Chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi diễn ra vào ngày 1-3/5, theo lời mời của Thủ tướng Lê Minh Hưng. Đây là lần đầu tiên bà Takaichi thăm Việt Nam kể từ khi nhậm chức vào tháng 10/2025.
Đón đoàn tại sân bay quốc tế Nội Bài có Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu cùng các cán bộ của Bộ Ngoại giao, Văn phòng Chính phủ, theo TTXVN.
Tháp tùng Thủ tướng Takaichi có Phó Chánh Văn phòng Nội các Sato Kei, Tổng Thư ký Ban An ninh Quốc gia Ichikawa Keiichi, Trợ lý Thủ tướng Uno Yoshimasa, Cố vấn đặc biệt Văn phòng Nội các Iijima Isao, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki, Thư ký phụ trách Quan hệ công chúng Saiki Kozo, Thư ký Thủ tướng Iida Yuji, Thứ trưởng Ngoại giao Namazu Hiroyuki và các thứ trưởng khác.
Bà Takaichi, sinh năm 1961, là nữ thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản. Bà tốt nghiệp cử nhân ngành kinh doanh tại Đại học Kobe. Bà từng giữ các chức vụ bộ trưởng phụ trách những lĩnh vực nội vụ, truyền thông, an ninh kinh tế, chính sách khoa học, công nghệ, vũ trụ, sở hữu trí tuệ.
Trong cuộc gặp gỡ báo chí tại Hà Nội ngày 28/4, Đại sứ Naoki cho biết chuyến thăm lần này thể hiện sự coi trọng mối quan hệ Nhật – Việt của cá nhân Thủ tướng Takaichi cũng như của chính phủ Nhật Bản. Điều này cũng thể hiện sự coi trọng, đánh giá cao vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế.
Ông Naoki cho biết chuyến thăm nhằm củng cố và xây dựng mối quan hệ tin cậy giữa lãnh đạo hai nước. Hai bên sẽ thảo luận về các lĩnh vực hợp tác quan trọng trong thời gian tới như kinh tế, năng lượng và giao lưu nhân dân.
Việt Nam – Nhật Bản thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973 và trở thành Đối tác Chiến lược Toàn diện năm 2023. Nhật Bản là nước tài trợ ODA và là đối tác hợp tác lao động lớn nhất, nhà đầu tư số 3, đối tác du lịch và thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam.
Kim ngạch xuất nhập khẩu song phương năm 2025 đạt hơn 51,43 tỷ USD. Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam cho biết tính riêng kim ngạch từ tháng 1 đến tháng 3 năm nay đã tăng 12,7% so với cùng kỳ năm ngoái và kỳ vọng đạt 60 tỷ USD vào năm 2027.
Lũy kế đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án đầu tư có hiệu lực với tổng vốn đăng ký 78,9 tỷ USD, đứng thứ 3/153 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam.
Trong lĩnh vực bán dẫn, Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 500 nghiên cứu sinh tiến sĩ từ nay đến năm 2030 và Nhật Bản tuyên bố sẽ tiếp nhận khoảng một nửa trong số đó, thông qua các chương trình nghiên cứu hợp tác quốc tế.
Có hơn 680.000 người Việt sống tại Nhật Bản, là cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại nước này.
Sự việc xảy ra ngày 28/4, trong lúc tàu khu trục USS Higgins đang làm nhiệm vụ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhưng thông tin chỉ được Hạm đội 7 hải quân Mỹ công bố ngày 1/5.
"Vấn đề xảy ra ở mạng lưới phân phối điện. Tàu khu trục USS Higgins đã bị mất điện trên toàn tàu, hệ thống động lực cũng ngừng hoạt động. Tất cả đã được khôi phục sau vài giờ", phát ngôn viên Hạm đội 7 Matthew Comer cho hay. Quan chức Mỹ khẳng định không có ai bị thương, từ chối nêu vị trí cụ thể của chiến hạm khi đó.
Nguyên nhân dẫn tới sự việc đang được điều tra, song thông tin sơ bộ cho thấy sự cố điện "có thể đã tạo ra tia lửa hoặc khói", hiện tượng này chấm dứt sau khi nguồn điện bị ngắt. Dù vậy, phát ngôn viên Comer không sử dụng từ "hỏa hoạn" trong tuyên bố của mình.
Phát ngôn viên Hạm đội 7 mô tả đây là "tai biến kỹ thuật", thuật ngữ có thể được dùng để chỉ những trục trặc liên quan đến máy móc, trang thiết bị, kết cấu tàu hoặc hệ thống điều khiển, dẫn đến nguy cơ hoặc gây ra tai nạn hàng hải.
CBS News hôm 30/4 dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết "hỏa hoạn đã bùng phát" trên tàu khu trục USS Higgins, gây mất điện và làm hệ thống động lực ngừng hoạt động. Ngọn lửa chỉ ảnh hưởng tới một thiết bị và không lan rộng.
Một quan chức quốc phòng Mỹ nói với đài CNN rằng hệ thống đẩy và phát điện trên chiến hạm đã ngừng hoạt động hoàn toàn trong nhiều giờ.
Giới chuyên gia đánh giá điều này khiến USS Higgins bị tê liệt trong thời gian khá lâu, các hệ thống cảnh giới và phòng thủ cũng bị vô hiệu hóa trong quãng thời gian này. Chiến hạm Mỹ được trang bị máy phát điện khẩn cấp chạy bằng diesel, nhưng chúng chỉ có thể cung cấp năng lượng cho hệ thống liên lạc và điều hòa không khí.
"Chiến hạm trở nên bất lực, bị mù về điện tử và không thể di chuyển", Carl Schuster, cựu đại tá hải quân Mỹ, cho biết.
USS Higgins thuộc phiên bản Flight II của lớp tàu khu trục Arleigh Burke, được biên chế vào năm 1999 và đồn trú tại quân cảng Yokosuka của Nhật Bản. Chiến hạm có chi phí chế tạo khoảng một tỷ USD, tương đương hơn 2 tỷ USD hiện nay.
Tàu có chiều dài 154 m và lượng giãn nước hơn 8.200 tấn, được trang bị lá chắn phòng thủ Aegis, hệ thống đóng vai trò xương sống trong mạng lưới phòng thủ đa tầng của hải quân Mỹ.
Hải quân Mỹ đã gặp một số sự cố hỏa hoạn trong năm nay. Ngày 19/4, đám cháy bùng phát trên siêu khu trục hạm USS Zumwalt đang neo đậu tại xưởng đóng tàu ở Pascagoula ở bang Mississippi, khiến 3 thủy thủ bị thương.
Hỏa hoạn cũng xảy ra trên tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower trước đó vài ngày, khi chiến hạm đang bảo dưỡng tại cảng Portsmouth thuộc bang Virginia.
USS Gerald R. Ford, siêu tàu sân bay trị giá 13 tỷ USD, cũng bị cháy khu giặt là khi làm nhiệm vụ chiến đấu ở biển Đỏ. Thủy thủ đoàn phải mất hơn 30 giờ để kiểm soát ngọn lửa, đám cháy khiến hàng trăm quân nhân phải chuyển chỗ nghỉ và buộc chiến hạm Mỹ đình chỉ nhiệm vụ để về cảng sửa chữa.
Armenia là thành viên của một liên minh kinh tế do Nga dẫn đầu và phụ thuộc rất nhiều vào Nga về nguồn cung năng lượng, nhưng trong những năm gần đây, Armenia đã tìm cách thắt chặt quan hệ với Liên minh châu Âu (EU), bao gồm việc năm ngoái thông qua luật để khởi động quá trình gia nhập EU, theo Reuters.
"Có một mức giá rất, rất hấp dẫn và hơn cả ưu đãi về khí đốt của Nga. Nhưng, tất nhiên là những điều khoản như thế không dành cho những nước tham gia các liên minh hội nhập khác. Ở đó, mức giá hoàn toàn khác, theo thị trường", phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu với các phóng viên khi được hỏi về quan hệ với Armenia.
Vào đầu tháng trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nêu vấn đề giá khí đốt tại cuộc gặp với Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan, nói rằng Yerevan đã trả 177,50 USD (hơn 4,6 triệu đồng) cho 1.000 m3 khí đốt từ Nga, trong khi giá ở châu Âu là hơn 600 USD. Nhà lãnh đạo Nga cũng nói với các phóng viên vào ngày 9.5 rằng việc Armenia tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về nguyện vọng gia nhập EU của nước này là "hợp lý".
Trong khi đó, Ngoại trưởng Armenia Ararat Mirzoyan khẳng định Armenia không có ý định cắt đứt quan hệ chính trị và kinh tế với Nga. "Chúng tôi muốn và sẽ nỗ lực để duy trì và làm sâu sắc thêm mối quan hệ bình thường giữa hai bên", Hãng thông tấn Nga Interfax dẫn lời ông Mirzoyan nói với các phóng viên tại thủ đô Yerevan hôm 25.5.
Hôm nay 26.5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến sẽ đến thăm Armenia để hội đàm với ông Mirzoyan, theo thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ. Hai bên dự kiến tham dự lễ ký kết biên bản ghi nhớ, nhưng thông báo không cung cấp chi tiết.
Bộ trưởng Tư pháp Thái Lan Rutthaphon Naowarat nói rằng ông Thaksin nằm trong danh sách được ân xá theo lệnh hoàng gia. Công báo Hoàng gia Thái Lan tối 2.6 nêu rằng Quốc vương Maha Vajiralongkorn đã ban lệnh ân xá cho một số tù nhân, nhân dịp sinh nhật Hoàng hậu Suthida vào ngày 3.6.
Ông Thaksin đủ điều kiện được trả tự do hoàn toàn do thời gian thụ án còn lại trong án phạt không quá một năm, theo AP. Ông được phóng thích trước thời hạn vào ngày 11.5 sau khi chấp hành 8 tháng trong bản án một năm tù vì các cáo buộc liên quan đến tham nhũng. Ông phải đeo vòng giám sát điện tử và chịu sự quản chế trong vòng 4 tháng.
Bộ trưởng Rutthaphon cho biết vẫn còn một số thủ tục hành chính cần hoàn tất trước khi ông Thaksin chính thức được trả tự do hoàn toàn và tháo bỏ vòng giám sát điện tử.
Luật sư của ông Thaksin, ông Winyat Chartmontri, nói rằng chưa thể lập tức xác nhận quyết định ân xá. "Tuy nhiên, dựa trên các điều kiện hiện tại, thân chủ của tôi dường như đáp ứng đủ tiêu chuẩn để được hưởng ân xá và trả tự do", ông Winyat nói với Reuters.
Cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra trở về Thái Lan vào tháng 8.2023 sau 15 năm sống lưu vong, để thi hành bản án 8 năm tù. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi bị giam, ông đã được chuyển đến bệnh viện với lý do gặp các vấn đề về tim và lồng ngực. Bản án của ông sau đó được giảm xuống còn 1 năm nhờ sự khoan hồng của hoàng gia.
Vào năm ngoái, Tòa án Tối cao Thái Lan đã ra lệnh đưa ông Thaksin trở lại nhà tù, với phán quyết rằng việc nằm viện kéo dài là không hoàn toàn chính đáng và phần còn lại của bản án phải được chấp hành trong trại giam.
