Từ giấc mơ tuổi thơ tới cuộc sống dưới chân Vạn Lý Trường Thành
“Thuở nhỏ, tôi biết rất ít về Trung Quốc, nhưng tôi biết đến Vạn Lý Trường Thành. Khi ấy, tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ có cơ hội tới đây, càng không dám tưởng tượng sẽ sống ngay dưới chân Trường Thành”, ông Jim Spear nói.
Hiện ông và vợ là bà Đường Lượng sinh sống tại làng Mộ Điền Dục cách trung tâm Bắc Kinh khoảng 80km. Ngôi nhà của họ là một căn nhà nông thôn được chính hai vợ chồng tự thiết kế và cải tạo. Khuôn viên còn có xưởng làm việc, xe điện phục vụ việc đi lại và một chú chó đồng hành.
Niềm yêu thích Trung Quốc của Jim Spear bắt đầu từ những năm ông còn học đại học.
Năm 1981, ông lần đầu đến Bắc Kinh học tiếng Trung. Hơn 40 năm sau, ông vẫn nhớ rõ cảm xúc khi lần đầu đặt chân tới đất nước này.
Năm 1982, Jim Spear kết hôn với bà Đường Lượng, một du học sinh Trung Quốc tại Mỹ.
Bốn năm sau, khi đang theo học tại Đại học California, Berkeley, ông đưa ra quyết định khiến nhiều người bất ngờ. Ông từ bỏ kế hoạch lấy bằng tiến sĩ để chuyển hẳn sang Bắc Kinh sinh sống.
Mối lương duyên của ông và di sản thế giới Vạn Lý Trường Thành bắt đầu trong một lần ông tham quan khu vực Mộ Điền Dục và gặp một người dân địa phương bán đồ lưu niệm.
“Tôi thực sự ngưỡng mộ vì anh được sống ở nơi đẹp như thế này, ngay dưới chân Vạn Lý Trường Thành”, Jim Spear nói với người đàn ông.
Đáp lại, người bán đồ nói có thể giúp ông. Ban đầu, Jim Spear nghĩ đó chỉ là câu nói vui. Tuy nhiên, không lâu sau, người đàn ông này thực sự giúp ông thuê được một ngôi nhà tại làng Mộ Điền Dục.
Trong suốt 10 năm tiếp theo, căn nhà nhỏ nép mình giữa vùng quê, phía sau là Vạn Lý Trường Thành, trở thành nơi nghỉ dưỡng yêu thích của hai vợ chồng.
Đến năm 2005, Jim Spear quyết định nghỉ việc tại thành phố và chuyển hẳn về Mộ Điền Dục để bắt đầu cuộc sống ở nông thôn.
Biến ngôi nhà thành nơi có thể ngắm Vạn Lý Trường Thành từ mọi góc
Vốn đam mê kiến trúc, Jim Spear dành nhiều tâm huyết cải tạo ngôi nhà của mình. Ông giữ lại nét mộc mạc của nhà dân truyền thống nhưng bổ sung nhiều chi tiết hiện đại, đặc biệt là hệ thống cửa sổ với nhiều kích thước khác nhau hướng thẳng về phía Vạn Lý Trường Thành.
“Trong khu vườn, tôi có thể vừa uống trà vừa ngắm Vạn Lý Trường Thành. Trong phòng làm việc, chiếc bàn của tôi hướng thẳng ra công trình nổi tiếng. Ngay cả khi tắm, tôi cũng có thể ngắm cảnh bên ngoài”, ông chia sẻ.
Theo Jim Spear, công trình thay đổi vẻ đẹp theo từng mùa trong năm. Mùa hè cây cối xanh um nên ông gần như không nhìn thấy từ sân nhà. Nhưng khi thời tiết chuyển lạnh khiến lá cây rụng xuống, Vạn Lý Trường Thành lại hiện ra như một phép màu ngay trước mắt.
Không lâu sau khi chuyển đến làng Mộ Điền Dục sinh sống, ông Lý Liên Đình – Bí thư Đảng ủy kiêm Trưởng ban quản lý làng thời điểm đó – đã tìm gặp Jim Spear với mong muốn vị kiến trúc sư người Mỹ có thể góp phần vào công cuộc phát triển nông thôn địa phương.
Sau thời gian khảo sát, Jim Spear quyết định thuê lại một ngôi trường tiểu học bỏ hoang trong làng và cải tạo thành nhà hàng kết hợp xưởng nghệ thuật kính màu nhằm phát triển mô hình du lịch bền vững.
Dự án đầu tiên thành công đã mở ra nhiều cơ hội mới. Sau đó, ông tiếp tục cải tạo một nhà máy sản xuất ngói kính cũ kỹ tại làng Bắc Câu lân cận thành khách sạn mang phong cách kiến trúc độc đáo. Song song đó, ông còn tham gia cải tạo hàng chục ngôi nhà tại hai ngôi làng dưới chân Vạn Lý Trường Thành.
Trong các công trình của mình, Jim Spear kết hợp hài hòa giữa những kết cấu gỗ truyền thống của Trung Quốc với cửa kính nghệ thuật kiểu phương Tây, tường và nền lát gạch kính, cùng hệ thống phòng bếp, phòng tắm hiện đại.
Sự giao thoa giữa cũ và mới, giữa phương Đông và phương Tây đã tạo nên dấu ấn riêng trong các thiết kế của ông, đồng thời góp phần gìn giữ giá trị kiến trúc truyền thống của những ngôi làng cổ dưới chân Vạn Lý Trường Thành thay vì phá bỏ để xây mới.
Những đóng góp cho quá trình phát triển nông thôn và bảo tồn di sản đã giúp Jim Spear được Chính quyền thành phố Bắc Kinh trao Giải thưởng Hữu nghị Vạn Lý Trường Thành. Đây là một trong những danh hiệu cao quý dành cho người nước ngoài có nhiều đóng góp tại thủ đô.
Nhìn lại sau gần 40 năm gắn bó với Trung Quốc, ông cho rằng chưa từng hối hận về quyết định rời bỏ quê nhà để bắt đầu cuộc sống ở nơi mới.
“Tôi sẽ tiếp tục ở lại Trung Quốc và thiết kế thêm nhiều công trình độc đáo”, ông nói.
Báo South China Morning Post ngày 16-5 đưa tin một cặp đôi tại Trung Quốc đã biến ngày cưới của mình thành một trận đấu vật biểu diễn, để phân định ai sẽ phải làm việc nhà suốt đời.
Chú rể He Yinsheng, đô vật chuyên nghiệp đến từ Tuân Nghĩa thuộc tỉnh Quý Châu, đã tổ chức đám cưới độc lạ cùng vợ tại một khách sạn địa phương vào đầu tháng 5-2026.
Thay vì sân khấu truyền thống, cặp đôi đã lắp đặt một võ đài vật ngay giữa khán phòng, kèm theo màn hình lớn hiển thị tấm áp phích đầy kịch tính mang tên "Chú rể đối đầu Cô dâu".
Hai vợ chồng đã dẫn dắt đội của mình tranh tài theo thể thức ba trận thắng hai. Luật chơi rất đơn giản: đội thua cuộc sẽ phải chịu trách nhiệm toàn bộ công việc gia đình sau khi kết hôn.
Vật biểu diễn chuyên nghiệp vốn là một môn nghệ thuật chiến đấu được lên kịch bản. Các đoạn video từ sự kiện cho thấy những đô vật chuyên nghiệp bước vào võ đài trước, thực hiện hàng loạt động tác kỹ thuật.
Khán giả bên dưới, bao gồm cả trẻ em, đã chăm chú theo dõi đến mức quên cả ăn.
Đến cao trào của buổi lễ, cô dâu và chú rể bước vào võ đài.
Được đám đông cổ vũ, cô dâu nhanh chóng chiếm ưu thế, khéo léo né tránh các đòn tấn công của chồng và hạ gục anh bằng một cú quật qua vai.
Trọng tài chính thức tuyên bố cô dâu chiến thắng và được "miễn làm việc nhà suốt đời".
Màn đấu vật khiến dàn khách dự đám cưới vô cùng thích thú. Chia sẻ với tờ Xiaoxiang Morning Post, chú rể cho biết: "Tất nhiên cuối cùng tôi phải là người thua rồi. Tôi không thể để cô ấy phải làm việc nhà được".
He Yinsheng tiết lộ ý tưởng này nảy sinh khi anh nhận thấy chi phí đám cưới đang vượt quá dự tính ban đầu. Thay vì thuê ca sĩ và vũ công giải trí, anh quyết định tự mình tổ chức một trận đấu vật. Vợ anh đã hoàn toàn ủng hộ kế hoạch này, trong khi cha mẹ hai bên dù không hiểu rõ nhưng vẫn tôn trọng lựa chọn của các con.
Đám cưới độc đáo này đã thu hút gần 300 khách mời, vượt xa kỳ vọng của cặp đôi. Thông qua sự kiện, chú rể cũng hy vọng sẽ giới thiệu được môn vật biểu diễn chuyên nghiệp đến với nhiều người hơn tại Trung Quốc.
Sự kiện đã trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi trên mạng xã hội. Một người dùng bình luận: "Họ nên mang đám cưới này đi lưu diễn khắp cả nước".
Huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc cũ (nay là tỉnh Phú Thọ) từ lâu được biết đến là một điểm đến hấp dẫn với tiềm năng du lịch, nơi đây còn sở hữu nền ẩm thực phong phú, với nhiều món ăn địa phương được hình thành từ tập quán sinh hoạt của người dân. Trong số đó, cá thính – món cá ủ muối chua là một trong những đặc sản đặc trưng, mang hương vị mà khó có thể tìm thấy ở vùng khác.
Lập Thạch có địa hình trũng thấp, vào mùa mưa đồng ruộng thường xuyên ngập nước, mỗi năm bà con chỉ cấy được một vụ lúa. Cá tự nhiên trong ao hồ, sông suối vì thế sinh sôi nhiều, ăn không hết, bán cũng khó. Từ nhu cầu mưu sinh giản dị ấy, người dân đã nghĩ ra cách muối cá với thính để dành ăn dần.
Theo năm tháng, món ăn này trở thành đặc sản, làm nên bản sắc riêng của vùng trung du Bắc Bộ. Không chỉ trong phạm vi gia đình, cá thính Lập Thạch đã có thương hiệu, được nhiều du khách tìm mua. Một số hộ mạnh dạn phát triển mô hình sản xuất cá thính sạch, có bao bì, nhãn mác, đem lại nguồn thu nhập ổn định, có gia đình mỗi năm thu về vài chục triệu cho đến hàng trăm triệu đồng từ nghề truyền thống này.
Cá thính có thể làm từ nhiều loại cá, nhưng ngon nhất vẫn là cá mè, cá chép, cá trôi. Với các loại cá nhỏ hơn, người dân thường giữ nguyên con thay vì cắt khúc để đảm bảo độ dai và ngấm gia vị.
Cá sau khi mổ sạch, bỏ mang, ruột, cá được bóp muối kỹ để khử mùi tanh và giúp thịt săn chắc. Quan trọng nhất chính là lớp thính gạo rang (hoặc thính ngô, đậu tương) giã nhỏ, vừa tạo hương thơm vừa giữ linh hồn cho món ăn. Người dân huyện Lập Thạch (cũ) có bí quyết riêng để đảm bảo cá ủ được kín, không tiếp xúc với không khí.
Cá thính đạt chuẩn phải đảm bảo các tiêu chí như thịt khô, săn, có màu hổ phách hoặc đỏ hồng, bên ngoài ngấm thính vàng ruộm.
Để làm ra một mẻ cá thính ngon, người dân phải trải qua nhiều công đoạn đòi hỏi sự cẩn trọng. Cá sau khi làm sạch, giữ nguyên vảy, được cắt khúc và khứa nhẹ trên thân để dễ thấm gia vị. Công đoạn đầu tiên là ướp muối. Tỷ lệ muối thường được áp dụng là 1,5kg muối cho 10kg cá. Muối được nhồi kỹ vào mang và bụng cá để khử tanh và giúp thịt săn lại, sau đó lắc đều để phần muối thừa rơi ra.
Cá sau khi ướp muối được xếp vào chum sành hoặc lọ thủy tinh. Miệng chum thường lót mo cau sạch, dùng cuộn rơm và nan tre nén chặt miệng chĩnh rồi để cá ngấm dần. Quá trình ủ kéo dài từ bảy đến mười ngày, đủ để cá thấm đều gia vị, lên men tự nhiên và có thể bảo quản lâu mà không cần hóa chất. Trải qua nhiều thế hệ, phương pháp này dần được hoàn thiện, biến món ăn dân dã thành đặc sản có hương vị chua dịu, thơm đặc trưng, thu hút cả du khách lẫn người dân trong vùng.
Sau khi hoàn tất, chum cá được để trong khoảng 3–4 tháng. Thời gian ủ lâu giúp cá lên men tự nhiên, tạo độ chua, thơm hài hòa và màu sắc đẹp mắt.
Một mẻ cá muối chua sau khi hoàn thiện phải đảm bảo miếng cá khô, chắc thịt, có màu hổ phách hoặc hồng đậm. Phần thính bám bên ngoài chuyển vàng và tỏa mùi thơm đặc trưng. Khi tách thịt, cá có vị chua nhẹ, mặn vừa phải và không có mùi tanh. Đây là những yếu tố quan trọng để nhận biết cá thính làm đúng kỹ thuật.
Cá thính có thể ăn trực tiếp hoặc đem chế biến. Trong đó, phổ biến nhất là nướng. Cá được kẹp vào thanh tre tươi rồi nướng trên than củi. Khi chín, phần thịt cá dậy mùi thơm, vị chua – mặn hòa quyện, thớ thịt dai nhưng không bị khô. Người dân địa phương nhận xét đây là món "tốn cơm", phù hợp để thưởng thức quanh năm.
Ngoài món nướng, cá thính cũng có thể đem rán, kho hoặc trộn gỏi tùy khẩu vị. Nhờ hương vị khó trộn lẫn, món ăn này ngày càng được du khách tìm mua. Nhiều cơ sở tại Lập Thạch đã đóng gói và phân phối cá thính đi nhiều tỉnh thành, giúp đặc sản này tiếp cận rộng rãi hơn.
Hiện nay, cá thính Lập Thạch có giá từ 150.000 đến 190.000 đồng mỗi kg, tùy loại cá và thời gian ủ. Dù mức giá không rẻ so với nhiều món dân dã khác, sản phẩm vẫn luôn có lượng khách ổn định nhờ hương vị đặc biệt và quy trình chế biến thủ công đòi hỏi sự công phu.
Bên cạnh vai trò trong bữa ăn gia đình, cá thính đã trở thành điểm nhấn trong bản đồ ẩm thực Phú Thọ. Nhiều du khách sau khi tham quan các địa danh như Tam Đảo, Tây Thiên, hồ Đại Lải… thường tìm mua cá thính làm quà, nhờ tính tiện bảo quản và hương vị lạ miệng. Việc gìn giữ và phát triển món ăn truyền thống này cũng góp phần làm phong phú trải nghiệm du lịch địa phương, đồng thời thể hiện sự trân trọng của người dân với văn hóa ẩm thực bản địa.
Dù đời sống hôm nay đã nhiều thay đổi, nhưng không ít gia đình vẫn giữ thói quen muối cá thính. Họ coi đó như một cách lưu giữ bản sắc, một sợi dây nối quá khứ với hiện tại. Với người con xa quê, mỗi khi trở về, được ăn miếng cá thính nóng hổi lại như tìm thấy hương vị tuổi thơ. Với du khách, đó là một trải nghiệm ẩm thực độc đáo, khó lòng quên được.
Những năm gần đây, cá thính Lập Thạch đã được công nhận là sản phẩm OCOP của tỉnh. Các cơ sở sản xuất được hỗ trợ cải tiến bao bì, nhãn mác, nâng cao tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, mở ra cơ hội đưa đặc sản này vươn ra thị trường rộng lớn. Qua đó, góp phần cải thiện thu nhập cho người nông dân, đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất trung du đến bạn bè trong và ngoài tỉnh.
Những tình tiết mới được hé lộ cho thấy nguyên nhân không chỉ là hành động bộc phát, mà bắt nguồn từ mâu thuẫn gia đình âm ỉ suốt thời gian dài. Antonia Eastwood (hiện 49 tuổi), sinh sống tại Anh, đã tạt sơn đen vào em chồng Gemma Monk để "trả thù" ngay trước giờ cử hành hôn lễ hồi tháng 5/2024.
Antonia Eastwood - người vừa bị tuyên án mới đây vì hành vi bộc phát do tức giận nhằm vào cô dâu Gemma Monk - nói rằng bản thân "xấu hổ" về những gì xảy ra tại đám cưới ở Maidstone (hạt Kent, Anh) hồi tháng 5/2024, nhưng cho rằng căng thẳng âm ỉ và sự ghen tuông giữa hai người đã tích tụ suốt nhiều năm.
Theo lời Eastwood, mối bất hòa bắt đầu từ tháng 4/2023 khi cô bắt đầu hẹn hò với anh trai của Monk. Chỉ sau 5 tháng, cặp đôi nhanh chóng tiến tới hôn nhân, tờ Nypost đưa tin ngày 24/4.
Đám cưới của Eastwood khiến Monk nảy sinh tâm lý ghen tị. Lý do vì vào thời điểm đó, dù đã gắn bó với bạn trai hơn 20 năm, cô vẫn chưa nhận được lời cầu hôn.
Eastwood cho biết Monk thường xuyên kể về người yêu cũ của anh trai với những lời lẽ mang tính khơi gợi, trêu chọc. "Cô ấy thường xuyên hỏi tôi có bận tâm đến những người yêu cũ trước đây của anh trai cô ấy hay không. Tôi khó chịu, nhưng vẫn cố gắng nhẫn nhịn", Eastwood nói.
Hơn nữa, Eastwood cho rằng trong ngày cưới của mình, em chồng đã tìm cách phá hoại. Cô ấy cố tình làm Eastwood vấp ngã khi tiến vào lễ đường.
Về phía mình, Gemma Monk (hiện 35 tuổi) cũng thừa nhận giữa hai người tồn tại "hiềm khích", đồng thời cho biết cô không có nhiều thiện cảm với chị dâu. Tuy nhiên, cô khẳng định mình không làm chị dâu ngã trong đám cưới, đồng thời dẫn chứng video đám cưới cho thấy Eastwood đi ngang qua cô mà "không có sự cố nào"..
Đỉnh điểm xung đột xảy ra vào năm 2024 khi Monk tổ chức đám cưới. Cô quyết định không mời anh trai và chị dâu tham dự. Dù vậy, Eastwood và chồng vẫn xuất hiện tại địa điểm tổ chức. Eastwood nói cô định "nói thẳng mọi chuyện" với cô dâu.
Khi đến nơi, Eastwood phát hiện trong xe có một hộp sơn đen "dành cho trẻ em" của con gái - điều mà cô cho là trùng hợp, rồi ném thẳng vào Monk ngay trước khi cô bước vào lễ đường.
"Tôi thấy Monk bước ra khỏi xe, cách tôi vài mét. Rồi tôi gọi cô ấy và ném sơn. Nó trúng phía sau váy. Tôi không biết tại sao mình lại làm vậy", Eastwood nói, cho rằng hành động trả đũa này chỉ là "bộc phát trong khoảnh khắc".
Những bức ảnh gây sốc được ghi lại cho thấy cô dâu với khuôn mặt buồn bã, bị phủ sơn đen như bùn ở nửa bên trái khuôn mặt và ngực, loang lổ trên chiếc váy cưới trắng.
Monk sau đó túm tóc người tấn công trước khi Eastwood bỏ chạy cùng chồng về Greater Manchester, nơi cả hai sinh sống.
Đáng chú ý, Monk vẫn giữ bình tĩnh, dọn dẹp, thay váy cưới khác và tổ chức hôn lễ chỉ hai giờ sau đó. "Chúng tôi đã chờ đợi ngày này rất lâu. Không gì có thể ngăn tôi", Monk nói sau khi chị dâu bị kết tội phá hoại tài sản vào ngày 15/4.
Sau gần 2 năm, mới đây, tòa án đã tuyên bố Eastwood phạm tội phá hoại tài sản. Cô nhận mức án 10 tháng tù treo, đồng thời phải thực hiện 160 giờ lao động công ích.
Eastwood cho biết vụ việc đã ảnh hưởng nặng nề đến tinh thần của cô. "Tôi cảm thấy xấu hổ, vì đó không phải con người mình. Một chút bốc đồng khiến tôi hành động không suy nghĩ. Trước đây tôi chưa từng gặp rắc rối với pháp luật", cô nói.
