Công viên Bãi Sau, phường Vũng Tàu (TP.HCM) là một trong những điểm nhấn quan trọng trong dự án chỉnh trang trục đường Thùy Vân với tổng vốn đầu tư hơn 1.100 tỉ đồng.
Dự án từng được kỳ vọng trở thành không gian công cộng hiện đại, góp phần nâng tầm diện mạo đô thị du lịch Vũng Tàu. Với thiết kế thoáng đãng, cảnh quan xanh mát và đặc biệt là công trình biểu tượng tháp Tam Thắng, nơi đây nhanh chóng thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, vui chơi mỗi buổi tối, nhất là dịp cuối tuần và lễ, tết.
Tuy nhiên, trái với kỳ vọng ban đầu, thời gian gần đây, công viên Bãi Sau lại đang đối mặt với tình trạng buôn bán hàng rong tràn lan, gây mất mỹ quan đô thị và ảnh hưởng không nhỏ đến trải nghiệm của du khách.
Dù đã từng được các cơ quan chức năng vào cuộc xử lý quyết liệt sau phản ánh của Báo Thanh Niên, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, tình trạng này lại tiếp diễn, thậm chí có dấu hiệu phức tạp hơn.
Theo phản ánh của người dân, tại công viên vào các buổi tối, không khó để bắt gặp hình ảnh người bán hàng rong len lỏi khắp đám đông người dân, du khách tham quan ngay dưới chân tháp Tam Thắng.
Các mặt hàng được bày bán rất đa dạng, từ đồ chơi trẻ em đến đậu hũ nóng, kẹo chỉ, bò bía, kem…
Ghi nhận của PV Thanh Niên tối 4.4, ngay trước tháp Tam Thắng, có gần 50 người bán hàng rong. Trong số đó, nhiều người bán đậu hũ nóng bày bàn ghế nhựa la liệt, che chắn lối đi của người dân, du khách.
Việc buôn bán tự phát này không chỉ gây mất trật tự mà còn khiến cảnh quan vốn được đầu tư bài bản trở nên nhếch nhác. Rác thải từ hoạt động ăn uống như ly nhựa, túi nilon, giấy gói thức ăn bị vứt bừa bãi, dù đã có thùng rác được bố trí trong khu vực.
Không ít du khách tỏ ra ngao ngán khi phải bước qua những bãi rác nhỏ hoặc tránh né các xe đẩy chiếm dụng lối đi.
Nhóm bạn của chị A.T đến từ phường Bến Nghé (TP.HCM), chia sẻ: “Tôi từng đến đây vài tháng trước và rất ấn tượng với không gian sạch đẹp, thoáng đãng. Nhưng lần quay lại này, tôi thấy khá thất vọng vì hàng rong xuất hiện quá nhiều, vừa ồn ào vừa mất vệ sinh. Điều này làm giảm đi rất nhiều thiện cảm của du khách”.
Không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan, hoạt động buôn bán hàng rong còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về vệ sinh an toàn thực phẩm. Phần lớn các mặt hàng ăn uống đều không có nguồn gốc rõ ràng, không đảm bảo điều kiện bảo quản.
Đáng chú ý, thời gian gần đây, công viên Bãi Sau còn xuất hiện thêm tình trạng hát loa kẹo kéo. Nhiều nhóm người mang theo loa công suất lớn, micro đến hát. Hoạt động này thường diễn ra vào buổi tối, kéo dài nhiều giờ liền, với âm thanh lớn gây ảnh hưởng đến không gian chung.
Nhiều du khách ở các khách sạn gần công viên cho biết cảm thấy như bị “tra tấn” bởi tiếng nhạc ồn ào. “Họ hát đến khuya, âm thanh rất lớn khiến chúng tôi không thể nghỉ ngơi. Công viên là nơi để thư giãn, chứ không phải sân khấu ca nhạc tự phát như vậy”, một du khách bức xúc nói.
Trước đó, sau khi Báo Thanh Niên phản ánh về tình trạng hàng rong lấn chiếm công viên, chính quyền địa phương đã có những động thái mạnh tay. Lực lượng chức năng được tăng cường kiểm tra, nhắc nhở và xử lý các trường hợp vi phạm. Trong một thời gian, tình trạng này đã được kiểm soát, trả lại phần nào diện mạo sạch đẹp cho công viên.
Tuy nhiên, theo ghi nhận, hơn một tháng trở lại đây, các hoạt động buôn bán hàng rong lại “tái xuất”. Điều này cho thấy việc xử lý vẫn chưa mang tính bền vững, chủ yếu dừng ở giải pháp tình thế. Khi lực lượng chức năng vắng mặt, những người bán hàng lại tiếp tục quay trở lại hoạt động.
Một cán bộ địa phương cho biết, việc xử lý hàng rong gặp nhiều khó khăn do phần lớn người bán là lao động tự do, hoàn cảnh khó khăn. Họ thường di chuyển linh hoạt, hoạt động vào các khung giờ cao điểm nên khó kiểm soát triệt để. Ngoài ra, chế tài xử phạt hiện nay chưa đủ sức răn đe, dẫn đến tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”.
Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng, không thể vì lý do mưu sinh mà bỏ qua việc giữ gìn trật tự và mỹ quan đô thị, nhất là tại một điểm du lịch quan trọng như công viên Bãi Sau. Nếu không có biện pháp quản lý hiệu quả, hình ảnh của phố biển Vũng Tàu sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong mắt du khách.
Một số chuyên gia du lịch đề xuất, bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, chính quyền cần có giải pháp căn cơ hơn, như quy hoạch khu vực buôn bán hợp pháp, tạo điều kiện cho người dân kinh doanh nhưng vẫn đảm bảo trật tự. Đồng thời, cần đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức của cả người bán lẫn người mua trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường.
Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý đô thị, như lắp đặt camera giám sát, cũng có thể giúp phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương là yếu tố then chốt để giải quyết dứt điểm tình trạng này.
Công viên Bãi Sau không chỉ là không gian sinh hoạt cộng đồng mà còn là “bộ mặt” của du lịch Vũng Tàu. Việc để tình trạng hàng rong, rác thải và tiếng ồn kéo dài sẽ làm giảm đi giá trị của một công trình được đầu tư hàng nghìn tỉ đồng. Đã đến lúc cần có những giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ và lâu dài để trả lại vẻ đẹp vốn có cho công viên, đáp ứng kỳ vọng của người dân và du khách.
Viện Kinh tế xây dựng cho biết như vậy khi báo cáo Bộ Xây dựng về so sánh giải pháp làm đường cao tốc tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (miền Tây) bằng cầu cạn và nền đắp từ đất, cát.
Viện Kinh tế xây dựng cho biết theo quy hoạch, hệ thống đường cao tốc miền Tây đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 có tổng chiều dài khoảng 1.256km, gồm 3 tuyến trục dọc và 3 tuyến trục ngang.
Dự kiến đến cuối năm 2026, miền Tây sẽ hoàn thành khoảng 554km cao tốc. Còn lại khoảng 702km sẽ tiếp tục đầu tư trong giai đoạn 2026-2030 và sau năm 2030.
Tuy nhiên, đây là khu vực có điều kiện địa chất, thủy văn đặc thù bậc nhất cả nước. Địa hình thấp, cao trung bình chỉ từ 0,5-1,5m so với mực nước biển, thường xuyên chịu ảnh hưởng của ngập úng, triều cường và nước biển dâng.
Nền đất trong khu vực chủ yếu là bùn, sét hữu cơ và đất yếu có khả năng chịu tải thấp, dễ lún kéo dài khi thi công các công trình giao thông quy mô lớn.
Bên cạnh đó, mạng lưới sông ngòi, kênh rạch tại miền Tây dày đặc cũng khiến việc đắp nền đường truyền thống gặp nhiều khó khăn, làm gia tăng nguy cơ sạt lở và ảnh hưởng dòng chảy tự nhiên.
Theo tính toán của Viện Kinh tế xây dựng, một trong những bài toán nan giải nhất hiện nay là nguồn cát đắp nền đường tại miền Tây khi làm đường cao tốc bằng nền đắp.
Nếu đầu tư khoảng 700km cao tốc bằng nền đắp, miền Tây sẽ cần khoảng 147,69 triệu m3 cát cùng hơn 4 triệu m3 đá xây dựng.
Trong khi đó, tổng trữ lượng cát của các mỏ đang được cấp phép khai thác chỉ khoảng 20 triệu m3, công suất khai thác khoảng 8 triệu m3 mỗi năm. Đáng chú ý, chỉ có cát ở Đồng Tháp và An Giang (đầu nguồn sông Tiền, sông Hậu) được đánh giá đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cho các dự án đường cao tốc.
Nguồn cát từ các mỏ đã quy hoạch nhưng chưa cấp phép hiện khoảng 106 triệu m3. Tuy nhiên, lượng vật liệu này còn phải phục vụ hàng loạt dự án khác như khu công nghiệp, khu đô thị, hạ tầng dân dụng và san lấp mặt bằng.
Điều này khiến nguy cơ thiếu cát cho các dự án cao tốc ngày càng rõ rệt, kéo theo giá vật liệu tăng cao và ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư công.
Ngoài ra, việc khai thác cát quá mức tại hệ thống sông ở miền Tây còn gây nhiều hệ lụy như sạt lở bờ sông, ảnh hưởng sinh kế người dân và làm tăng chi phí xử lý môi trường.
Trong bối cảnh đó, phương án xây dựng cao tốc bằng cầu cạn được đặt ra nhằm giảm phụ thuộc vào cát đắp nền.
Theo tính toán của Viện Kinh tế xây dựng, với đường cao tốc quy mô 4 làn xe, rộng 17m, tốc độ thiết kế 80-100km/h, chi phí xây dựng 1km đường nền đắp khoảng hơn 154,2 tỉ đồng, chưa bao gồm giải phóng mặt bằng.
Trong khi đó, nếu xây bằng cầu cạn, chi phí lên tới hơn 379,6 tỉ đồng/km, cao gấp khoảng 2,5 lần.
Tuy nhiên, nếu tính tổng chi phí quản lý, khai thác, bảo trì và sửa chữa trong vòng đời dự án khoảng 100 năm, khoảng cách chi phí được thu hẹp đáng kể.
Cụ thể, tính cả tổng chi phí quản lý, vận hành khai thác, bảo dưỡng thường xuyên, sửa chữa định kỳ trong vòng đời dự án (100 năm) thì 1km cao tốc nền đắp là gần 224 tỉ đồng, còn 1km cầu cạn là gần 387,5 tỉ đồng. Mức chênh lệch còn khoảng hơn 163,5 tỉ đồng/km, tương đương hơn 73%.
Ngoài yếu tố chi phí, mỗi phương án còn có những ưu và nhược điểm riêng.
Đối với đường đắp nền truyền thống, thời gian thi công thường kéo dài 30-36 tháng do phải xử lý đất yếu và chờ lún. Cầu cạn có thể rút ngắn đáng kể tiến độ, thời gian thi công phổ biến khoảng 18-24 tháng.
Cầu cạn cũng có lợi thế về giải phóng mặt bằng khi diện tích sử dụng đất nhỏ hơn đáng kể so với nền đường đắp và thích ứng biến đổi khí hậu tốt hơn
Về tuổi thọ công trình, đường đắp nền với kết cấu mặt đường nhựa thường có tuổi thọ thiết kế khoảng 15-20 năm, tuổi thọ khai thác thực tế khoảng 30-50 năm tùy điều kiện nền đất và lưu lượng xe.
Trong khi đó, cầu cạn có tuổi thọ thiết kế từ 50-100 năm, ít chịu tác động của ngập úng và nước biển dâng nên khả năng khai thác ổn định cao hơn.
Đường đắp nền có nhu cầu cát đắp rất lớn, tạo áp lực khai thác cát sông; làm tăng vật liệu thừa và nước thải, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.
Tuy nhiên, cầu cạn cũng không phải phương án tối ưu tuyệt đối vì dù sử dụng cát ít hơn nhưng cần nhiều xi măng và thép hơn dẫn tới tiêu thụ nhiều năng lượng và tài nguyên, phát thải nhiều bụi mịn và chất thải rắn, phát thải lượng lớn khí nhà kính.
Với chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn đáng kể, giải pháp làm đường cao tốc chạy trên nền đất có chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn và phù hợp hơn với điều kiện kinh tế, khả năng huy động nguồn lực đầu tư của nước ta trong giai đoạn hiện nay.
Tuy nhiên, về lâu dài, để giảm phụ thuộc vào cát tự nhiên đang ngày càng khan hiếm, cần tiếp tục nghiên cứu các loại vật liệu thay thế như cát biển, tro xỉ nhiệt điện, vật liệu tái chế và các loại vật liệu địa phương khác.
Với cầu cạn, nên ưu tiên tại các khu vực đô thị đông dân cư, vùng thường xuyên ngập sâu, khu bảo tồn thiên nhiên hoặc những nơi nền đất yếu có chiều sâu lớn, vượt phạm vi xử lý bằng giải pháp thông thường.
Theo TTXVN, phát biểu tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh giữ gìn văn hóa các dân tộc không chỉ là bảo tồn di sản, mà còn giữ gìn nền tảng tinh thần của xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nên sức mạnh nội sinh cho phát triển đất nước bền vững.
Trong nền tảng đó, các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín giữ vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ là những người lưu giữ ký ức cộng đồng, mà còn là điểm tựa tinh thần, là nơi hội tụ niềm tin, góp phần giữ vững sự ổn định và gắn kết từ cơ sở.
Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo chuyển biến tích cực cả về nhận thức và đời sống xã hội. Nhiều địa phương đã xuất hiện những mô hình, những cách làm rất thiết thực và giàu ý nghĩa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ cần thẳng thắn nhìn nhận rằng sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới, có những vấn đề mang tính lâu dài, tác động trực tiếp đến nền tảng phát triển bền vững của đất nước.
Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, yêu cầu đặt ra là phát triển hài hòa giữa nâng cao đời sống và giữ gìn bản sắc, giữa hội nhập với tự chủ văn hóa.
Cần đặc biệt coi trọng vai trò chủ thể của cộng đồng, bởi chính người dân là chủ thể gìn giữ, thực hành và trao truyền các giá trị văn hóa. Chỉ khi văn hóa được nuôi dưỡng từ ý thức tự giác và niềm tự hào của mỗi người, mới có thể tồn tại, phát triển một cách bền vững.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín sẽ tiếp tục phát huy vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần giữ gìn bản sắc, củng cố khối đại đoàn kết và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Đồng thời mong muốn các nghệ nhân tiếp tục truyền dạy cho lớp trẻ, để tiếng nói, làn điệu dân ca, nghề truyền thống được nối dài trong đời sống hôm nay.
Cần quan tâm tạo điều kiện để văn hóa được thực hành trong đời sống, có không gian để gìn giữ và lan tỏa, để mỗi người dân, mỗi cộng đồng thực sự trở thành chủ thể của quá trình bảo tồn và phát triển văn hóa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cùng nhau giữ vững sự bình yên của bản làng, góp phần giữ ổn định từ cơ sở.
Bằng uy tín, bằng trách nhiệm và bằng tình cảm gắn bó với Nhân dân, các già làng, trưởng bản... tiếp tục nêu gương, vận động bà con không nghe theo những lời xúi giục sai trái, không vi phạm pháp luật, không để các yếu tố tiêu cực xâm nhập cộng đồng.
Giữ cho bản làng bình yên cũng chính là góp phần giữ vững sự ổn định chung của đất nước và cùng nhau đổi mới nếp nghĩ, cách làm để phát triển bền vững quê hương, đất nước.
Tiếp tục vận động bà con phát huy tinh thần tự lực, chủ động vươn lên, phát triển kinh tế gia đình, xóa bỏ hủ tục, xây dựng đời sống văn minh.
Bảo tồn văn hóa cần gắn chặt với phát triển sinh kế, nhất là du lịch cộng đồng, để người dân vừa gìn giữ bản sắc, vừa nâng cao thu nhập, từ đó tạo động lực lâu dài cho việc bảo tồn và phát huy văn hóa.
Phát triển không chỉ là có thêm cái mới, mà còn là giữ gìn và phát huy được những giá trị tốt đẹp vốn có của mình.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành và các cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.
Coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, gắn chặt với mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của địa phương, của đất nước.
Chính phủ cần tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách về văn hóa theo hướng đồng bộ, sát thực tiễn.
Ưu tiên nguồn lực cho văn hóa cơ sở, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, bảo đảm văn hóa thực sự đi vào đời sống, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội...
Buổi làm việc tập trung chủ yếu ở Chương VI về nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt. Các đại biểu (ĐB) tập trung góp ý cho điều 46 quy định quản lý sử dụng khai thác tài sản công (TSC), tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt, đường không.
Cụ thể, tại điểm a khoản 1 điều 46 dự thảo quy định "Trong phạm vi quản lý của TP, UBND quy định: quản lý, sử dụng, vận hành, khai thác TSC tại đơn vị sự nghiệp (ĐVSN) công lập vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết hoặc phương thức khác".
Theo ông Nguyễn Thanh Hải, Trưởng phòng Pháp chế Sở Xây dựng TP.HCM, để tránh vướng mắc cho TP, cần cân nhắc xem xét lại điểm a khoản 1 điều 46 dự thảo vì các ĐVSN đang quản lý, vận hành, sử dụng rất nhiều TSC. Ông Hải dẫn chứng, hiện nay TSC của TP là nhà đất rất lớn, có tới mấy ngàn tài sản. Trong khi đó TP gặp vướng mắc là không giao tài sản nhà đất cho ĐVSN mà chỉ giao quản lý, vận hành. "Không chỉ ĐVSN công lập mà kể cả đơn vị có chức năng kinh doanh về nhà đất như tất cả các ĐVSN công ích trước đây, công ty quản lý kinh doanh nhà của TP cũng được giao quản lý, vận hành", ông Hải nói.
Các vấn đề liên quan đến việc các ĐVSN sử dụng không hết nhà đất thì đem cho thuê một phần thì cũng gặp vướng mắc… Về vấn đề này, đại diện Sở Tài chính TP.HCM cho rằng các tài sản tại các ĐVSN công lập hiện nay đã có nghị định quy định, còn trước đây là phải thông qua nghị quyết của HĐND để tháo gỡ vướng mắc. Cho nên, Sở Tài chính đề nghị cần giữ nguyên điểm a khoản 1 điều 46 của dự thảo.
Cũng tại buổi làm việc, ông Hoàng Huy Trường, Trưởng ban Pháp chế Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM (VIFC-HCMC), đề nghị bổ sung điểm c khoản 5 điều 45 dự thảo về quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách. Theo đó, dự thảo quy định: "HĐND TP có thẩm quyền quy định việc phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị, trái phiếu xanh, vay từ các tổ chức tín dụng, ngân quỹ nhà nước". Ông Trường đề nghị ngoài quy định này thì cần bổ sung thêm về "chủ trương, hạn mức, phương án, loại tiền, thị trường, sản phẩm và mục đích huy động vốn tại VIFC-HCMC".
Ngoài ra, ông Trường còn đề nghị gom các điều 69, 70, 71, 72, 73 Chương IX Trung tâm Tài chính quốc tế thành một điều. Theo đó, sửa các điều này thành điều 69 quy định về Trung tâm Tài chính quốc tế VN tại đô thị đặc biệt. Cụ thể, trong địa giới hành chính của đô thị đặc biệt, UBND TP được quyết định điều chỉnh vị trí, mở rộng địa giới hành chính, diện tích, bổ sung khu vực vào ranh giới VIFC-HCMC.
Cơ quan điều hành tại TP được thành lập, tham gia góp vốn vào doanh nghiệp (DN); được UBND TP giao làm cơ quan đại diện chủ sở hữu đối với phần vốn nhà nước tại DN do UBND TP nắm giữ vốn điều lệ. Thành viên cung cấp dịch vụ tài chính, ngân hàng được cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho tổ chức, cá nhân trong nước, người không cư trú ngoài ranh giới địa lý của VIFC-HCMC trong phạm vi như: cung cấp dịch vụ cho Chính phủ (hoặc tổ chức được Chính phủ giao), chính quyền địa phương (hoặc tổ chức được chính quyền địa phương giao), DN, tổ chức tín dụng…
Về các vấn đề trên, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết sẽ ghi nhận những góp ý của các ĐB để dự thảo được hoàn thiện.
