Thời tiết hôm nay 12-5: Nam Bộ và TP.HCM nắng gay gắt

Ngày 22.5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo luật Đô thị đặc biệt.

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thời gian qua, TP.HCM đã thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù của Quốc hội, tạo ra những thành tựu, kết quả quan trọng. Tuy nhiên, các cơ chế thí điểm đặc thù còn giới hạn về thời gian, đôi khi thiếu đồng bộ và chưa tạo được khung thể chế ổn định, lâu dài. Do đó, TP cần chuyển các cơ chế, chính sách đặc thù thành khung pháp lý đặc biệt, vượt trội, tạo điều kiện để TP bứt phá mạnh mẽ.

Dự thảo luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn như xác lập vị trí pháp lý của đô thị đặc biệt; tổ chức chính quyền, chế độ công vụ; quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự an toàn đô thị; phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội; nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; liên kết, phát triển vùng và bảo vệ môi trường.

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết bố cục dự thảo luật Đô thị đặc biệt tương tự như luật Thủ đô với cách tiếp cận phân quyền tối đa theo 3 nguyên tắc. Cụ thể, những thẩm quyền của Quốc hội giao về cho HĐND TP.HCM, những thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND TP.HCM và thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND TP.HCM.

Từ nền tảng của luật Thủ đô, luật hóa các nghị quyết đặc thù cho TP.HCM và đề xuất chính sách mới, dự thảo luật Đô thị đặc biệt đưa ra gần 300 thẩm quyền, trong đó HĐND TP.HCM hơn 140 thẩm quyền, UBND TP.HCM hơn 130 thẩm quyền và Chủ tịch UBND TP.HCM hơn 20 thẩm quyền. Theo bà Hạnh, luật được thiết kế theo hướng được ưu tiên áp dụng khi xung đột với các luật khác. HĐND TP.HCM có quyền chọn áp dụng chính sách ưu đãi, thuận lợi hơn do T.Ư ban hành sau thời điểm luật có hiệu lực. Cơ quan soạn thảo ước tính khoảng 30 - 35% cơ chế chính sách mới mang tính đặc thù của TP được đưa vào dự thảo luật Đô thị đặc biệt.

TS Trần Du Lịch, nguyên Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, đánh giá luật Đô thị đặc biệt là đạo luật giúp TP.HCM tháo gỡ điểm nghẽn thể chế kéo dài hàng chục năm qua. "Nếu TP.HCM bỏ qua thì sẽ không còn cơ hội xây dựng thể chế phù hợp", ông Lịch nói và cho biết tinh thần xây dựng pháp luật hiện nay là đẩy mạnh phân quyền. Do đó, ông Lịch đề xuất mạnh dạn phân quyền theo hướng những gì không thuộc phạm trù an ninh, quốc phòng, đối ngoại, dân tộc và tôn giáo thì đưa vào luật.

Cụ thể, ông Lịch khuyến nghị luật cần tập trung vào 3 nhóm: phân quyền thực chất, cắt giảm thủ tục hành chính, tạo dư địa để TP.HCM chủ động ban hành chính sách phù hợp thực tiễn. "Cơ chế hành chính hiện nay phải họp liên miên suốt ngày suốt đêm, văn bản sở này đẩy qua sở kia mà việc không chạy", ông Lịch nói. Vị chuyên gia này đề xuất đổi mới trong tổ chức bộ máy theo hướng cấp sở là cơ quan quản lý nhà nước chứ không chỉ tham mưu, giúp việc. Đồng thời, HĐND TP.HCM được phân quyền tự quyết về thủ tục hành chính, bảo đảm phúc lợi xã hội, biên chế, xử lý công sản…

Đồng quan điểm, GS-TS Nguyễn Thị Cành, chuyên gia cao cấp Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng toàn bộ tài sản công của cơ quan T.Ư trên địa bàn TP.HCM giao về cho địa phương quản lý, quy định rõ ràng quyền quản lý, quyền sử dụng và khai thác.

Về tổ chức hành chính, luật Tổ chức chính quyền địa phương hiện nay quy định 2 cấp, gồm tỉnh, thành phố và xã, phường, đặc khu. Tuy nhiên, bà Cành phân tích đô thị đặc biệt sẽ xuất hiện những thiết chế mới, đơn cử như mô hình đô thị nhỏ, vệ tinh khác hoàn toàn với phường, xã. Trên thực tế, sau khi sáp nhập Bà Rịa-Vũng Tàu và Bình Dương, TP.HCM hình thành nhiều đô thị nhỏ biệt lập mang tính vệ tinh để hỗ trợ phát triển chùm đô thị lớn. Do đó, bà đề nghị bổ sung khái niệm đô thị vệ tinh, đô thị biển đảo vào dự thảo như một thiết chế mới trong đô thị đặc biệt để ban hành những quy chế, cơ chế riêng.

Ở góc độ quy hoạch, KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng bên cạnh khu thương mại tự do, trung tâm tài chính, TP.HCM cần bổ sung thêm mô hình đô thị sân bay và đô thị ĐH. Cụ thể, đô thị sân bay không chỉ giới hạn ở khu vực sân bay Tân Sơn Nhất mà còn cả khu vực thuộc bán kính 10 - 30 km của sân bay Long Thành thuộc địa phận TP.HCM, gần trung tâm tài chính quốc tế. Khi đưa vào luật, chuyên gia đề xuất theo hướng HĐND và UBND TP.HCM có quyền xác định ranh giới và các chính sách liên quan đền bù, giải tỏa, đấu giá và quản lý đô thị.

Với loại hình đô thị TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), KTS Ngô Viết Nam Sơn đánh giá dự thảo luật Đô thị đặc biệt đã nêu một số điều khoản nhưng chủ yếu tập trung vào khai thác giá trị thương mại, quỹ đất mà bỏ sót vấn đề quan trọng là lợi ích cư dân. Ông cho rằng nếu đặt nặng lợi ích kinh tế quá sẽ đẩy người yếu thế ra xa khu vực TOD. Do đó, luật nên có điều khoản dành quỹ đất cho đầu tư công, trong đó có một phần làm nhà ở xã hội, một phần làm nhà ở cho thuê dài hạn với giá thấp.

Bên cạnh đó, KTS Ngô Viết Nam Sơn đề xuất mô hình kiến trúc sư trưởng là người chịu trách nhiệm cho những khu vực có giá trị bảo tồn, đặc biệt là khu vực trung tâm. Vị kiến trúc sư trưởng này có quyền trình HĐND, UBND TP.HCM phê duyệt và trực tiếp quản lý luôn những công trình xây dựng thuộc khu vực bảo tồn trong tương lai. Về nhân sự, kiến trúc sư trưởng có thể là một nhân sự độc lập hoặc một Phó chủ tịch UBND TP.HCM kiêm nhiệm.

TS Nguyễn Thị Hậu, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, đánh giá dự luật chủ yếu tiếp cận đô thị đặc biệt từ góc độ quản trị, hạ tầng và động lực tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, yếu tố văn hóa và vốn xã hội là nền tảng tạo nên tính đặc biệt và sức sống lâu dài của đô thị lại chưa được thể hiện tương xứng. "Một đô thị đặc biệt không chỉ được xác định bằng quy mô kinh tế, quyền tự chủ hay hệ thống hạ tầng hiện đại, mà còn bởi bản sắc lịch sử, ký ức đô thị, tính đa dạng văn hóa, năng lực sáng tạo xã hội và sự gắn kết cộng đồng", TS Hậu nói.

Chuyên gia khảo cổ này đề nghị bổ sung một số điều khoản dựa trên nguyên tắc cân bằng giữa phát triển kinh tế đô thị và giữ gìn bản sắc văn hóa cốt lõi, cũng như bảo tồn di sản là phương thức đặc thù của phát triển bền vững. Đồng thời, bổ sung các công cụ kinh tế, nguồn lực đặc thù để bảo tồn di sản, cũng như đưa ra chế tài nhằm tăng sức răn đe.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư liên tịch số 11/2005/TTLTBNV-BLĐTBXH-BTC-UBDT của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB-XH, Bộ trưởng Bộ Tài chính và Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc hướng dẫn thực hiện chế độ phụ cấp khu vực.

Đối tượng áp dụng là cán bộ, công chức, viên chức và lao động hợp đồng đã được xếp lương theo bảng lương do Nhà nước quy định làm việc trong các cơ quan nhà nước, các đơn vị sự nghiệp của Nhà nước được cấp có thẩm quyền quyết định thành lập; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ, chiến sĩ, cán bộ, công chức, viên chức, công nhân trong biên chế của các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam, Công an nhân dân.

So với quy định trước đây, dự thảo bỏ đối tượng "cán bộ chuyên trách và công chức ở xã, phường, thị trấn", việc sửa đổi đối tượng áp dụng là để phù hợp, thống nhất, đồng bộ với luật Cán bộ, công chức năm 2025.

Dự thảo thông tư quy định thay thế cụm từ "mức lương tối thiểu chung" bằng cụm từ "mức lương cơ sở" tại điểm a khoản 2 mục II của Thông tư liên tịch số 11/2005/TTLTBNV-BLĐTBXH-BTC-UBD.

Dự kiến, phụ cấp khu vực được quy định gồm 7 mức: 0,1; 0,2; 0,3; 0,4; 0,5; 0,7 và 1,0 so với mức lương cơ sở. Đáng chú ý, mức 1,0 chỉ áp dụng đối với những hải đảo đặc biệt khó khăn, gian khổ như quần đảo Trường Sa.

Mức tiền phụ cấp khu vực được tính theo công thức sau:

Mức tiền phụ cấp khu vực = hệ số phụ cấp khu vực x mức lương cơ sở.

Đối với hạ sĩ quan và chiến sĩ nghĩa vụ thuộc quân đội nhân dân và công an nhân dân thì mức tiền phụ cấp khu vực được tính so với mức phụ cấp quân hàm binh nhì theo công thức sau:

Mức tiền phụ cấp khu vực = hệ số phụ cấp khu vực x mức lương cơ sở x 0,4.

Theo Bộ Nội vụ, việc sửa đổi điều chỉnh, bổ sung mức phụ cấp khu vực đối với các địa bàn cấp xã mới hình thành trên cơ sở sắp xếp từ các cấp xã cũ đã được hưởng phụ cấp khu vực; không bổ sung địa bàn mới (địa bàn cấp xã mới hình thành trên cơ sở sắp xếp từ các cấp xã cũ chưa hưởng phụ cấp khu vực).

Cạnh đó, việc sửa đổi thông tư nhằm đảm bảo đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành, không làm thay đổi chính sách và phù hợp với thực tiễn sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, góp phần khắc phục những bất cập, chồng chéo trong quá trình tổ chức thực hiện phụ cấp khu vực, đảm bảo nguyên tắc công bằng, tương quan giữa các địa bàn và ngăn ngừa việc mở rộng đối tượng, điều chỉnh không đúng định hướng, phát sinh gánh nặng ngân sách nhà nước.

Tin Gốc: Thanh Niên

Chỉ 120m chưa được tháo gỡ nhưng đủ để giữ toàn bộ dự án kênh Hàng Bàng trong tình trạng chưa thể hoàn thành, dù phần lớn tuyến đã được "thay áo mới". Mốc bàn giao mặt bằng từng được chủ đầu tư dự kiến cuối tháng 4-2026 làm cơ sở để hoàn thành dự án trong năm nay hiện được đánh giá là khó đạt.

Chủ đầu tư dự án từng dự kiến mặt bằng sẽ được giải tỏa xong dịp 30-4 tới đây, sau đó mất thêm khoảng ba tháng để hoàn thiện thi công. Tuy nhiên mốc tiến độ này được đánh giá là khó đạt. Nguyên nhân chủ yếu ở công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng do địa phương thực hiện.

Hàng chục năm sống ven con kênh, chị Trần Thị Xuân vẫn nhớ rõ hình ảnh ngày trước. Khi đó kênh rộng gấp đôi hiện nay, người dân muốn sang bờ bên kia phải đi đò, ghe mía. Về sau có cầu bắc qua, người dân quen gọi là "kênh cầu đò".

"Ngày xưa đông đúc lắm, buôn bán cũng được. Tôi bán trái cây, dọn hàng từ 5h sáng mà chỉ vài tiếng là hết", chị kể về một thời ăn nên làm ra gắn bó với dòng kênh.

Trước khi dự án cải tạo được triển khai, theo lời kể của những người dân gắn bó lâu năm với kênh Hàng Bàng, đây từng là một dòng kênh "chết", luôn trong tình trạng hôi thối, hai bên bờ nhếch nhác.

Cùng sống lâu năm tại đây, bà Nguyễn Hoàng Ý (55 tuổi) cũng cảm nhận rõ sự "lột xác" của con kênh. Bà cho biết lúc còn nhỏ, nhà ven kênh toàn lụp xụp, tạm bợ, tưởng như một cơn gió mạnh cũng có thể tốc mái, không ai nghĩ sẽ có ngày được chỉnh trang sạch đẹp như hôm nay.

Sự thay đổi cũng ít nhiều tác động đến cuộc sống của những người dân gắn bó với dòng kênh.

Theo lời chị Xuân, khi giải phóng mặt bằng để làm dự án nhiều hộ dân đã dọn đi, trong đó có cả những mối quen của chị, việc buôn bán cũng chậm lại, có khi chỉ còn bằng một phần ba so với trước.

"Mình sống ở đây từ lúc đông đúc đến khi người ta lần lượt dọn đi nơi khác cũng có chút buồn", chị nói.

Dù vậy chị Xuân cho rằng sự thay đổi là rõ ràng và tích cực khi kênh được kè kiên cố, có lối đi bộ dọc bờ, thảm cỏ và cây xanh nên không khí dễ chịu hơn.

Điều chị mong mỏi lúc này là đoạn còn dang dở phía sau chợ Bình Tây sớm được hoàn thành để dòng kênh thông suốt. Bởi chỉ một đoạn nhỏ nhếch nhác cũng dễ trở thành nơi vứt rác, cỏ cây mọc um tùm, vật nuôi phóng uế gây mất mỹ quan. Đó cũng là mong muốn chung của người dân ở đây.

Nhiều năm qua, nút thắt mặt bằng tại đây chưa được tháo gỡ do nhiều nguyên nhân nhưng một trong những vướng mắc lớn nhất là chênh lệch giá bồi thường giữa hai địa phương cùng triển khai dự án.

Với mức chênh lệch khoảng 50 triệu đồng mỗi mét vuông, một căn nhà diện tích 40m² có thể chênh lên tới hàng tỉ đồng. Người dân cho rằng đây là vấn đề quyền lợi cần được đảm bảo nên vẫn chưa đồng thuận bàn giao mặt bằng.

Chạy dọc kênh Hàng Bàng, hình ảnh dòng kênh thẳng tắp, sạch sẽ, khang trang đã khác hẳn vài năm trước. Con kênh xanh sau khi được "hồi sinh" nhưng dòng chảy bị khựng lại ngay đoạn còn dang dở.

Sự đối lập thể hiện rõ nét khi một bên là bờ kè thẳng tắp, cây xanh và lối đi bộ đã hoàn chỉnh, bên còn lại là những căn nhà lụp xụp chồm ra mặt nước khiến dòng kênh bị thu hẹp và đứt đoạn, cỏ dại mọc um tùm, rác thải vương vãi.

Theo Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM, dự án bồi thường phía quận 6 cũ được phê duyệt từ cuối năm 2018 nhưng trong quá trình triển khai đã phát sinh nhiều vướng mắc. Đơn vị đo đạc cũ ngừng hoạt động nên phải thuê đơn vị mới, đồng thời dự án cũng phải bổ sung vốn, cập nhật lại số liệu đền bù.

Bên cạnh đó, các quy định mới buộc phải điều chỉnh hồ sơ, trong khi việc sắp xếp lại tổ chức, nhân sự cũng ảnh hưởng đến tiến độ xử lý. Hiện hồ sơ điều chỉnh dự án đang được lập, xin ý kiến các sở ngành trước khi tiếp tục các bước tiếp theo.

Đến nay vẫn chưa có mốc tiến độ chính xác cho việc hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và tiếp tục triển khai thi công dự án.

Theo chủ đầu tư, việc bàn giao mặt bằng dự kiến được phấn đấu hoàn tất vào quý 4-2026. Trong khi đó, UBND phường Bình Tây cho biết dự án có thể được thực hiện trong giai đoạn 2026-2027.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ