Hành trình kết nối di sản miền Trung – tuyến tàu nối Huế với Đà Nẵng – sau hơn 2 năm vận hành với gần 3.000 chuyến, đang dần vượt khỏi vai trò của một con tàu đi lại để trở thành hành trình du lịch đúng nghĩa. Trên cung đường hơn 100km, chuyến tàu chọn một nhịp đi riêng: chậm rãi, sâu lắng và giàu cảm xúc.
Hơn 7h sáng, sân ga Huế còn bảng lảng sương. Tiếng còi tàu kéo dài, đoàn tàu HD-1 khoác sắc tím đặc trưng của xứ Huế bắt đầu lăn bánh. Không ồn ào, không vội vã, con tàu chuyển động chậm rãi như thể đang “dẫn dắt” hành khách rời khỏi nhịp sống gấp gáp thường ngày.
Tiếng bánh sắt lăn trên đường ray trở thành một thứ nhạc nền đều đặn, gợi cảm giác thư thái hiếm có. Ngồi trong toa tàu, nhiều hành khách dần buông điện thoại xuống, thay vào đó là ánh nhìn lặng lẽ qua ô cửa kính. Ngoài kia, những ngôi làng nhỏ trôi qua như thước phim quay chậm, như miền ký ức bình dị mà không phải lúc nào người ta cũng kịp nhận ra.
Đoàn tàu có 12 toa, mỗi toa 56 ghế ngồi mềm, ở giữa là toa VIP phong cách hoài cổ – nơi hành khách có thể ngồi đối diện cửa sổ lớn, phóng tầm mắt ra hai bên.
Khi tàu bắt đầu leo đèo Hải Vân, tốc độ chậm lại. Không gian mở ra bất ngờ: một bên là núi rừng trùng điệp, một bên là biển xanh kéo dài đến tận chân trời. Đây là đoạn đường sắt được nhiều du khách quốc tế ví như một trong những cung đường đẹp nhất thế giới.
Không ít người rời ghế, áp sát cửa kính để ghi lại cảnh đẹp. Sam, 24 tuổi, đến từ Anh, sau những ngày tham quan Huế, anh cùng bạn bè quyết định chọn chuyến tàu này để vào Đà Nẵng, đến với phố cổ Hội An theo lời gợi ý từ cộng đồng du lịch.
“Amazing!” – Sam thốt lên không ít lần.”Đây là hành trình đáng nhớ nhất của tôi ở Việt Nam. Cảnh đẹp, đồ ăn ngon và con người rất thân thiện. Tôi chắc chắn sẽ quay lại”, Sam nói.
Không náo nhiệt như nhóm bạn trẻ người Anh, Elena – du khách Tây Ban Nha – lại chọn cách tận hưởng rất riêng. Ngồi trong toa VIP, cô lấy ra cuộn len, vừa đan khăn vừa ngắm cảnh. Thỉnh thoảng khi tàu đi qua những đoạn đẹp nhất, cô mới dừng tay, chụp vài tấm hình cùng bạn trai.
“Tôi đã đi tàu ở nhiều nơi, nhưng chuyến này rất khác. Vừa ngắm cảnh, vừa thưởng thức đồ ăn địa phương như bánh, trà… mọi thứ rất nhẹ nhàng”, Elena chia sẻ. Không gian trên tàu vì vậy không chỉ là để đi lại mà trở thành một “sân khấu” của nhiều cách trải nghiệm khác nhau.
Trên tàu, các món ăn mang hương vị miền Trung như một “trải nghiệm văn hóa”: bánh lọc, bánh nậm, bánh mì, trà cung đình. Ở toa cộng đồng, các tiết mục nghệ thuật truyền thống biểu diễn với dàn nhạc công, ca sĩ chuyên nghiệp. Tiếng đàn tranh, đàn nguyệt, những làn điệu dân ca Huế vang lên vừa gần gũi vừa lạ lẫm.
Ít ai biết khi mới ra mắt vào tháng 3-2024, chuyến tàu này từng bị hoài nghi về tính hiệu quả. Với quãng đường chỉ hơn 100km nhưng mất hơn 3 giờ, lại phải cạnh tranh với ô tô tiện lợi, tàu hỏa không phải lựa chọn ưu tiên của nhiều du khách. Nhưng sau hơn 2 năm, tàu đã đón hơn 440.000 lượt khách với gần 2.800 chuyến, trong đó 50 – 55% là khách quốc tế.
Sự thành công này đến từ việc ngành đường sắt không chỉ “chạy tàu”, mà còn làm du lịch: liên kết hơn 140 doanh nghiệp lữ hành, liên tục cải tiến dịch vụ, bổ sung trải nghiệm văn hóa, đưa âm nhạc và ẩm thực địa phương lên tàu.
Ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó chủ tịch UBND TP Huế, nhận định đoàn tàu đã trở thành một sản phẩm du lịch đặc sắc, góp phần nâng tầm hình ảnh của ngành đường sắt cũng như du lịch miền Trung.
Theo ông Giang, TP Huế luôn tạo điều kiện tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách, hạ tầng và môi trường du lịch để ngành đường sắt triển khai hiệu quả sản phẩm này, đồng thời phối hợp cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất tại Ga Huế, từng bước hình thành không gian du lịch gắn với nhà ga – nơi vừa được ông nhận là một điểm du lịch ở thành phố di sản.
Khi tàu dừng ở ga Đà Nẵng, không ít hành khách vẫn nán lại. Không phải vì chưa đến nơi, mà vì chưa muốn kết thúc hành trình. Và biết đâu trong một lần trở lại, người ta sẽ lại chọn lên tàu không phải để đi nhanh hơn, mà để đi sâu hơn vào những điều bình dị đã từng bỏ lỡ.
UBND tỉnh Cà Mau vừa phê duyệt quy hoạch phân khu xây dựng Khu du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí Vườn quốc gia (VQG) U Minh Hạ đến năm 2030.
Cà Mau xác định rõ, VQG U Minh Hạ được xem là điểm nhấn không gian du lịch phía Tây của tỉnh, một phần khu dự trữ sinh quyển, tài nguyên quý báu của tự nhiên, nơi có thể phát triển du lịch sinh thái hấp dẫn của Cà Mau nói riêng và cả nước nói chung.
Theo UBND tỉnh Cà Mau, tỉnh quy hoạch phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí đến năm 2030 ở VQG U Minh Hạ hơn 1.318ha thuộc địa phận 2 xã Đá Bạc và Khánh An.
Trong đó, xây dựng các khu chức năng với diện tích gần 200ha gồm: du lịch sinh thái, vườn sưu tập động thực vật và vườn dược liệu, tái hiện làng rừng và các làng nghề truyền thống, nghỉ dưỡng, trồng cây lưu niệm,…
Cụ thể, khu du lịch sinh thái dự kiến cung cấp các dịch vụ ăn uống, tham quan bảo tàng, triển lãm, học tập - văn hóa, công viên giải trí, thể dục - thể thao, mua sắm.
Khu tái hiện làng rừng và các làng nghề truyền thống như một sinh cảnh thu nhỏ, tái hiện đầy đủ các hoạt động, mô phỏng cơ bản các điểm đặc trưng của VQG (trình diễn, tái hiện lối sống bản địa, làng rừng, trải nghiệm làng nghề).
Còn khu nghỉ dưỡng với 2 mô hình lưu trú bản địa và cao cấp. Trong đó, lưu trú bản địa kết hợp với tham quan đặc điểm sinh thái của VQG, trải nghiệm lối sống, văn hóa địa phương, lồng ghép các hoạt động sinh hoạt, sản xuất bản địa điển hình cho khách tham quan.
Hình thức lưu trú bản địa gắn kết với đời sống người dân nông thôn vùng bán đảo Cà Mau xen kẽ với các hoạt động tham gia trải nghiệm sản xuất nông nghiệp, thu hái sản phẩm từ rừng và thưởng thức đặc sản vùng miền, kết hợp lưu trú qua đêm tại khu vực này.
Cà Mau dự kiến xây dựng mô hình lưu trú cao cấp gồm có các dịch vụ như khách sạn, các khu villa, biệt thự và bungalow phục vụ đa dạng cho nhu cầu nghỉ ngơi qua đêm tại khu vực. Các khu phụ trợ khác bao gồm công viên giải trí, vườn cây trồng tham quan, quảng trường,... được bố trí trong khu nghỉ dưỡng nhằm tăng tính thu hút khách du lịch cho khu vực này.
"Mô hình lưu trú cao cấp là hình thức lưu trú cá biệt và tiện nghi với nhu cầu thưởng lãm cảnh quan thiên nhiên với khí hậu trong lành, ngắm bình minh, hoàng hôn và bầu trời, hạn chế tối đa tác động tác động bởi cuộc sống lao động sản xuất của người dân", theo quy hoạch của Cà Mau.
UBND tỉnh Cà Mau kỳ vọng, lượng khách du lịch dự báo đến năm 2030 sẽ thu hút hơn 309.000 lượt khách, trong đó khách quốc tế khoảng 8% và tỷ lệ du khách ở lại lưu trú qua đêm khoảng 28%.
Mỗi ngày, lượng khách du lịch đến tham quan, nghỉ dưỡng và sử dụng các dịch vụ tại đây khoảng 800-1.000 lượt khách.
Theo UBND tỉnh Cà Mau, phát triển du lịch sinh thái ở khu vực VQG U Minh Hạ nhằm góp phần phát triển kinh tế địa phương, tạo sinh kế nâng cao thu nhập thông qua việc khai thác cơ hội từ hoạt động du lịch sinh thái cho cư dân địa phương; đồng thời nâng cao ý thức quản lý bảo vệ rừng, môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học.
Chiều 8/4, Công an phường Sơn Trà cho biết đã làm việc với bà Lê Thị Kiều (40 tuổi, tạm trú địa phương) về hành vi ném đồ đạc xuống hẻm núi tại bán đảo Sơn Trà, gây phản cảm.
Theo hồ sơ của cơ quan công an, vào 16h ngày 28/3, bà Kiều bày bàn ghế, kinh doanh đồ uống trái phép tại khu vực trụ điện số 46 đường Hoàng Sa. Khi nghe tin tổ công tác liên ngành đang kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự đô thị trên tuyến đường, bà Kiều gom ghế xếp bằng kim loại ném xuống sườn núi bên dưới để tránh bị thu giữ.
Hành động của chủ quán cà phê chiều 28/3 đã được Jess, một du khách người Serbia, ghi hình lại.
"Mọi thứ diễn ra quá nhanh, chỉ trong khoảng 5 giây người phụ nữ đã quăng xong ba chiếc ghế. Tôi thực sự bối rối vì cảnh tượng kỳ quặc này nên đã quay lại", Jess nói. Cô cho biết không thể chấp nhận hành động ném ghế xuống vực của chủ quán. Sau đó, Jess chia sẻ video lên mạng xã hội, thu hút nhiều bình luận thể hiện sự bất bình trước hành vi làm tổn hại môi trường của chủ quán.
Làm việc với cơ quan chức năng, bà Kiều cho biết ném ghế xuống hẻm núi vì "sợ bị phạt". Khoảng một tiếng sau khi ném ghế, bà đã leo xuống vực để lấy lại số đồ dùng và không định vứt rác thải gây ô nhiễm.
Cơ quan Công an đã chấn chỉnh, yêu cầu bà Kiều cam kết không tái phạm các hành vi lấn chiếm lòng lề đường và bảo vệ cảnh quan môi trường tại khu vực bảo tồn.
Đà Nẵng đang thực hiện đợt cao điểm lập lại trật tự đô thị. Ngày 8/4, lực lượng chức năng phường Sơn Trà đồng loạt ra quân xóa bỏ các điểm kinh doanh tự phát trên tuyến Hoàng Sa. Theo chính quyền địa phương, tình trạng hàng rong "bủa vây" đường lên bán đảo có xu hướng gia tăng, các hộ kinh doanh thường dùng xe đẩy, bày bàn ghế sát mép vực gây nhếch nhác và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông trên cung đường đèo dốc.
Ngoài ra, việc kinh doanh không đảm bảo điều kiện còn đặt ra nhiều lo ngại về vệ sinh an toàn thực phẩm, đồng thời gây phiền hà, ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách khi lưu thông trên tuyến đường lên bán đảo Sơn Trà.
Đợt ra quân này nằm trong kế hoạch siết quản lý trật tự đô thị của UBND TP Đà Nẵng với nội dung trọng tâm là không được phép sử dụng vỉa hè để kinh doanh buôn bán.
Lực lượng chức năng xử lý dứt điểm các trường hợp lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh. Những trường hợp cố tình chây ỳ sẽ bị sẽ lập biên bản xử phạt hành chính và tạm giữ phương tiện, vật dụng vi phạm.
Chính quyền địa phương cũng khuyến cáo người dân và du khách không tiếp tay cho hoạt động buôn bán trái phép trên vỉa hè, góp phần xây dựng hình ảnh thành phố du lịch văn minh, sạch đẹp.
Bán đảo Sơn Trà được ví là "lá phổi xanh" của Đà Nẵng với diện tích hơn 4.400 ha, là nơi cư ngụ của loài voọc chà vá chân nâu quý hiếm. Việc siết chặt quản lý không chỉ bảo vệ cảnh quan mà còn nhằm ngăn chặn các tác động tiêu cực đến hệ sinh thái rừng gắn liền với biển đặc biệt tại đây.
Aviva Copaken, nguyên đơn trong vụ kiện United Airlines cuối năm 2025, cho biết cô đã trả 170 USD để đặt ghế cạnh cửa sổ, nhưng cuối cùng nhận được chỗ ngồi cạnh một mảng tường.
Hai vụ kiện dân sự đối với các hãng hàng không của Mỹ gồm United Airlines và Delta Airlines thu thêm tiền của hành khách mà không có cảnh báo sẽ ngồi cạnh một phần thân máy bay thu hút sự chú ý của cộng đồng. Sự việc chỉ ra thực tế không phải mọi ghế trên máy bay được gọi là cạnh cửa sổ đều có cửa sổ.
Một số hãng hàng không như United Airlines, Delta Air Lines, Alaska Airlines và Ryanair của Ireland, khai thác các dòng máy bay Airbus và Boeing có một số ghế không có cửa nhìn ra được bên ngoài do thiết kế. Chẳng hạn, ghế 10A và 11A trên một số mẫu Boeing 737. Nhưng việc hãng vẫn bán những ghế này dưới danh nghĩa ghế cạnh cửa sổ đang bị xem xét trong các vụ kiện. Kết quả có thể ảnh hưởng đến cách phân loại ghế cũng như chính sách giá vé trong tương lai.
United lập luận rằng "ghế cạnh cửa sổ" là ghế nằm sát thành máy bay, chứ không có nghĩa hành khách được đảm bảo sẽ nhìn được ra bên ngoài. Tuy nhiên, một thẩm phán của Tòa án Liên bang tại San Francisco đã bác đề nghị này, cho phép vụ kiện tiếp tục được xét xử. Trong khi đó, đơn đề nghị bác bỏ vụ kiện của Delta, được nộp tại Brooklyn, vẫn đang chờ tòa xem xét.
Nếu tòa án ra phán quyết bất lợi cho các hãng hàng không, điều đó có thể buộc United, Delta và các hãng khác phải xem lại cách định giá hoặc định nghĩa về những ghế này. United đã cập nhật quy trình đặt vé để hiển thị rõ khi một ghế được chọn thực tế không có cửa sổ.
Vì sao có những ghế "cạnh cửa sổ" nhưng không có cửa sổ?
Những ghế không có cửa sổ chủ yếu do thiết kế của máy bay và cách các hãng hàng không bố trí chỗ ngồi. Trên các dòng máy bay như Airbus A320, Boeing 737 và Boeing 757, một số bộ phận như hệ thống ống dẫn điều hòa không khí, thiết bị khẩn cấp và hệ thống dây điện được lắp đặt bên trong thân, khiến cửa sổ không được bố trí ở một số vị trí nhất định.
Chỗ để chân mà các hãng muốn dành cho hành khách cũng là một yếu tố. Việc thêm hoặc bớt một hàng ghế có thể khiến vị trí của ghế không còn thẳng hàng với cửa sổ.
Vị trí của những ghế không có cửa sổ khác nhau tùy theo từng mẫu máy bay, nhưng chúng thường nằm gần các hàng ghế ở cửa thoát hiểm hoặc ở phía sau khoang hành khách.
Chẳng hạn, hãng hàng không quốc gia Tây Ban Nha Iberia, ghế không có cửa sổ ở hàng 39 trên máy bay Airbus A321XLR. Trong khi đó, JetBlue cũng có ít nhất một ghế không cửa sổ trên nhiều máy bay thân hẹp của dòng Airbus. Một số máy bay cỡ lớn hơn, như Boeing 777 và Boeing 787, cửa sổ bị lệch vị trí so với ghế ngồi, khiến hành khách khó có được tầm nhìn như mong muốn.
Nhiều ghế "kém được ưa chuộng" này lại nằm trong khu vực ghế hạng phổ thông có thêm chỗ để chân (extra-legroom economy) và vẫn được bán với mức giá cao hơn, mặc dù hành khách không có cửa sổ để ngắm cảnh.
Trên một chuyến bay của United bằng Boeing 737-900 từ Chicago đến Newark, bang New Jersey (Mỹ), hệ thống đặt vé đã thông báo rõ ghế 11A không có cửa sổ. Tuy nhiên, mức phí nâng cấp cho ghế này vẫn gần 80 USD, bằng đúng giá của những ghế cùng loại ở các hàng có cửa sổ.
Chiến lược định giá này không hiếm gặp. Khi xem các chuyến bay của Alaska Airlines và Ryanair, có thể thấy những ghế không có cửa sổ vẫn được bán với mức giá tương đương ghế cạnh cửa sổ thông thường.
Có được hoàn tiền nếu ghế đã đặt không có cửa sổ?
Aviva Copaken, nguyên đơn trong vụ kiện, cho biết United đã hoàn lại phí chọn ghế cho cô sau khi có khiếu nại. Một nguyên đơn khác là Marc Brenman cho biết được hoàn 7.500 dặm thưởng MileagePlus. Tuy nhiên, việc được hoàn tiền không phải lúc nào cũng được đảm bảo.
United cho hay trong hợp đồng vận chuyển hành khách của hãng không có quy định "ghế cạnh cửa sổ" đồng nghĩa hành khách sẽ có tầm nhìn ra bên ngoài. Theo chính sách của hãng, việc hoàn tiền thường chỉ áp dụng khi hành khách bị chuyển xuống một chỗ ngồi có chất lượng thấp hơn so với ghế đã trả tiền ban đầu. Những chính sách tương tự cũng được áp dụng tại các hãng hàng không khác.
Vì vậy, nếu phát hiện "ghế cạnh cửa sổ" của mình thực chất chỉ là một mảng tường máy bay, hành khách có thể thử yêu cầu hãng hoàn tiền hoặc cấp tín dụng du lịch (travel credit). Tuy nhiên, nếu việc ghế không có cửa sổ đã được thông báo rõ trong quá trình đặt vé, hành khách sẽ có rất ít cơ sở để yêu cầu bồi thường hoặc khiếu nại.
