Chiều qua, trên đường lái ôtô đi làm về giữa dòng xe đông đúc của Sài Gòn, tôi gặp một tình huống khiến mình suy nghĩ mãi. Khi đến một giao lộ, đèn chuyển đỏ, tôi dừng xe phía sau một cô gái trẻ đi xe tay ga. Vừa dừng xe, cô gái tắt máy, rồi lập tức mở túi xách và rút điện thoại ra. Từ khoảnh khắc đó, ánh mắt cô gái dán chặt vào màn hình, ngón tay lướt liên tục, như thể thế giới xung quanh không còn tồn tại.
Khi đèn chuyển xanh. Tôi chờ, một giây, hai giây, rồi ba giây trôi qua, nhưng chiếc xe phía trước vẫn đứng im. Phía sau, tiếng còi bắt đầu vang lên dồn dập hơn. Lúc này, cô gái mới giật mình ngẩng mặt lên, lúng túng tắt điện thoại, nhét vội vào túi, loay hoay khởi động lại xe. Đến khi cô kịp vọt đi, đèn xanh đã trôi qua gần 10 giây. Kết quả, chỉ tôi và hai chiếc xe phía sau kịp qua giao lộ, còn lại cả một hàng dài xe phải chờ thêm một nhịp đèn đỏ nữa.
Đó chỉ là một khoảnh khắc ngắn, nhưng hệ quả lại kéo dài cho rất nhiều người phía sau. Điều khiến tôi trăn trở là thói quen này đang dần trở nên phổ biến trên đường Việt. Cứ dừng đèn đỏ là nhiều người lập tức rút điện thoại ra xem. Tôi đã gặp không ít lần như vậy, từ xe máy đến ôtô, đặc biệt là ở những người trẻ.
Có thể nhiều người nghĩ rằng vài chục giây chờ đèn đỏ là “thời gian chết”, tranh thủ kiểm tra tin nhắn hay mạng xã hội cũng không ảnh hưởng gì. Nhưng thực tế, sự “tranh thủ” ấy lại gây ra những gián đoạn không đáng có cho dòng giao thông. Chỉ cần một người chậm vài giây, cả chuỗi phương tiện phía sau bị ảnh hưởng theo dây chuyền.
>> Nên xử phạt xe máy, ôtô ‘rùa bò’ cản đường nội thành
Nguy hiểm hơn, khi quá tập trung vào điện thoại, người lái xe gần như mất hoàn toàn khả năng quan sát xung quanh và phản xạ. Trong môi trường giao thông đông đúc như Sài Gòn, chỉ một tình huống bất ngờ xảy ra cũng có thể dẫn đến va chạm. Khi đó, hậu quả không chỉ là sự chậm trễ mà còn là tai nạn.
Hiện nay, luật đã cấm sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện. Nhưng theo tôi, mở rộng hơn tinh thần của quy định này: không chỉ khi xe đang chạy, mà cả khi đang dừng chờ đèn đỏ giữa đường, người điều khiển phương tiện cũng cần giữ sự tập trung. Nếu thực sự cần sử dụng điện thoại, cách an toàn và văn minh nhất là tấp xe vào lề đường.
Giao thông đô thị vốn đã chật chội và áp lực. Mỗi người chỉ cần ý thức hơn một chút, không để những thói quen tưởng như vô hại trở thành nguyên nhân gây cản trở cho người khác. Bớt lại vài chục giây lướt điện thoại trên đường, chúng ta không chỉ giúp dòng xe lưu thông trôi chảy hơn mà còn góp phần giữ an toàn cho chính mình và cộng đồng.
ThắngÁp lực bị ‘dí đuôi’ khi tôi lái xe trên cao tốc 120 km/h
‘Lắp hàng nghìn Camera AI không chỉ để xử phạt vi phạm giao thông’
Vạch mắt võng thử thách văn minh giao thông Việt
Tài xế ôtô chèn ép, giành đường xe máy trên làn hỗn hợp
Cơn giận khi tôi đi xe máy bị ôtô dàn hàng năm ‘chèn ép’
Vợ chồng tôi dành dụm được một số tiền, năm nay được bố mẹ hai bên hỗ trợ một số tiền nên đủ tự tin mua nhà. Lo chuyện nhà cửa xong, tự tin năm tới sẽ sinh con.
Tôi đi xem nhiều nơi, đang ưng ý một căn hộ được chủ rao bán với giá 2,7 tỷ đồng. Nhược điểm duy nhất của căn hộ này, theo tôi là nằm ở hướng Tây. Chủ rao bán bảo ở hướng Tây, buổi sáng ra ban công hít thở không khí rồi đi làm, buổi chiều về có thể ngắm hoàng hôn...
Tôi có hỏi thăm một người bạn, cũng ở căn hộ hướng Tây thì người này bảo ngắm hoàng hôn kiểu mặt trời trứng muối thì chỉ độ một vài tháng trong năm. Cực hình nhất là mùa nắng nóng, khi đi làm về, mở cửa ra thì không khí nóng trong căn nhà hực ra như lò nướng.
Mở máy lạnh suốt từ tối đến sáng hôm sau mới ngủ nổi, khiến tiền điện những tháng này tăng vọt. Nghe xong tôi cũng "rén ngang" vì thời sinh viên thuê đúng phòng trọ hướng Tây, lại sống không điều hòa.
Tôi băn khoăn rằng liệu căn hộ hướng Tây có nóng như mô tả của người bạn không? Nhà có diện tích lớn hơn phòng trọ bí bách, chẳng lẽ thoát nhiệt lại như nhau? Một điều quan trọng là tài chính của tôi chỉ vừa đủ, tôi có nên thương lượng để bớt giá?
Tôi thấy một người chia sẻ rằng vay tiền để mua nhà, trả gốc lẫn lãi mỗi tháng 50 triệu nhưng cho thuê chỉ 12 triệu. Từ những dữ kiện này, chúng ta thấy tiền cho thuê không bù nổi lãi vay. Nhiều người phân tích, cho rằng người này đầu tư bất động sản dòng tiền, khi dòng tiền bị gãy (lãi vay tăng cao) thì phải tháo chạy.
Nhưng tôi cho rằng người vay tiền mua nhà này đâu phải mua để lấy tiền cho thuê? Vậy mục đích gì? Xin thưa, họ đang lướt sóng, chờ tăng giá sẽ bán luôn. Không riêng gì bất động sản, tôi thấy nhiều người có sở thích lướt sóng vàng, coin... Và một đặc điểm riêng nữa là họ chỉ tranh nhau mua khi tăng giá, khi chững giá là họ sẽ không mua nữa và cục than nóng sẽ rơi vào tay ai thì các bạn đã biết.
Nếu thật sự mua để đầu tư cho thuê, chắc chắn người ta sẽ tính xem tiền thuê có đủ trả lãi ngân hàng hay không, tỷ suất lợi nhuận bao nhiêu, mất bao lâu để hoàn vốn. Không ai bỏ ra một khoản tiền lớn rồi chấp nhận mỗi tháng bù thêm vài chục triệu nếu mục tiêu là kiếm dòng tiền ổn định.
Vậy nên, bản chất của thương vụ này không nằm ở tiền thuê. Tiền thuê chỉ là khoản thu phụ để giảm bớt chi phí trong lúc chờ bán được giá cao hơn. Nói cách khác, người mua đang đánh cược rằng giá bất động sản sẽ tăng nhanh hơn số tiền lãi phải trả cho ngân hàng.
Chiến lược này chỉ hiệu quả khi thị trường liên tục đi lên. Giá càng tăng, người mua càng tự tin vay thêm, vì nghĩ rằng chỉ cần bán là có lãi. Nhưng thị trường không phải lúc nào cũng tăng. Chỉ cần giá đứng yên vài tháng hoặc giảm nhẹ, toàn bộ phép tính bắt đầu đảo chiều.
Lúc đó, mỗi tháng trôi qua là thêm một khoản lãi phải trả. Tiền thuê không đủ bù, người mua phải lấy thu nhập từ công việc chính hoặc tiền tiết kiệm để nuôi khoản đầu tư. Áp lực càng kéo dài, khả năng chịu đựng càng giảm.
Đến một thời điểm, nhiều người không còn bán vì muốn chốt lời nữa, mà bán vì buộc phải bán. Họ không tháo chạy khỏi căn nhà vì ghét bất động sản, mà tháo chạy vì không còn đủ sức gánh khoản vay.
Đây cũng là lý do mỗi khi thị trường đi xuống, người ta thường chứng kiến những đợt cắt lỗ hàng loạt. Điều thú vị là lúc giá tăng, ai cũng nghĩ mình là nhà đầu tư dài hạn. Nhưng khi áp lực tài chính xuất hiện, rất nhiều người sẵn sàng bán thấp hơn giá mua chỉ để giải thoát khỏi khoản nợ.
Theo tôi, vấn đề không nằm ở việc vay tiền mua nhà. Vay để mua căn nhà mình ở, phù hợp với khả năng tài chính, là điều rất bình thường. Thậm chí, nhiều người nhờ đòn bẩy tài chính mà có nhà sớm hơn.
Điều đáng bàn là vay quá lớn để đầu cơ vào kỳ vọng giá sẽ luôn tăng. Khi lợi nhuận chỉ tồn tại trên giấy, còn dòng tiền thực tế luôn âm, rủi ro sẽ ngày càng lớn theo thời gian.
Có lẽ đây cũng là bài học mà bất kỳ ai sử dụng đòn bẩy tài chính đều nên ghi nhớ. Đừng chỉ hỏi tài sản đó năm sau có thể tăng bao nhiêu giá, mà hãy tự hỏi nếu giá không tăng trong hai hoặc ba năm tới, mình còn đủ khả năng trả nợ hay không.
"Tôi từng chứng kiến một bạn trẻ bị 'lùa gà' vào các lớp chữa lành có tên nghe rất kêu như nâng cao nhận thức, trí tuệ, phát triển bản thân gì đó nhưng 'thầy' dạy chỉ mới học đến lớp 12, không có bằng cấp chuyên môn hay kinh nghiệm thực tế nào về lĩnh vực này. Cách làm của họ rất đơn giản là tự mua sách nước ngoài, dùng phần mềm hoặc AI để dịch sang tiếng Việt, sau đó chia nhỏ thành các bài học, vậy là thành giáo án.
Vấn đề là nhiều học viên không dám tìm hiểu trình độ của 'thầy' mà chỉ là nghe nói là thạc sĩ, tiến sĩ gì đó là tin luôn. Để đánh bóng, các 'thầy' còn tìm kiếm các mối quan hệ với Tiến sĩ thật, người nổi tiếng của lĩnh vực đó để mời đến lớp nói chuyện hoặc 'thỉnh giảng', khoe công việc từ thiện, hoạt động xã hội rầm rộ trên mạng xã hội...
Vì hồ sơ có vẻ 'thật' như vậy nên các 'thầy, cô' này không thể mở lớp dạy chính quy mà chỉ đăng ký hoạt động là 'dịch vụ tư vấn', nộp các chứng chỉ thực chất là 'chứng nhận tham gia (certificate of attendance)' của các khóa ngắn hạn online chứ không phải bằng cấp tốt nghiệp hay chuyên môn".
Đó là chia sẻ của độc giả TTw trước thực trạng nhiều người trẻ chi hàng chục triệu đồng du lịch, học thiền để "chữa lành" rồi kiệt quệ tài chính, trầm cảm nặng. Đối mặt với áp lực, trào lưu tự "chữa lành" xuất hiện và trở nên phổ biến trong giới trẻ Việt. Nhiều người chọn cách đi du lịch, nghỉ ngơi hoặc tìm kiếm các nội dung truyền cảm hứng trên mạng xã hội để tự xoa dịu. Tuy nhiên, chuyên gia y tế nhận định đây không phải là phương thuốc cho các bệnh lý thực thể. Những hoạt động này có thể hữu ích trong việc giảm căng thẳng ở người khỏe mạnh, nhưng không thể thay thế việc điều trị khi đã xuất hiện một rối loạn tâm thần thực sự.
Đồng quan điểm, bạn đọc Rom TT bình luận: "Gần chỗ làm của tôi cũng có lớp giúp phát triển tư duy gì đó khá nhộn nhịp. Sau khi tìm hiểu, tôi được biết nội dung chương trình là từ sách của tác giả nước ngoài, dùng AI dịch lại. Trong khi đó, các giáo viên đứng lớp toàn là tự xưng, không có bằng cấp chính quy của ngành nào. Họ quảng cáo bản thân làm thiện nguyện khá ầm ĩ... Mấy lớp này thuần lý thuyết, người dạy cũng chẳng có thực hành ngoài đời, toàn nêu ý tưởng chứ không thực hiện".
>> Chi chục triệu đồng đi 'chữa lành' bỗng thành trầm cảm
Lấy dẫn chứng từ chính trải nghiệm của mình với các lớp học chữa lành, độc giả Banglinhlinh chia sẻ: "Tôi cũng từng có trải nghiệm tham gia lớp học kiểu chữa lành vì tôi thấy mình sân quá, muốn chữa lành cho mình. 'Cô giáo' quảng cáo đã thành công trong kinh doanh, buôn bán, có giọng nói rất ngọt ngào, rất nhiều fan. Nhưng khi tiếp xúc tôi mới thấy cô và đội ngũ của cô còn sân si hơn tôi rất nhiều. Tất cả chỉ là những lời hoa mỹ, lý thuyết suông bọc bởi giọng ngọt ngào của người dạy.
Đây là một hình thức kinh doanh siêu lợi nhuận và đã chạy quảng cáo rất nhiều. Mọi việc xảy ra, cô đều nhấn mạnh kiểu "hãy xem lại chính mình" nhưng cách truyền đạt khiến tôi trở nên tiêu cực hơn, vì có lẽ bản thân cô còn chưa hiểu chính mình. Từ lớp học đó tôi luôn thấy mình tội lỗi, rơi vào trạng thái tự trách móc bản thân. Cũng may, sau vài khóa học của vợ chồng cô, tôi đã thoát ra, tìm đến thiền và giải quyết được các vấn đề về tâm của mình".
Nhấn mạnh những hệ lụy khó lường khi lún sâu vào các lớp học chữa lành không uy tín, bạn đọc Natalia kết lại: "Người thân của tôi cũng tham dự những khóa học dạng như thế này. Chỉ cần ở nhà là suốt ngày mở những âm thanh từ khóa học (từ sáng đến tối, kể cả lúc ngủ). Tôi không biết những âm thanh đó có thôi miên hay ảnh hưởng gì tâm trí không, chưa kể là người thân nói dối gia đình đi công tác nhưng tham gia những khóa học trực tiếp, đóng học phí từ những khóa học từ 500.000 đến cả chục triệu đồng.
Các khóa học còn kêu gọi học viên đăng ký những khóa nâng tầm hơn lên đến hàng trăm triệu. Người dạy chỉ toàn ngồi nói suông, đánh vào yếu tố tâm lý, thu tiền học phí của học viên... Tôi hoàn toàn đồng ý việc nhà nước vào cuộc để điều tra những khóa học như thế này, phơi bày sự thật để người thân chúng tôi nhận ra những mánh khóe, tránh sa ngã, tránh đốt tiền vào những khóa học vô bổ".
