Thu hoạch hàng trăm quả dưa từ thùng xốp, chậu nhựa trên sân thượng

Ở Việt Nam, trong vô vàn những sản vật của biển, có một loài cá mang cái tên vừa độc đáo vừa dễ khiến người nghe phải bật cười ngượng ngùng: Cá cu - Cái tên ngộ nghĩnh này đã trở thành điểm nhấn trong bản đồ ẩm thực miền Trung, khiến du khách tò mò, còn người dân địa phương thì xem như một phần quen thuộc trong bữa cơm hằng ngày.

Cá cu, hay còn được gọi là cá bè, bè cu, là loài cá quen thuộc với ngư dân miền Trung, đặc biệt là ở Đà Nẵng. Chúng có hình dáng khá giống cá ngừ, thân hơi dẹp, vảy màu trắng bạc, mõm nhọn và răng sắc. Trước kia, cá cu chỉ phổ biến trong bữa cơm gia đình của người dân vùng biển, nay đã trở thành món ngon được nhiều nhà hàng đưa vào thực đơn để phục vụ khách du lịch.

Cá cu thường có nhiều nhất vào mùa xuân, đặc biệt là sau Tết Nguyên đán. Vào thời điểm này, thịt cá săn chắc, béo và ngọt, được đánh giá là ngon nhất trong năm.

Nhìn bề ngoài, cá cu có hình dáng khá giống cá ngừ, nhưng thân hơi dẹp hơn, phủ lớp vảy màu trắng bạc óng ánh dưới ánh nắng biển. Mõm cá nhọn, răng sắc bén mọc thành vòng hướng vào trong, cho thấy đây là loài săn mồi. Cá cu có thể dài từ 40 đến 70cm, thịt nhiều, săn chắc, thơm và trắng mịn.

Khác với nhiều loài cá da trơn thường có mùi tanh, thịt cá cu lại tươi ngọt, hài hòa giữa độ mềm và độ dai, nhờ đó được nhiều người dân cũng như du khách ưa chuộng. Mùa đánh bắt cá cu diễn ra quanh năm, nhưng tập trung nhất là từ tháng 2 đến tháng 4, khi ngư dân miền Trung ra khơi thường xuyên gặp mẻ lưới đầy ắp loài cá này.

Thức ăn của cá cu cũng khá đa dạng. Khi còn nhỏ, chúng thường ăn các loại thực vật nổi hoặc mảnh vụn hữu cơ trong nước. Khi trưởng thành, khẩu phần chính của cá cu gồm cá sòng mắt to và nhiều loài động vật không xương sống. Chính nhờ chế độ ăn giàu dưỡng chất từ biển cả, thịt cá cu có hương vị thơm béo đặc trưng, ít loại cá khác sánh được.

Từ lâu, người dân miền biển đã quen thuộc với cá cu và xem đây là một nguyên liệu quý trong gian bếp. Món ăn chế biến từ cá cu phong phú, phù hợp cho cả bữa cơm gia đình lẫn các dịp sum họp. Cá cu có thể kho síp nước ăn cùng bún, tạo ra một món ăn giản dị nhưng đậm đà. Cháo cá cu là lựa chọn ưa thích vào những ngày trời hanh khô hoặc chuyển lạnh, nhờ vị thanh, dễ ăn và bổ dưỡng. Ngoài ra, cá cu còn có thể nấu canh chua với măng, lá me, khế; hoặc chiên giòn rồi dầm nước mắm pha tỏi, ớt, đường, chanh, ăn kèm rau sống – một sự kết hợp đậm chất miền Trung.

Nhờ hương vị thơm ngon cùng cái tên lạ tai, cá cu ngày nay đã trở thành món ăn đặc sản, khiến thực khách từ phương xa cũng phải tìm mua để thưởng thức.

Phổ biển trong các nhà hàng là cháo cá cu, lẩu cá cu, cá cu hấp hay cá cu nướng. Trong đó, cháo cá cu được xem là đặc sản đặc trưng của Đà Nẵng, khiến nhiều du khách mê mẩn. Để nấu món cháo này, cá được làm sạch rồi ướp cùng nước mắm, gừng, muối, đường, tiêu… cho thấm vị.

Gạo thì rang vàng trước khi nấu để cháo thơm và không bị đặc quánh. Khi cháo nhừ, người nấu mới cho cá vào, ninh thêm vài phút, sau đó nêm hành tím, hành lá, tiêu để dậy mùi, tạo nên bát cháo nóng hổi, ngọt thịt cá, cay nồng vị tiêu, ăn vừa ngon vừa bổ dưỡng.

Không chỉ lẩu, cá cu hấp cách thủy cũng là món ăn được đánh giá cao trong các nhà hàng tại thành phố này. Cá tươi được hấp cùng sả bằm, ớt và nấm mèo, giữ trọn vị ngọt tự nhiên, khi ăn cuốn cùng bánh tráng, rau sống, chuối chát, khế chua, chấm nước mắm tỏi ớt thì ngon khó cưỡng.

Lẩu cá cu lại chinh phục thực khách bởi hương vị ngọt thanh của nước dùng gà nấu cùng đầu và đuôi cá, thêm cà chua, đậu bắp, rau thơm và gia vị cay nồng. Khi trút cá vào, thịt cá săn chắc, nước lẩu đậm đà, ăn kèm bún và rau xanh tạo nên món ăn vừa ấm bụng vừa khó quên.

Hiện nay, cá cu không chỉ phổ biến trong đời sống của người dân miền biển mà còn trở thành một sản phẩm thương mại có giá trị. Trên thị trường, giá cá cu dao động khoảng 150.000 - 450.000 đồng/kg – mức giá tương đối cao so với nhiều loại cá khác. Tuy nhiên, nhờ hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng, loại cá này vẫn luôn "đắt hàng", đặc biệt trong các mùa du lịch khi lượng khách đổ về Đà Nẵng tăng mạnh. Điều này cũng góp phần nâng cao thu nhập cho ngư dân, thúc đẩy ngành dịch vụ ăn uống, và làm phong phú thêm bức tranh ẩm thực miền Trung.

Về giá trị dinh dưỡng, cá cu cung cấp nhiều đạm, ít chất béo xấu, giàu khoáng chất và vitamin cần thiết cho cơ thể. Nhờ đó, món ăn từ cá cu không chỉ ngon miệng mà còn tốt cho sức khỏe, phù hợp với cả người lớn tuổi lẫn trẻ em. Trong bối cảnh ngày càng nhiều du khách quan tâm đến ẩm thực địa phương và xu hướng ăn uống lành mạnh, cá cu trở thành lựa chọn đáng chú ý.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Nổi tiếng nhiều nước nhờ sự chênh lệch ngoại hình, cặp đôi Karna Radheya (Indonesia) và Polly Alexandria Robinson (Anh) luôn gây tò mò về cuộc sống hôn nhân.

Đầu tháng 4 vừa qua, Karna Radheya đăng tải video mới trên kênh YouTube cá nhân chuyên về chăm sóc vườn tược. Trong video, anh xuất hiện một mình như thường lệ, chăm sóc một khu vườn nhỏ. Trong khi đó, bài đăng cuối cùng trên Instagram cá nhân của anh là từ 31/1, cũng có cùng nội dung chăm sóc cây cối.

Động thái này khiến cư dân mạng không khỏi tò mò về cuộc sống gia đình anh. Dưới các bài đăng của Karna Radheya, nhiều bình luận thắc mắc về điều này thường xuyên xuất hiện.

Theo tìm hiểu, Karna và vợ, Polly Alexandria Robinson, từng có câu chuyện tình gây bão mạng xã hội nhiều nước châu Á trong đó có Việt Nam. Năm 2018, cả hai tổ chức đám cưới sau thời gian hẹn hò.

Điều gây bàn tán là ngoại hình được nhận xét có phần chênh lệch của cặp đôi. Trong khi Karna sở hữu ngoại hình chất phác, giản dị còn cô dâu người Anh xinh đẹp như một người mẫu với nước da trắng mịn cùng dáng vóc thanh mảnh.

Khi đó, nhiều cư dân mạng còn ví Karna như "chàng hoàng tử ếch" may mắn gặp được công chúa của đời mình. Đám cưới của đôi tình nhân đã được tổ chức theo nghi thức của người Hồi giáo tại quê nhà của chú rể.

Sau đám cưới, hai vợ chồng sinh sống tại Bali, Indonesia. Trước khi tiến đến hôn nhân, họ đã quen nhau gần 1 năm rưỡi. Karna lúc đó là một huấn luyện viên lướt sóng còn Polly là người mẫu ảnh xinh đẹp tới Bali du lịch.

Chàng trai người Indonesia - Karna từng nói rằng, anh không thể tin cô gái da trắng xinh đẹp này sẽ yêu mình. Song, tình yêu của họ cứ dần nảy nở qua những buổi trò chuyện. Sự trong sáng của Karna khiến Polly rung động và tin rằng đây chính là người đàn ông của đời mình.

Khi chuyện tình cảm của đôi trẻ được chia sẻ trên các phương tiện truyền thông, nhiều người cười nhạo sự không tương xứng về ngoại hình của cặp đôi. Song, Karna và Polly đã dần chứng minh cho họ thấy rằng, tình yêu không có giới hạn tuổi tác, nhan sắc hay quốc tịch.

"Đây là định mệnh. Tôi chưa bao giờ yêu người ngoại quốc nhưng Chúa đã quyết định rằng Polly sẽ là vợ tôi và tôi thực sự biết ơn vì điều này", Karna nói về nửa kia của mình.

Sau 3 năm chung sống, Polly cũng từng bày tỏ tình cảm với người bạn đời: "Em yêu anh như anh yêu cà phê: một ly vào buổi sáng và một ly buổi tối, đen đắng, ngọt hay cả hai, dù bây giờ hay mãi về sau" hay "Em yêu anh, có nghĩa là em sẽ yêu và sát cánh bên anh ngay cả những lúc tồi tệ nhất. Yêu ngay cả lúc anh đầy tuyệt vọng, bất lực và khi chúng ta vui vẻ bên nhau".

Đến tháng 7/2021, cặp vợ chồng tiếp tục chứng minh hôn nhân hạnh phúc bằng việc thông báo có con đầu lòng. Ngoài công việc riêng, cả hai còn sở hữu một nhà hàng nổi tiếng ở Bali mang tên Luku Kitchen.

Bẵng đi một thời gian, người theo dõi bất ngờ khi Karna bỗng xóa hết ảnh vợ con trên tất cả tài khoản mạng xã hội, chỉ chia sẻ hình ảnh đời thường cá nhân. Trong khi đó, vợ anh thậm chí xóa tất cả bài đăng trên tài khoản Instagram có 227.000 người theo dõi. Tuy nhiên, cả hai vẫn theo dõi tài khoản của nhau.

Điều này khiến nhiều người đoán về hôn nhân của cặp đôi nổi tiếng. Tuy nhiên, cả hai không lên tiếng công khai nói về vấn đề này. Từng trả lời bình luận của một người quen vào tháng 4/2025, Karna ngầm xác nhận rằng anh và bà xã vẫn ổn, gia đình cũng đã chuyển tới Anh sinh sống.

Năm 2022, Karna còn thông báo trên trang cá nhân rằng bắt đầu theo học một trường cao đẳng ở West Yorkshire, Anh và tốt nghiệp năm 2024.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Tọa đàm thu hút sự tham gia của các chuyên gia, nhà báo, giảng viên và đông đảo sinh viên, xoay quanh những thay đổi sâu sắc mà AI đang tạo ra đối với hoạt động báo chí.

Tại tọa đàm, GS.TS Nguyễn Đức An, Viện Nghiên cứu truyền thông - chính sách xã hội, Trường đại học Văn Lang, cho biết theo thống kê mới nhất, chỉ khoảng 16% người làm báo không sử dụng AI.

Tuy nhiên, ông An nhấn mạnh AI chỉ là công cụ hỗ trợ, giúp nhà báo làm việc nhanh và hiệu quả hơn trong các khâu như phân tích dữ liệu, phỏng vấn, rã băng, dịch thuật… chứ không thể thay thế con người.

"Việc lạm dụng AI có thể làm suy giảm tư duy phản biện, năng lực sáng tạo và chuẩn mực nghề nghiệp, thậm chí tạo ra thông tin sai lệch hoặc bị lợi dụng để làm ô nhiễm môi trường thông tin.

Không nên "thánh hóa" AI mà cần tiếp cận tỉnh táo, có mục đích và chiến lược rõ ràng, tránh chạy theo phong trào. Việc ứng dụng AI phải luôn đặt dưới sự giám sát của nhà báo, minh bạch với người dùng và lấy lợi ích công chúng làm kim chỉ nam", ông An nói.

Tại tọa đàm, nhà báo Lê Xuân Trung, Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ, chia sẻ yêu cầu bắt buộc của nghề báo là kiểm chứng và chịu trách nhiệm với thông tin. AI có thể hỗ trợ, nhưng không thể gánh thay trách nhiệm nghề nghiệp.

Ông Xuân Trung chia sẻ từ thời điểm dịch COVID-19 (năm 2020), trong bối cảnh phải làm việc từ xa, báo Tuổi Trẻ đã dùng AI là các dẫn chương trình ảo thay thế con người.

Theo thời gian, AI không chỉ là công cụ mà dần trở thành "trợ lý", thậm chí được xem như "đồng nghiệp" trong một số quy trình sản xuất nội dung.

Ông dẫn ví dụ năm 2024, báo Tuổi Trẻ đã sử dụng AI để phân tích, dự đoán tỉ số các trận đấu tại Euro 2024. Theo đó, AI đưa ra dự đoán khi trận đấu chưa diễn ra và nhờ khai thác dữ liệu lớn, công cụ này đã dự đoán chính xác 100% kết quả.

"Mặc dù AI ngày càng mạnh hơn nhưng vẫn cần con người kiểm soát và đưa ra quyết định cuối cùng", ông Xuân Trung nhấn mạnh.

Nhà báo Lê Xuân Trung chia sẻ việc ứng dụng AI trong báo chí có thể chia thành hai hướng là sử dụng cá nhân và tích hợp vào quy trình quản trị tòa soạn.

Nếu tích hợp AI vào hệ thống quản lý nội dung, AI có thể hỗ trợ nhiều khâu như biên tập, phân tích, gợi ý nội dung và xử lý dữ liệu. Tòa soạn phải liên tục đào tạo cho người làm báo vì mức độ tiếp cận AI của mỗi người là khác nhau.

Tại tọa đàm, một giảng viên băn khoăn AI có tác động đến kinh tế báo chí, đồng thời lo ngại việc sử dụng AI có thể làm giảm dấu ấn cá nhân của người viết, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng báo chí chính luận và các tác phẩm chuyên sâu.

Nhà báo Đoàn Xuân Hiếu, Chủ tịch Hội Nhà báo TP Đà Nẵng, Giám đốc Báo và Phát thanh - truyền hình Đà Nẵng, đưa ra nhiều dẫn chứng từ thực tế và khẳng định AI không thay thế con người, nhưng thay đổi cách tổ chức báo chí.

AI không đơn thuần là câu chuyện tiết kiệm chi phí hay nhân sự, mà là vấn đề tái cấu trúc mô hình quản trị báo chí.

Ông nhấn mạnh thay vì cắt giảm nhân lực một cách cơ học, các cơ quan báo chí cần hướng đến xây dựng đội ngũ chất lượng cao, có khả năng làm chủ công nghệ và sáng tạo nội dung.

"AI không thể thay thế những giá trị cốt lõi của nhà báo như cảm xúc, trải nghiệm và tư duy sáng tạo. Đây là yếu tố tạo nên bản sắc của báo chí. AI chỉ là công cụ, còn giá trị khác biệt của báo chí vẫn nằm ở con người", ông Hiếu nói.

Ông Lê Xuân Trung cho rằng điều quan trọng là cách người làm báo sử dụng AI để tạo ra sản phẩm, bởi mỗi người có cách khai thác và đặt câu lệnh khác nhau, dẫn đến kết quả khác nhau.

Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào AI, người viết sẽ đánh mất dấu ấn cá nhân. Tuy nhiên nếu sử dụng đúng cách, AI sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý tư liệu, từ đó tạo điều kiện để nhà báo tập trung nhiều hơn vào phân tích, bình luận và đào sâu vấn đề.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ