Gần đây, nhiều bài đăng sáng tạo và sưu tầm những câu chơi chữ độc lạ thu hút hàng chục ngàn lượt tương tác trên các nền tảng mạng xã hội, cho thấy sự quan tâm của người trẻ về cách giao tiếp độc lạ, dí dỏm này.
Nhiều người bất ngờ trước khả năng sáng tạo vô biên của giới trẻ, các cụm từ đọc xuôi, đọc ngược vẫn có nghĩa như: “thiếu vàng là nợ – thiếu vợ là nàng”, “đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán”, “người ồn bất tỉnh – người tình bất ổn”,”chờ em ra mở cổng – chồng em ra mở cửa”, “cười là phải thế – thề là phải cưới”, “người sinh vì tài – người sai vì tình”…
Trần Chí Quang (25 tuổi, ngụ tại 273 Tô Hiến Thành, P.Hòa Hưng, TP.HCM) chia sẻ cảm giác thích thú với “sân chơi ngôn ngữ” dạo gần đây: “Mấy ngày gần đây lướt Facebook, Threads hay đọc bình luận mình thấy những câu đảo vần kiểu này liên tục, cảm giác rộn ràng rất vui. Có những câu mình ấn tượng như “Hở là nhắn, hẳn là nhớ”. Kiểu nói này cũng dễ bắt chước theo, ai cũng có thể nghĩ thêm, mình thấy nó vui, đơn giản và dễ lan tỏa”.
Cao Phan Thu Thảo, sinh viên năm 2 Trường ĐH Văn Hiến TP.HCM, cảm nhận: “Em thấy xu hướng này rất hài hước. Càng đọc càng thấy “mặn” và có duyên. Không hiểu sao mọi người lại nghĩ ra được những câu như vậy. Các câu kiểu chơi chữ mà vẫn có ý nghĩa như “căng và ham yêu, kiêu và ham ăn” hay “xinh và nhiều tiền, siêng và nhiều tình” nghe vừa buồn cười vừa kiểu “flex nhẹ” (khoe nhẹ – PV). Nhìn chung, em thấy mấy câu này rất hợp để viết trạng thái trên mạng xã hội, vừa có chất riêng, vừa dễ tăng tương tác”.
Đón theo xu hướng, Lê Hà Thư (18 tuổi, ngụ tại số 9, thôn Tân Thành, P.Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) mê áp dụng lối chơi chữ dí dỏm vào đời sống. Hà Thư thường xuyên đăng tải những dòng trạng thái và bình luận trên mạng xã hội về chủ đề nói lái để chia sẻ suy nghĩ, đồng thời kết nối với những bạn cùng sở thích.
Những cụm từ, câu nói khiến người đọc bật cười vì sự đảo chữ tài tình: “sang và khó tính nên xinh và khó tán”, “đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán”… Lối nói thú vị này là cách Hà Thư thể hiện cá tính riêng: “Em thích cách nói lái này bởi có thể giúp những câu nói bình thường trở nên thú vị hơn, khiến việc trò chuyện bớt nhàm chán. Em cũng cảm thấy bản thân “ngầu” nữa, vì ai mà chẳng thích những người có chiêu lạ”.
Thư cho biết từ hồi còn bé đã được ba “truyền giáo” cho bí kíp này rồi. Bây giờ đột nhiên nổi lên thành “trend” nên cô nàng sáng tạo góp vui cùng mọi người. “Em cũng sưu tầm thêm một số câu hay hay của những bài khác trên mạng nữa”, Thư nói.
Theo Nguyễn Ngọc Bích, sinh viên năm 3 Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM, lối nói chơi chữ còn là một cách hiệu quả để… thả thính. “Em thấy mấy câu đảo vần này không chỉ để vui mà còn phản ánh cách người trẻ nhìn các vấn đề cuộc sống, có cả chuyện tình yêu. Em thấy giờ áp dụng khi tỏ tình thì dễ thương lắm luôn. Khi trò chuyện với bạn bè thì tạo sự vui nhộn. Theo em, đây là kiểu ngôn ngữ rất đặc trưng của người trẻ hiện nay, nhất là với gen Z chúng em”, Ngọc Bích chia sẻ.
Với Ngọc Bích, cách nói “bắt trend” này sẽ giúp bạn trẻ dễ dàng bắt chuyện một cách duyên dáng. “Giờ mà ai nhắn em “thấy bạn sang và khó tính, xinh và khó tán” thì em cũng “đổ” liền”, cô nàng hài hước nói.
Không chỉ là một xu hướng vui vẻ, hài hước, lối chơi chữ, nói lái, đảo vần của gen Z xuất phát từ nhu cầu kết nối, giao tiếp gắn với giới trẻ. Thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An, nguyên giảng viên trường Đại học Sư phạm TP.HCM nhận xét đây là tâm lý muốn được thuộc về một nhóm, một cộng đồng nơi “cùng tần số”.
Anh cho biết: “Xu hướng chơi chữ, nói lái của giới trẻ tạo ra sự hưng phấn trong cách giao tiếp với nhau, xuất phát từ nhu cầu kết nối với nhóm bạn cùng tần số và đồng trang lứa. Khi đó, các bạn cảm thấy có một nhóm để thuộc về và cùng chung sở thích nói chuyện hài hước, thú vị. Ngoài ra, trước những áp lực trong học tập, công việc, việc sử dụng những cách nói như vậy giúp tạo cảm giác nhẹ nhàng, thú vị, giúp các bạn trẻ đỡ áp lực hơn”.
Thạc sĩ Đặng Hoàng An giải thích: “Về mặt khoa học, việc nói đảo vần, nói lái sẽ khiến não bộ của người nghe không chỉ tiếp nhận thông tin đơn thuần mà phải thêm một bước xử lý nữa để giải nghĩa được ẩn ý trong câu nói. Vì vậy, khi giải mã và “vỡ ra” được kết quả, bạn trẻ sẽ có tâm lý phấn khởi. Đó gọi là “hệ thống phần thưởng” của não bộ, là cảm giác được ghi nhận”.
Ngoài ra, thạc sĩ Hoàng An nhấn mạnh khả năng sáng tạo, bản sắc riêng của giới trẻ ngày nay, là tiền đề cho việc xuất hiện các xu hướng giao tiếp độc lạ trên mạng xã hội. “Cách nói chuyện chơi chữ, nói lái cũng là một cách sáng tạo của các bạn trẻ để gia tăng điểm nhấn riêng khi kết nối, trở nên thú vị hơn trong mắt người khác”.
Nguyễn Thị Hồng Đào, sinh viên Trường ĐH Văn Hiến, cho biết nếu không dùng mạng xã hội một ngày thì không ảnh hưởng nhiều và Đào làm được. Nhưng không dùng nó trong thời gian dài sẽ tác động không tốt đến việc học tập và liên lạc vì hiện nay mọi người chủ yếu kết nối qua các nền tảng trực tuyến.
"Với em, mạng xã hội không đến mức không thể thiếu nhưng là công cụ cần thiết để cập nhật thông tin và duy trì liên lạc, có thể dừng một ngày để nghỉ ngơi, sống chậm lại cũng được, còn dừng hẳn thì khó", Đào chia sẻ.
Trong khi đó, Vũ Duy Hưng, sinh viên Trường ĐH Công Thương TP.HCM, cho biết việc không dùng mạng xã hội một ngày không quá khó với bản thân. Hưng chia sẻ đã ngừng sử dụng TikTok từ sau dịch Covid-19 đến nay, tuy nhiên do học ngành công nghệ nên đôi lúc vẫn cần lên mạng Facebook và YouTube để tìm kiếm thông tin phục vụ học tập. "Chỉ khi cần học hoặc cập nhật thông tin mình mới dùng mạng xã hội, còn bình thường mình ít online nên nếu không dùng một ngày hay vài ngày mình cũng thấy đơn giản và bình thường", Hưng nói.
Ở góc nhìn người đi làm, Bùi Thị Thịnh (34 tuổi, ngụ P.Thủ Đức, TP.HCM), nếu công việc không yêu cầu thường xuyên thì việc rời mạng xã hội một ngày là hoàn toàn bình thường, thậm chí khi đi du lịch Thịnh có thể không dùng suốt cả tuần. Tuy nhiên trên thực tế, công việc hiện nay thường được trao đổi qua Zalo và các ứng dụng trực tuyến nên dù hết giờ làm, nhiều người vẫn phải xử lý công việc online ngoài giờ.
"Không muốn dùng mà vẫn phải dùng", Thịnh nói và cho biết đôi khi chỉ muốn có một ngày thật sự tách khỏi mạng xã hội để nghỉ ngơi, do đó việc không dùng mạng xã hội một ngày là điều quá dễ dàng.
Còn với Vũ Thanh Hải (24 tuổi, ngụ P. Thông Tây Hội, TP.HCM), cho biết thỉnh thoảng bản thân cũng dành một ngày nghỉ cuối tuần không dùng mạng xã hội để đi uống cà phê, xem phim, xem kịch hay trò chuyện trực tiếp với bạn bè. "Cho nên việc không online một ngày với tôi là bình thường", Hải nói. Dù vậy, Hải thừa nhận mạng xã hội là thiết yếu, ngoài phục vụ công việc, bản thân cũng đang phụ thuộc khá nhiều vào nó nên thường xuyên bị rối loạn giấc ngủ, vì vậy muốn hạn chế nhưng chưa tìm ra cách.
"Team" không thể thì nói gì?
Nguyễn Lương Ngọc Anh, sinh viên Trường ĐH Văn hiến, cho rằng bản thân không thể ngừng dùng mạng xã hội dù chỉ một ngày vì cuộc sống hằng ngày gắn liền với việc giải trí và liên lạc với gia đình, người thân, bạn bè. "Là sinh viên sống xa nhà, em thường gọi điện cho người thân vào buổi tối nên mạng xã hội và các ứng dụng trực tuyến gần như trở thành một phần không thiếu trong cuộc sống", Anh nói.
Trong khi đó, Nguyễn Ngọc Phương An, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho biết bản thân khó có thể không dùng mạng xã hội trong một ngày vì còn nhiều công việc khác như học tập, tìm kiếm thông tin và cập nhật tin tức hàng ngày. "Có thể dừng online trong vài giờ chứ không thể rời xa hoàn toàn vì mạng xã hội hiện vẫn là nhu cầu cần thiết cho học tập và giải trí", An nói.
Tương tự, Phạm Lê Phương Vy, sinh viên Trường ĐH Ngân hàng, cho biết nếu không có internet hoặc các thiết bị công nghệ cùng các nền tảng (Facebook, YouTube, Google...) thì việc học sẽ gặp khó khăn do sinh viên hiện nay phải thường xuyên tìm tài liệu, nghiên cứu thông tin phục vụ học tập và giải trí trên mạng xã hội. "Nên việc không sử dụng mạng xã hội trong một vài giờ thôi cũng khó huống hồ là cả một ngày", Vy nói.
Theo PGS.TS Trịnh Hòa Bình, chuyên gia xã hội học, Tổng Biên tập Tạp chí Nghe nhìn Việt Nam, các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok hay Zalo đã dần trở thành một phần thiết yếu trong đời sống hiện đại, đặc biệt với giới trẻ. Không chỉ phục vụ nhu cầu giao tiếp, mở rộng các mối quan hệ xã hội, mạng xã hội còn hỗ trợ trong việc tiếp cận tri thức, tự học và tương tác hằng ngày. "Chính sự tiện lợi ấy khiến các nền tảng này ngày càng đóng vai trò như một "công cụ lợi hại", đến mức nhiều người dần phụ thuộc vào nó nhiều hơn mỗi ngày, thậm chí có nguy cơ trở thành "nô lệ" của các nền tảng công nghệ số", ông Bình nhận định.
Ông cho rằng từ nhu cầu sử dụng hợp lý ban đầu, mạng xã hội ở một bộ phận người dùng đã dần biến thành thói quen khó bỏ. Thậm chí, nhiều người không còn sử dụng vì mục đích tìm hiểu hay học hỏi nữa mà đơn giản vì cảm giác "không dùng không được". Trong bối cảnh đó, việc từ bỏ hoàn toàn mạng xã hội là rất khó, đặc biệt với những người không có nhiều công việc hay hoạt động thực tế để kéo họ ra khỏi không gian mạng. Vì vậy, theo ông, vấn đề quan trọng không phải là "cai" mạng xã hội mà là làm sao để không bị lệ thuộc vào nó.
"Điều này phụ thuộc rất lớn vào khả năng tự nhận thức và kiểm soát bản thân của mỗi người. Người trẻ cần biết kế hoạch hóa thời gian sống, điều tiết việc sử dụng mạng xã hội, tránh để bản thân rơi vào trạng thái mất kiểm soát hay chìm đắm quá mức. Đồng thời, mỗi người cũng cần đặt mình trong mối quan hệ với nhiều công việc, hoạt động khác nhau để cân bằng cuộc sống và sử dụng các tiện ích công nghệ một cách lành mạnh, có ích", ông Bình nói.
Sáng 24.5, tại Quảng trường Chiến thắng (phường Quy Nhơn), Tỉnh đoàn Gia Lai tổ chức Lễ ra quân Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026, hưởng ứng Tháng hành động vì trẻ em và Ngày Môi trường thế giới.
Với chủ đề "Tuổi trẻ Gia Lai xung kích đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; tiên phong chuyển đổi số, sáng tạo vì cộng đồng", chiến dịch năm nay được triển khai theo hướng bám sát cơ sở, ưu tiên vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới và địa bàn khó khăn; đồng thời phát huy vai trò thanh niên trong chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và chăm lo thiếu nhi.
Phát biểu tại lễ ra quân, anh Phạm Hồng Hiệp, Bí thư Tỉnh đoàn Gia Lai, cho biết Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè năm 2026 diễn ra từ tháng 5 đến tháng 8, gồm chương trình Tiếp sức mùa thi cùng 5 chiến dịch trọng tâm: Mùa hè xanh, Hoa phượng đỏ, Kỳ nghỉ hồng, Hành quân xanh và 100 ngày thanh niên Gia Lai tiên phong chuyển đổi số.
Theo Tỉnh đoàn Gia Lai, chiến dịch năm nay đặt ra 11 chỉ tiêu trọng tâm, trong đó phấn đấu huy động 200.000 lượt đoàn viên, thanh niên tham gia các hoạt động tình nguyện; trồng mới 350.000 cây xanh; hỗ trợ triển khai 400 ý tưởng, sáng kiến của thanh niên.
Các cấp bộ Đoàn cũng sẽ hỗ trợ kết nối ít nhất 400 triệu đồng vốn vay cho thanh niên khởi nghiệp, tạo việc làm; phấn đấu có ít nhất 2 dự án khởi nghiệp được hỗ trợ đầu ra sản phẩm. Mỗi xã biên giới sẽ được tổ chức ít nhất một chương trình tình nguyện an sinh xã hội.
Bên cạnh đó, 100% đoàn cấp xã duy trì hoạt động "Tổ công nghệ số cộng đồng" và "Đội hình bình dân học vụ số" nhằm hỗ trợ người dân nâng cao năng lực số. Chiến dịch cũng đặt mục tiêu tư vấn hướng nghiệp cho ít nhất 50.000 lượt thanh thiếu niên, giới thiệu việc làm cho khoảng 3.000 thanh niên.
Ngoài ra, các cấp bộ Đoàn sẽ tổ chức hoạt động nâng cao năng lực ngoại ngữ và hội nhập quốc tế cho 30.000 lượt thanh thiếu nhi; hỗ trợ 20.000 thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn. Các trường đại học, cao đẳng, THPT và trung tâm giáo dục thường xuyên đều triển khai ít nhất một dự án tình nguyện vì cộng đồng.
Theo anh Phạm Hồng Hiệp, các hoạt động tình nguyện cần bám sát nhu cầu thực tế của từng địa phương, tập trung hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực chịu ảnh hưởng thiên tai và biến đổi khí hậu. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, điều phối hoạt động.
Bí thư Tỉnh đoàn Gia Lai cũng đề nghị đoàn viên, thanh niên phát huy vai trò xung kích trong bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, giữ gìn an ninh trật tự và tổ chức tốt các hoạt động hè cho thiếu nhi; chú trọng trang bị kĩ năng sống, kĩ năng số và kiến thức phòng chống tai nạn, đuối nước, bạo lực, xâm hại trẻ em.
Từ bỏ công việc ổn định với mức lương cao, anh Nguyễn Thương (35 tuổi, xã Tịnh Khê, Quảng Ngãi) trở về quê khởi nghiệp, kiên trì "massage" từng cuống dừa nước để chiết xuất mật, tạo ra sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Giữa những rặng dừa nước xanh mướt ven dòng sông Kinh, hình ảnh người thanh niên cầm búa cao su miệt mài gõ từng buồng dừa khiến không ít người tò mò, thậm chí hoài nghi. Ít ai ngờ, từ những ngày bị cho là "khùng" ấy, anh Thương lại từng bước mở ra hướng đi mới cho cây dừa nước vốn lâu nay chỉ được khai thác lá và quả.
3 năm làm việc tại Nhật Bản, thêm 5 năm làm cho doanh nghiệp nước ngoài, anh Thương từng có công việc ổn định với thu nhập đáng mơ ước, nhưng trong anh luôn canh cánh ý định trở về quê hương lập nghiệp.
Năm 2024, anh quyết định nghỉ việc để bắt đầu hành trình khởi nghiệp ấp ủ từ lâu. Thế nhưng con đường ấy không hề bằng phẳng, chỉ sau thời gian ngắn, anh nhận ra hướng đi này không phù hợp. Sau thất bại lần đó, anh xin vào làm tại một công ty Nhật Bản ở Khu công nghiệp VSIP Quảng Ngãi; nhưng ngọn lửa khởi nghiệp vẫn âm ỉ trong anh.
Một buổi chiều cách đây 4 năm, sau giờ làm, anh Thương chèo ghe trên sông Kinh. Giữa không gian tĩnh lặng, những buồng dừa nước trĩu quả bất chợt khiến anh suy nghĩ. Anh nhớ lại thời gian làm việc tại Nhật, từng thấy các sản phẩm đồ uống từ mật dừa nước của Thái Lan rất được ưa chuộng. Trong khi đó, quê anh có rừng dừa rộng hàng chục héc ta nhưng người dân chỉ khai thác lá, còn mật dừa không ai quan tâm. Ý tưởng khai thác mật dừa nước từ đó nhen nhóm trong anh.
Anh Thương bắt đầu tìm hiểu, thử nghiệm cách lấy mật. Ban đầu, khi chặt buồng dừa, cuống có tiết ra mật nhưng rất ít và chỉ kéo dài 1 - 2 ngày, điều đó khiến anh tiếp tục tìm tòi. Sau nhiều tháng nghiên cứu, anh biết đến phương pháp "massage" cuống dừa để kích thích tiết mật. Từ đó, anh bắt đầu hành trình thử nghiệm đầy gian nan.
Ngoài giờ làm ở công ty, anh gần như dành toàn bộ thời gian ở rừng dừa. Ngày nào anh cũng mang theo búa cao su, kiên trì gõ từng cuống dừa, thử nghiệm hết phương pháp này đến phương pháp khác. "Có thời gian tôi làm một mình, vừa làm vừa học, nhiều lúc cũng buồn vì không ai tin; nhưng nhờ sự động viên của vợ, tôi vẫn quyết tâm theo đuổi", anh kể.
Để có điều kiện nghiên cứu, anh phải đầu tư hàng trăm triệu đồng thuê lại rừng dừa của người dân. Sau gần 2 năm miệt mài, tổng chi phí đầu tư lên đến hơn 500 triệu đồng, anh dần tìm ra quy trình phù hợp. Theo anh, để cây dừa nước có thể tiết mật ổn định, cần quy trình khá công phu. Khi buồng dừa được khoảng 3 tháng tuổi, anh dùng búa cao su gõ dọc cuống khoảng 100 lần, sau đó lắc buồng dừa nhiều lần. Công đoạn này được lặp lại mỗi ngày, kéo dài khoảng 1 tháng.
Việc "massage" giúp cây hiểu rằng buồng dừa vẫn còn trên cây và tiếp tục tiết mật để nuôi trái. Khi cuống chuyển màu, buồng dừa sẽ được cắt bỏ và bắt đầu thu mật.
Nếu không xử lý, cây chỉ tiết mật trong 1 - 2 ngày. Nhưng với phương pháp này, mỗi cây có thể cho 0,5 - 0,7 lít mật/ngày, kéo dài suốt 1 tháng. Mật dừa được hứng bằng bao chuyên dụng, thu hoạch từ rất sớm, khoảng 2 giờ để đảm bảo độ tươi. Trung bình mỗi ngày anh thu được khoảng 30 lít mật. Sau đó mật được lọc, thanh trùng để làm nước uống, hoặc cô đặc thành sản phẩm thương mại. Để tạo ra 1 lít mật dừa cô đặc, cần đến 8 lít mật tươi. Sản phẩm hiện được bán với giá khoảng 500.000 đồng/lít.
Không dừng lại ở sản xuất, anh Thương còn nhìn thấy tiềm năng du lịch từ rừng dừa nước. Anh thuê lại khoảng 5 ha rừng dừa, liên kết với hợp tác xã để phát triển mô hình trải nghiệm. Du khách khi đến đây có thể trực tiếp tham quan quy trình massage dừa, thu hoạch và thưởng thức mật dừa tươi ngay tại chỗ.
Ông Nguyễn Quốc Vương, Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê, cho biết: "Mô hình sản xuất mật dừa nước là hướng đi mới, bước đầu cho thấy hiệu quả và được du khách ưa chuộng. Đây là cách nâng cao giá trị cây dừa nước, góp phần phát triển kinh tế địa phương".
