Xác ong kẹt 24 giờ trong mắt người phụ nữ

Khoảng 23h ngày 12/4, vụ cháy xảy ra tại một ngôi nhà tầng trong ngõ 131 Hồng Hà, Hà Nội. Đám cháy xuất phát từ tầng 1, khói và khí độc nhanh chóng lan lên các tầng trên, khiến nhiều người mắc kẹt.

Sau khi được lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ đưa ra ngoài an toàn, 4 nạn nhân đã được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn trong tình trạng suy hô hấp do hít phải khói, khí độc ở nhiều mức độ khác nhau.

Ngay khi nhận được thông tin về vụ việc, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã kích hoạt quy trình cấp cứu khẩn cấp, tổ chức hội chẩn toàn viện với sự tham gia của nhiều chuyên khoa để chuẩn bị tiếp nhận bệnh nhân.

Các phương án hồi sức, đặc biệt là xử trí tổn thương hô hấp do ngạt khói, được chuẩn bị từ sớm nhằm bảo đảm có thể can thiệp ngay khi bệnh nhân vào viện.

Hội chẩn toàn viện, khẩn trương đưa ra phác đồ điều trị

Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ lập tức triển khai các biện pháp cấp cứu, trong đó ưu tiên hàng đầu là hỗ trợ hô hấp.

Hai trường hợp nặng là bệnh nhân lớn tuổi nhất, 88 tuổi, và bệnh nhi nhỏ tuổi nhất mới 15 tháng tuổi được chỉ định hỗ trợ hô hấp tích cực. Các bệnh nhân còn lại được thở oxy, truyền dịch, cân bằng điện giải và theo dõi sát tình trạng hô hấp.

Đáng chú ý, sau khi đánh giá ban đầu, các bác sĩ đã nhanh chóng chỉ định nội soi khí quản, phế quản để làm sạch đường thở, loại bỏ khói bụi, muội than và dịch tiết cản trở hô hấp.

Ở bệnh nhi 15 tháng tuổi, đây là trường hợp đặc biệt đáng lo ngại do bé ở tầng cao nhất của ngôi nhà và chỉ được cứu ra ngoài sau gần một giờ. Thời gian mắc kẹt kéo dài khiến lượng khói và muội than hít vào phổi nhiều hơn, làm tăng nguy cơ tổn thương đường hô hấp.

Theo thông tin từ bệnh viện, trong quá trình nội soi khí quản cho bệnh nhi, các bác sĩ ghi nhận muội than trong đường thở và đã tiến hành hút rửa. Hình ảnh hai bình dịch đen sau can thiệp cho thấy mức độ hít phải khói bụi, muội than là không hề nhẹ.

Hiện bệnh nhi đang được các bác sĩ theo dõi tích cực từng chuyển biến lâm sàng.

Trong khi đó, bệnh nhân lớn tuổi nhất đã được chuyển sang Khoa Hồi sức tích cực chống độc để tiếp tục điều trị chuyên sâu do nguy cơ diễn biến nặng.

Theo các bác sĩ, với các nạn nhân ngạt khói, việc cấp cứu ban đầu chỉ là bước đầu tiên. Điều đáng lo hơn là những tổn thương ở đường thở và phổi có thể tiến triển nhanh trong những giờ sau đó, khi muội than, khí độc và phản ứng viêm tiếp tục gây phù nề, suy giảm chức năng hô hấp.

Chính vì vậy, ngay sau hội chẩn toàn viện, các bác sĩ đã xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng trường hợp, từ hỗ trợ hô hấp, làm sạch đường thở đến theo dõi sát các chỉ số toàn thân nhằm phát hiện sớm mọi dấu hiệu chuyển nặng.

Ngạt khói nguy hiểm hơn bỏng, có thể diễn biến xấu rất nhanh

Theo các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, trong các vụ hỏa hoạn, tổn thương nghiêm trọng nhiều khi không nằm ở bỏng ngoài da mà chủ yếu đến từ việc hít phải khói và khí độc như CO.

Các chất độc này có thể gây tổn thương đường hô hấp, viêm phổi cấp, suy hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Đặc biệt, ở những bệnh nhân đã hít phải nhiều muội than, nguy cơ diễn biến xấu luôn hiện hữu vì tổn thương trong phổi có thể âm thầm tiến triển sau thời điểm được cứu ra ngoài. Bệnh nhân có thể đột ngột khó thở nặng hơn, giảm oxy máu nhanh hoặc xuất hiện biến chứng hô hấp cấp.

Vì vậy, các bác sĩ nhấn mạnh nhóm bệnh nhân này cần được theo dõi sát, liên tục và toàn diện. Việc chậm phát hiện dấu hiệu nặng có thể khiến tình trạng chuyển biến rất nhanh.

Từ vụ việc trên, bác sĩ khuyến cáo khi xảy ra hỏa hoạn, người dân cần nhanh chóng rời khỏi khu vực có khói theo lối thoát hiểm an toàn, ưu tiên di chuyển thấp người hoặc bò sát sàn để hạn chế hít phải lớp khói tích tụ phía trên.

Người dân cũng nên dùng khăn ướt hoặc vải ẩm che kín mũi, miệng để giảm bớt lượng khói, khí độc đi vào cơ thể; tuyệt đối không ẩn nấp trong phòng kín nếu không có đường thoát khí.

Sau khi thoát ra ngoài, nếu xuất hiện các biểu hiện như khó thở, ho nhiều, đau ngực, chóng mặt, lơ mơ hoặc mệt lả, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra, xử trí, kể cả khi trên cơ thể không có vết bỏng ngoài da.

Các bác sĩ cho rằng, bên cạnh việc trang bị thiết bị phòng cháy, chữa cháy, mỗi gia đình cũng cần chủ động học kỹ năng thoát nạn và nhận biết sớm dấu hiệu ngạt khói để giảm thiểu rủi ro trong các tình huống khẩn cấp.

Tin Gốc: Dân Trí

Ước tính cứ 7 người trưởng thành ở Mỹ thì có 1 người mắc bệnh thận mạn tính. Đáng ngại hơn, có đến 90% trong số họ hoàn toàn không biết mình đổ bệnh, bởi các triệu chứng ở giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm và dễ bị bỏ qua. Khi hoạt động bình thường, cặp bài trùng này sẽ lọc khoảng nửa cốc máu mỗi phút để loại bỏ chất thải, đồng thời duy trì sự cân bằng chất lỏng và điện giải trong cơ thể.

Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt giúp thận vận hành ở trạng thái tối ưu. Dù không có bất kỳ thực phẩm nào bị cấm đoán hoàn toàn, một số loại đồ ăn thức uống nhất định sẽ buộc thận phải làm việc vất vả hơn - đặc biệt nếu bạn tiêu thụ chúng thường xuyên.

Dưới đây là những nhóm thực phẩm mà các chuyên gia dinh dưỡng xếp vào nhóm gây hại cho thận nhất và lý do vì sao bạn chỉ nên sử dụng chúng một cách chừng mực.

Thịt chế biến sẵn

Khi bạn nạp vào cơ thể một lượng lớn natri, thận phải làm việc tăng ca để lọc bỏ lượng dư thừa nhằm duy trì sự cân bằng chất lỏng. Một trong những loại thực phẩm có thể nhanh chóng làm bùng nổ chỉ số natri trong ngày của bạn chính là thịt chế biến sẵn.

Bà Melanie Betz, Thạc sĩ khoa học, chuyên gia dinh dưỡng cho biết các loại thực phẩm như thịt xông khói, xúc xích, lạp xưởng, salami, bologna và thịt nguội chứa hàm lượng natri rất cao.

Chẳng hạn như thịt gà tây nguội - món ăn vốn được số đông lầm tưởng là lựa chọn lành mạnh lại chứa lượng muối không hề nhỏ. Một phần ăn khoảng 56 g (2 ounces) đã sở hữu tới 450 mg natri. Con số này chiếm gần 20% mức trần natri khuyến nghị hàng ngày (2.300 mg) đối với một người bình thường.

Lượng natri dư thừa này không chỉ vắt kiệt sức lao động của thận. "Ăn quá nhiều natri có thể dẫn đến cao huyết áp, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh thận. Nó cũng làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận", bà Betz cảnh báo.

Nếu bánh mì kẹp thịt nguội là món ăn trưa bất ly thân của bạn, bạn không nhất thiết phải đoạn tuyệt với nó hoàn toàn. Hãy thử thay thế bằng các loại nhân có hàm lượng natri thấp hơn như salad cá ngừ, sốt hummus hoặc bơ đậu phộng kèm mứt vài lần một tuần.

Thực phẩm đóng gói sẵn

Thực phẩm chế biến và đóng gói sẵn mang lại sự tiện lợi và giúp tiết kiệm tối đa thời gian đứng bếp tại nhà. Điểm trừ duy nhất là chúng thường chứa hàm lượng natri cao vượt trội.

Chuyên gia dinh dưỡng Jen Hernandez lưu ý rằng thủ phạm lớn nhất thường thấy là các loại thực phẩm đóng gói và chế biến công nghiệp. Đáng chú ý, lượng natri từ các nguồn này tích tụ rất nhanh.

Các nghiên cứu đã chứng minh phần lớn lượng muối dư thừa nạp vào cơ thể không đến từ lọ gia vị trên bàn ăn mà bắt nguồn từ chính các thực phẩm này. "Muối đã được 'nướng' sẵn vào nguồn cung ứng thực phẩm, đó là lý do vì sao việc nhận biết các nguồn ẩn giấu này là cực kỳ quan trọng đối với bất kỳ ai đang muốn bảo vệ sức khỏe của thận", bà Hernandez nói thêm.

Điều này không đồng nghĩa với việc bạn phải tự tay làm mọi thứ từ con số không. Hãy tập thói quen đọc nhãn mác khi mua sắm và chế biến món ăn. Khi có thể, hãy chuyển sang các phiên bản chứa ít natri hơn của các thực phẩm quen thuộc. Hãy tìm kiếm các sản phẩm có chỉ số natri dưới 10% giá trị cần thiết hàng ngày (Daily Value) hoặc có các cụm từ trên nhãn như "low sodium" (natri thấp), "salt-free" (không muối) hoặc "reduced sodium" (giảm muối).

Đồ uống có đường

Duy trì đủ nước là yếu tố quan trọng cho sức khỏe tổng thể, nhưng không phải mọi loại đồ uống đều có tác động giống nhau lên chức năng thận.

Bà Betz khuyến cáo: "Các loại nước ngọt chứa đường như cola thông thường, trà ngọt, nước chanh và nước trái cây pha chế cũng cần phải hạn chế. Chúng có liên quan mật thiết đến việc gia tăng nguy cơ mắc cả bệnh thận lẫn sỏi thận".

Nghiên cứu cho thấy, việc tiêu thụ hơn 7 phần (hoặc hơn 1 ly mỗi ngày) đồ uống có đường sẽ làm tăng đáng kể tỷ lệ tiến triển thành bệnh thận mạn tính.

Bên cạnh nước lọc, bạn có thể lựa chọn nước khoáng có ga (sparkling water), trà không đường và cà phê (không thêm đường) để vừa cấp nước cho cơ thể vừa không bị nhàm chán. Sữa cũng là một loại đồ uống cấp nước bị đánh giá thấp nhưng thực tế lại có khả năng làm giảm nguy cơ sỏi thận.

Đồ ăn vặt nhiều muối

Trung bình một người trưởng thành tiêu thụ từ một đến ba bữa ăn nhẹ mỗi ngày. Tuy nhiên, nếu món khoái khẩu của bạn là khoai tây chiên, bánh quy mặn (pretzels) hay thịt khô, đã đến lúc phải thay đổi vì chúng dễ dàng đẩy bạn vượt quá hạn mức natri trong ngày.

Tiến sĩ Melissa Prest, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng, phân tích rằng cắt giảm lượng muối giúp thận kiểm soát tốt lượng chất lỏng giữ lại trong cơ thể. Đối với người đã mắc bệnh thận, một chế độ ăn ít muối có thể giúp giảm thiểu lượng protein xuất hiện trong nước tiểu.

Nếu chưa thể từ bỏ ngay lập tức món ăn vặt mặn yêu thích, bạn hãy thử trộn một nửa phần ăn đó với các món ít natri hơn như bắp rang bơ tự nổ bằng không khí (air-popped popcorn), các loại hạt không muối hoặc trái cây khô. Bằng cách này, bạn vẫn thỏa mãn được sở thích cá nhân nhưng giảm được tổng lượng natri nạp vào.

Bên cạnh việc ăn uống chừng mực các nhóm thực phẩm kể trên, dưới đây là những lời khuyên từ chuyên gia để chăm sóc thận:

Uống đủ nước

"Đảm bảo nạp đủ chất lỏng là một trong những điều tốt nhất bạn có thể làm cho thận. Mất nước là nguyên nhân cốt lõi gây sỏi thận, và tình trạng mất nước nghiêm trọng có thể dẫn đến tổn thương thận lâu dài", bà Betz nói.

Mức nước phù hợp ở mỗi người là khác nhau, nhưng nhìn chung mục tiêu khoảng 2,5 lít chất lỏng mỗi ngày là một quy tắc tham khảo tốt. Nếu còn băn khoăn, hãy hỏi chuyên gia dinh dưỡng hoặc bác sĩ để biết lượng nước chính xác dành cho mình.

Tăng cường protein từ thực vật

"Tập trung ăn nhiều protein thực vật từ thực phẩm toàn phần thay thế cho protein động vật rất có lợi cho thận", bà Betz chia sẻ. Một chế độ ăn thiên về thực vật có thể giúp ngăn ngừa và làm chậm sự tiến triển của bệnh thận, đồng thời giảm nguy cơ sỏi thận. Chỉ cần thay thế bằng một vài bữa ăn chay mỗi tuần cũng có thể tạo nên sự khác biệt lớn.

Kiểm soát huyết áp

Huyết áp cao là một trong những tác nhân hàng đầu tàn phá thận, vì vậy việc duy trì huyết áp ở mức ổn định là cực kỳ quan trọng, theo tiến sĩ Prest.

Áp dụng chế độ ăn tốt cho tim mạch, ít natri và tập thể dục đều đặn là những bước đi đầu tiên hiệu quả nhất để điều hòa huyết áp.

Nhìn chung, một chế độ ăn giàu trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và protein thực vật sẽ hỗ trợ đắc lực cho thận hoàn thành nhiệm vụ. Ngược lại, các thực phẩm như thịt chế biến sẵn, đồ hộp đóng gói, nước ngọt và đồ ăn vặt nhiều muối cần được sử dụng một cách tiết chế. Theo các chuyên gia, chúng chính là những tác nhân cản trở việc kiểm soát đường huyết và huyết áp - hai yếu tố sống còn quyết định sinh mệnh của thận.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong nhiều năm, các yếu tố nguy cơ của đột quỵ thường được xác định dựa trên lối sống và tình trạng sức khỏe ở tuổi trưởng thành, như béo phì, hút thuốc hay tăng huyết áp. Tuy nhiên, nghiên cứu mới do các nhà khoa học từ University of Gothenburg thực hiện đã mở rộng góc nhìn: nguy cơ đột quỵ có thể đã được "lập trình" từ khi một người chào đời.

Công trình phân tích dữ liệu của gần 800.000 người sinh tại Thụy Điển trong giai đoạn 1973-1982, theo dõi đến năm 2022. Kết quả cho thấy những người có cân nặng khi sinh dưới mức trung bình (khoảng 3kg) có nguy cơ đột quỵ cao hơn rõ rệt khi bước vào tuổi trưởng thành.

Cụ thể, nhóm này có nguy cơ mắc tất cả các dạng đột quỵ tăng khoảng 21%, trong đó nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ tăng đáng kể, còn xuất huyết nội sọ, dạng đột quỵ nguy hiểm hơn, tăng tới 27%.

Điều đáng chú ý là mối liên hệ này không bị ảnh hưởng bởi chỉ số BMI khi trưởng thành hay tuổi thai lúc sinh, cho thấy cân nặng khi sinh là một yếu tố độc lập.

Các nhà khoa học cho rằng cân nặng khi sinh phản ánh môi trường phát triển trong tử cung. Khi thai nhi không nhận đủ dinh dưỡng hoặc gặp điều kiện bất lợi, cơ thể có thể "thích nghi" bằng cách thay đổi cấu trúc và chức năng của các cơ quan, bao gồm hệ tim mạch và mạch máu não.

Những thay đổi này có thể không biểu hiện ngay nhưng âm thầm làm tăng nguy cơ bệnh lý trong tương lai, đặc biệt là các bệnh liên quan đến tuần hoàn máu như đột quỵ.

Nói cách khác, cơ thể "ghi nhớ" điều kiện sống từ trong bụng mẹ, và điều đó có thể ảnh hưởng đến sức khỏe suốt nhiều thập kỷ sau.

Mặc dù tỉ lệ đột quỵ đã giảm ở nhiều quốc gia phát triển, nhưng xu hướng này không rõ rệt ở người trẻ. Thậm chí, tại một số khu vực ở Đông Nam Á và các nước phát triển, tỉ lệ đột quỵ ở người trẻ và trung niên đang có dấu hiệu gia tăng.

Điều này khiến các nhà khoa học đặc biệt quan tâm đến những yếu tố nguy cơ "sớm" như cân nặng khi sinh, những yếu tố mà trước đây ít được chú ý trong đánh giá nguy cơ.

Không thể thay đổi quá khứ, nhưng có thể phòng ngừa tương lai. Đối với người trưởng thành hiện nay, cân nặng khi sinh là yếu tố không thể thay đổi. Tuy nhiên, việc nhận diện nguy cơ sớm có thể giúp chủ động phòng ngừa.

Những người từng sinh nhẹ cân nên chú ý hơn đến các yếu tố nguy cơ khác như huyết áp, chế độ ăn, vận động và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Việc kiểm soát tốt các yếu tố này có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ.

Quan trọng hơn, phát hiện này mở ra cơ hội can thiệp từ sớm, ngay từ giai đoạn mang thai. Chăm sóc dinh dưỡng tốt cho mẹ bầu, theo dõi thai kỳ chặt chẽ và đảm bảo điều kiện phát triển tối ưu cho thai nhi có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tật cho thế hệ tương lai.

Nghiên cứu được trình bày tại European Congress on Obesity 2026 không chỉ cung cấp thêm bằng chứng về mối liên hệ giữa giai đoạn đầu đời và sức khỏe lâu dài, mà còn gợi ý rằng cân nặng khi sinh có thể được đưa vào các mô hình đánh giá nguy cơ bệnh tim mạch.

Đây là một bước tiến trong cách tiếp cận y học dự phòng, không chỉ nhìn vào hiện tại, mà còn xem xét toàn bộ "lịch sử sinh học" của một con người.

Nguồn: https://tuoitre.vn/bat-ngo-tre-nhe-can-khi-sinh-tang-nguy-co-dot-quy-khi-truong-thanh-2026040523430157.htm