Từ những khay thức ăn phủ kín màu xanh dương đến các bữa ăn toàn màu xanh lá, trào lưu “one color food challenge” – chỉ ăn thực phẩm có một màu duy nhất trong nhiều ngày – đang bùng nổ trên TikTok, YouTube và Instagram.
Nhiều nhà sáng tạo nội dung ghi lại cảnh họ ép bản thân chỉ ăn đồ màu xanh dương, xanh lá hoặc đỏ suốt 24 giờ, thậm chí kéo dài tới 30 ngày để thu hút lượt xem. Các video kiểu “Blue Food Challenge” hay “Green Food Challenge” liên tục đạt hàng triệu lượt xem nhờ sự tò mò của cư dân mạng.
Trong một số video lan truyền mạnh, người tham gia gần như chỉ ăn việt quất, thạch màu xanh, mì nhuộm thực phẩm, bánh kẹo hoặc các món được pha màu nhân tạo để đúng “luật thử thách”. Một số người thậm chí từ chối mọi món ăn không đúng màu quy định dù đang đói hoặc mệt.
Điều khiến trào lưu này gây tranh cãi là nhiều người trẻ đang xem đây như một “phương pháp detox” hoặc cách giảm cân độc lạ. Không ít TikToker tuyên bố họ cảm thấy cơ thể “nhẹ hơn”, “sạch hơn” hoặc “ăn uống có kỷ luật hơn” sau nhiều ngày chỉ ăn một màu thực phẩm.
Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo việc giới hạn thực phẩm theo màu sắc là kiểu ăn uống cực đoan, dễ dẫn tới mất cân bằng dinh dưỡng. Nếu kéo dài nhiều ngày, cơ thể có thể thiếu protein, vitamin hoặc khoáng chất cần thiết vì nhóm thực phẩm bị thu hẹp quá mức.
Đặc biệt, thử thách “blue food challenge” gây nhiều lo ngại hơn cả bởi màu xanh dương vốn rất hiếm trong thực phẩm tự nhiên. Theo nghiên cứu đăng trên Frontiers in Psychology, con người thường có xu hướng nghi ngờ hoặc cảm thấy khó chịu với thức ăn màu xanh vì màu này hiếm xuất hiện trong tự nhiên và dễ tạo cảm giác nhân tạo, không an toàn.
Một số người tham gia thử thách đã phải dùng lượng lớn phẩm màu thực phẩm để biến món ăn thành màu xanh dương hoặc xanh lá. Điều này làm dấy lên tranh luận về nguy cơ lạm dụng phụ gia thực phẩm chỉ để tạo nội dung câu view trên mạng xã hội.
Không ít bác sĩ cũng lo ngại trào lưu này có thể tác động tiêu cực tới tâm lý ăn uống của giới trẻ. Theo NDTV, nhiều “food challenge” trên TikTok hiện nay đang khiến ranh giới giữa giải trí và hành vi ăn uống cực đoan trở nên mờ nhạt.
Trên Reddit và nhiều diễn đàn mạng, cư dân mạng cũng tranh cãi gay gắt về khả năng duy trì sức khỏe nếu chỉ ăn một màu thực phẩm trong thời gian dài. Nhiều người cho rằng việc này gần như bất khả thi nếu muốn đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng.
Một số ý kiến khác lại cho rằng trào lưu “ăn theo màu” phản ánh áp lực tạo nội dung ngày càng cực đoan trên mạng xã hội. Khi các video đời thường khó thu hút người xem, nhiều TikToker buộc phải nghĩ ra thử thách ngày càng kỳ quặc để tăng tương tác.
Điều đáng nói là không ít nội dung dạng này đang được trẻ em và thanh thiếu niên bắt chước. Nhiều video “ăn một màu trong 24 giờ” được xây dựng theo phong cách vui nhộn, dễ khiến người xem nhỏ tuổi nghĩ rằng đây chỉ là trò chơi vô hại.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo việc ăn uống lành mạnh cần dựa trên sự đa dạng thực phẩm thay vì chạy theo các xu hướng cực đoan trên Internet. Dù việc thử thách bản thân trong thời gian ngắn có thể mang tính giải trí, việc kéo dài chế độ ăn thiếu cân bằng hoàn toàn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe thể chất lẫn tâm lý.
Từ một thử thách tưởng chừng vô hại, “one color food challenge” đang trở thành ví dụ mới cho thấy mạng xã hội có thể biến những thói quen ăn uống bất thường thành trào lưu triệu view. Và phía sau những video đầy màu sắc ấy là cuộc tranh luận ngày càng lớn về ranh giới giữa sáng tạo nội dung và hành vi gây hại cho sức khỏe.
Thức xuyên đêm một lần đã đủ khiến nhiều người kiệt quệ, mắt hoa, đầu óc quay cuồng. Nhưng vào cuối năm 1963, một chàng trai người Mỹ tên Randy Gardner lại quyết định làm điều điên rồ hơn gấp trăm lần: không ngủ dù chỉ một phút trong suốt 11 ngày liên tiếp.
Khi ấy Gardner mới 17 tuổi, là học sinh trung học tại San Diego, bang California. Với tính cách ưa khám phá, cậu cùng hai người bạn nảy ra ý tưởng biến chính mình thành thí nghiệm sống để tham gia hội chợ khoa học. Mục tiêu đơn giản nhưng đầy thách thức: phá kỷ lục người thức lâu nhất thế giới lúc bấy giờ.
Không dùng thuốc kích thích, không tiêm truyền năng lượng, thứ giúp Randy cầm cự chỉ là Coca-Cola, nhạc lớn, bóng rổ, pinball và những cú tạt nước lạnh liên tục. Những ngày đầu, cậu vẫn nói cười bình thường, thậm chí còn khá tỉnh táo khiến nhiều người nghĩ chuyện này chẳng đáng lo.
Nhưng đến ngày thứ ba, cơ thể bắt đầu "phản đòn". Randy trở nên cáu gắt vô cớ, mắt đỏ ngầu, phản xạ chậm thấy rõ. Sang ngày thứ năm, cậu không còn nhớ nổi những câu nói vừa phát ra vài phút trước. Những bài kiểm tra trí nhớ đơn giản bắt đầu thất bại. Càng về sau, mọi thứ càng đáng sợ: cậu nói lắp, tay chân mất phối hợp, khả năng nhận biết đồ vật suy giảm.
Các nhà nghiên cứu theo dõi cho biết đến ngày thứ mười, Randy thậm chí không thể thực hiện phép trừ liên tiếp đơn giản vì… quên mất mình đang làm gì giữa chừng. Có lúc cậu xuất hiện dấu hiệu hoang tưởng và ảo giác thoáng qua.
Nói cách khác, dù trái tim vẫn đập, Randy gần như đang chứng kiến não bộ của mình lần lượt tắt từng chức năng.
Điều khiến thí nghiệm này nổi tiếng không chỉ nằm ở sự liều lĩnh, mà còn vì nó được theo dõi sát sao bởi chuyên gia giấc ngủ trẻ tuổi của Đại học Stanford khi đó là William Dement cùng bác sĩ quân y John Ross. Họ ghi chép gần như từng giờ mọi biến đổi của chàng trai.
Giới khoa học lúc ấy sửng sốt khi phát hiện: con người có thể chống chọi với thiếu ngủ lâu hơn tưởng tượng, nhưng não bộ sẽ suy sụp trước khi cơ thể gục ngã.
Sau đúng 264 giờ 25 phút, Randy chính thức lập kỷ lục thế giới về thời gian thức liên tục dài nhất từng được ghi nhận trong điều kiện giám sát khoa học nghiêm ngặt. Guinness World Records sau này vẫn xếp đây là một trong những ca thiếu ngủ nổi tiếng nhất lịch sử, trước khi ngừng tiếp nhận các kỷ lục tương tự vì quá nguy hiểm cho sức khỏe.
Nhiều người nghĩ rằng sau khi ngủ bù, mọi chuyện sẽ kết thúc. Nhưng không đơn giản vậy. Ngay khi được cho đi ngủ, Randy ngủ liền gần 15 tiếng, sau đó tỉnh dậy nhưng trạng thái tinh thần vẫn chưa hoàn toàn bình thường. Các nhà khoa học phải tiếp tục theo dõi nhiều ngày để chắc chắn não bộ cậu không gặp tổn thương nghiêm trọng.
Về lâu dài, Randy Gardner sống khỏe mạnh, song bản thân ông sau này thừa nhận thí nghiệm ấy là trải nghiệm "kinh khủng hơn bất cứ ai tưởng tượng". Một số cuộc phỏng vấn nhiều năm sau cho thấy ông từng vật lộn với chứng mất ngủ và cảm giác rối loạn nhịp sinh học kéo dài. Chính điều này khiến câu chuyện của Randy luôn được nhắc lại như lời cảnh báo rằng việc thiếu ngủ không chỉ làm con người mệt mỏi, mà có thể bóp méo nhận thức và hành vi đến mức đáng sợ.
Từ một dự án khoa học tuổi học trò, Randy Gardner vô tình trở thành minh chứng sống cho câu hỏi mà nhân loại luôn tò mò: nếu con người không ngủ, chuyện gì sẽ xảy ra?
Từng là một người thợ xây khỏe mạnh ở vùng quê Indonesia, Dede Koswara không ngờ cuộc đời mình lại rẽ sang một ngã tối tăm chỉ sau một vết xước nhỏ tưởng như vô hại.
Năm 15 tuổi, trong một lần vui chơi ngoài trời, Dede bị trầy đầu gối. Vết thương nhanh chóng lành lại, nhưng chỉ ít lâu sau, quanh chỗ trầy bắt đầu xuất hiện những nốt mụn sần nhỏ li ti. Ban đầu anh và gia đình đều nghĩ đó chỉ là mụn cóc thông thường nên không mấy bận tâm. Thế nhưng càng ngày, những nốt sần ấy càng lan rộng với tốc độ khó tin, bò dần lên chân, tay rồi phủ kín nhiều vùng trên cơ thể.
Vài năm sau, Dede không còn nhận ra chính mình trong gương. Từ bàn tay, những khối sừng vàng nâu cứng như gỗ bắt đầu mọc tua tủa, chồng lớp lên nhau như rễ cây mục. Các ngón tay dần bị che lấp hoàn toàn, biến mất dưới những mảng u sần dày cộp. Ở bàn chân, lớp da xù xì phình to khiến ông bước đi nặng nề, mỗi bước nhấc lên như kéo theo cả khúc thân cây.
Hình ảnh Dede khi ấy khiến bất cứ ai nhìn thấy cũng phải rùng mình: Một người đàn ông gầy gò nhưng tay chân lại phủ kín những "cành cây" dị dạng, tua tủa và đen sạm như vừa bước ra từ phim kinh dị.
Chính vì thế, truyền thông quốc tế đã đặt cho ông biệt danh ám ảnh: "Tree Man" – Người cây Indonesia.
Căn bệnh quái ác không chỉ hủy hoại ngoại hình mà còn cướp đi toàn bộ cuộc sống bình thường của Dede.
Ông không thể cầm nắm đồ vật, không tự ăn uống, thậm chí việc mặc quần áo hay bước vài bước cũng trở thành cực hình. Từ một lao động chính trong nhà, Dede mất việc, mất khả năng kiếm tiền và dần trở thành gánh nặng cho gia đình.
Bi kịch hơn, người vợ từng đầu ấp tay gối cũng rời bỏ ông sau nhiều năm chịu cảnh nghèo túng và ám ảnh vì bệnh tật. Hai con nhỏ gửi lại cho gia đình, còn Dede sống lặng lẽ trong căn nhà tồi tàn, ngày ngày chịu đựng những ánh mắt sợ hãi lẫn thương hại của dân làng. Có thời điểm, để kiếm chút tiền mua thức ăn, ông phải tham gia các gánh xiếc dị nhân lưu động, đứng cho thiên hạ chỉ trỏ như một "quái vật sống".
Sau khi câu chuyện lan ra toàn cầu, nhiều bác sĩ Mỹ và Indonesia vào cuộc nghiên cứu. Họ xác định Dede mắc chứng epidermodysplasia verruciformis — rối loạn di truyền cực hiếm khiến hệ miễn dịch gần như bất lực trước virus HPV, làm da mọc lên những khối u sừng khổng lồ giống vỏ cây. Đây là căn bệnh hiếm đến mức y văn thế giới chỉ ghi nhận vài trường hợp tương tự.
Năm 2008, Dede trải qua cuộc đại phẫu gây chấn động: các bác sĩ cắt bỏ gần 6kg mụn sừng trên tay, chân và nhiều phần cơ thể. Sau ca mổ, lần đầu tiên sau nhiều năm ông có thể cử động bàn tay, cầm bút, bấm bàn phím và đi dép như một người bình thường. Khoảnh khắc ấy từng khiến hàng triệu khán giả truyền hình xúc động, tưởng rằng cuộc đời "người cây" cuối cùng cũng được hồi sinh.
Nhưng phép màu không kéo dài. Chỉ vài tháng sau, những khối sừng lại âm thầm mọc trở lại, dày lên từng ngày như chưa từng bị cắt bỏ. Dede tiếp tục phải bước vào những ca phẫu thuật triền miên, năm này qua năm khác, trong đau đớn và tuyệt vọng.
Đến năm 2016, sau gần 3 thập kỷ sống trong thân xác dị dạng, "người cây" nổi tiếng nhất thế giới trút hơi thở cuối cùng tại bệnh viện ở Bandung vì hàng loạt biến chứng liên quan đến bệnh. Ông ra đi ở tuổi ngoài 40, khép lại cuộc đời của một con người từng bị cả thế giới nhìn như quái vật nhưng thực chất chỉ là nạn nhân đáng thương của số phận.
Có lẽ điều ám ảnh nhất trong câu chuyện này không nằm ở đôi bàn tay như rễ mục, mà là ở chỗ: bên trong hình hài khiến hàng triệu người sợ hãi ấy vẫn là một con người đã từng chỉ mong được sống bình thường như bao người khác.
Theo đoạn video tại hiện trường ghi nhận, một người đàn ông từ xe tải dừng đỗ ở làn khẩn cấp của cao tốc Bắc - Nam, đoạn qua xã Quảng Ninh, tỉnh Quảng Trị thực hiện hành vi phá hoại tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.
Người này dùng cây gậy nhỏ giống như dao sủi sơn cạo đi số điện thoại trên bảng thông tin có số điện thoại đường dây nóng của lực lượng CSGT và Văn phòng Quản lý đường bộ II.4 để người tham gia giao thông liên hệ khi gặp sự cố trên cao tốc.
Đáng chú ý, theo Văn phòng Quản lý đường bộ II.4, đây không phải lần đầu xảy ra tình trạng phá hoại hạ tầng giao thông trên đoạn tuyến này.
Trước đó, ngày 16/1/2026, tại khu vực nói trên cũng xảy ra vụ phá dỡ chóp nón, trụ đỡ chóp nón kèm bảng thông tin với số lượng lên tới 12 trụ. Đơn vị quản lý, vận hành tuyến cao tốc đã trình báo vụ việc tới cơ quan công an để điều tra.
Đại diện Văn phòng Quản lý đường bộ II.4 cho rằng các hành vi trên không chỉ gây thiệt hại tài sản nhà nước mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, ảnh hưởng trực tiếp đến việc hỗ trợ người dân khi gặp sự cố trên cao tốc.
Văn phòng Quản lý đường bộ II.4 đề nghị cơ quan chức năng điều tra, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật, đồng thời yêu cầu đối tượng vi phạm hoàn trả tài sản Nhà nước bị hư hỏng.
