Chiều 28-5, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì họp về công tác chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2026 và công tác chuẩn bị năm học 2026-2027.
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu tuyệt đối không chủ quan trong công tác chuẩn bị và triển khai kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Trong bối cảnh sau sáp nhập, quy mô thí sinh ở một số địa phương tăng rất mạnh, địa bàn quản lý rộng hơn, đầu mối điều hành thay đổi.
Bộ Giáo dục và Đào tạo phải kiểm tra, chỉ đạo các địa phương có quy mô lớn, địa bàn phức tạp; yêu cầu từng địa phương có kịch bản vận hành chi tiết về điểm thi, nhân sự, vận chuyển đề thi, bảo quản bài thi, giao thông, y tế, điện, nước, thông tin liên lạc và xử lý tình huống bất thường.
Đồng thời, phải coi trọng việc phòng, chống gian lận bằng công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo tại kỳ thi năm nay.
Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Bộ Công an xây dựng phương án tập huấn chuyên đề về nhận diện thiết bị gian lận mới, kiểm soát vật dụng vào phòng thi. Bộ Công an chủ động giám sát không gian mạng, phát hiện, xử lý sớm đường dây mua bán thiết bị gian lận; xử lý để cảnh báo, phòng ngừa.
Về phần mềm, dữ liệu và công bố kết quả thi, Bộ phải thực hiện vận hành thử nghiệm, bảo đảm tuyệt đối an toàn và thông suốt.
Việc công bố kết quả sớm là tích cực, nhưng nhanh phải đi cùng chính xác, an toàn, không để xảy ra nghẽn hệ thống, sai lệch dữ liệu, lộ lọt thông tin hoặc phát sinh khủng hoảng truyền thông.
Các địa phương chủ động kịch bản ứng phó thiên tai, thời tiết cực đoan đến từng điểm thi, nhất là khu vực có nguy cơ mưa bão, lũ quét, sạt lở, chia cắt giao thông, trong đó cần huy động lực lượng vũ trang, đoàn thể… tham gia hỗ trợ thí sinh dự thi.
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị công tác chuẩn bị năm học mới tập trung vào một số nhóm vấn đề chính.
Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và các địa phương rà soát đến từng địa phương, từng cấp học, từng môn học. Trước hết, phải tuyển dụng hết số biên chế đã được giao nhưng chưa sử dụng, không để tình trạng vừa thiếu giáo viên, vừa chậm tuyển dụng.
Về sách giáo khoa thống nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng nội dung, tiến độ in ấn, phát hành, giá thành, học liệu số và phương án hỗ trợ học sinh khó khăn.
“Phải bảo đảm sách đến giáo viên, học sinh trước 15-8; không để thiếu sách, sốt giá, lãng phí, lợi ích nhóm hoặc phát sinh bức xúc xã hội”, Phó thủ tướng chỉ đạo.
Các địa phương rà soát tổng thể quỹ đất giáo dục, mạng lưới trường lớp học, nhu cầu phòng học, phòng chức năng và thiết bị dạy học; ưu tiên bố trí vốn cho các công trình, hạng mục phục vụ trực tiếp năm học 2026-2027.
Trước khai giảng phải có phương án bảo đảm chỗ học cho học sinh, nhất là học sinh đầu cấp. Ông yêu cầu tuyệt đối không để học sinh không có chỗ học do thiếu trường, thiếu lớp; không đưa vào sử dụng công trình không bảo đảm an toàn.
“Muốn giải bài toán thiếu trường lớp ở đô thị lớn thì không chỉ vấn đề về kinh phí, mà phải giải đồng thời bài toán đất đai, quy hoạch, tiêu chuẩn xây dựng và trách nhiệm của các dự án đô thị. Đây là điểm nghẽn thể chế, Bộ cần nghiên cứu để phối hợp xử lý ngay trong năm 2026”, Phó thủ tướng chỉ đạo.
Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan đẩy mạnh thực hiện cơ chế đặt hàng theo đầu ra, theo ngành nghề chiến lược và nhu cầu phát triển đất nước.
Lưu ý vấn đề ứng dụng AI trong giáo dục, ông Châu nhận định nếu không quản lý tốt sẽ dẫn đến tình trạng giáo viên dùng AI ra đề, học sinh dùng AI giải đề, làm bài tập, thậm chí gian lận trong kiểm tra, thi cử.
Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn, quy định ứng dụng AI trong giáo dục; coi AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò của thầy cô, không làm thay năng lực của người học.
Nội dung trên nằm trong dự thảo Thông tư về Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên, được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy ý kiến đến hết ngày 27/5.
Theo đó, sinh viên đã hoàn thành từ 70% số tín chỉ của chương trình cử nhân (tương đương năm thứ ba đại học) có thể đăng ký học chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm. Điều kiện cần là ngành học phù hợp với môn sẽ giảng dạy sau này.
Hiện, những sinh viên trái ngành chỉ được học chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm sau khi tốt nghiệp đại học, nên phải mất thêm ít nhất một năm mới đủ điều kiện tham gia thi tuyển giáo viên.
Bộ kỳ vọng việc đẩy sớm quy trình giúp khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, nhất ở là những môn như Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học...; tăng tính linh hoạt cho hệ thống đào tạo.
Số tín chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ cũng dự kiến giảm từ 35 (cấp tiểu học) và 34 (THCS, THPT) xuống còn 32. Trong đó, phần kiến thức chung là bắt buộc, gồm 12 tín chỉ; kiến thức chuyên ngành và thực tập sư phạm 20 tín chỉ (16 bắt buộc, 4 tự chọn).
Thời gian bồi dưỡng tối thiểu 10 tháng. Quy định hiện hành không đề cập nội dung này.
Về nội dung bồi dưỡng, quy định hiện hành tập trung ở kiến thức và kỹ năng sư phạm cơ bản. Trong khi đó, dự thảo đề xuất chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực, lần đầu có nội dung về ứng dụng công nghệ số trong dạy học, dạy trực tuyến, sử dụng trí tuệ nhân tạo.
Tính đến giữa năm 2025, cả nước có gần 1,3 triệu giáo viên, thiếu khoảng 120.000 người, chủ yếu ở bậc mầm non và một số môn đặc thù ở phổ thông.
Sáng 25-5, Đoàn thanh niên xã Tam Đồng và xã Đại Đồng (Nghệ An) tổ chức chương trình tiếp sức thí sinh tham dự kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026 - 2027 với gần 300 suất cơm trưa miễn phí trao tận tay các em và phụ huynh ngay tại điểm thi.
Từ rất sớm, hàng chục bạn đoàn viên thanh niên đã có mặt tại chợ địa phương để chuẩn bị thực phẩm. Người chọn rau, người mua thịt, người chuyển nhu yếu phẩm về khu vực nấu ăn. Không khí tất bật nhưng đầy háo hức lan tỏa khắp gian bếp tình nguyện.
Các đoàn viên chia nhau từng công việc: vo gạo, sơ chế thực phẩm, nấu canh, chiên thịt, đóng hộp cơm… Ai cũng cố gắng hoàn thành thật nhanh để kịp trao những phần ăn nóng sốt đến các thí sinh ngay sau khi kết thúc buổi thi sáng.
Trong thời tiết nắng nóng đỉnh điểm, nhiều thí sinh ở các xã xa phải đi hàng chục cây số đến điểm thi.
Không ít phụ huynh chọn ở lại chờ con giữa trưa thay vì quay về nhà vì quãng đường xa, lo ảnh hưởng tới sức khỏe của con.
Những suất cơm miễn phí vì thế trở thành sự hỗ trợ thiết thực, giúp các em có thêm thời gian nghỉ ngơi, giữ sức cho môn thi buổi chiều.
Mỗi suất cơm được chuẩn bị đầy đủ với cơm trắng, thịt heo kho, bí xào, canh nóng và tráng miệng.
Dù giá trị vật chất không lớn nhưng chứa đựng sự quan tâm, sẻ chia của tuổi trẻ địa phương dành cho các sĩ tử trong kỳ thi quan trọng.
Em Lo Thị Bảo Hoa - thí sinh dự thi tại điểm thi trên địa bàn xã Tam Đồng, Nghệ An - cho biết em rất xúc động khi nhận suất cơm từ các anh chị đoàn viên.
"Nhà em cách điểm thi hơn 15km. Sáng nay bố chở đi từ sớm nên hai bố con tính ăn tạm bánh mì buổi trưa. Khi được nhận cơm miễn phí, em thấy rất ấm lòng. Cơm ngon và giúp em có thêm sức để thi tốt hơn", Hoa chia sẻ.
Ngồi cạnh con dưới bóng cây trước sân trường, ông Lương Văn Ăm - phụ huynh ở xã vùng xa - không giấu được sự cảm kích trước sự chu đáo của lực lượng tình nguyện.
"Trời hôm nay nóng khủng khiếp, đưa con đi thi đã rất vất vả. Có các cháu đoàn viên hỗ trợ cơm nước miễn phí thế này, phụ huynh chúng tôi đỡ lo rất nhiều", ông Ăm nói.
Không chỉ chuẩn bị cơm trưa, các đoàn viên còn tham gia hướng dẫn thí sinh, hỗ trợ nước uống miễn phí, giữ gìn trật tự giao thông quanh khu vực thi và động viên tinh thần các em trước giờ làm bài.
Anh Hoàng Thế Anh - Bí thư Đoàn thanh niên xã Tam Đồng - cho hay hoạt động được triển khai với mong muốn đồng hành cùng thí sinh và phụ huynh trong mùa thi, nhất là các em có hoàn cảnh khó khăn hoặc ở xa điểm thi.
"Những suất cơm tuy nhỏ nhưng là tình cảm, trách nhiệm của tuổi trẻ dành cho các sĩ tử. Chúng tôi mong các em có thêm động lực, tâm lý thoải mái để hoàn thành tốt kỳ thi", anh Thế Anh bày tỏ.
Giữa cái nắng bỏng rát của mùa thi, không chỉ tiếp sức cho thí sinh bằng những bữa ăn miễn phí, các đoàn viên còn lan tỏa tinh thần sẻ chia, trách nhiệm cộng đồng và hình ảnh đẹp của tuổi trẻ Nghệ An.
