Là một đô thị đầu tàu, TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi các mô hình tăng trưởng truyền thống không còn đủ để tạo ra đột phá.
Trong đó, yếu tố then chốt không chỉ nằm ở kết nối nguồn lực nào (what), mà ở cách các nguồn lực này được kết nối, vận hành và cùng tạo ra giá trị trong một hệ sinh thái thống nhất, bền vững (how).
Một cách tiếp cận mới, có khả năng tích hợp nguồn lực Nhà nước, Nhà trường, Doanh nghiệp, Cộng đồng và Môi trường cùng kiến tạo ra giá trị dài hạn cho xã hội là vô cùng cần thiết.
Đây là chủ đề được bàn luận tại Hội nghị Đối tác UEH Partnerships Summit 2026 do Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức, hướng đến cột mốc 50 năm thành lập (1976-2026).
UEH chính thức giới thiệu sáng kiến mới, định vị lại cách thức các bên cùng tham gia và tạo ra giá trị lâu dài cho đô thị, cộng đồng và tương lai: Hệ sinh thái hợp tác đa phương: Đồng kiến tạo giá trị vì tương lai bền vững (UEH Co-Creation Ecosystem for Sustainable Impact).
Đây là một mô hình hợp tác đa phương, liên kết các bên gồm Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp – Cộng đồng – Môi trường tự nhiên. Khác với các hình thức hợp tác truyền thống, mô hình này không phối hợp rời rạc mà tạo ra một cơ chế hòa nhịp chung “cùng xác định vấn đề – đồng thiết kế giải pháp – đồng triển khai – đồng tạo giá trị”. Trong đó:
● Nhà trường: đóng vai trò hạt nhân tri thức, dẫn dắt tri thức thông quan đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao;
● Chính phủ: Kiến tạo chính sách và thể chế cho đổi mới;
● Doanh nghiệp: là động lực phát triển kinh tế, mang giải pháp kinh doanh, công nghệ vào thực tiễn đời sống;
● Cộng đồng: Đồng sáng tạo, phản ánh nhu cầu thực tế;
● Môi trường tự nhiên: Định hướng các giải pháp phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế, xã hội, môi trường.
Thông qua đó, hợp tác được chuyển dịch: từ phối hợp sang đồng kiến tạo, từ giá trị riêng lẻ của từng bên sang giá trị chung cho xã hội và tương lai bền vững.
UEH với vai trò là điều phối (orchestrator) kết nối các bên liên quan, UEH đưa ra khung 05 trụ cột đồng kiến tạo:
Co-Education – Cùng đào tạo và kiến tạo trải nghiệm thực tiễn: Doanh nghiệp, tổ chức và UEH cùng tham gia thiết kế chương trình đào tạo, học phần và trải nghiệm học tập, gắn chặt với thực tiễn và sự thay đổi của thị trường. Co-Research & Knowledge Transfer – Đồng nghiên cứu và chuyển giao tri thức: Các bên cùng xác định vấn đề, triển khai nghiên cứu ứng dụng, tư vấn chính sách và giải pháp thực tiễn, đưa tri thức học thuật vào giải quyết các vấn đề của doanh nghiệp, địa phương và xã hội.
Co-Talent Pipeline – Cùng nuôi dưỡng nguồn nhân lực và thiết kế hệ sinh thái nghề nghiệp: Hợp tác không chỉ dừng lại ở tuyển dụng, mà hướng đến phát triển một dòng chảy nhân tài bền vững, trong đó doanh nghiệp tham gia từ sớm vào quá trình đào tạo và phát triển năng lực người học. Co-Innovation – Cùng ươm tạo sáng kiến và giải pháp đổi mới: UEH cùng các đối tác phát triển, thử nghiệm và triển khai các sáng kiến đổi mới sáng tạo, kết nối hệ sinh thái startup, công nghệ và giải pháp thực tiễn. Co-Investing & Giving for Future Impact – Cùng đầu tư nguồn lực và chung tay vì tương lai: Các bên cùng đầu tư cho giáo dục, nghiên cứu, không gian học tập, sáng kiến cộng đồng và phát triển bền vững, chuyển từ các hoạt động tài trợ ngắn hạn sang các cam kết dài hạn tạo tác động.
UEH hướng đến xây dựng Hệ sinh thái hợp tác đa phương – đồng kiến tạo giá trị vì tương lai bền vững – Ảnh: UEH
Hội nghị UEH Partnerships Summit 2026 là dấu mốc chuyển tiếp từ chương trình hợp tác “Kết nối cộng đồng – Lan tỏa tri thức – Hành động bền vững” (2020-2025) sang Hệ sinh thái hợp tác đa phương: Đồng kiến tạo giá trị vì tương lai bền vững (2026-2030).
Sau 5 năm triển khai, chương trình đã hình thành một nền tảng hợp tác quy mô lớn với hơn 1.500 đối tác, gần 2.000 hoạt động hợp tác, hơn 213 tỉ đồng học bổng được trao cho trên 16.000 người học, cùng hàng ngàn cơ hội thực tập, việc làm và trải nghiệm thực tiễn.
Quan trọng hơn, từ nền tảng này, một hệ sinh thái hợp tác thực chất đã được hình thành, là thời điểm thuận lợi để nâng cấp và tạo giá trị dài hạn hơn.
Điểm nhấn chuyên môn của Hội nghị là phiên tọa đàm “From Partnership to Co-Creation” với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và các doanh nghiệp lớn như ông Lâm Đình Thắng – Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM; bà Phạm Quỳnh Trân – đại diện Viện Kế toán Công chứng Anh và xứ Wales (ICAEW); ông Phạm Hồng Hải – Tổng Giám đốc Ngân hàng OCB; ông Phạm Quang Chiến – Phó Tổng Giám đốc Citek; bà Đào Khánh Chi – Trưởng ban Nhân sự Tập đoàn Sun Group và PGS.TS. Trịnh Tú Anh – Viện trưởng Viện Đô thị thông minh và Quản lý UEH dẫn dắt,
Tại phiên thảo luận, các diễn giả chia sẻ góc nhìn từ quản lý, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế, tập trung làm rõ vai trò của “đồng kiến tạo” như một yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh mới: từ việc doanh nghiệp tham gia sâu vào đào tạo, phối hợp sớm trong phát triển nguồn nhân lực, đến việc gắn nghiên cứu với chính sách, thúc đẩy đổi mới sáng tạo theo mô hình mở và định hướng đầu tư dài hạn cho giáo dục.
PGS.TS. Bùi Quang Hùng – Phó Giám đốc phụ trách Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh – chia sẻ: “Giá trị của hợp tác không chỉ nằm ở số lượng hoạt động, hay những kết quả có thể đo đếm được, mà nằm ở chất lượng của mối quan hệ và đặc biệt là những giá trị được tạo ra trong suốt quá trình đồng hành và đọng lại khi kết thúc.
Vì vậy, UEH Partnerships Summit 2026 không chỉ là một sự kiện tổng kết, mà là điểm khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới – nơi giáo dục, doanh nghiệp và chính quyền cùng kiến tạo giá trị trong một hệ sinh thái chung”.
Từ nền tảng 50 năm, trường tiếp tục khẳng định vai trò cầu nối tri thức và trung tâm liên kết hệ sinh thái, góp phần định hình mô hình phát triển mới cho TP.HCM và hướng đến các giá trị bền vững trong tương lai.
"Đến vị trí đó còn bị từ chối thì cơ hội có việc làm sau tốt nghiệp là rất mong manh. Tôi thực sự cần một chiếc CV ấn tượng hơn", Weston-Edwards nói.
Cựu sinh viên Đại học Leeds, Anh, nằm trong hàng nghìn người trẻ ở châu Âu và Mỹ đang đặt cược vào tấm bằng thạc sĩ để vượt qua thị trường việc làm khắc nghiệt nhất trong nhiều thập kỷ.
Dữ liệu cho thấy lượng đơn đăng ký vào các trường luật tại Mỹ năm nay đã tăng 32% so với mức trung bình 4 năm qua. Còn tại châu Âu, khảo sát của Hội đồng Tuyển sinh Quản lý Sau đại học (GMAC) chỉ ra rằng 3/4 chương trình thạc sĩ kinh doanh có lượng thí sinh tăng vọt so với năm ngoái.
Các chuyên gia chỉ ra nhiều nguyên nhân. Tại Anh, thuế quỹ lương tăng và mức lương tối thiểu cao khiến doanh nghiệp ngại tuyển người mới. Trong khi đó, nhóm cử nhân ra trường lại đối mặt với nguy cơ bị AI thay thế dần.
Tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên Anh đang ở mức cao nhất kể từ năm 2015. Hơn nửa triệu người muốn làm việc đã rời bỏ thị trường lao động để đi học; sinh viên hiện chiếm hơn 1/4 số người không có việc làm, đang khao khát tìm cơ hội.
Kết quả là số lượng ghi danh các khóa học thạc sĩ tại Anh đã tăng 8% trong niên khóa 2024-2025. Các chuyên ngành mang tính thực tiễn cao như tài chính thu hút nhất. Như ở trường Kinh doanh Bayes (London), lượng hồ sơ tăng gần 10% và dự kiến còn tiếp tục tăng mạnh.
Quy mô các lớp học tăng còn kéo theo nhu cầu tuyển dụng giảng viên. Trên LinkedIn, "giảng viên đại học" là công việc tăng trưởng nhanh thứ ba năm nay, vượt qua cả các vị trí như nhà nghiên cứu học máy hay môi giới đầu tư.
Tình hình tại lục địa già cũng không khác biệt. Lauren Amdor, 23 tuổi, chuẩn bị học thạc sĩ ngoại giao tại trường Sciences Po (Paris) vào tháng 8. Cô mong được hưởng lợi từ chương trình thực tập 6 tháng và mạng lưới cố vấn nghề nghiệp của trường, gồm các giảng viên đang là chuyên gia làm việc thực tế.
"Làm sinh viên thì dễ được hỗ trợ nghề nghiệp hơn nhiều so với việc tự bơi bên ngoài", cô nói.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo các tân thạc sĩ sẽ bước ra một thế giới rất khác so với lúc nhập học, đặc biệt với sự bùng nổ của AI. Chẳng hạn, tại Mỹ, bằng luật vốn là "tem bảo đảm" cho sự nghiệp cũng đang lung lay. Các hiệu trưởng trường luật thừa nhận thị trường việc làm cho khóa tốt nghiệp năm 2029 có thể sẽ thay đổi hoàn toàn.
"Không gì khiến sinh viên thất vọng nhanh hơn việc cảm thấy mình bị lừa về triển vọng nghề nghiệp", theo James Leipold, cố vấn cấp cao tại Hội đồng Tuyển sinh Trường Luật (LSAC).
Trong khi đó, Sean Fitzpatrick, CEO của LexisNexis, cảnh báo Mỹ đã đạt đến mức "bão hòa" trong tuyển dụng ngành luật. Quản lý tại những hãng luật lớn dự báo dù khối lượng công việc tăng, họ vẫn giữ nguyên hoặc giảm quy mô nhân sự nhờ tận dụng AI.
Tuy thị trường việc làm ảm đạm, Weston-Edwards vẫn thấy được an ủi vì ở thế "người chọn trường", nộp đâu trúng đó. Khi chọn nơi nhập học, cậu không còn quá bận tâm đến nội dung học thuật hay cấu trúc khóa học. Câu hỏi duy nhất cậu quan tâm là liệu học xong có việc không.
"Khả năng tìm được việc làm là yếu tố số một. Rất nhiều người học thạc sĩ bây giờ vì tình hình thị trường quá tệ, chứ không hẳn vì đam mê nghiên cứu sâu hơn", Weston-Edwards nhận định.
Đây cũng là trường cấp 3 trong số ít các trường THPT cả nước áp dụng cho học sinh tự chọn lựa môn học. Sáng kiến này tới nay được nhiều trường THPT khác trên cả nước tới tìm hiểu, áp dụng.
Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Đà Nẵng) Lê Thanh Hải cho biết chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã có rất nhiều thay đổi lớn trong định hướng, chương trình học.
Đặc biệt, khi triển khai ở khối THPT thì học sinh ngoài các môn bắt buộc sẽ được chọn thêm các môn phù hợp với định hướng tương lai.
Dù vậy, trên thực tế vì không đủ điều kiện cơ sở vật chất, giáo viên nên đa phần hiện nay các trường THPT đều chia thành các "combo" môn học cố định.
"Chẳng hạn học sinh chọn tổ hợp khoa học tự nhiên thì sẽ học cùng lúc lý, hóa, sinh; còn tổ hợp xã hội sẽ học sử, địa, giáo dục kinh tế và pháp luật. Các môn học này được các thầy cô, nhà trường đưa ra thay vì học sinh tự chọn khi vào trường" - thầy Hải nói.
Theo hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, năm học 2022-2023, nhiều cha mẹ học sinh nói rằng một số môn học trong tổ hợp nhà trường đưa ra không thực sự tạo hứng khởi cho con em mình.
Từ thực tế này chúng tôi quyết tâm tìm cách để xếp lớp, lên thời khóa biểu và khảo sát lựa chọn của từng học sinh" - thầy Hải nói.
Theo thầy Lê Thanh Hải, việc cho học sinh tự chọn môn học đòi hỏi thời khóa biểu, phân giờ dạy của giáo viên phải phù hợp bởi mỗi học sinh là một lựa chọn khác nhau.
"Để thực hiện được chủ trương này, chúng tôi gửi bảng thu thập thông tin về các nguyện vọng học của học sinh; dùng phương pháp toán học để phân tích, sắp xếp các dữ liệu thu được, tìm hiểu và lắng nghe từng ý kiến giáo viên.
Từ năm học 2022 - 2023, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn đã triển khai xếp lớp lựa chọn.
Các lớp chuyên tự nhiên được ưu tiên học cùng nhau ở những môn liên quan để đảm bảo tương đồng năng lực. Tương tự, học sinh các lớp chuyên xã hội được bố trí theo nhóm phù hợp nhằm giúp giáo viên thuận lợi hơn trong xây dựng kế hoạch giảng dạy.
Đối với những môn có ít học sinh đăng ký như âm nhạc hoặc mỹ thuật, nhà trường tính toán kỹ để tránh lãng phí nguồn lực vì có môn chỉ có một giáo viên phụ trách.
"Để xử lý khối lượng dữ liệu lớn, bộ phận xếp thời khóa biểu sử dụng Excel để phân tích nguyện vọng và xây dựng các phương án sắp xếp. Sau đó, thời khóa biểu được hoàn thiện bằng phần mềm chuyên dụng nhằm đảm bảo mỗi học sinh có thể học đủ các môn đã chọn mà không bị chồng chéo" - thầy Hải nói.
Nhiều giáo viên Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn cho biết việc cho tự chọn môn học từ khi triển khai đã giúp học sinh hứng thú hơn, thầy cô giáo cũng thuận lợi khi lớp học có sự tương đồng về năng lực, giúp việc xây dựng nội dung giảng dạy hiệu quả hơn trước.
Những ngày gần đây, nhiều sinh viên, cựu sinh viên của Đại học Bách khoa Hà Nội bày tỏ sự nuối tiếc khi nghe tin cổng Parabol của đại học này có thể nằm trong khu vực giải tỏa, để mở rộng đường Giải Phóng lên 90m.
Ông Đào Trung Mỳ - cựu sinh viên Bách khoa Hà Nội khóa K22, ngành hệ thống điện - cho biết với bao thế hệ sinh viên Bách khoa Hà Nội, đặc biệt là những người từng đi qua tuổi trẻ dưới mái trường này, chiếc cổng Parabol không đơn thuần chỉ là một chiếc cổng. Đó là ký ức. Là thanh xuân. Là biểu tượng không thể thay thế.
Ông Mỳ kể sau nhiều năm ra trường, đến giờ ông vẫn nhớ như in những ngày đi học năm xưa. Mỗi lần về thăm trường, nhìn thấy chiếc cổng Parabol cong cong ông lại thấy lòng mình thân thuộc đến lạ.
Biết bao thế hệ sinh viên đã bước qua cánh cổng Parabol với bao ước mơ, hoài bão. Có người từ một cậu sinh viên tỉnh lẻ trở thành kỹ sư, nhà khoa học, cán bộ quản lý. Có người mang theo cả tuổi trẻ, tình bạn, tình yêu và những năm tháng đẹp nhất cuộc đời gửi lại phía sau cánh cổng ấy.
Nghe tin việc mở rộng đường Giải Phóng có thể khiến cổng Parabol không thể giữ nguyên vị trí cũ, ông Mỳ bày tỏ mong muốn nhà trường tìm cách lưu giữ lại chiếc cổng này.
"Có thể di dời làm cổng mới, hoặc đặt trong khuôn viên trường như một dấu ấn lịch sử, một nơi để các thế hệ sinh viên trở về chụp tấm ảnh kỷ niệm và nhắc nhớ về thời tuổi trẻ", ông Mỳ đề xuất.
Tương tự, một cựu sinh viên K48 chia sẻ đã gần 20 năm kể từ ngày ra trường, mỗi lần đi qua Đại học Bách Khoa Hà Nội đều nhìn về chiếc cổng Parabol huyền thoại, nơi lưu giữ nhiều kỷ niệm thời sinh viên.
Cựu sinh viên này cũng hy vọng khi triển khai mở rộng đường Giải Phóng, nhà trường vẫn giữ lại chiếc cổng này. Nếu có thể sẽ di dời vào vị trí làm cổng mới. Hoặc nếu không hãy đưa cổng Parabol vào khuôn viên trường, coi đó như một địa điểm check-in lý tưởng cho từng thế hệ sinh viên. Lý do cổng Parabol Bách khoa luôn là một biểu tượng.
Cổng Parabol được xây dựng cách đây hơn 50 năm, mang kiến trúc độc đáo, từng là niềm tự hào của tri thức thế hệ mới.
Theo truyện ngắn "Những ngọn sóng soliton" của Trần Đức Trung, cổng Parabol của Đại học Bách khoa Hà Nội có lẽ nên gọi là cổng soliton mới đúng, bởi thời đó một kỹ sư người Nga muốn xây một cánh cổng mang hàm ý đúng như ý nghĩa của ngọn sóng soliton - ngọn sóng cô độc vượt lên tất cả.
Cụ thể, sau khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, Liên Xô quyết định giúp Việt Nam xây dựng một trường đại học bách khoa kỹ thuật ở phía nam Hà Nội. Một kiến trúc sư Nga được cử sang để tìm hiểu và chọn ý tưởng thiết kế.
Đến hồ Gươm, được nghe chuyện kể về Lê Lợi hoàn kiếm cho rùa thần, hình ảnh về một trường đại học mang cái hồn từ ngàn xưa đó đã xuất hiện, ám ảnh người kiến trúc sư người Nga.
Đó là sóng nước hồ Gươm bắn lên từ lưỡi gươm thần chém xuống nước của Lê Lợi đã trào về phía nam, cuộn dừng lại thành hồ Thuyền Quang, rồi trào ập sang thành hồ Bảy Mẫu. Những đợt sóng nối tiếp nhau hình thành Đại học Bách khoa Hà Nội.
Có thể thấy những ngọn sóng trên nóc tòa nhà chính C1. Các hành lang, tòa nhà C1, C2, C3, C4, C5 cũng lượn lên xuống theo nhịp sóng. Và chỉ có con sóng nào vượt lên, tách khỏi đám đông, bay lên trên những cái tầm thường của đời thường, chấp nhận sự thách thức cô đơn thì mới dám hiến dâng thật sự vào khoa học, con đường đầy chông gai. Đó là hình ảnh cổng Parabol, cái ngọn sóng soliton đơn độc.
Bách khoa vốn nổi tiếng về chương trình học tập nặng, những kỳ thi đầy áp lực. Nhiều thế hệ sinh viên Bách khoa hay nói vui “bước qua cổng Parabol để đến đường Giải Phóng” với hàm ý rằng khi được tốt nghiệp sinh viên sẽ được giải phóng sau những năm tháng học tập vất vả.
Ngoài cổng Parabol trên đường Giải Phóng, Đại học Bách khoa Hà Nội còn hai cổng khác nằm trên đường Đại Cồ Việt và Trần Đại Nghĩa.
Hiện cổng Trần Đại Nghĩa là nơi đi lại chính của nhiều sinh viên nhưng cổng Parabol vẫn là một nét đặc trưng và là huyền thoại của sinh viên mỗi khi nhắc về trường.
