Trong carom 3 băng, đặc biệt ở châu Âu, khán giả từ lâu được xem là một phần của không gian tĩnh. Họ thường im lặng tuyệt đối khi cơ thủ vào thế đánh, hạn chế di chuyển, nói chuyện hay tạo tiếng động.
Theo trang 3Ball Guide, carom 3 băng là môn cầm cơ chính xác nhất thế giới. Mỗi cú đánh là “bài toán hình học và vật lý ba chiều”. Cơ thủ phải tính toán góc băng, độ xoáy, lực đánh, nhiệt độ mặt bàn và tốc độ bi trong từng đường cơ.
Chính vì yêu cầu tập trung cao, văn hóa carom truyền thống luôn đề cao sự yên tĩnh. Theo Billiards Forum, một sai lệch nhỏ về cảm giác hoặc nhịp độ cũng có thể khiến cơ thủ đánh hỏng toàn bộ thế bi.
Trong môi trường như vậy, phản ứng của khán giả cũng hình thành theo hướng đặc thù. Họ thường vỗ tay cho đường cơ đẹp, tán thưởng series cao nhưng tránh reo hò khi đối thủ đánh hỏng. Nhiều cơ thủ và khán giả châu Âu coi việc cổ vũ sau cú đánh hỏng giống như ăn mừng thất bại của đối phương, thay vì ủng hộ tay cơ yêu thích.
Tranh cãi tại TP HCM bắt nguồn chính từ khác biệt đó. Một fanpage billiard Hà Lan mô tả khán giả Việt Nam là phi thể thao, vì reo hò sau khi cơ thủ nước ngoài Eddy Merckx đánh hỏng trong trận bán kết gặp Chiêm Hồng Thái. Dù nhận xét này gây phản ứng, nó vẫn phản ánh khá đúng tư duy lâu đời trong carom phương Tây.
“Vỗ tay lớn khi một cơ thủ đánh hỏng không phù hợp trong thế giới billiard”, bài đăng có đoạn. “Họ làm giảm giá trị trận đấu và thiếu tôn trọng cơ thủ đó. Ban tổ chức đáng ra phải can thiệp”.
Những khán giả Việt Nam có thể giải thích rằng việc reo hò như vậy là để động viên tâm lý cơ thủ chủ nhà. Vì đối thủ đánh hỏng cũng đồng nghĩa Hồng Thái được trở lại bàn đấu. Dù vậy, truyền thông Hà Lan chỉ ra rằng Merckx khó chịu ra mặt vì phản ứng của khán giả tại nhà thi đấu Nguyễn Du.
Merckx hai lần vô địch thế giới và sở hữu 14 danh hiệu World Cup, đứng thứ năm mọi thời. Ông cũng đã nhiều lần tới Việt Nam thi đấu, đặc biệt là ở World Cup, từ năm 2015. Cơ thủ Bỉ hai lần vô địch tại TP HCM, năm 2017 và 2022.
Chia sẻ với VnExpress, Merckx từ chối chỉ trích khán giả Việt Nam ở giải vừa qua tại TP HCM. “Vì là trải nghiệm cá nhân, tôi không muốn vướng vào tranh luận trên mạng xã hội”, ông nói. “Ai cũng có thể có ý kiến riêng, và tôi muốn đứng ngoài chuyện đó”.
Tuy nhiên, chính trong cộng đồng billiard phương Tây cũng tồn tại một luồng quan điểm khác. Huyền thoại Hà Lan Dick Jaspers cho rằng bài viết của fanpage Hà Lan đã phóng đại quá mức. Ông nhận xét khán giả Việt Nam “cực kỳ cuồng nhiệt”, và cho rằng họ vẫn im lặng khi cơ thủ chuẩn bị thực hiện cú đánh.
Quan điểm của Jaspers phản ánh một thay đổi lớn trong billiard hiện đại. Nhiều người muốn carom thoát khỏi hình ảnh quá nghiêm trang và khó tiếp cận. Tài khoản Glenn Van Laere viết trên Facebook: “Carom cần kiểu khán giả cuồng nhiệt như vậy để tồn tại”.
Có những môn khác đòi hỏi sự tập trung cao như ném phi tiêu hay pool 9 bi, khán giả dần liên tục hò reo, tạo không khí như lễ hội thể thao. Ngay cả cờ vua cũng bắt đầu khuyến khích khán giả tạo ra tiếng ồn lớn, tại những sự kiện đặc thù như World Cup thể thao điện tử.
Carom 3 băng do một người Mỹ có tên Wayman Crow McCreery sáng lập và truyền bá ở nửa sau thế kỷ 19, sau đó lan truyền sang châu Âu. Môn này ban đầu được coi là dành cho tầng lớp quý tộc, nên không khí cổ vũ cũng cần trang nghiêm và cơ thủ cũng ăn mặc trang trọng. Dù vậy, những yếu tố này có thể là một phần nguyên nhân khiến carom khó phổ biến thời đương đại.
Trên mạng xã hội Reddit, nhiều người chơi billiard cũng cho rằng carom 3 băng quá khó và khô khan với khán giả phổ thông. Trong một chủ đề về lý do carom không phổ biến, tài khoản Signal-Mention-1041 viết: “Tôi không ghét carom. Môn này đòi hỏi kỹ năng ấn tượng, nhưng xét về mặt giải trí thì khá buồn tẻ và không dễ hấp dẫn công chúng”.
Tài khoản specialfliedlice thì viết: “Carom 3 băng mang màu sắc quý ông. Nhiều cơ thủ chuyên nghiệp tóc bạc, đeo nơ, tạo cảm giác hơi cổ điển và thiếu ngầu trong mắt giới trẻ”.
Tài khoản Mmmmichael4 cũng có chung quan điểm: “Carom từ gốc rễ là môn dành cho tầng lớp quý tộc, người giàu và giới nhàn rỗi. Còn pool thuộc tầng lớp lao động, nên phổ biến trong quán bar”.
Nhiều ý kiến còn cho rằng carom đang phát triển mạnh ở Hàn Quốc nhờ mô hình giải trí hiện đại, với khán giả trẻ, quán bar và không khí sôi động hơn truyền thống châu Âu. Hàn Quốc thậm chí còn tạo ra một giải đấu tầm cỡ thế giới gọi là PBA, để cạnh tranh Liên đoàn billiard thế giới (UMB) mang tính truyền thống. PBA có tiền thưởng còn cao hơn UMB, nên có thể thu hút nhiều cơ thủ chuyển liên đoàn sang thi đấu.
Điều đó cho thấy tranh cãi về reo hò khi đối thủ đánh hỏng phản ánh sự khác biệt giữa hai cách nhìn về billiard. Một bên xem carom là thể thao quý tộc, và sự im lặng là biểu hiện của tôn trọng và đẳng cấp.
Bên còn lại muốn billiard trở thành môn giải trí hiện đại, giàu cảm xúc, gần với bóng đá, ném phi tiêu hoặc MMA hơn là snooker. Ngay cả trong snooker, khán giả cũng phải giữ trật tự nghiêm ngặt. Theo nhiều cơ thủ châu Âu, carom truyền thống cũng nên như vậy.
Nhưng thị trường đang thay đổi. Các giải đấu tại Hàn Quốc và Việt Nam thường có âm nhạc, ánh sáng sân khấu, MC khuấy động và khán giả phản ứng mạnh hơn nhiều so với World Cup ở châu Âu. Nếu như các World Cup ở châu Âu thường chỉ thu hút vài chục khán giả, lượng người hâm mộ xem trực tiếp giải đấu ở TP HCM có thể lên tới hàng trăm. Đó là chưa kể lượng người xem các trận đấu World Cup tại Việt Nam có thể lên tới hàng chục nghìn.
Chính Jaspers cũng giải thích rằng vấn đề nằm ở sự khác biệt trong văn hóa cổ vũ, không phải vì thiếu tôn trọng. Có thể với nhiều khán giả châu Âu, tiếng reo hò sau cú đánh hỏng vẫn là điều khó chấp nhận trong carom. Nhưng ở Việt Nam, sự cuồng nhiệt lại là dấu hiệu cho thấy môn thể thao này đang bước ra khỏi không gian truyền thống để tiếp cận công chúng rộng hơn.
Trên sân Boston, Mbappe mở tỷ số ở phút 60 bằng cú cứa lòng vào góc xa từ cự ly gần 16 m, trước khi kiến tạo để Ousmane Dembele ấn định chiến thắng 2-0. Với pha lập công này, tiền đạo đội trưởng Pháp nâng thành tích lên 8 bàn tại World Cup 2026, đúng bằng số bàn anh ghi ở World Cup 2022.
Trong lịch sử World Cup với 7.295 cầu thủ thi đấu, chỉ 9 người ghi từ 8 bàn trở lên trong một kỳ. Mbappe trở thành cầu thủ đầu tiên làm được điều đó hai lần, lại còn ở hai kỳ liên tiếp. Anh cũng vươn lên dẫn đầu cuộc đua Vua phá lưới nhờ hơn Lionel Messi một đường kiến tạo.
Không chỉ vậy, ngôi sao 27 tuổi còn ghi 20 bàn sau đúng 20 trận tại World Cup, trong đó có tới 12 bàn ở 11 trận thuộc vòng knock-out. Anh nâng kỷ lục của giải lên 12 bàn thắng vòng knock-out, bỏ khá xa người đứng sau là Leonidas (8 bàn trong 5 trận) và Ronaldo Nazario (8 bàn trong 10 trận).
Mbappe cũng lập thêm một cột mốc chưa từng có kể từ khi dữ liệu Opta được thống kê đầy đủ năm 1966. Anh là cầu thủ đầu tiên có ít nhất 10 lần ghi dấu giày vào bàn thắng ở hai kỳ World Cup khác nhau.
Tại World Cup 2022, Mbappe khép lại giải đấu với 8 bàn thắng và 2 kiến tạo, tức góp dấu giày vào 10 bàn thắng. Đến World Cup 2026, anh tiếp tục duy trì hiệu suất tương tự khi chạm mốc 10 lần ghi dấu giày vào bàn thắng với pha mở tỷ số vào lưới Morocco, trước khi nâng thành tích lên 11 (8 bàn, ba kiến tạo).
Theo Opta, 11 lần góp dấu giày vào bàn thắng cũng là thành tích cao nhất của một cầu thủ trong một kỳ World Cup kể từ năm 1970. Khi đó, huyền thoại Đức Gerd Muller ghi 10 bàn và kiến tạo ba lần, cũng đạt tổng cộng 13 lần góp dấu giày vào bàn thắng.
Nếu tính toàn bộ lịch sử World Cup, Mbappe hiện sở hữu mùa giải hiệu quả bậc nhất. Thành tích 11 lần góp dấu giày vào bàn thắng của anh chỉ đứng sau Muller, Kocsis (13 lần, World Cup 1954) và Ademir (12 lần, World Cup 1950), đồng thời cân bằng Fritz Walter (11 lần tại World Cup 1954).
Ở cấp độ ĐTQG, Mbappe cũng cán mốc đặc biệt khác. Anh trở thành cầu thủ đầu tiên tham gia trực tiếp vào 100 bàn thắng của đội tuyển Pháp, với 64 bàn và 36 kiến tạo.
Chiến thắng trước Morocco còn chứng kiến tuyển Pháp thiết lập hàng loạt cột mốc tập thể. Với 8 bàn của Mbappe và 5 bàn của Dembele, Pháp trở thành đội tuyển đầu tiên kể từ Brazil năm 2002 có hai cầu thủ cùng ghi ít nhất 5 bàn trong một kỳ World Cup. Trước đó, thành tích này mới chỉ xuất hiện thêm ba lần trong lịch sử, gồm Hungary năm 1938, Brazil năm 1958 và Ba Lan năm 1974.
Đoàn quân của HLV Didier Deschamps cũng giành vé vào bán kết World Cup lần thứ ba liên tiếp, sau các kỳ 2018, 2022 và 2026. Trong lịch sử, chỉ có Đức và Brazil từng đạt chuỗi thành tích tương tự. Đức thậm chí từng 4 lần liên tiếp vào bán kết giai đoạn 2002-2014, còn Brazil làm được điều này từ 1994 đến 2002.
Ba tuyển thủ Pháp gồm Mbappe, Dembele và Lucas Hernandez cũng đều góp mặt ở ba kỳ World Cup vừa qua. Kỷ lục vẫn thuộc về huyền thoại Miroslav Klose, người cùng tuyển Đức vào bán kết 4 kỳ World Cup liên tiếp từ 2002 đến 2014.
Chiến thắng trước Morocco cũng là trận thắng thứ 45 của Pháp tại các vòng chung kết World Cup. Họ cân bằng thành tích của Italy để cùng đứng thứ tư trong lịch sử về số trận thắng, sau Brazil (79), Đức (70) và Argentina (52).
Trận đấu tại Boston cũng cho thấy sự vượt trội của Pháp. Đội bóng châu Âu tạo ra chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) lên tới 3,04, trong khi Morocco chỉ đạt 0,14. Mbappe từng bỏ lỡ cơ hội trong hiệp một khi cú sút phạt đền bị thủ môn Yassine Bounou cản phá, nhưng anh nhanh chóng sửa sai bằng bàn mở tỷ số rồi kiến tạo cho Dembele ghi bàn ấn định kết quả.
Pháp sẽ gặp đội thắng trong cặp Tây Ban Nha - Bỉ, ở bán kết, lúc 2h thứ Tư 15/7, giờ Hà Nội.
Brazil đã vượt qua vòng bảng World Cup 2026 khá dễ dàng. Dù có trận ra quân đầy chật vật khi bị Morocco cầm hòa 1-1, đại diện Nam Mỹ đã ngay lập tức khẳng định vị thế bằng hai chiến thắng thuyết phục cùng với tỉ số 3-0 trước Haiti và Scotland.
Đáng chú ý, kể từ khi tiền đạo Cunha xuất hiện trên hàng công, lối chơi của tuyển Brazil trở nên biến hóa và khó lường hơn. Anh được kỳ vọng sẽ tiếp tục đá chính cùng với ngôi sao Vinicius để gây ra những khó khăn cho hàng phòng ngự Nhật Bản.
Sự thay đổi duy nhất trong sơ đồ của HLV Ancelotti nhiều khả năng nằm ở hành lang cánh phải, khi Rayan có thể sẽ tiếp tục thay thế vị trí của Raphinha đang gặp phải chấn thương.
Ở bên kia chiến tuyến, đội tuyển Nhật Bản cũng chứng minh họ không phải là dạng vừa. Dù rơi vào bảng đấu tử thần, "Samurai xanh" vẫn xuất sắc có được tấm vé đi tiếp với thành tích bất bại cùng 5 điểm có được.
Bước vào trận đấu sống còn với tuyển Brazil, HLV Moriyasu nhiều khả năng sẽ giữ nguyên bộ khung đồng đều và đang vận hành vô cùng trơn tru của mình.
Lịch sử đối đầu đang nghiêng về phía các "vũ công Samba" khi họ thắng 3, hòa 1 và chỉ thua 1 trong 5 lần chạm trán gần nhất. Tại sân chơi World Cup, lần duy nhất hai đội gặp nhau là vào năm 2006, nơi Brazil hủy diệt Nhật Bản với tỉ số 4-1.
Thế nhưng ở cuộc đụng độ gần nhất trong trận giao hữu cuối năm 2025, tuyển Nhật Bản đã lội ngược dòng đánh bại Brazil 3-2. Sự tự tin của đại diện châu Á còn được thể hiện rõ qua lời chia sẻ của tiền vệ Ritsu Doan - người vừa có pha kiến tạo trong trận gặp Thụy Điển: "Được hít thở bầu không khí tại World Cup là ước mơ từ thuở nhỏ của tôi. Việc đối đầu với một đội bóng lớn mà tôi luôn ngưỡng mộ như Brazil mang lại một hạnh phúc tột cùng. Tôi sẽ cống hiến tất cả những gì mình có để giúp Nhật Bản chiến thắng".
Dù đây được dự đoán là một thử thách cực kỳ cực đại cho Nhật Bản, nhưng với sự tiến bộ không ngừng, "Samurai xanh" hoàn toàn đủ cơ sở để gây khó khăn, thậm chí là tạo nên một cơn địa chấn tại Houston (Mỹ).
Firas Chaouat thay Sebastian Tounekti trên hàng công.
5 phút đầu hiệp thuộc về Tunisia, với cơ hội ở phút 48 từ biên phải. Gharbi căng ngang vòng cấm nhưng Hannibal dứt điểm hụt. Trong khi đó, Nhật Bản chủ động đá chậm ở sân nhà, thoát pressing tốt, rồi thỉnh thoảng tăng tốc với những pha phối hợp nhóm nhỏ ở biên phải nhưng chưa thể tạo ra pha dứt điểm đầu tiên.
Ben Hmida và Ismael Gharbi thay Dylan Bronn và Elias Saad.
Sau hiệp một, siêu máy tính của FIFA xác định tỷ lệ thắng trận này của Nhật Bản tăng lên 98%.
Đại diện châu Á kiểm soát bóng không vượt trội, với 55%, nhưng tạo ra hai bàn thắng sau bốn pha dứt điểm. Họ đáng lẽ có bàn thứ ba nếu như thủ thành Dahmen không chơi xuất thần ở phút thứ 10. Nhật Bản có trận thứ 7 ghi hai bàn trong 10 trận World Cup gần nhất. Trong khi đó, Tunisia bế tắc toàn tập.
Tunisia mất phương hướng và không thể kiểm soát bóng lâu trước lối chơi áp sát rất nhanh của đối phương. Lối chơi phòng ngự không bóng của Nhật Bản chặn đứng mọi đường chuyền, trong khi Sano và Kamada thắng trong hầu hết pha tranh chấp tay đôi.
Ở nửa đầu trận, HLV Renard liên tục gào thét, nhưng mọi thứ trở nên yên ắng ở nửa cuối. Có lẽ ông đang chờ đến giờ nghỉ giữa hai hiệp.
Nhật Bản cướp bóng ở giữa sân, trước khi Itakura chuyền nhanh lên tuyến trên cho Ueda. Tiền đạo Nhật Bản xoay người đi bóng chếch sang biên phải mà không chịu áp lực kèm cặp, trước khi tung cú sút sát vạch 16m50 đưa bóng qua hai chân Talbi rồi đập đất vào góc trái thành bàn.
Bàn thắng đầu tiên trong sự nghiệp ở World Cup khiến Ueda xúc động. Anh ôm mặt, rồi nhắm mắt chắp tay cầu nguyện khi chạy về góc sân. Đây cũng là bàn thứ 17 của Ueda cho Nhật Bản. Nhật Bản chưa từng thua khi tiền đạo này ghi bàn trong 11 trận trước đó, với 10 chiến thắng.
Sau 15 phút đầu pressing quyết liệt, Nhật Bản giảm nhịp độ, thực hiện lối chơi phản công để khai thác khoảng trống bên cánh phải của Tunisia. Dù vậy, họ vẫn tạo ra nguy hiểm bằng một vài đường chuyền dài.
Renard đang la hét trên đường biên, thúc giục đội của mình tuân theo chỉ đạo trong khi Tunisia bị Nhật Bản dồn ép. HLV từng giúp Zambia, Bờ Biển Ngà vô địch châu Phi, rồi Arab Saudi hạ Argentina ở World Cup có quá ít thời gian làm việc để tạo ra thay đổi đủ lớn.
Sau quả phạt góc ở biên trái, cầu thủ Nhật Bản tung cú sút xa đưa bóng đập chân cầu thủ Tunisia đổi hướng vào góc thấp trái. Nhưng Dahmen phản xạ xuất thần cứu bóng trên vạch vôi, rồi đưa chân phá đi trước khi Tomiyasu ập vào đá bồi.
Dù đã có hệ thống mắt diều hâu kiểm tra bóng qua vạch vôi, trọng tài vẫn mất khoảng 30 giây để chờ VAR kiểm tra lại bàn thắng. Đồ họa truyền hình sau đó cho thấy bóng chỉ còn cách 1 cm là qua hết vạch vôi.
Thủ môn Suzuki chuyền dài đến sát vòng cấm Tunisia. Talbi để bóng nảy lên, giúp Ueda kiểm soát rồi xoay lưng căng ngang vào khu vực 5m50. Bronn giải nguy ngay trước khi Nakamura kịp ập vào đệm cận thành. HLV Renard đang nổi giận ở ngoài biên.
