Bài phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tại Đại học Quốc gia Hà Nội hôm qua 2.5 mang thông điệp mạnh mẽ về tương lai của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản, đồng thời công bố những cập nhật quan trọng trong sáng kiến “Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)” của Nhật Bản.
Tham dự sự kiện có Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy, cùng đại biểu cấp cao hai nước, giảng viên và sinh viên nhà trường.
Mở đầu bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nhắc lại kỷ niệm chuyến thăm Việt Nam 6 năm trước và bày tỏ mong muốn được thăm lại Hội An, nơi có di tích chùa Cầu (Nihonbashi) vừa được hoàn thành trùng tu với sự hợp tác của Nhật Bản cách đây 2 năm.
Theo Thủ tướng Nhật Bản, đây là minh chứng cho hơn 400 năm lịch sử giao thương năng động giữa hai dân tộc trên những vùng biển tự do. Kế thừa tinh thần đó, năm 2013, Thủ tướng Abe Shinzo đã chọn Việt Nam là điểm đến trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau khi nhậm chức.
Đánh giá về sự phát triển kinh tế, Thủ tướng Nhật Bản bày tỏ ấn tượng với sự vươn lên của Việt Nam. “Từ việc chủ yếu sản xuất quần áo, hàng dệt may một thập kỷ trước, Việt Nam nay đã trở thành nơi sản xuất của nhiều công ty toàn cầu, trong đó nhiều thiết bị điện tử tích hợp công nghệ tiên tiến của Nhật Bản trong các thành phần cốt lõi”, Thủ tướng Takaichi Sanae nói.
Bà nhấn mạnh, ngành công nghiệp sản xuất của Việt Nam hiện có mối quan hệ không thể tách rời với kinh tế Nhật Bản. Chỉ tính riêng tại 3 khu công nghiệp gần Hà Nội, đã có 205 công ty Nhật Bản đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 100.000 người.
“Các doanh nghiệp như Canon đang thu mua linh kiện từ Việt Nam, Nhật Bản và nhiều nơi ở châu Á để sản xuất tới 1/4 lượng máy in toàn cầu ngay tại Việt Nam”, bà Sanae khẳng định
Hướng tới tương lai, Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định hợp tác hai nước đã vươn ra không gian vũ trụ. Bà đánh giá cao việc Trung tâm Vũ trụ Việt Nam, dự án được triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của Chính phủ Nhật Bản khánh thành vào tháng 3 vừa qua tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), coi đây là cột mốc kết quả của nỗ lực bền bỉ suốt hai thập kỷ qua, kể từ năm 2006.
Nhật Bản cũng đang hỗ trợ Việt Nam chế tạo vệ tinh quan sát Trái Đất, LOTUSat-1, để phục vụ dự báo thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu.
Trong lĩnh vực công nghệ cao, hai nước đang đẩy mạnh hợp tác về chất bán dẫn. Việc mở Chương trình Kỹ sư công nghệ chip bán dẫn tại Trường đại học Việt – Nhật vào năm 2025 được kỳ vọng củng cố chuỗi cung ứng bán dẫn của Nhật Bản và đóng góp cho sự tiến bộ công nghiệp của Việt Nam.
Cùng với đó, Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết, Nhật Bản mong muốn thúc đẩy hợp tác công – tư mạnh mẽ hơn với Việt Nam trong lĩnh vực khai thác và phát triển chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng.
Nhân kỷ niệm 10 năm cố Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo lần đầu tiên đề xuất sáng kiến Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) tại Kenya (2016), Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định tính phù hợp của FOIP, đặc biệt khi ASEAN đã thông qua Tầm nhìn của ASEAN về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (AOIP) có chung giá trị cốt lõi vào năm 2019.
Tháng 10 năm ngoái, Thủ tướng Takaichi Sanae cùng các nhà lãnh đạo ASEAN đã thông qua tuyên bố chung xác nhận sự cộng hưởng giữa FOIP và AOIP.
Trước những sự thay đổi cấu trúc của trật tự quốc tế, như cạnh tranh địa chính trị, đổi mới công nghệ và sự trỗi dậy của Nam bán cầu, Thủ tướng Takaichi Sanae chính thức công bố “cập nhật FOIP” tập trung vào 3 lĩnh vực ưu tiên: xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu, tăng cường chuỗi cung ứng năng lượng và vật liệu; cùng kiến tạo cơ hội tăng trưởng kinh tế qua hợp tác công – tư và chia sẻ quy tắc; tăng cường hợp tác an ninh để đảm bảo hòa bình, ổn định khu vực.
Về an ninh năng lượng, Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết bà vừa tổ chức một hội nghị trực tuyến khẩn cấp với các lãnh đạo châu Á và công bố Sáng kiến “Đối tác về khả năng chống chịu năng lượng và tài nguyên châu Á” (POWER ASIA), đồng thời bày tỏ cảm ơn sự ủng hộ của Thủ tướng Lê Minh Hưng với sáng kiến này.
Theo đó, Nhật Bản sẽ hỗ trợ thu xếp nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Về trung và dài hạn, hai bên sẽ xây dựng hệ thống dự trữ dầu khu vực và phát triển các nguồn năng lượng mới như nhiên liệu sinh học, điện mặt trời thế hệ mới, điện hạt nhân và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).
Thủ tướng Nhật Bản cũng nhấn mạnh các nỗ lực chung nhằm giành lợi thế trong kỷ nguyên số. Qua sáng kiến “Đồng sáng tạo ASEAN – Nhật Bản về AI” công bố vào tháng 10 năm ngoái, các nước sẽ phát triển những mô hình AI phản ánh ngôn ngữ và văn hóa đa dạng của châu Á. Đồng thời, Nhật Bản công bố “Khái niệm Hành lang kỹ thuật số” trong khuôn khổ FOIP nhằm phát triển cáp ngầm, công nghệ mạng truy nhập vô tuyến mở (Open RAN), liên lạc vệ tinh và mạng quang học toàn phần trên toàn khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Về kinh tế và thương mại, Thủ tướng Nhật Bản nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mở rộng Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) một cách chiến lược trên cơ sở duy trì các tiêu chuẩn cao của hiệp định.
Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nêu rõ, bất kỳ quốc gia nào cũng có “Tầm nhìn Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương” của riêng mình, đồng thời mong muốn các quốc gia tự cường hợp tác xây dựng một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương “tự do và rộng mở” làm nền tảng cho sự hòa bình và thịnh vượng.
Nhân dịp này, Thủ tướng Takaichi Sanae mong rằng cuộc gặp gỡ với giảng viên và sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội sẽ trở thành nguồn cảm hứng để thế hệ trẻ hai nước suy nghĩ về tương lai của Nhật Bản, Việt Nam và toàn khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đồng thời gắn kết tầm nhìn đó với tương lai của thế hệ trẻ.
"Nhân dịp Đại lễ Raya Eidil Adha đang đến với cộng đồng Hồi giáo, trong không khí ấm áp và thắm tình đoàn kết, hòa chung niềm vui của các tầng lớp nhân dân trước thành công rất tốt đẹp của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 và Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, thay mặt Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam, tôi thân ái gửi lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới quý vị chức sắc, chức việc và toàn thể đồng bào Hồi giáo tại Việt Nam.
Năm qua, đất nước ta tiếp tục có bước phát triển mới, tạo tiền đề để vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Trong bối cảnh có nhiều thời cơ đan xen thách thức, song dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ, sự đồng hành của Quốc hội, sự tham gia tích cực của các tầng lớp nhân dân, trong đó có đồng bào Hồi giáo Việt Nam, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trên các lĩnh vực, kinh tế - xã hội phát triển, quốc phòng, an ninh được giữ vững, an sinh xã hội được đảm bảo, đời sống nhân dân được cải thiện, vị thế và uy tín quốc gia trên trường quốc tế được nâng cao.
MTTQ Việt Nam trân trọng ghi nhận, đánh giá cao và nhiệt liệt biểu dương những nỗ lực và đóng góp tích cực của đồng bào Hồi giáo Việt Nam vào thành tựu chung của đất nước trong thời gian qua.
Đất nước ta đang tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam mong muốn và tin tưởng rằng, các Ban Đại diện, Ban Quản trị, các Thánh đường, các vị chức sắc, chức việc và toàn thể đồng bào Hồi giáo Việt Nam sẽ luôn đoàn kết, tích cực hưởng ứng và tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động do Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam phát động, nhất là tham gia xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, nhân đạo từ thiện, an sinh xã hội... góp phần cùng Nhân dân cả nước hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2026 và những năm tiếp theo, quyết tâm xây dựng đất nước ta ngày càng giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.
Hội nghị đã nghe dự thảo báo cáo, ghi nhận những kết quả Ban Thường vụ Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể T.Ư đã đạt được ở một số nội dung kiểm tra, giám sát.
Theo đó, trong sắp xếp tổ chức bộ máy, Ban Thường vụ Đảng ủy đã lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thành giảm từ 62 đầu mối xuống còn 19 đầu mối tại Cơ quan Ủy ban T.Ư MTTQ Việt Nam.
Bộ máy tổ chức các cơ quan tham mưu, giúp việc Cơ quan Ủy ban T.Ư MTTQ ở T.Ư, cấp tỉnh, xã đi vào hoạt động ổn định, cơ bản đã bảo đảm liên thông, đồng bộ. Cán bộ ở từng vị trí công tác đã nỗ lực, thể hiện tinh thần trách nhiệm, khắc phục khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ.
Việc chỉ đạo triển khai giải pháp thực hiện các chương trình hành động liên quan đến phát triển kinh tế, phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động lớn đều đã bám sát mục tiêu tăng trưởng, phát huy sức mạnh nhân dân trong phát triển kinh tế xã hội.
Đối với việc thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể T.Ư xác định là nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh mới.
Đảng ủy lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng, đơn vị trực thuộc triển khai, ứng dụng hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp xử lý văn bản của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ từ T.Ư đến cơ sở.
Cùng đó là tuyên truyền vận động các hội viên, đoàn viên ứng dụng KH-CN, chuyển đổi số vào lao động, sản xuất và phục vụ đời sống.
Việc kiểm điểm đánh giá xếp loại chất lượng tổ chức đảng, đảng viên, tập thể, cá nhân cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, bám sát quy định, hướng dẫn, đảm bảo đúng nguyên tắc, quy trình, thẩm quyền.
Tại hội nghị, Phó chủ tịch thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Trưởng đoàn kiểm tra, giám sát số 14, đề nghị Ban Thường vụ Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể T.Ư tiếp tục lãnh đạo, thực hiện hiệu quả các nghị quyết của T.Ư; phát huy ưu điểm, kết quả đạt được, chỉ đạo xây dựng kế hoạch cụ thể để rà soát, sửa chữa, khắc phục những khó khăn, vướng mắc, tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra.
Đảng ủy cần tiếp tục đẩy mạnh công tác chuyển đổi số; tăng cường giáo dục, tuyên truyền để nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm công việc của cán bộ, đảng viên, người lao động để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, nhìn lại hàng nghìn năm hình thành và phát triển của hai đất nước, lịch sử, văn hóa đã trở thành những sợi dây bền chắc kết nối Ấn Độ, Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, hành trình phát triển của Ấn Độ và Việt Nam trong hơn 80 năm qua có nhiều điểm tương đồng và nhiều thành tựu to lớn. Trước hết là cả hai đều bước ra từ những nền kinh tế thuộc địa vô cùng khó khăn, thậm chí đến mức kiệt quệ, trình độ thấp, cơ cấu mất cân đối, phụ thuộc nhiều vào nước ngoài. Với khát vọng thịnh vượng, mang lại ấm no, hạnh phúc cho nhân dân, hai nước đã từng bước xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, vững mạnh.
Về đối ngoại, hai nước chia sẻ quan điểm độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, ủng hộ đối thoại và cách tiếp cận chủ động, cân bằng và trách nhiệm với các vấn đề khu vực, toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ ấn tượng với triết lý "Thế giới là một gia đình" của Ấn Độ đề cao tình hữu nghị, sự tôn trọng, tinh thần đoàn kết và khát vọng hòa bình, thịnh vượng - cũng là những giá trị mà dân tộc Việt Nam luôn hướng tới. Việt Nam đánh giá cao những đóng góp trách nhiệm của Ấn Độ qua các khuôn khổ hợp tác và sáng kiến kết nối chiến lược, Chính sách Hành động hướng Đông tăng cường kết nối với Đông Nam Á; Sáng kiến Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương thúc đẩy không gian rộng mở, bao trùm, dựa trên luật lệ; đánh giá cao vai trò ngày càng quan trọng của Ấn Độ tại các cơ chế đa phương, góp phần thúc đẩy đối thoại, tăng cường kết nối và xử lý các thách thức chung. Việt Nam cũng đã đảm nhận thành công nhiều trọng trách quốc tế quan trọng, cử các cán bộ, chiến sĩ tham gia đóng góp vào sứ mệnh gìn giữ hòa bình của LHQ.
Việt Nam và Ấn Độ đều đang hướng đến những mục tiêu phát triển mới vào dịp kỷ niệm 100 năm độc lập, hài hòa giữa tăng trưởng và tiến bộ xã hội, trong đó không thể thiếu vai trò của khoa học - công nghệ. Trên nền tảng tin cậy và gắn bó, quan hệ hai nước từng bước được định hình và phát triển, với việc thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972, nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược năm 2007, Đối tác chiến lược toàn diện năm 2016, và không ngừng được mở rộng và làm sâu sắc trong những năm qua.
Hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục là một trụ cột chiến lược với nhiều chương trình hỗ trợ tín dụng và chuyển giao kỹ thuật. Các lĩnh vực GD-ĐT, du lịch và giao lưu nhân dân cũng được mở rộng...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng thế giới đang biến đổi nhanh chóng, sâu sắc chưa từng có. Cạnh tranh giữa các trung tâm quyền lực lớn ngày càng mở rộng. Luật pháp quốc tế, LHQ và các thể chế đa phương đứng trước những thách thức lớn chưa từng có.
Tất cả các nước, trong đó có Việt Nam và Ấn Độ đứng trước những nghịch lý của thời đại: nhu cầu hợp tác gia tăng, nhưng niềm tin bị xói mòn. Các cấu trúc kinh tế kết nối sâu hơn, nhưng dễ tổn thương hơn. Công nghệ có những bước tiến vượt bậc chưa từng có, đồng thời làm sâu thêm khoảng cách phát triển giữa các quốc gia. Biến đổi đang tạo ra những thách thức lớn; nhưng trên tất cả, biến đổi cũng mở ra các cơ hội nếu chúng ta biết nắm bắt và nắm bắt kịp thời, và cơ hội sẽ nhân lên nếu được cùng kết nối.
Kế thừa nền tảng vững chắc của quan hệ Việt Nam - Ấn Độ trong hơn 50 năm qua, để đưa quan hệ hợp tác Việt Nam - Ấn Độ sang một giai đoạn mới ở tầm mức mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn hai bên củng cố và làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chiến lược - điều kiện để duy trì quan hệ ổn định, cũng là nền tảng để thúc đẩy hợp tác hiệu quả và cùng ứng phó với các thách thức chung.
Trong giai đoạn mới, hai bên cần tiếp tục tăng cường trao đổi toàn diện ở các kênh - giữa Nhà nước, Quốc hội/nghị viện, chính đảng, nhân dân hai nước và các cấp; mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược; cần phát huy hơn nữa, nâng cao hiệu quả hành động, phối hợp lập trường trong các diễn đàn đa phương.
Hai bên mở rộng dư địa kết nối, gia tăng kết nối phát triển, tạo thêm động lực cho liên kết khu vực. Việt Nam sẵn sàng hợp tác về dược phẩm với Ấn Độ, hoan nghênh các hãng dược Ấn Độ đầu tư sản xuất dược phẩm tại Việt Nam cho thị trường Đông Nam Á.
Hai bên nâng tầm và tăng tốc hợp tác khoa học, đổi mới sáng tạo và công nghệ chiến lược trở thành một trụ cột trọng yếu trong quan hệ hợp tác Việt Nam - Ấn Độ.
Lan tỏa các giá trị văn hóa - xã hội, tăng cường giao lưu nhân dân, hai bên cần tiếp tục mở rộng, làm sâu sắc hơn các kết nối đó thông qua hợp tác GD-ĐT, văn hóa, du lịch, kết nối địa phương và giao lưu nhân dân, đặc biệt là giữa thế hệ trẻ; chung tay kiến tạo và củng cố không gian hòa bình, ổn định.
Bước vào kỷ nguyên mới, với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường ở tầm cao mới và phương châm "chia sẻ tầm nhìn, hội tụ chiến lược và hợp tác thực chất", với giải pháp quyết liệt của Chính phủ, sự quyết tâm, đồng lòng, tinh thần sáng tạo, đổi mới của doanh nghiệp hai nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin rằng quan hệ Việt Nam - Ấn Độ sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa, thực chất hơn nữa, kết nối giữa hai nước sẽ bền chặt hơn nữa, mang lại lợi ích thiết thực và thành công cho sự phát triển mỗi nước, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới.
