần gũi, mộc mạc.
Em Lương Văn Khang cho biết tiếng chiêng không đơn thuần là âm thanh từ những mảnh đồng, mảnh thép mà là "linh hồn của tổ tiên", là sợi dây kết nối cộng đồng trong các dịp lễ hội, mừng lúa mới.
Trong video dài gần 5 phút của nhóm học sinh Trường tiểu học Hà Bầu (xã Biển Hồ), không gian văn hóa Tây nguyên hiện lên sinh động với hình ảnh nhà rông, trang phục thổ cẩm, tiếng đàn T'rưng và những nghệ nhân biểu diễn cồng chiêng. Bằng giọng kể tự nhiên, các em Lê Thị Khánh Ly, Y H'Thủy và H'Triền dẫn người xem bước vào đời sống văn hóa cộng đồng của đồng bào Tây nguyên, nơi những giá trị truyền thống vẫn được lưu giữ qua lễ hội, âm nhạc dân gian và nếp sinh hoạt bao đời nay.
Anh Nguyễn Minh Tùng, giáo viên Tổng phụ trách Đội Trường tiểu học số 2 Bồng Sơn, cho biết học sinh đã có những chuyến trải nghiệm thực tế để xây dựng kịch bản, lời dẫn và hoàn thiện video bằng cảm nhận của chính mình. "Các em không chỉ học lịch sử qua sách vở mà còn được trực tiếp đến địa điểm, lắng nghe câu chuyện và tự kể lại theo cách của mình. Điều đó giúp các em hiểu và nhớ sâu hơn", anh Tùng nói.
Đồng hành cùng học sinh thực hiện sản phẩm, cô Vũ Thị Mai, giáo viên Tổng phụ trách Đội Trường tiểu học Hà Bầu, cho biết cô và trò đã trực tiếp đến các nhà rông của buôn làng để gặp gỡ nghệ nhân, tìm hiểu văn hóa và ghi lại những hình ảnh chân thực nhất.
"Thông qua cuộc thi, chúng tôi muốn giới thiệu nét đẹp văn hóa đặc sắc của đồng bào Tây nguyên từ mái nhà rông, trang phục truyền thống đến nhạc cụ dân tộc; đồng thời giáo dục các em biết tự hào, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa của dân tộc mình", cô Mai chia sẻ.
Tin Gốc: Thanh Niên
Giới Trẻ
Tranh cãi 'không đóng BHYT thì không trả lương': Doanh nghiệp không được giữ lương
Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự chú ý, không chỉ vì tính đúng sai của vụ việc, mà còn là một thực tế đáng lo ngại: "Nhiều sinh viên đi làm thêm nhưng không thực sự biết mình có những quyền gì".
Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Trung Tín, Giám đốc Công ty Luật Tín & Associates, cho biết việc sinh viên làm thêm có phải tham gia bảo hiểm bắt buộc hay không phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của quan hệ lao động.
Theo ông Tín, đáng chú ý, Điểm l, Khoản 1, Điều 2 của luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, người lao động làm không trọn thời gian vẫn phải tham gia bảo hiểm bắt buộc nếu có mức lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu làm căn cứ đóng bảo hiểm (mức lương cơ sở hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng).
Liên quan đến trường hợp sinh viên vừa đi học, vừa đi làm, luật sư cho biết thêm theo Khoản 10, Điều 1 và Khoản 5, Điều 13 của luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, nếu một người đồng thời thuộc nhiều nhóm tham gia bảo hiểm y tế, sẽ đóng theo nhóm có thứ tự ưu tiên cao hơn. Trong đó, nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng được xếp trước nhóm học sinh, sinh viên. Điều này đồng nghĩa với việc khi sinh viên ký hợp đồng lao động và thuộc diện đóng bảo hiểm bắt buộc, sẽ phải tham gia bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp thay vì theo nhà trường.
Về vấn đề đóng trùng bảo hiểm y tế, theo Khoản 2.5 và Điều 20 Quyết định 595/QĐ-BHXH, trường hợp người tham gia đóng trùng sẽ được cơ quan bảo hiểm xã hội hoàn trả phần tiền đã đóng thừa.
Làm rõ thêm về việc doanh nghiệp yêu cầu người lao động hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm trước khi trả lương, luật sư Nguyễn Trung Tín khẳng định đây là hai nghĩa vụ hoàn toàn độc lập và không thể thay thế cho nhau.
Cụ thể, theo Điều 102 bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương trong một số trường hợp nhất định, như để bồi thường thiệt hại do người lao động làm hư hỏng tài sản, thiết bị.
"Pháp luật không cho phép doanh nghiệp tự ý giữ lương của người lao động như một hình thức 'bảo đảm' cho các nghĩa vụ khác, bao gồm cả nghĩa vụ bảo hiểm", luật sư Nguyễn Trung Tín nhấn mạnh.
Theo luật sư, tiền lương là quyền lợi gắn liền với công sức lao động và phải được chi trả đầy đủ, đúng thời hạn.
"Việc chưa hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm (nếu có) cần được xử lý thông qua cơ chế đối chiếu, truy thu hoặc thỏa thuận rõ ràng, chứ không thể trở thành lý do để trì hoãn hoặc từ chối trả lương", ông cho biết.
Trên thực tế, việc sinh viên đi làm thêm từ sớm không còn xa lạ, nhưng không phải ai cũng được tiếp cận đầy đủ thông tin về hợp đồng lao động hay bảo hiểm.
Phạm Thị Quyên, sinh viên Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, hiện đang làm thêm tại một cửa hàng trang sức trong trung tâm thương mại, cho biết bản thân chưa được ký hợp đồng lao động chính thức.
"Mình cũng không hiểu rõ lắm về quyền lợi, chỉ biết là nếu được ký hợp đồng thì sẽ có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và có thêm tháng lương thứ 13", Quyên chia sẻ.
Trong khi đó, Nguyễn Trung Kiên, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng TP.HCM, hiện làm bán thời gian tại một quán cà phê, cũng cho biết mình chưa từng ký hợp đồng lao động.
"Mình cũng có biết sơ qua về quyền lao động, nhưng nghĩ làm việc làm bán thời gian thì không quá quan trọng. Chủ yếu làm thêm kiếm tiền nên em cũng không để ý nhiều đến chuyện hợp đồng", Kiên nói.
Những chia sẻ này cho thấy một điểm chung: nhiều sinh viên bước vào thị trường lao động với tâm lý "làm tạm", từ đó dễ bỏ qua quyền lợi của chính mình.
Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Bích, Trưởng bộ môn luật lao động (Trường ĐH Luật TP.HCM), sinh viên và lao động trẻ thường gặp bất lợi do thiếu hiểu biết và kinh nghiệm: Không phân biệt rõ các loại hợp đồng, không quan tâm đến quyền lợi bảo hiểm, không lưu giữ thông tin làm việc và ngại va chạm khi có tranh chấp.
Đặc biệt, tâm lý "làm thêm cho vui" hoặc "chỉ làm tạm thời" khiến nhiều người chấp nhận làm việc mà không có hợp đồng hoặc thỏa thuận rõ ràng.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích nhận định: "Dù là lao động toàn thời gian hay bán thời gian, khi đã có quan hệ lao động thì quyền và nghĩa vụ của các bên đều được pháp luật điều chỉnh. Việc không ký hợp đồng hoặc không quan tâm đến hợp đồng có thể khiến người lao động rơi vào thế bất lợi khi xảy ra tranh chấp".
Theo bà, nhiều sinh viên hiện nay chưa có thói quen tìm hiểu quy định pháp luật lao động từ sớm, dẫn đến việc dễ chấp nhận những điều kiện làm việc thiếu rõ ràng.
"Người lao động không đi xin việc, mà đang trao đổi giá trị sức lao động của mình. Khi không nhận thức được điều này, họ dễ chấp nhận những điều kiện bất lợi", bà nhấn mạnh.
Xung quanh việc lao động trẻ cần làm gì để tự bảo vệ mình? Trao đổi thêm về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Bích cho biết trong trường hợp phát sinh tranh chấp, người lao động được khuyến nghị: Kiểm tra hợp đồng, bảng lương; trao đổi trực tiếp với quản lý; lưu giữ bằng chứng làm việc; liên hệ cơ quan chức năng nếu cần.