Hình ảnh vệ tinh được Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) công bố tuần này cho thấy thủ đô Mexico City (Mexico) đang lún xuống gần 25cm mỗi năm – trở thành một trong những đô thị có tốc độ lún nhanh nhất thế giới, theo Hãng tin AP ngày 3-5.
Là một trong những khu vực đô thị rộng lớn và đông dân nhất thế giới, với diện tích khoảng 7.800km vuông và khoảng 22 triệu dân, Mexico City và các thành phố xung quanh được xây dựng trên nền một hồ nước cổ đại. Nhiều con phố của thủ đô Mexico từng là kênh đào.
Việc bơm nước ngầm quy mô lớn và quá trình đô thị hóa đã làm thu hẹp đáng kể tầng chứa nước ngầm, dẫn đến Mexico City bị sụt lún trong hơn một thế kỷ.
Nhiều di tích và công trình kiến trúc cổ – như nhà thờ Metropolitan khởi công xây dựng từ năm 1573 – bị nghiêng hẳn sang một bên. Tầng chứa nước ngầm bị thu hẹp cũng góp phần gây ra tình trạng thiếu nước trong nhiều năm.
Ông Enrique Cabral, nhà nghiên cứu địa vật lý tại Đại học Tự trị quốc gia Mexico, cho biết: “Một phần cơ sở hạ tầng của Mexico bị thiệt hại, bao gồm tàu điện ngầm, hệ thống thoát nước, hệ thống cấp nước, hệ thống nước sinh hoạt, nhà ở và đường phố. Đây là một vấn đề rất lớn”.
Theo báo cáo mới được công bố, ở một số khu vực, hiện tượng này đang diễn ra với tốc độ trung bình 2cm mỗi tháng. Đáng chú ý, các khu vực này gồm sân bay và tượng đài Thiên thần Độc lập nổi tiếng.
Các ước tính của NASA dựa trên các phép đo được thực hiện từ tháng 10-2025 đến tháng 1-2026 bởi vệ tinh NISAR, có khả năng theo dõi những thay đổi theo thời gian thực trên bề mặt Trái đất. Đây một phát kiến chung giữa NASA và Tổ chức Nghiên cứu không gian Ấn Độ.
Trong nhiều thập kỷ, Chính phủ Mexico hầu như phớt lờ vấn đề này và chỉ gia cố nền móng cho vài công trình. Nhưng sau những đợt khủng hoảng nước bùng phát gần đây, ông Cabral cho biết các quan chức đã bắt đầu tài trợ cho nhiều nghiên cứu hơn.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thế Giới
Chiến sự Ukraine ngày 1.559: Hậu cần Nga bị tập kích, Mỹ muốn Trung Quốc giúp tìm giải pháp?

Theo Kyiv Post dẫn tuyên bố của Trung đoàn 413 thuộc Lực lượng hệ thống không người lái của Ukraine ngày 1.6, các mục tiêu nằm gần giao điểm của những tuyến đường sắt và đường bộ chính, đóng vai trò trung chuyển nhân lực, vũ khí và vật tư cho các hoạt động tác chiến của Nga.
Máy bay không người lái (UAV) Ukraine được cho là đã tấn công 2 kho hậu cần quân sự gần Novoselivka và Dokuchayevsk. Một điểm triển khai tạm thời cùng một số kho hậu cần tại làng Syhnalne, gần Olenivka, cũng bị nhắm mục tiêu. "Các cuộc tấn công nhắm vào những trung tâm hậu cần trọng yếu, nơi đối phương tập trung nhân lực và nguồn lực để chuẩn bị cho các hoạt động tấn công tiếp theo", Trung đoàn 413 cho hay.
Cùng ngày, Ukraine đã mở rộng hoạt động nhằm vào các tuyến tiếp vận quân sự quan trọng của Nga tại những khu vực bị kiểm soát ở tỉnh Luhansk. "Luhansk, Starobilsk, Alchevsk, Brianka và Kadiivka hiện nằm trong tầm hoạt động của máy bay không người lái thuộc Quân đoàn 3", chuẩn tướng Andrii Biletskyi, Tư lệnh quân đoàn 3, cho biết.
Trong khi đó, Ukraine ngày 1.6 cáo buộc Nga tiếp tục tập kích trên diện rộng, theo The Kyiv Independent. Giới chức Ukraine cho biết ít nhất 3 người thiệt mạng và 61 người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong đêm 31.5.
Bộ Năng lượng Ukraine cho biết các cuộc tấn công trong đêm 1.6 khiến một số người dân tại các tỉnh Dnipro, Zhytomyr, Zaporizhzhia, Odessa, Sumy, Kherson, Kharkiv và Chernihiv bị mất điện. Phía Nga chưa bình luận về các thông tin trên.
Ở chiều ngược lại, Hãng thông tấn TASS ngày 1.6 dẫn dữ liệu từ Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng Nga đã kiểm soát 63 khu dân cư trong vùng chiến sự từ tháng 3 đến tháng 5.2026. Theo phía Nga, các khu vực này gồm 21 khu dân cư ở Kharkiv, 19 khu ở Donetsk, 14 khu ở Sumy, 6 khu ở Zaporizhzhia và 3 khu ở Dnipro. Nga cho biết bước tiến lớn nhất diễn ra trong tháng 5, khi lực lượng Nga kiểm soát 27 khu dân cư.
Ngoài ra, Nga cũng cáo buộc quân đội Ukraine tiếp tục tấn công các khu vực biên giới thuộc Kursk và Belgorod trong ngày 1.6. Phía Ukraine chưa bình luận về thông tin trên.
Trong cuộc phỏng vấn với CBS News ngày 1.6, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho rằng Nga đã dần mất thế chủ động trên chiến trường kể từ cuối năm 2025. Theo ông, lực lượng Nga không còn khả năng giữ vững hoặc giành thêm lãnh thổ với tốc độ tương xứng với những tổn thất phải gánh chịu.
Nhà lãnh đạo Ukraine lập luận rằng chính sự sa sút này đã khiến Nga tăng cường các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa, như một cách phản ứng trước khó khăn trên chiến tuyến. "Hiện tại, chúng ta có khoảng thời gian này trước mùa đông", ông Zelensky nói, hàm ý Kyiv nhìn thấy một cơ hội ngoại giao hạn chế trước khi điều kiện thời tiết làm thay đổi cục diện chiến trường.
Tuy nhiên, ông Zelensky nhấn mạnh mọi tiến trình đàm phán đều phụ thuộc vào việc gia tăng áp lực quốc tế đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin, đặc biệt thông qua mở rộng các biện pháp trừng phạt thay vì nới lỏng hạn chế.
Ông cũng đề cập khả năng xây dựng một khuôn khổ đàm phán rộng hơn, với sự tham gia của các cường quốc châu Âu như Anh, Pháp, Đức, cùng các nước Bắc Âu và Thổ Nhĩ Kỳ. Ông nhấn mạnh thành phần của khuôn khổ này phải được Ukraine và châu Âu cùng nhất trí, đồng thời còn phụ thuộc vào thiện chí đối thoại của Nga.
Ukraine dự kiến sẽ đón các nhà đàm phán hàng đầu của chính quyền ông Trump tại Kyiv trong vòng 2 tuần tới. Theo ông Zelensky, các chuyến thăm này rất quan trọng để quan chức Mỹ trực tiếp chứng kiến tình hình thực tế tại Ukraine, thay vì chủ yếu tiếp xúc với phía Nga tại Moscow như trước.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng thừa nhận triển vọng ngoại giao vẫn còn nhiều bất định. Ông cho rằng các diễn biến tại những điểm nóng toàn cầu khác, trong đó có Trung Đông, có thể ảnh hưởng đến tốc độ và mức độ ưu tiên của các nỗ lực đàm phán. Moscow chưa có bình luận sau phát biểu của ông Zelensky.
Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là có thể tìm cách hạ nhiệt giai đoạn leo thang trong cuộc chiến Ukraine trước thềm bầu cử giữa kỳ Quốc hội Mỹ ngày 3.11. “Chúng tôi cho rằng người Mỹ có ý định làm dịu mọi chuyện trước cuộc bầu cử vào mùa thu”, theo RBC-Ukraine ngày 1.6 dẫn các nguồn tin trong chính phủ Ukraine.
Các quan chức Ukraine nhận định ông Trump có thể can dự tích cực hơn vào hồ sơ Ukraine, trong bối cảnh đảng Cộng hòa đối mặt nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội sau cuộc bầu cử giữa kỳ. Theo giới chức Ukraine, áp lực chính trị trong nước có thể thúc đẩy Nhà Trắng tìm kiếm những bước đi quyết đoán hơn nhằm tạo đột phá ngoại giao trong xung đột Nga - Ukraine.
Trong một diễn biến liên quan, South China Morning Post ngày 1.6 dẫn nhiều nguồn tin cho biết ông Trump đã trực tiếp thúc giục Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình hỗ trợ chấm dứt xung đột ở Ukraine, nhằm tận dụng ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với Moscow.
Theo nguồn tin, trong cuộc thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh giữa 2 nhà lãnh đạo hồi tháng trước ở Bắc Kinh, ông Trump nói với ông Tập rằng đàm phán Nga - Ukraine đang bế tắc, đồng thời kêu gọi Trung Quốc tác động để Tổng thống Nga Vladimir Putin trở lại bàn đàm phán với ông Zelensky. Hiện phía Mỹ và Trung Quốc chưa bình luận về thông tin trên.
Tin Gốc: Thanh Niên

Ông Yury Slyusar, thống đốc vùng Rostov của Nga, ngày 12.7 cho hay vụ tấn công gây cháy trên tàu, song đám cháy đã được khống chế. Ông nói thêm tàu không chở dầu vào thời điểm bị tấn công nên không có nguy cơ tràn dầu, đồng thời xác nhận không có thương vong.
Cùng thời điểm, một số kênh Telegram của Nga đưa tin UAV Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu lớn của Nga tại thành phố Syzran, thuộc tỉnh Samara trong đêm 11.7. Hình ảnh và video lan truyền trên mạng cho thấy lửa lớn và cột khói đen bốc lên từ khu vực nhà máy, nằm cách biên giới Ukraine hơn 800 km. Nhà máy lọc dầu Syzran có công suất chế biến khoảng 9 triệu tấn dầu thô mỗi năm. Cơ sở này được cho là cung cấp nhiên liệu cho không quân Nga.
Cũng trong ngày 12.7, ông Robert "Madyar" Brovdi, chỉ huy Lực lượng hệ thống không người lái của Ukraine, tuyên bố lực lượng của ông đã phá hủy thêm 14 tàu Nga trong đêm, gồm 10 tàu chở dầu và 4 phà.
Theo The Kyiv Independent dẫn lời ông Brovdi, tổng số tàu thuộc "hạm đội bóng tối" của Nga bị Ukraine phá hủy trong tuần này đã tăng lên 90 chiếc. Vị quan chức Ukraine nói trong tuần qua, trung bình cứ 112 phút lại có một tàu chở dầu, tàu kéo, tàu chở hàng hoặc phương tiện khác của Nga tại biển Azov bị tấn công.
Trước đó, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine cáo buộc các tàu chở dầu này được Nga sử dụng để vận chuyển dầu và sản phẩm dầu mỏ nhằm lách lệnh trừng phạt quốc tế, qua đó tạo nguồn tài chính cho chiến dịch quân sự tại Ukraine. Ukraine cũng cho rằng các tàu kéo, tàu hàng khô và tàu chuyên dụng góp phần hỗ trợ hậu cần quân sự, vận chuyển hàng hóa và duy trì hoạt động cảng của Nga.
Trong một diễn biến khác, giới chức Ukraine cáo buộc Nga ngày 11.7 đã dùng 3 quả bom dẫn đường tấn công hạ tầng dân sự tại thành phố Sumy (đông bắc Ukraine) khiến 5 người thiệt mạng và 32 người bị thương.
Thống đốc vùng Sumy Oleh Hryhorov cho biết lực lượng cứu hộ tiếp tục làm việc tại hiện trường để tìm kiếm nạn nhân và đánh giá thiệt hại. Theo Kyiv Post dẫn lời cảnh sát địa phương, vụ tấn công làm hư hại nhiều tòa chung cư, một đại lý ô tô, một trạm xăng, một nhà hàng và nhiều phương tiện.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 12.7 tuyên bố họ đã giành quyền kiểm soát khu định cư Bachevsk ở vùng Sumy. Cùng ngày, Nga thông báo lực lượng nước này đã tiến hành đợt không kích quy mô lớn trong đêm 11.7 bằng vũ khí dẫn đường chính xác, nhằm vào các cơ sở thuộc tổ hợp công nghiệp quốc phòng Ukraine tại Kyiv và hạ tầng cảng ở vùng Odessa.
Nga khẳng định chiến dịch còn nhắm vào các tàu thuyền được cho là chở vũ khí và thiết bị quân sự cho Ukraine. Ông Oleh Kiper, người đứng đầu chính quyền quân sự vùng Odessa, xác nhận khu vực này bị tấn công và cho biết lực lượng chức năng đang khắc phục hậu quả.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 12.7 cũng tuyên bố hệ thống phòng không nước này đã bắn hạ 11 quả bom dẫn đường và 585 UAV của Ukraine trong 24 giờ. "Hệ thống phòng không đã phá hủy 11 quả bom dẫn đường và 585 máy bay không người lái cánh cố định", TASS dẫn thông cáo của Bộ Quốc phòng Nga.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 11.7 cho biết ông đang chuẩn bị điều chỉnh các nỗ lực ngoại giao của Kyiv nhằm thúc đẩy việc chuyển giao vũ khí từ các đồng minh, trong bối cảnh Ukraine thiếu nghiêm trọng tên lửa đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot.
Trong bài phát biểu tối 11.7, ông Zelensky nói: "Chúng tôi cần một chất lượng hợp tác mới với các đối tác của Ukraine để đảm bảo việc thực hiện các thỏa thuận về cung cấp vũ khí. Các thỏa thuận đạt được ở cấp lãnh đạo cần được thực hiện nhanh chóng và đầy đủ hơn".
Phát biểu được đưa ra giữa lúc Ukraine cảnh báo kho tên lửa đánh chặn cho hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất đang suy giảm nghiêm trọng. Patriot hiện là hệ thống phòng không chủ lực của Ukraine có khả năng đối phó hiệu quả với tên lửa đạn đạo Nga, loại vũ khí có tốc độ cao và rất khó đánh chặn.
Theo ông Zelensky, những thay đổi trong bộ máy ngoại giao Ukraine sẽ nhằm đẩy nhanh các thỏa thuận cung cấp vũ khí, trong đó có khả năng sản xuất tên lửa Patriot theo giấy phép. Sáng kiến này được cho là được Tổng thống Mỹ Donald Trump bật đèn xanh tại hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 8.7.
Nhà lãnh đạo Ukraine nói thêm rằng Kyiv cũng sẽ tập trung bảo đảm gói viện trợ quốc phòng trị giá 80 tỉ USD đã được cam kết cho năm 2026, đồng thời thúc đẩy việc phát triển các hệ thống chống tên lửa đạn đạo do châu Âu sản xuất.
Ukraine trong nhiều tháng qua liên tục cảnh báo về tình trạng thiếu hụt phòng không, nhất là sau các đợt tập kích tên lửa và máy bay không người lái quy mô lớn của Nga nhằm vào Kyiv và vùng phụ cận.
Tin Gốc: Thanh Niên

Nga đang nhanh chóng tăng cường khả năng phòng thủ cho một trong những trung tâm hàng không quân sự quan trọng nhất bằng cách xây dựng các hầm trú ẩn kiên cố dành cho máy bay ngay tại vị trí đỗ của các tiêm kích. Động thái này được cho là nhằm bảo vệ các khí tài chiến lược trước các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine.
Theo tạp chí Military Watch, những hình ảnh vệ tinh mới nhất cho thấy hoạt động xây dựng quy mô lớn đang diễn ra tại Nhà máy Hàng không Komsomolsk-on-Amur và Căn cứ Không quân Dzemgi ở vùng Viễn Đông của Nga.
Các hình ảnh cho thấy lực lượng công binh đang xây dựng các hầm trú ẩn kiên cố bao quanh những máy bay đã đỗ sẵn trên đường băng, thay vì di chuyển chúng đến vị trí khác. Cách làm này cho phép các hoạt động bay vẫn được duy trì trong khi tăng cường khả năng bảo vệ máy bay.
Tạp chí Military Watch đưa tin, nhà máy Komsomolsk-on-Amur là cơ sở duy nhất của Nga sản xuất các tiêm kích Su-57 và Su-35, trong khi Căn cứ Không quân Dzemgi là nơi đồn trú của các phi đội tác chiến được trang bị Su-57, Su-35 và Su-30SM2.
Theo Military Watch, hình ảnh vệ tinh cũng cho thấy một nhà xưởng sản xuất mới quy mô lớn sắp hoàn thành, cùng nhiều hầm trú ẩn kiên cố khác, trong đó có những hầm đủ sức chứa từ 2 đến 3 máy bay chiến đấu.
Hoạt động xây dựng diễn ra trong bối cảnh Nga tìm cách bảo vệ tốt hơn các tài sản quân sự có giá trị cao sau hàng loạt cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào các căn cứ không quân nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
Ukraine ngày càng tăng cường sử dụng máy bay không người lái và tên lửa tầm xa để tấn công cơ sở hạ tầng không quân của Nga, nhắm vào các sân bay cách tiền tuyến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn km.
Một trong những chiến dịch đáng chú ý nhất là Chiến dịch Spider's Web (Mạng Nhện) ngày 1/6/2025, khi Ukraine đồng loạt tấn công nhiều căn cứ không quân của Nga. Giới chức Ukraine tuyên bố chiến dịch này đã phá hủy nhiều máy bay chiến lược, bao gồm máy bay ném bom Tu-95MS và Tu-22M3.
Lực lượng Ukraine cũng nhiều lần tập kích các sân bay triển khai máy bay chiến thuật như tiêm kích cường kích Su-34 và tiêm kích đánh chặn MiG-31. Trong khi đó, bán đảo Crimea do Nga kiểm soát vẫn thường xuyên trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng quân sự.
Giới phân tích quân sự cho rằng Nga tránh đưa Su-57 bay vào không phận Ukraine vì lo ngại mẫu tiêm kích đắt giá này có thể bị các hệ thống phòng không của Ukraine bắn hạ.
Tin Gốc: Dân Trí

