Trước khi thảm kịch xảy ra vào năm 2009, Nutty Putty là một trong những hang động nổi tiếng nhất tại tiểu bang Utah, nằm ở phía Tây hồ Utah, cách thành phố Salt Lake khoảng một giờ lái xe.
Đây là một loại hang động thủy nhiệt hiếm gặp, nơi nước nóng đẩy từ dưới lên tạo nên cấu trúc đá vôi trơn trượt đặc trưng (đó là lý do hang có tên “Nutty Putty” – một loại đất sét dẻo).
Với hệ thống đường hầm chằng chịt và những khe hẹp thách thức như “The Birth Canal” hay “The Scout Trap”, Nutty Putty từng thu hút khoảng 5.000 lượt khách mỗi năm. Đối với những người đam mê khám phá, việc chinh phục được những điểm thắt nút tại đây được coi là một chứng chỉ cho lòng dũng cảm và kỹ năng điêu luyện.
John Edward Jones, một sinh viên y khoa 26 tuổi với tương lai rộng mở, không ngờ chuyến thám hiểm hang động cùng gia đình vào tháng 11/2009 lại trở thành chuyến đi định mệnh.
Trong nỗ lực tìm kiếm lối đi mang tên “Birth Canal” (ống sinh), John đã vô tình chui vào một khe nứt chưa từng được lập bản đồ. Chỉ rộng vỏn vẹn 25cm x 45cm, khe đá hẹp đến mức sau khi lách mình vào, John hoàn toàn bị khóa chặt trong tư thế chúc đầu xuống dưới một góc 70 độ.
Càng vùng vẫy, trọng lực càng đẩy anh sâu hơn vào “gọng kìm” đá vôi, khiến lồng ngực bị ép chặt và máu không ngừng đổ dồn về não.
Ngay khi nhận được tín hiệu cầu cứu, hơn 100 nhân viên cứu hộ đã có mặt, bắt đầu 28 giờ đồng hồ nghẹt thở nhất trong lịch sử thám hiểm bang Utah.
Trong không gian hẹp đến mức chỉ một người có thể tiếp cận và chỉ nhìn thấy bàn chân của nạn nhân, lực lượng chức năng đã phải thiết lập một hệ thống ròng rọc phức tạp với 15 điểm chốt để cố gắng kéo John ra ngoài.
Đã có lúc, hy vọng bùng lên khi John được nhấc lên một khoảng nhỏ, đủ để anh hít thở sâu và nói lời yêu thương với người vợ đang mang thai qua bộ đàm. Thế nhưng, bi kịch ập đến khi một mỏm đá vỡ vụn khiến chốt ròng rọc bung ra, đẩy John rơi ngược lại vị trí cũ trong sự bất lực tột cùng của đội cứu hộ.
Dù cơ thể bị tàn phá bởi những cơn đau xé tâm can do tư thế treo ngược quá lâu, John Jones vẫn thể hiện một ý chí sắt đá đến kinh ngạc. Anh không hoảng loạn mà chọn cách cầu nguyện, trò chuyện để trấn an những nhân viên cứu hộ đang nằm sát bên mình.
Sự kiên cường ấy không chỉ tỏa ra từ người đàn ông đang kẹt trong đá, mà còn từ những tình nguyện viên đã bất chấp hiểm nguy, kiên trì nắm lấy bàn chân John suốt hàng giờ đồng hồ để anh biết rằng mình không cô đơn.
Tuy nhiên, khi cơ thể đã chạm đến giới hạn chịu đựng, John trút hơi thở cuối cùng do suy tim và ngạt thở trước khi nỗ lực giải cứu lần thứ hai kịp bắt đầu.
Cái chết của John Jones đã để lại một nỗi đau thắt lòng và buộc chính quyền bang Utah phải đưa ra một quyết định chưa từng có: Đóng cửa vĩnh viễn hang Nutty Putty. Do địa hình quá hiểm trở, việc đưa thi thể John ra ngoài là nhiệm vụ bất khả thi và đe dọa tính mạng của lực lượng cứu hộ.
Người ta đã dùng bê tông lấp đầy lối vào, biến toàn bộ hang động thành một đài tưởng niệm vĩnh cửu cho John.
Nutty Putty giờ đây không còn là điểm đến cho những kẻ ưa mạo hiểm, mà là một lời nhắc nhở lặng lẽ về sự khiêm nhường của con người trước thiên nhiên và giá trị thiêng liêng của mỗi nhịp thở.
Đến nay, hang Nutty Putty đã bị phong tỏa hoàn toàn.
Ngày nay, khu vực này không còn là điểm du lịch mạo hiểm mà trở thành một địa điểm tưởng niệm mang tính giáo dục. Những tấm bảng đồng ghi dấu câu chuyện của John Jones và lời nhắc nhở về sự an toàn được đặt tại cửa hang.
Những thước phim thực tế và các mô phỏng VR (thực tế ảo) về vụ tai nạn vẫn tiếp tục lan truyền trên mạng xã hội năm 2026, thu hút sự chú ý của cộng đồng du lịch quốc tế.
Thám hiểm hang động vốn được xếp vào nhóm du lịch mạo hiểm cấp độ cao, đòi hỏi sự chuẩn bị khắt khe cả về thể chất lẫn tâm lý. Khác với các môn thể thao ngoài trời thông thường, rủi ro trong lòng đất đến từ sự cộng hưởng của bóng tối tuyệt đối, địa hình biến động và không gian kín dễ gây hoảng loạn.
Để đảm bảo an toàn, các chuyên gia luôn nhấn mạnh quy tắc “bộ ba” – tuyệt đối không đi một mình và luôn giữ liên lạc với mặt đất về lịch trình cụ thể. Bên cạnh việc trang bị ít nhất ba nguồn sáng độc lập và đồ bảo hộ chuyên dụng, người tham gia cần có sự thấu hiểu về giới hạn bản thân; chỉ một khoảnh khắc hoảng loạn khi mắc kẹt cũng có thể dẫn đến những sai lầm không thể cứu vãn.
Sự đóng cửa vĩnh viễn của Nutty Putty chính là lời nhắc nhở rằng, trong cuộc đối đầu với thiên nhiên, ý thức kỷ luật và sự chuẩn bị kỹ lưỡng mới là “sợi dây bảo hiểm” quan trọng nhất.
Với nhiều thế hệ người dân địa phương cũng như khách du lịch khi đến Nha Trang (Khánh Hòa), chuyến tàu ra Hòn Miễu (đảo Trí Nguyên) xem cá là một mảnh ký ức khó quên. Hòn Miễu - hòn đảo gần bờ nhất trong vịnh Nha Trang, cách bến tàu du lịch tầm 2 km, nơi tọa lạc của thủy cung Trí Nguyên với tiền thân là hồ cá Trí Nguyên nổi tiếng.
Cùng với hồ cá của Viện Hải dương học ở đất liền, "bảo tàng biển thu nhỏ" giữa lòng biển này tại Hòn Miễu là một trong những điểm ngắm sinh vật biển đầu tiên của du lịch Nha Trang.
Cuối thập niên 1990, ngay bên hồ cá cũ, một con tàu cổ khổng lồ dài 60 m, cao 30 m mọc lên, nằm gối đầu lên bờ biển như vừa "hóa thạch" sau chuyến hải trình vạn dặm. Gần 30 năm qua, con tàu ấy trở thành biểu tượng của Hòn Miễu, nhiều du khách lần đầu ngồi ca nô ra đảo vẫn ngỡ đó là xác tàu đắm trôi dạt từ thuở nào.
Hơn nửa thế kỷ sau ngày hồ cá đầu tiên hình thành, thủy cung Trí Nguyên nay thuộc quần thể Khu du lịch sinh thái Trí Nguyên, đã có nhiều đổi mới đáng kể khi kết hợp giữa hệ thống bể nuôi sinh vật biển và hồ nước mặn tự nhiên dẫn nước trực tiếp từ biển vào, tạo môi trường sống gần tự nhiên nhất cho các loài hải dương.
Trong khoang tàu, hơn 2.000 cá thể cá cảnh nhiệt đới rực rỡ sắc màu bơi lượn cùng nhiều loài cá quý, kích thước lớn như cá mập trắng, cá mập trúc, cá chình biển, cá mú khổng lồ, cá mặt quỷ, cá mao tiên.
Chị Nguyễn Thị Ngọc Hà, đến từ phường Ninh Hòa (Khánh Hòa), cho biết tuy đã ghé nhiều nơi tại Nha Trang nhưng đây là lần đầu tiên mình đến thủy cung Trí Nguyên. "Những khoang tàu tối màu, ánh sáng xanh hắt ra từ bể cá chụp ảnh rất đẹp, không gian nơi đây như theo phong cách phim "Pirates of the Caribbean", Ngọc Hà chia sẻ.
Theo đại diện Khu du lịch sinh thái Trí Nguyên, điểm nhấn mới trong con tàu "hóa thạch" là khu trưng bày san hô gồm 12 bể chuyên đề, giới thiệu hệ sinh thái rạn san hô cùng các loài sinh vật nhỏ của vùng biển nhiệt đới. Vào một số khung giờ tùy ngày vận hành, hồ tròn trung tâm có màn biểu diễn nàng tiên cá uyển chuyển giữa đàn cá.
Bên ngoài con tàu, hệ thống hồ nước mặn vẫn giữ cách kè đá dẫn nước biển như thuở ban đầu, nay là không gian mở của những đàn cá lớn, hồ cá hải tượng, loài "thủy quái" khổng lồ của sông Amazon, cùng hồ cá Koi với hơn 150 cá thể. Trải nghiệm cho cá ăn tùy ngày theo khung giờ gợi lại đúng cảm giác của những chuyến ra đảo ngày xưa. Dọc tuyến tham quan còn có nhiều tiểu cảnh check-in, góc ngắm vịnh Nha Trang và khu trà đạo yên tĩnh hướng biển, nơi du khách dừng chân thưởng trà giữa thiên nhiên.
Ngoài ra, cách thủy cung không xa là bãi Sỏi, bãi tắm thoáng rộng với làn nước trong xanh, khung cảnh hướng trọn ra vịnh Nha Trang. Nơi đây, du khách có thể trải nghiệm những hoạt động sôi động với chèo kayak, lái jetski, dù lượn cùng nhiều môn thể thao biển khác.
Ngồi trước nồi lẩu nghi ngút khói, bạn Nhựt Duy (TP.HCM) xuýt xoa vì set lẩu thả được bày biện quá đẹp mắt. Sau một hồi hướng dẫn của nhân viên phục vụ tại nhà hàng, Duy tự tin tự làm cho mình một bát lẩu thả - đặc sản trứ danh Mũi Né.
"Nhìn thôi đã thấy ngon mắt rồi, hương vị của lẩu thả còn khiến mình bất ngờ hơn. Từ lâu mình đã nghe đến món đặc sản này rồi, nhưng đây là lần đầu tiên mình được nếm thử, cũng là lần đầu tự trải nghiệm làm lẩu thả", Duy chia sẻ.
Theo Duy, lẩu thả gây ấn tượng bởi phần thịt cá đục tươi, ngon, thơm, không chút tanh. Các loại rau ăn kèm như xoài, hoa chuối, rau thơm… đều hòa quyện, mỗi loại mang đến một vị khác nhau.
"Đầu tiên mình thả cá đục vào nồi nước dùng đang sôi. Trong lúc chờ cá chín, mình cho phần bún vừa ăn vào tô, tiếp đó là các loại rau, trứng, thịt tùy theo nhu cầu mỗi người...".
Khi đã có một tô bún đủ các nguyên liệu, mình chan nước xốt đã được chuẩn bị sẵn lên trên cùng và thưởng thức. Nếu ai không thích ăn xốt có thể dùng chính nước dùng để chan cũng rất ngon", Duy nói.
Với chàng trai này, nếu đến với Mũi Né - Phan Thiết mà chưa thưởng thức món lẩu thả của bà con làng chài nơi đây thì thật quả là đáng tiếc. Món "mỹ vị nhân gian" này không chỉ đẹp về hình thức mà còn ẩn chứa triết lý về âm dương ngũ hành.
Lẩu thả vốn xuất xứ từ bữa ăn dân dã của người dân vùng biển Mũi Né - Phan Thiết. Cái tên lạ xuất phát từ việc bà con ngư dân thường bỏ những thứ họ kiếm được từ biển vào một cái nồi và nấu lên thành lẩu.
Dần dần, món lẩu thả được nâng tầm thành đặc sản địa phương, hấp dẫn du khách tới thưởng thức. Món ăn có vị thơm ngon của cá, thịt và các loại rau hòa quyện với nước dùng thanh ngọt, nước chấm sánh đặc.
Người dân Mũi Né thường dùng các loại cá nhỏ có thịt dai, ngọt như: cá đục, cá mai, cá suốt, đây là thành phần chủ đạo của món ăn. Cá được sơ chế kỹ, lọc phi lê, ướp với gừng, tỏi, ớt để khử mùi tanh, tạo hương vị thơm ngon khi thả lẩu.
Các nguyên liệu của lẩu thả được đặt trên mẹt tre, lót lá chuối, mỗi nguyên liệu đựng trong một bẹ hoa chuối, xếp xòe ra như cánh hoa. Phần cá sau khi sơ chế được đặt chính giữa mẹt.
Bên cạnh cá, lẩu thả được ăn kèm với hoa chuối, thịt lợn, trứng rán thái chỉ, dưa chuột, xoài ương thái chỉ và rau thơm.
Tại Mũi Né, du khách có thể tìm thấy lẩu thả ở bất cứ quán ăn nào. Tại các quán địa phương, món ăn này có giá khoảng 500.000 đồng cho phần ăn của 2-3 người. Bạn có thể chọn các quán ven biển, vừa thưởng thức lẩu thả thơm ngon vừa tận hưởng những cơn gió mát từ biển xanh.
Ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, mấy ngày qua từ khu vực chùa Phật Lớn đi vòng qua tượng Phật Di Lặc, đặc biệt đường lên đỉnh Vồ Bồ Hong (nơi được xem là nóc nhà miền Tây), một số người dân, trong đó có người khuyết tật, ngồi xe lăn, trẻ em… đặt rổ nhựa nhỏ dưới đất để xin tiền khách du lịch đến hành hương, chiêm bái.
Thỉnh thoảng còn thấy có trường hợp vừa bán vé số, vừa kết hợp xin tiền của du khách. Dù không xảy ra lộn xộn, chèo kéo nhưng hình ảnh trên trở nên 'xấu xí', nhếch nhác trong mắt khách du lịch.
Chính quyền xã Núi Cấm cần vào cuộc và có giải pháp căn cơ tạo công ăn việc làm ổn định cho mọi người, giữ hình ảnh du lịch núi Cấm.
"Núi Cấm là điểm du lịch tâm linh và có nhiều cảnh đẹp. Tôi bất ngờ khi thấy trên núi Cấm còn nạn xin tiền khách. Địa phương cần có giải pháp để giúp dân ổn định cuộc sống và giữ hình ảnh du lịch luôn đẹp", anh Nguyễn Minh Tâm - du khách TP Cần Thơ góp ý.
Ông Nguyễn Trung Thành - Phó giám đốc Sở Du lịch An Giang - thông tin núi Cấm (xã Núi Cấm, tỉnh An Giang) là điểm đến du lịch tâm linh huyền bí. Trước đây "nóc nhà miền Tây" này thu hút hàng triệu lượt khách đến tham quan, chiêm bái.
Tuy vậy điểm du lịch độc đáo này vẫn còn hạn chế nhiều thứ như cơ sở hạ tầng giao thông đi lại trên núi chưa thuận tiện, một số người dân còn ngồi xin tiền du khách.
Do đó về an sinh xã hội, sở phối hợp với địa phương để tổ chức thêm nhiều sự kiện như thả hoa đăng trên núi Cấm hoặc phát triển làm du lịch cộng đồng để người dân có sinh kế, ổn định cuộc sống.
"Vấn nạn xin tiền ở núi Cấm, địa phương sẽ tính toán phương án phù hợp nhất hỗ trợ và di dời người dân, đảm bảo an ninh trật tự. Khách du lịch qua đó đến núi Cấm sẽ thấy tin tưởng, thoải mái", ông Thành nói.
