Hội thảo thu hút nhiều nhà quản lý, nhà khoa học và người trong cuộc với hơn 100 tham luận gửi về. Không chỉ dừng ở câu chuyện chính sách, hội thảo đặt ra một vấn đề lớn hơn, đó là làm sao để quyền tiếp cận thực sự đi vào đời sống.
Phát biểu tại hội thảo, ông Bùi Tá Hoàng Vũ – Giám đốc Sở Công Thương TP.HCM, thành viên ban cố vấn dự án Vượt sóng – cho hay Việt Nam không thiếu quy định pháp luật liên quan đến người khuyết tật, thậm chí nhiều chủ trương đã tiệm cận chuẩn quốc tế. Tuy nhiên vấn đề nằm ở khâu thực thi.
“Chúng ta có luật, có quyền nhưng khoảng cách từ chính sách đến đời sống vẫn còn khá xa. Điều quan trọng lúc này không phải là ban hành thêm mà là tổ chức thực hiện sao cho hiệu quả, đồng bộ và minh bạch”, ông Vũ nhấn mạnh.
GS.TS Ngô Thị Phương Lan, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, khoa học xã hội và nhân văn càng cần được đề cao để giữ vững yếu tố con người.
“Quyền tiếp cận không chỉ là loại bỏ rào cản vật lý mà còn bao gồm khả năng tiếp cận thông tin, giáo dục, việc làm, dịch vụ công và cơ hội phát triển. Người khuyết tật phải được nhìn nhận như một chủ thể có đầy đủ quyền và năng lực tham gia vào đời sống xã hội”, bà Lan chia sẻ.
Điều này cũng đồng nghĩa mỗi chính sách công cần được thiết kế theo hướng bao trùm, không để bất kỳ nhóm yếu thế nào bị bỏ lại phía sau.
TS Lê Văn Công – Trưởng ngành công tác xã hội Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM) – chỉ ra hàng loạt bất cập trong thực tiễn: từ thiếu nhân lực hỗ trợ giáo dục hòa nhập đến những rào cản tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người khuyết tật.
“Có những quy định pháp luật tưởng như hợp lý nhưng khi áp dụng lại trở thành rào cản. Ví dụ quy định lăn tay trong một số thủ tục hành chính có thể gây khó khăn cho người không có khả năng thực hiện”, ông Công dẫn chứng.
Ở lĩnh vực giáo dục, dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ nhưng tỉ lệ người khuyết tật tiếp cận được hệ thống đào tạo chính quy, đặc biệt là bậc ĐH vẫn còn rất thấp. Nguyên nhân đến từ nhiều phía như cơ sở vật chất chưa phù hợp, thiếu phương tiện di chuyển, thiếu tài liệu học tập chuyên biệt…
Các đại biểu tại hội thảo đều cho rằng một trong những rào cản lớn nhất đối với người khuyết tật hiện nay là cơ hội việc làm. TS Võ Thị Hoàng Yến – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và phát triển năng lực người khuyết tật – nói bản thân là người khuyết tật vận động, được đi học nhiều nơi trong và ngoài nước nên nhận thấy rằng rào cản đối với người khuyết tật vẫn còn rất nhiều.
Để người khuyết tật tự tin hòa nhập vào xã hội, trước tiên là câu chuyện việc làm. Tại sao doanh nghiệp nước ngoài sẵn sàng đón nhận, tuyển dụng người khuyết tật còn doanh nghiệp trong nước thì rất hạn chế!
Một số ý kiến của các chuyên gia cũng nêu ra những kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam. Nội dung quan trọng của hội thảo là việc tham chiếu các mô hình quốc tế. Nhiều quốc gia đã thành công trong việc xây dựng môi trường không rào cản thông qua thiết kế bao trùm, chính sách đồng bộ và sự tham gia tích cực của người khuyết tật.
Các chuyên gia cho rằng Việt Nam có thể học hỏi nhưng không thể sao chép nguyên mẫu. Điều quan trọng là phải điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh kinh tế – xã hội trong nước. Một trong những xu hướng được nhắc đến là phát triển các mô hình hỗ trợ dựa vào cộng đồng, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tâm thần. Thay vì tập trung toàn bộ vào hệ thống y tế chuyên sâu, việc nâng cao năng lực cho tuyến cơ sở sẽ giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ cho người khuyết tật.
Theo thống kê được chia sẻ tại hội thảo, Việt Nam hiện có khoảng 7 triệu người khuyết tật, chiếm hơn 6% dân số. Trong khi đó trên thế giới, con số này lên đến hơn 1,3 tỉ người. Tuy nhiên tỉ lệ người khuyết tật được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ cơ bản vẫn còn hạn chế. Đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần, nhiều trường hợp có dấu hiệu trầm cảm, lo âu nhưng chưa được phát hiện và hỗ trợ kịp thời.
Điều này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải xây dựng hệ thống hỗ trợ toàn diện, từ phòng ngừa, phát hiện sớm đến can thiệp và phục hồi, hướng tới một xã hội không rào cản. Từ các tham luận và ý kiến trao đổi, hội thảo đã gợi mở nhiều hướng đi quan trọng.
Đó là hoàn thiện thể chế theo hướng bao trùm và dễ tiếp cận, tăng cường phối hợp liên ngành trong thực thi chính sách, phát triển hệ sinh thái việc làm cho người khuyết tật. Đồng thời đẩy mạnh truyền thông nhằm thay đổi nhận thức xã hội, đảm bảo sự tham gia thực chất của người khuyết tật trong quá trình xây dựng và giám sát chính sách.
Chuyên gia lưu trữ Max Wilson, đồng sáng lập nền tảng Pocket Storage (Anh), cho biết sự bừa bộn của đồ đạc trong nhà làm cản trở luồng không khí đối lưu, khiến bề mặt tích bụi và tăng cảm giác oi bức. "Lưu thông không khí là yếu tố sống còn trong thời tiết nắng nóng", ông nói.
Theo chuyên gia, có 5 vị trí cần dọn dẹp để ngôi nhà thông thoáng và hạ nhiệt tốt hơn.
Giải phóng 'luồng thở' của cửa sổ và quạt
"Lưu thông không khí là yếu tố sống còn trong thời tiết nắng nóng", Max Wilson nói. Nếu khu vực xung quanh cửa sổ, cửa ban công, hành lang hoặc hướng gió của quạt bị chặn bởi các thùng đồ, giá phơi quần áo hoặc bàn ghế cồng kềnh, gió tự nhiên sẽ không thể lưu thông.
Gia chủ nên bắt đầu bằng việc dọn sạch các khoảng trống nơi dòng khí di chuyển vào nhà. Việc dịch chuyển một chiếc ghế bành hay một hộp đồ ra khỏi khu vực cửa sổ sẽ giúp căn phòng bớt cảm giác ngột ngạt ngay lập tức. Hãy ưu tiên xử lý phòng ngủ và phòng khách trước, vì đây là nơi các thành viên sinh hoạt nhiều nhất.
Đưa chăn ga dày ra khỏi tầm mắt
Những chiếc chăn bông, ga trải giường dày và gối ôm phụ vốn rất ấm áp vào mùa đông, nhưng đến mùa hè, chúng lại là "máy giữ nhiệt". Nếu bạn vẫn tiện tay để chúng trên ghế sofa phòng khách hoặc chất đống góc phòng ngủ, chúng sẽ làm tăng cảm giác oi bức cho không gian.
Chuyên gia khuyên nên đem giặt sạch, phơi khô hoàn toàn bộ đồ dùng mùa đông này, sau đó hút chân không hoặc bỏ vào các hộp kín cất vào góc tủ sâu. Việc bao gói kỹ lưỡng cũng giúp đồ dùng không bị ẩm mốc khi bạn lấy ra sử dụng lại vào mùa lạnh.
Sắp xếp lại tủ quần áo, cất đồ trái mùa
Trang phục mùa hè cần không gian để giải nhiệt thay vì phải chen chúc cùng những chiếc áo phao cồng kềnh, áo len hay khăn quàng cổ.
Một tủ quần áo quá tải không chỉ giữ nhiệt mà còn khiến không khí trong phòng ngủ bị bí, quần áo dễ sinh mùi ẩm mốc và bị nhăn.
Việc phân loại và cất bớt đồ mùa đông vào các vị trí ít sử dụng đến (như kho, gầm giường) sẽ làm phòng ngủ gọn gàng hơn hẳn. Khi tủ đồ thông thoáng, việc lựa chọn trang phục mỗi buổi sáng cũng nhanh chóng và dễ chịu hơn trong những ngày oi bức.
Kiên quyết vứt bỏ hộp carton và giấy tờ cũ
Thùng carton giao hàng, túi nilon dự phòng, phong bì cũ hay sách hướng dẫn sử dụng là những thứ tích tụ rất nhanh ở các góc nhà, gầm bàn làm việc. Trong mùa nóng, những đống đồ này chính là bẫy giữ bụi.
Giấy và bìa cứng có đặc tính hút ẩm và bám bụi cao, làm giảm độ thông thoáng và chất lượng không khí trong phòng.
Hãy áp dụng nguyên tắc phân loại nhanh: Tài liệu quan trọng cất vào mục kín; còn lại các loại vỏ hộp, bao bì cũ cần được đem đi tái chế hoặc vứt bỏ ngay.
Tối giản hóa bề mặt sàn
Một ngôi nhà có khả năng chống chọi với sóng nhiệt tốt là ngôi nhà tạo được cảm giác dịch chuyển dễ dàng bên trong. Mục tiêu là càng ít đồ đạc chạm sàn càng tốt, hạn chế tối đa các vật dụng bày bừa trên mặt bàn và giảm bớt các loại rèm che, thảm vải cồng kềnh.
Điều này không có nghĩa là bạn phải dọn trống trơn ngôi nhà. Thay vào đó, hãy tập trung tạo ra các hành lang gió chạy dọc căn nhà, giúp không khí liên tục được luân chuyển, mang lại cảm giác mát mẻ, dễ chịu mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào máy điều hòa.
Anh H.T. (25 tuổi, công nhân tại Hà Nội) được đưa vào Trung tâm A9, Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước đó, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước vì quá tập trung vào công việc.
Anh H. chủ quan cho rằng bản thân "chịu nhiệt tốt". Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine, thước đo chức năng lọc của thận, tăng vọt lên 400 µmol/L, cao gấp gần 4 lần bình thường, cảnh báo tình trạng suy thận cấp nguy hiểm.
Thạc sĩ, bác sĩ Tô Thị Ánh Huyền, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Nếu đến muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, người bệnh có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu.
May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của bệnh nhân hồi phục hoàn toàn. Các triệu chứng co rút cơ, khó thở cũng hết và người bệnh đã xuất viện.
Theo bác sĩ, mỗi mùa nắng nóng, bệnh viện tiếp nhận thêm nhiều ca suy thận cấp liên quan mất nước, trong đó không ít trường hợp là người trẻ, trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
Khi lao động hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, lượng máu đến thận giảm, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp. Ngoài ra, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất từ cơ đi vào máu có thể gây tắc ống thận, khiến chức năng thận suy giảm nhanh chóng.
"Cơ thể luôn có giới hạn chịu đựng"- bác sĩ Huyền cảnh báo. Người dân cần đi khám sớm nếu sau khi làm việc ngoài trời xuất hiện các dấu hiệu như tiểu ít hoặc nhiều giờ không đi tiểu, nước tiểu sẫm màu, đau cơ dữ dội, chuột rút liên tục, mệt lả, chóng mặt, buồn nôn hoặc lơ mơ. Đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang mất nước nặng hoặc thận đã bị tổn thương.
Để bảo vệ thận trong mùa nắng nóng, chuyên gia khuyến cáo người dân cần uống nước chủ động, không đợi khát mới uống đặc biệt người làm việc ngoài trời nắng; hạn chế làm việc ngoài trời từ 10h đến 16h và nghỉ ngơi ngay khi cơ thể có dấu hiệu quá nóng hoặc kiệt sức.
Không ít người vẫn nghĩ một nốt ruồi hay thay đổi nhỏ trên da là chuyện bình thường, cho đến khi cơ thể lên tiếng bằng những dấu hiệu không thể bỏ qua. Câu chuyện dưới đây là lời cảnh báo đau lòng về sự chủ quan trước ung thư da căn bệnh có thể tiến triển âm thầm nhưng hậu quả lại vô cùng nghiệt ngã.
Sự việc đau lòng xảy ra ở Trung Quốc. Một người phụ nữ 25 tuổi được giấu tên đi khám vì vùng bụng ngày càng to bất thường, sờ thấy khối u cứng. Tuy nhiên tại viện sau khi thăm khám các bác sĩ chẩn đoán cô mắc ung thư da và đã di căn đến nhiều cơ quan trong cơ thể.
Nghe thấy lời bác sĩ người phụ nữ này như nghe tin "sét đánh ngang tai". Chỉ sau sau 5 tháng chống chọi với bệnh ung thư hắc tố (melanoma) đang khiến dư luận trong và ngoài nước không khỏi xót xa.
Đau đớn hơn, cô từng lên kế hoạch đính hôn vào đầu năm 2026, nhưng giấc mơ hạnh phúc ấy đã mãi mãi dang dở. Câu chuyện trở thành hồi chuông cảnh tỉnh về sự chủ quan trước những thay đổi tưởng chừng rất nhỏ trên làn da.
Được biết trước đó vào tháng 11/2025, cô phát hiện một khối u lớn ở vùng bụng và nhanh chóng đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả chẩn đoán khiến cô sững sờ: ung thư da đã ở giai đoạn di căn. Cô không hiểu vì sao một căn bệnh "của da" lại có thể gây khối u trong bụng. Trong suy nghĩ của cô, ung thư da phải bắt đầu từ một nốt ruồi bất thường nào đó.
Các bác sĩ sau đó giải thích rằng ung thư hắc tố (melanoma) được xem là một trong những loại ung thư có khả năng di căn mạnh nhất. Tế bào ác tính có thể khởi phát từ một nốt ruồi rất nhỏ, sau đó lan theo đường máu và hệ bạch huyết đến các cơ quan nội tạng. Khối u ở bụng của người phụ nữ này thực chất là dấu hiệu ung thư đã lan đến gan hoặc màng bụng. Chỉ 5 tháng sau khi phát hiện di căn, bệnh tình diễn tiến nhanh chóng và cô qua đời vào tháng 4/2026.
Bác sĩ Li Tianju, Trưởng khoa Da liễu tại Bệnh viện Nhân dân Trịnh Châu Hà Nam, Trung Quốc chia sẻ với China News, nhiều người đang hiểu sai rằng ung thư da chỉ liên quan đến nốt ruồi. Trên thực tế, ung thư da còn có thể xuất hiện dưới dạng những tổn thương rất "im lặng" như mảng da sần, vết loét nhỏ hoặc vùng da đổi màu bất thường.
Đáng lo ngại, các vị trí như lòng bàn chân, nách hay háng — nơi ít được quan sát kỹ — lại có nguy cơ cao nhưng dễ bị bỏ qua. Việc tự ý tác động như cạy, gãi hoặc đốt tẩy có thể khiến tế bào ung thư phát triển và lan nhanh hơn.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh, không ít người trẻ chủ quan dẫn đến phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Trường hợp của người phụ nữ nói trên là một ví dụ điển hình. Tương tự, một bệnh nhân nam tại Phúc Châu (Trung Quốc) từng bỏ qua nốt đen ở lòng bàn chân, đến khi đi khám thì ung thư đã di căn phổi và hạch chỉ sau vài tháng.
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu cơ thể xuất hiện những dấu hiệu dưới đây, cần đi khám ngay:
- Nốt ruồi thay đổi bất thường: Méo mó, không đối xứng, viền nham nhở, màu sắc loang lổ hoặc tăng kích thước nhanh (trên 6mm).
- Vùng da đổi màu hoặc xuất hiện đốm lạ: Da chuyển sang màu đỏ, xanh xám hoặc đen bất thường, bề mặt dày lên hoặc sần sùi.
- Tổn thương da kéo dài gây ngứa, đau hoặc rát: Cảm giác khó chịu kéo dài không rõ nguyên nhân tại một vị trí cố định.
- Vết loét không lành, chảy dịch hoặc chảy máu: Vết thương nhỏ kéo dài hơn 2 tuần không hồi phục, có dấu hiệu rỉ dịch hoặc chảy máu.
Bất cứ ai, bất kể màu da, đều có thể bị ung thư da. Hầu hết các bệnh ung thư da đều có thể phòng ngừa được. Để bảo vệ bản thân, hãy thực hiện các bước sau:
- Tránh ánh nắng mặt trời vào giữa ngày: Sử dụng kem chống nắng hằng ngày kể cả khi không nắng và chọn lựa những loại phù hợp với làn da của mình.
Mặc quần áo chống nắng, đội mũ rộng vành, đeo kính bảo vệ khi đi ngoài trời nắng.
- Quan tâm đến chế độ dinh dưỡng hằng ngày: Để gìn giữu sức khỏe bạn nên chú trọng các thực phẩm chứa: beta caroteen, lutain, selennium, các loại vitamin…đều có trong ổi, dưa hấu, cam, chanh, các loại hạt, thịt, bánh mì…
- Kiểm tra da của bạn thường xuyên: Kiểm tra để phát hiện thay đổi trong các nốt ruồi, tàn nhang, vết sưng và vết bớt hiện có.
Theo bác sĩ, cách hiệu quả nhất là chủ động bảo vệ da khỏi tia UV – yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột biến tế bào. Nên sử dụng kem chống nắng, mặc đồ che chắn khi ra nắng, đặc biệt trong khung giờ từ 10h đến 16h, kể cả những ngày không nắng gắt.
Ngoài ra, tuyệt đối không tự ý gãi, nặn hay xử lý các nốt ruồi, đốm lạ tại nhà. Thay vào đó, cần tự kiểm tra da định kỳ hàng tháng và đến cơ sở y tế để soi da hoặc sinh thiết ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
