Thanh niên đi xe máy một bánh trên đường phố

Từ ký ức xiềng xích đến bầu trời tự do

Một buổi sáng đầu mùa mưa Tây nguyên, PV Thanh Niên theo cán bộ kiểm lâm vượt hơn 10 km đường rừng để đến khu vực chăn thả voi nhà của Vườn quốc gia Yók Đôn. Những tấm biển cảnh báo được dựng dọc lối đi nhằm thông tin cho người dân và du khách về khu vực sinh sống của voi.

Giữa khu rừng khộp, quản tượng Y Mức Kđoh (48 tuổi) đang lặng lẽ theo chân voi cái Y Khun đi tìm nguồn nước. Người đàn ông có hơn hai thập niên gắn bó với nghề quản tượng kể câu chuyện đời mình gắn liền với số phận của con voi này.

"Năm 2001, tôi vào làm việc tại Vườn quốc gia Yók Đôn. Khi đó vườn mua lại 4 cá thể voi của người dân để phục vụ công tác bảo tồn, trong đó có voi của chính gia đình tôi. Voi vào vườn thì tôi cũng theo vào chăm sóc đến tận bây giờ", ông kể.

Từ ngày ấy, Y Mức Kđoh gần như dành trọn cuộc đời cho Y Khun. Trước khi được sống giữa rừng, Y Khun từng giống nhiều voi nhà Yók Đôn khác: ngày ngày chở khách du lịch trên lưng. Những ký ức ấy vẫn khiến người quản tượng trăn trở.

Theo ông, thời điểm làm du lịch, voi thường phải đứng hàng giờ dưới nắng để chờ khách. Chúng bị cột một chỗ, không được tự do kiếm ăn hay lựa chọn những loại cây cỏ yêu thích. Việc vận động không phù hợp cùng chế độ dinh dưỡng hạn chế khiến sức khỏe nhiều cá thể voi suy giảm đáng kể.

"Nhìn voi lúc đó thương lắm. Nó không được đi lại, không được ăn uống theo nhu cầu tự nhiên. Sức khỏe giảm sút thấy rõ", ông nhớ lại.

Bước ngoặt đến khi mô hình du lịch thân thiện với voi được triển khai tại Yók Đôn. Những chuyến cưỡi voi dần được thay thế bằng hình thức tham quan, quan sát voi trong môi trường tự nhiên. Khi được trả về rừng, Y Khun thay đổi từng ngày.

"Voi được đi lại tự do, tự tìm thức ăn, tự chọn nơi uống nước. Tính cách cũng nhanh nhẹn, vui vẻ hơn trước rất nhiều. Điều quý nhất là được sống cùng đồng loại, cùng đi kiếm ăn dưới tán rừng", Y Mức Kđoh nói với nụ cười hiếm hoi trên gương mặt sạm nắng.

Trả voi nhà về thiên nhiên cũng đồng nghĩa đưa chúng trở lại với những quy luật khắc nghiệt của rừng già. Trong ký ức của Y Mức Kđoh, có một đêm năm 2017 mà ông chưa từng quên.

Chiều hôm đó, khi đang tìm vị trí an toàn để cột voi Y Khun, ông bất ngờ phát hiện một con voi rừng đực trưởng thành xuất hiện gần đó. Đi xuôi chiều gió, Y Khun không phát hiện mối nguy, trong khi con voi rừng đã đánh hơi được sự hiện diện của voi cái. Nó lập tức lao tới.

Trong khoảnh khắc Y Khun hoảng loạn bỏ chạy, người quản tượng đưa ra quyết định đầy mạo hiểm. Ông lao ngang trước đầu voi rừng, bật đèn pin và liên tục hò hét để thu hút sự chú ý của con vật đang trong thời kỳ động dục. Mục đích duy nhất là kéo sự truy đuổi về phía mình để Y Khun có cơ hội thoát thân.

Chiều muộn hôm ấy, Y Khun tạm thời được đưa về khu vực gần một con suối nhỏ. Nhưng sự việc chưa dừng lại. Khi màn đêm buông xuống, con voi rừng tiếp tục lần theo dấu vết và tìm đến nơi Y Khun đang đứng. Nó ép chặt voi cái vào một gốc cây lớn để tấn công.

"Tôi đã về khu dân cư thì nhận được tin Y Khun bị voi rừng tấn công. Tôi lập tức quay lại, chặt tre làm bó đuốc thật dài rồi tìm cách xua đuổi", ông kể.

Nhưng đối thủ lần này không hề dễ đối phó. "Con voi rừng rất khôn. Hai lần liên tiếp nó dùng vòi chụp lấy ngọn lửa rồi dập tắt", ông nhớ lại, giọng vẫn còn nguyên sự căng thẳng.

Trước tình thế nguy hiểm, Y Mức Kđoh tiếp tục dùng đèn pin chiếu thẳng vào mắt voi rừng rồi chạy ra phía đường lớn để đánh lạc hướng.

Kế hoạch thành công. Con voi rừng chuyển sự chú ý sang ông, tạo khoảng trống để Y Khun chạy thoát qua khu vực cầu cứu hộ của vườn. "Đó là lần nguy hiểm nhất mà tôi từng trải qua. Voi rừng muốn giao phối nên rất hung dữ. Nếu sơ suất một chút là có thể mất mạng", ông nói.

Đến nay, những cuộc chạm trán giữa voi nhà và voi rừng vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Vì vậy, các quản tượng và cán bộ Vườn quốc gia Yók Đôn luôn phải tính toán kỹ lưỡng vị trí chăn thả để giảm nguy cơ xung đột.

Hơn 20 năm theo nghề, Y Mức Kđoh hiểu rằng chỉ tình yêu đặc biệt dành cho voi mới giúp người ta gắn bó với công việc đầy gian nan này. Suốt sáu tháng mùa khô khắc nghiệt và sáu tháng mùa mưa dầm dề của rừng khộp, ông vẫn đều đặn theo dấu đàn voi mỗi ngày.

Mùa mưa, thức ăn trong rừng dồi dào hơn. Mùa khô, khi cây cối trút lá, ông cùng cán bộ vườn và các tổ chức bảo tồn trồng thêm chuối, cỏ và nhiều loại cây thức ăn để bổ sung dinh dưỡng cho voi.

Ban ngày, các quản tượng theo sát đàn voi. Đêm xuống, nhiệm vụ bảo vệ lại được chuyển cho lực lượng tuần tra của Vườn quốc gia Yók Đôn. Sự phối hợp ấy đã tạo thành "lá chắn" bảo vệ voi nhà Yók Đôn trước những hiểm nguy giữa rừng già.

Nhiều năm đã trôi qua kể từ ngày những chiếc xích sắt được tháo bỏ. Giờ đây, thay cho cảnh voi đứng lặng chờ khách du lịch là hình ảnh những đàn voi tự do bước đi giữa rừng khộp, kiếm ăn bên suối và hòa mình vào thiên nhiên.

Từ hành trình ấy, mô hình du lịch thân thiện theo dấu chân voi đang dần trở thành điểm nhấn đặc biệt của Yók Đôn, góp phần gìn giữ những cá thể voi nhà cuối cùng của Tây nguyên, đồng thời mang đến cho du khách cơ hội chứng kiến cuộc sống chân thực của những "cư dân khổng lồ" giữa đại ngàn.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sáng 25.4, ghi nhận của PV Thanh Niên tại nút giao An Phú, không khí thi công diễn ra khẩn trương khi nhánh cầu vượt N3 bước vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng. Hạng mục quan trọng của này đang được tăng tốc để kịp thông xe vào dịp 30.4.

Tại hiện trường, nhánh N3 đã thành hình rõ nét với kết cấu hoàn chỉnh. Các hạng mục chính gần như đã xong, công nhân đang tập trung vào những công đoạn cuối như: siết ốc, gia cố lan can và hoàn thiện bề mặt công trình.

Mặt đường nhánh cầu vượt đã được trải thảm nhựa, xe lu liên tục di chuyển để đảm bảo độ chặt và chất lượng tối ưu. Hai bên cầu, hệ thống hộ lan đang được chà nhám kỹ lưỡng, chuẩn bị cho công tác bàn giao đúng tiến độ.

Anh Nam (19 tuổi, quê Lâm Đồng, công nhân tại công trường), chia sẻ: "Mỗi ngày chúng tôi làm việc từ 7 giờ đến 11 giờ, buổi chiều từ 13 giờ đến 17 giờ. Những ngày cao điểm, công nhân tăng ca đến 21 giờ để kịp tiến độ".

Chia sẻ với Thanh Niên, ông Lưu Văn Tấn, Trưởng phòng Quản lý đường thủy, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết: "Nhánh cầu vượt N3 do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM làm chủ đầu tư, có chiều dài khoảng 400 m, rộng 9 m".

Khi đưa vào khai thác, nhánh cầu N3 sẽ giúp ô tô rẽ trái từ đường Mai Chí Thọ sang Đồng Văn Cống, góp phần giảm ùn tắc nghiêm trọng trên trục Mai Chí Thọ, đặc biệt với lưu lượng lớn xe container ra vào cảng Cát Lái.

Đây cũng là hạng mục lớn thứ 4 hoàn thành trong toàn dự án, sau các hầm chui HC1-01, HC1-02 và cầu vượt N2.

Dự án nút giao An Phú hiện đại nhất TP.HCM được khởi công vào tháng 12.2022 với tổng vốn đầu tư 3.400 tỉ đồng.

Khi toàn bộ dự án hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2026, công trình sẽ đồng bộ với nút giao Mỹ Thủy (ở TP.Thủ Đức cũ, dự kiến hoàn thành toàn bộ dự án trong năm 2026), góp phần giảm tải đáng kể khu vực ra vào cảng Cát Lái.

Cùng với kế hoạch khởi công đường liên cảng và mở rộng tuyến đường nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cửa ngõ phía đông TP.HCM được kỳ vọng sẽ trở nên thông thoáng trong thời gian tới.

Việc nhánh cầu N3 chuẩn bị thông xe dịp 30.4 còn là tín hiệu tích cực cho bài toán hạ tầng đô thị của TP.HCM, nơi áp lực giao thông ngày càng gia tăng.

Tin Gốc: Thanh Niên

Từ ngày 1-7, Hà Nội chính thức triển khai thí điểm vùng phát thải thấp theo đề án đã được Hội đồng nhân dân TP thông qua.

Theo đề án, tại khu vực 1, toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ, gồm ô tô, mô tô và xe gắn máy, bị cấm lưu thông từ 19h đến 24h vào các ngày thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần.

Phạm vi áp dụng gồm các tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ và Ngô Quyền.

Ghi nhận của Tuổi Trẻ tối 4-7, trước 19h, lực lượng chức năng đã có mặt tại các chốt để chuẩn bị thiết lập vùng phát thải thấp, bố trí rào chắn và biển báo cấm phương tiện.

Đúng 19h, các chốt kiểm soát chính thức được kích hoạt. Lực lượng chức năng đặt rào chắn, biển cấm và không cho các phương tiện đi vào khu vực hạn chế phát thải.

Theo ghi nhận, nhiều người dân khi di chuyển đến các điểm chốt đã được lực lượng chức năng dừng xe, hướng dẫn gửi phương tiện tại các điểm trông giữ nếu có nhu cầu đi bộ vào bên trong khu vực thí điểm.

Đối với người dân sinh sống trong phạm vi thí điểm, lực lượng chức năng kiểm tra căn cước công dân để xác minh địa chỉ cư trú. Trường hợp đúng địa chỉ, người dân được phép đưa xe vào khu vực, nhưng phải tắt máy và dắt bộ phương tiện về nhà.

Tại chốt kiểm soát đầu phố Tràng Tiền, anh Công - đang ở trong một ngõ tại tuyến phố trên - được lực lượng chức năng yêu cầu dừng xe để kiểm tra giấy tờ. Sau khi xác minh đúng thông tin cư trú, lực lượng chức năng mới mở rào để anh dắt xe máy vào nhà.

"Chỉ khi xác minh đúng thông tin cư trú, chúng tôi mới được mở rào để dắt xe vào nhà. Tôi thấy việc thí điểm vùng phát thải thấp là chủ trương tốt, tuy nhiên việc phải tắt máy và dắt bộ xe vào nhà cũng khá vất vả, bất tiện" - anh Công chia sẻ.

Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ, trong những ngày đầu triển khai thí điểm vùng phát thải thấp, đa số người dân chấp hành yêu cầu của lực lượng chức năng về việc hạn chế phương tiện vào khu vực.

Tuy nhiên, vẫn xuất hiện một số trường hợp chưa tuân thủ đầy đủ quy định. Cụ thể, sau khi được lực lượng chức năng kiểm tra, xác minh và cho qua chốt để về nhà, một số người không tắt máy, dắt bộ phương tiện mà tiếp tục nổ máy di chuyển trong khu vực.

Tại một số chốt kiểm soát khác cũng ghi nhận tình trạng một số người đi xe máy lợi dụng lúc lực lượng làm nhiệm vụ đang bận hướng dẫn cho những người khác để điều khiển phương tiện đi từ bên ngoài vào khu vực thí điểm vùng phát thải thấp.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, từ 1-7-2026, Hà Nội không cấm đồng loạt toàn bộ xe mô tô, xe gắn máy và ô tô sử dụng xăng, dầu trên toàn bộ khu vực vành đai 1.

Tuy nhiên TP bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế cụ thể tại khu vực 1, khu vực 2 thuộc phường Hoàn Kiếm, theo loại phương tiện và khung giờ.

Phạm vi kiểm soát và yêu cầu về quy chuẩn khí thải được mở rộng, nâng dần từ năm 2027 và năm 2028 theo lộ trình đã được phê duyệt.

Cụ thể, vành đai 1 gồm 9 phường: Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ, Ô Chợ Dừa, Hai Bà Trưng và Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ranh giới cụ thể của các khu vực 1, 2, 3 và toàn bộ vành đai 1 được xác định tại bản đồ kèm theo quyết định số 3273 của UBND TP.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ