Bác sĩ Phạm Thanh Việt – Phó giám đốc phụ trách quản lý, điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy – cho biết những năm gần đây, y học thế giới và Việt Nam ghi nhận nhiều bước tiến vượt bậc, từ chẩn đoán hình ảnh, sinh học phân tử đến điều trị cá thể hóa, góp phần nâng cao chất lượng điều trị, kéo dài tuổi thọ và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.
Đáng chú ý, sự phát triển của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong thực hành y khoa. Các mô hình hỗ trợ chẩn đoán, phân tích dữ liệu lớn và thiết bị thông minh ngày càng trở thành công cụ quan trọng trong lâm sàng.
Trên cơ sở đó, Bệnh viện Chợ Rẫy xác định định hướng phát triển đẩy mạnh khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khám chữa bệnh.
Tất cả hướng đến nâng cao chất lượng dịch vụ và chăm sóc, bảo vệ sức khỏe người dân một cách toàn diện, hiệu quả và công bằng.
Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cũng đã đánh giá cao Bệnh viện Chợ Rẫy không chỉ là bệnh viện tuyến cuối mà còn là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật hàng đầu cả nước.
Thông qua hội nghị, bệnh viện tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu chuyên môn, kết nối hiệu quả các nhà khoa học trong và ngoài nước, góp phần nâng cao năng lực hệ thống y tế khu vực và cả nước.
Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh trong thời gian qua, công tác chăm sóc giảm nhẹ và hỗ trợ tâm lý cho người bệnh vẫn chưa được quan tâm đúng mức. Đây là lĩnh vực cần chú trọng, nhất là tâm lý, một phần thiết yếu trong quá trình điều trị và chăm sóc toàn diện cho người bệnh.
Theo các nghị quyết hiện hành, ngành y tế tập trung vào một số định hướng lớn. Trước hết, đưa dịch vụ y tế đến gần người dân nhằm giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên, để các cơ sở này tập trung vào kỹ thuật chuyên sâu. Người dân cần được tiếp cận dịch vụ ngay từ điểm đầu của hệ thống.
Cùng với đó là chuyển mạnh từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, xây dựng hồ sơ sức khỏe cá nhân, tổ chức khám sức khỏe định kỳ hằng năm và phát triển y tế cơ sở.
Để thực hiện các mục tiêu này, cần xây dựng trạm y tế thành đơn vị sự nghiệp hoàn chỉnh, đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị và đặc biệt là nguồn nhân lực.
Nguồn nhân lực chính là yếu tố then chốt, cần có giải pháp cụ thể để đảm bảo nhân lực cho y tế cơ sở. Bộ Y tế đề nghị giới khoa học tập trung nghiên cứu các giải pháp bảo đảm nguồn nhân lực cho y tế cơ sở.
Bên cạnh đó, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cũng lưu ý việc phát triển cấp cứu ngoại viện. Theo đó, tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM cần tính đến phương án cấp cứu bằng đường không trong bối cảnh ùn tắc giao thông giờ cao điểm, xe cứu thương không chạy được, đánh mất giờ vàng.
Trong bối cảnh hiện nay, khoa học công nghệ và chuyển đổi số tiếp tục là động lực then chốt cho sự phát triển của ngành y tế, đặc biệt trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ cao trong chẩn đoán, điều trị, can thiệp chuyên sâu và quản lý bệnh viện.
Thứ trưởng đề nghị trong thời gian tới, ngành y tế tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như: nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học gắn với thực tiễn lâm sàng; đẩy mạnh hợp tác quốc tế; tăng cường chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo…
Chương trình do Quỹ Khởi sự từ tâm phối hợp cùng Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam, Sở Y tế Đồng Nai tổ chức, hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng, nhất là trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn.
Theo đó, trẻ em được siêu âm tim để kiểm tra và phát hiện sớm các bệnh lý tim bẩm sinh. Qua chương trình tầm soát bệnh tim bẩm sinh cho 447 trẻ em, các bác sĩ đã phát hiện 14 trường hợp có dấu hiệu bệnh tim cần tiếp tục theo dõi và can thiệp sớm.
Bên cạnh đó, 250 phụ nữ trên 40 tuổi cũng được khám và tầm soát ung thư vú. Theo các bác sĩ, nhiều trường hợp mắc bệnh nhưng dấu hiệu ban đầu chưa rõ ràng hoặc do hoàn cảnh khó khăn nên người dân không có điều kiện khám sức khỏe định kỳ. Đây là nguyên nhân khiến không ít ca bệnh chỉ được phát hiện khi đã diễn tiến nặng, làm giảm hiệu quả điều trị và tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng người bệnh.
Ông Nguyễn Phú Đức, Giám đốc Quỹ Khởi sự từ tâm, cho biết 14 trường hợp trẻ mắc bệnh tim trong buổi tầm soát này sẽ được quỹ tiếp nhận và hỗ trợ kinh phí điều trị. Mong các em được chữa bệnh kịp thời, có một trái tim khỏe mạnh để được đi học, được vui chơi và lớn lên bình thường như bao đứa trẻ khác.
Tuy nhiên, không phải cứ ăn nhiều cá là sẽ giúp hạ đường huyết tốt hơn. Lợi ích của cá phụ thuộc vào loại cá, cách chế biến và thực phẩm ăn kèm trong bữa ăn, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Ngoài protein, nhiều loại cá còn chứa a xít béo omega-3, đặc biệt là cá hồi, cá thu, cá mòi và cá trích. Đây là nhóm chất béo không bão hòa có lợi cho tim mạch. Người bị tiểu đường thường có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch, tăng chất béo trung tính trong máu và xơ vữa động mạch. Do đó, ưu tiên thực phẩm tốt cho tim là rất quan trọng.
Dù cá là thực phẩm lành mạnh nhưng ăn quá nhiều không đồng nghĩa với kiểm soát đường huyết tốt hơn. Lợi ích của cá chủ yếu nằm ở khả năng cải thiện chất lượng chế độ ăn, tốt cho tim mạch chứ không phải ở tác dụng hạ đường huyết, bà Erin Palinski-Wade, chuyên gia dinh dưỡng về tiểu đường tại phòng khám Vernon Nutrition Center (Mỹ), cho biết.
Điều quan trọng là nên dùng cá để thay thế các nguồn protein kém lành mạnh như thịt chế biến sẵn, thịt nhiều mỡ hoặc thức ăn nhanh. Nếu ăn cá nhưng vẫn ăn nhiều tinh bột trắng, đồ ngọt thì đường huyết vẫn có thể tăng cao.
Các loại cá béo giàu omega-3 thường được khuyến khích hơn vì có lợi cho tim mạch và chuyển hóa. Những loại cá giàu omega-3 phổ biến là cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích và cá ngừ. Ngoài ra, các loại cá nạc như rô phi, cá tuyết hoặc basa cũng là nguồn protein tốt, phù hợp với người cần kiểm soát cân nặng.
Ngoài ra, cách chế biến cá rất quan trọng. Lợi ích của cá có thể giảm đáng kể nếu chế biến theo kiểu nhiều dầu mỡ hoặc ăn kèm thực phẩm không lành mạnh. Ví dụ, cá chiên xù hoặc cá chiên ngập dầu thường chứa nhiều calo và chất béo hơn so với cá hấp hoặc cá nướng. Một số món còn có lớp bột chiên chứa nhiều tinh bột, dễ làm đường huyết tăng nhanh sau ăn.
Người bị tiểu đường nên ưu tiên những cách chế biến đơn giản như hấp, luộc, nướng hoặc áp chảo ít dầu. Những món này giúp giữ được giá trị dinh dưỡng của cá mà không làm tăng quá nhiều năng lượng trong bữa ăn.
Một bữa ăn tốt cho người tiểu đường không chỉ phụ thuộc vào món chính mà còn nằm ở cách kết hợp thực phẩm. Khi ăn cá, người bệnh nên kết hợp với nhiều rau xanh, đậu, ngũ cốc nguyên hạt hoặc các nguồn tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, khoai lang. Chất xơ trong các thực phẩm này giúp làm chậm quá trình hấp thu đường glucose vào máu, từ đó hạn chế tăng đường huyết quá nhanh sau ăn, theo Healthline.
Các bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ đang ngày càng lo ngại trước sự gia tăng của xu hướng "khuôn mặt AI", khi lượng khách hàng tìm đến phòng khám với những kỳ vọng phi thực tế về diện mạo do công nghệ tạo ra liên tục tăng cao, theo The Guardian.
Bác sĩ Nora Nugent, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ tại Tunbridge Wells, trực tiếp chứng kiến thực trạng này. Nhiều khách hàng đến phòng khám của bà với những bức ảnh cá nhân đã qua chỉnh sửa bằng AI, lầm tưởng rằng phẫu thuật thẩm mỹ có thể giúp họ đạt được diện mạo đó.
Chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ Phẫu thuật Thẩm mỹ Anh (BAAPS) cho biết các đồng nghiệp của bà cũng đang gặp phải tình huống tương tự.
"Tôi dự đoán xu hướng này sẽ còn gia tăng, khi AI đang thâm nhập ngày càng sâu vào mọi khía cạnh của cuộc sống", bà Nugent nhận định.
Những người dùng chatbot AI để tạo ra khuôn mặt lý tưởng đang xuất hiện ngày một nhiều tại các phòng khám thẩm mỹ. Họ mang theo những yêu cầu đòi hỏi một làn da không tì vết, xương gò má sắc nét, dáng mũi thon gọn và độ đối xứng gần như hoàn hảo, những tiêu chuẩn quá tốn thời gian, chi phí đắt đỏ và trong nhiều trường hợp là không thể thực hiện được về mặt thể chất. Theo bác sĩ Alex Karidis, chuyên gia phẫu thuật tại phía tây London, AI có thể kiểm soát từng pixel còn "phẫu thuật chắc chắn không thể can thiệp ở cấp độ chi tiết vi mô như vậy".
Tuy nhiên, với nhiều người, những kỳ vọng đó đã được định hình từ rất lâu trước khi họ gặp bác sĩ. Hai chuyên gia Karidis và Nugent cho hay các hình ảnh do AI tạo ra có tác động tâm lý rất mạnh mẽ trong việc định hình và củng cố tiêu chuẩn cái đẹp lý tưởng của khách hàng.
"Một khi bạn đã nhìn thấy bức hình đó, nó sẽ ghi sâu vào tâm trí bạn", bác sĩ Nugent nói. Bác sĩ Karidis cũng đồng tình khi mô tả các hình ảnh AI giống như được "khắc sâu" vào tâm trí bệnh nhân. Ông cho biết nhiều đồng nghiệp của ông gần đây đang bị quá tải bởi những yêu cầu kiểu này. Giới chuyên gia nhấn mạnh kết quả phẫu thuật thẩm mỹ hoàn toàn không có sự đảm bảo tuyệt đối.
Bà Nugent cho hay bệnh nhân cần hiểu rằng mỗi cơ địa có một tiến trình lành thương và lão hóa khác nhau. "Tôi luôn nói trước với bệnh nhân: Khả năng phẫu thuật của tôi không phải là vô hạn. Không ai trong chúng ta kiểm soát được mọi thứ", bà chia sẻ.
Bác sĩ Karidis cho biết thêm khi khách hàng tìm hiểu sâu về các quy trình thẩm mỹ, họ thường chỉ chăm chăm nhìn vào hình ảnh và bỏ qua "tất cả cảnh báo xung quanh". "Đó là thực tế chung của mọi người. Khoảnh khắc bạn cho họ xem một thứ như vậy, mọi chuyện coi như đã được định đoạt", ông nói.
Giới chuyên gia cũng nhận thấy những điểm chung trong thẩm mỹ của "khuôn mặt AI", đặc biệt là sự đối xứng tuyệt đối. Đây là điều mà AI có thể xử lý một cách dễ dàng nhưng lại thường bất khả thi trong đời thực.
Theo bác sĩ Julian de Silva, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ tại phố Harley, nếu một bên mắt cao hơn bên kia vài mm, AI có thể chỉnh sửa lại trong vài giây. Tuy nhiên, việc sắp xếp lại các pixel không giống như việc sắp xếp lại cấu trúc giải phẫu học. "Không thể thay đổi vị trí cao thấp của mắt vì bộ phận đó thực chất đã cố định vào xương và não của bạn nằm ngay phía sau hốc mắt. Bạn không thể thay đổi vị trí của hốc mắt một cách an toàn", ông giải thích.
Bác sĩ De Silva nói thêm khi AI chỉnh sửa ảnh của khách hàng, nó thường tự động áp dụng các tiêu chuẩn cái đẹp phổ biến, với phụ nữ là cằm chuẩn V-line, đường cong gò má (ogee curve) mềm mại và khuôn mặt hình trái tim, còn với nam giới là xương quai hàm rộng, lông mày thấp và mí mắt trên đầy đặn hơn.
Bên cạnh đó, bác sĩ De Silva cũng lo ngại về một xu hướng đáng báo động khác, đó là các bác sĩ lâm sàng chia sẻ kết quả phẫu thuật trên mạng xã hội trông có vẻ hiệu quả đến kinh ngạc nhưng ông nghi ngờ bản chất chúng có thể do AI tạo ra. "Tôi nhớ tuần trước có xem một video kết quả và đã xem đi xem lại nó", ông kể lại một video quay cảnh một bệnh nhân trông như trẻ ra đến 30 tuổi. "Đến lần thứ 3 xem kỹ, tôi mới nhận ra bàn tay của người đó có đến 6 ngón".
