Đặng Quang Tuấn, 31 tuổi, hiện là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Trung tâm Toán và Khoa học Yau, Đại học Thanh Hoa. Đây là ngôi trường danh tiếng bậc nhất Trung Quốc, top 12 thế giới theo bảng xếp hạng THE.
Tại đây, Tuấn nghiên cứu chủ yếu về bài toán trong hình học vi phân và giải tích phức, giống với định hướng của GS Shing Tung Yau – người hướng dẫn. GS Yau không chỉ là nhà Toán học đầu tiên của Trung Quốc đoạt giải thưởng Fields danh giá vào năm 1982 mà còn được coi là “kiến trúc sư” trưởng cho sự trỗi dậy của toán học hiện đại tại quốc gia tỷ dân.
Công trình của Tuấn gắn với những lý thuyết như tương đối tổng quát và lý thuyết dây, nơi các hiện tượng vật lý (như sự giãn nở của vũ trụ) được giải thích bằng cách giả định tồn tại các chiều không gian ngoài 4 chiều quen thuộc, gọi là đa tạp Calabi-Yau.
Theo anh, đa tạp này có ứng dụng rất lớn trong nghiên cứu liên quan tới hạt hay năng lượng nước của hạt, vật chất tối, năng lượng tối,… Trọng tâm là phương trình Monge–Ampère, một phương trình vi phân đạo hàm riêng, đóng góp vào việc giải các bài toán liên quan cấu trúc hình học trong vật lý.
“Được làm việc trong một môi trường học thuật quốc tế không thua kém các nước phương Tây là cơ hội rất lớn với tôi”, Tuấn nói.
Thanh Hoa có ba đơn vị nghiên cứu toán: Trung tâm Toán và Khoa học, Khoa Toán, Trung tâm giảng dạy Toán học. Trung tâm Toán và Khoa học – nơi Tuấn làm việc thiên về nghiên cứu, thay vì các hoạt động giáo dục như hai đơn vị còn lại.
Tuấn nhìn nhận Trung Quốc đang đẩy mạnh đào tạo nghiên cứu sinh tiến sĩ, bởi đây là nền tảng phát triển khoa học cơ bản. Các nhà khoa học chịu áp lực rất lớn về đầu ra. Nghiên cứu sinh sau tiến sĩ như Tuấn cần có ít nhất một công bố quốc tế mỗi năm, các giáo sư nặng nề hơn khi hàng năm phải hướng dẫn 3-5 học trò.
Đổi lại, với nguồn lực tài chính lớn từ Chính phủ và ngân sách riêng, các đại học Trung Quốc có đãi ngộ rất hấp dẫn. Nhà khoa học được đảm bảo về lương, bảo hiểm xã hội và nhà ở, chỗ học cho con em ngay trong trường để tập trung nghiên cứu.
Khuôn viên Thanh Hoa cũng luôn sôi động với các hội thảo quốc tế diễn ra hàng tuần, từ xác suất thống kê đến hình học, giải tích hay đại số. Ngoài ra, Tuấn thấy bầu không khí trong nhóm nghiên cứu thoải mái, dù GS Yau là cái tên lão làng của toán học Trung Quốc và thế giới, đảm nhận nhiều nhiệm vụ khoa học và quản lý tầm cỡ.
Những cuộc trao đổi 30-45 phút mỗi tuần là lúc Tuấn được học hỏi từ tầm nhìn và cách tiếp cận vấn đề của thầy. Chẳng hạn, khi nói về phương trình vi phân đạo hàm riêng Monge–Ampère, ông Yau đào sâu về lịch sử của lý thuyết toán và vật lý, để giải thích vì sao nó cần thiết.
GS Yau cũng luôn khuyến khích học trò liên hệ bài toán đang theo đuổi với những ngành khác, như giải tích số hay AI, kết nối đồng nghiệp để trao đổi hợp tác.
Ngoài nghiên cứu, Tuấn có hai buổi dạy mỗi tuần, hỗ trợ các giáo sư chấm, chữa bài cho sinh viên bậc cao học.
Tuấn nói công việc hiện tại vượt ngoài trí tưởng tượng của anh khi còn là sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội.
Từ nhỏ, Tuấn học toán như một niềm vui thích. Cậu học trò trường làng ở Vĩnh Phúc từng giành nhiều giải nhất trong các cuộc thi học sinh giỏi, rồi đỗ vào lớp chuyên toán của tỉnh, hai năm liền đạt giải ba quốc gia.
Năm 2013, Tuấn đỗ lớp chất lượng cao, khoa Toán – Tin của trường Sư phạm. Thời gian ở đây, anh “rinh” giải nhất môn Đại số và nhì môn Giải tích tại Olympic Toán sinh viên toàn quốc. Tuấn học hăng say, nhưng chỉ nghĩ mình sẽ trở thành một giáo viên Toán ở phổ thông, cho đến một cơ duyên vào năm thứ tư.
Vì thấy học trò xoay xở tốt với toán cao cấp, thầy của Tuấn viết thư giới thiệu để anh có học bổng thạc sĩ ở Pháp. Cậu sinh viên 21 tuổi khi ấy mừng rỡ trước cơ hội du học nên cấp tốc học tiếng Pháp, làm hồ sơ ứng tuyển chỉ trong vòng nửa năm.
Tới Đại học Paris-Saclay năm 2017 với học bổng 1.000 euro/tháng, Tuấn không khỏi bỡ ngỡ trước nền văn hóa khác biệt, nỗi nhớ nhà và những thủ tục hành chính rắc rối.
Nhờ cộng đồng người Việt ở Paris, Tuấn dần vượt qua cảm giác chênh vênh. Anh cũng tìm cách “bắt chước” các bạn Pháp, chủ động đặt câu hỏi, thảo luận trên lớp nhiều hơn.
“Đến lúc này, tôi vẫn đinh ninh sẽ trở về Việt Nam để dạy toán”, Tuấn nhớ lại. Nhưng khi học môn Giải tích phức, Tuấn thấy hứng thú và học tốt hơn cả nên dành nhiều thời gian suy nghĩ, đọc tài liệu, tìm người trao đổi những chỗ chưa hiểu,… Đam mê thôi thúc anh học lên tiến sĩ vào năm 2019, dưới sự hướng dẫn của GS Lữ Hoàng Chinh và Vincent Guedj.
Anh nhìn nhận khó khăn lớn nhất là bước chuyển đổi từ học sang nghiên cứu, phải vận dụng kiến thức để tạo ra cái mới. Tuấn đọc rất nhiều tài liệu toán và được truyền cảm hứng từ các nghiên cứu của GS Yau. Năm 2022, anh bảo vệ thành công luận án về “Dòng đa thế vị Monge-Ampère”, rồi tới Trung tâm Vật lý Lý thuyết quốc tế Abdus Salam ở Italy làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ.
Trong thời gian này, Tuấn quan sát các đại học Trung Quốc có nhiều nghiên cứu đột phá về khoa học, công nghệ, cùng các chương trình thu hút nhân tài. Cuối năm 2024, Tuấn quyết định trở về châu Á, vừa để thử sức ở môi trường mới, vừa để được ở gần gia đình. Đọc thông báo tuyển sinh của GS Yau, anh không chần chừ ứng tuyển và nhờ một học trò cũ của ông giới thiệu. Tuấn vượt qua vòng phỏng vấn, bắt đầu hành trình ở Đại học Thanh Hoa từ tháng 9/2025.
Tuấn cho rằng làm việc tại Thanh Hoa là cơ hội để phát triển nghiên cứu trong môi trường mũi nhọn mà vẫn có thể hợp tác với nhiều học giả trong nước. Trước mắt, anh dự định cùng nghiên cứu về hình học vi phân với hai nhà toán học hàng đầu là GS. TSKH Phạm Hoàng Hiệp và PGS. TS Đỗ Hoàng Sơn.
Với sinh viên, nhà nghiên cứu trẻ muốn làm việc trong môi trường như Đại học Thanh Hoa, Tuấn tin rằng bí quyết là “hãy tiếp tục trẻ”, tức theo đuổi công việc với nhiệt huyết và đam mê.
“Nhưng cũng không nên tạo áp lực phải vào bằng được những trường top đầu. Điều quan trọng hơn là duy trì sự hứng thú, tinh thần học hỏi và phát triển bản thân một cách bền vững”, Tuấn nói.
Nội dung được nêu trong dự thảo Thông tư về Điều lệ ban đại diện cha mẹ học sinh, vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo gửi, lấy ý kiến các trường và địa phương.
Theo đó, ban đại diện cha mẹ học sinh (hội phụ huynh) có nhiệm vụ phối hợp với trường để thực hiện một số hoạt động giáo dục. Họ được tiếp nhận, sử dụng các khoản hỗ trợ tự nguyện... cho hoạt động này, dùng hội họp hoặc một số nội dung khác đã được thỏa thuận. Việc dùng quỹ này để đầu tư mua sắm, sửa chữa, nâng cấp cũng như các hoạt động thuộc trách nhiệm của trường bị cấm.
Nguyên tắc thu là không được ép buộc, áp đặt hay quy định mức đóng góp cụ thể; không gắn với đánh giá, xếp loại, hoặc quyền lợi hợp pháp của học sinh, phụ huynh. Hội phải công khai thu, chi; đảm bảo phụ huynh khác được tiếp cận đầy đủ thông tin.
Ngược lại, ban đại diện cha mẹ học sinh không được đứng ra thu, tiếp nhận các khoản tài trợ cho nhà trường. Hội không có tư cách pháp nhân, không được nhân danh trường hoặc tổ chức, cá nhân nào để thực hiện giao dịch, hoạt động ngoài quyền hạn.
Đây là điểm cụ thể hơn so với quy định hiện hành (từ năm 2011) do bộc lộ một số hạn chế, bất cập, theo Bộ. Chẳng hạn, cơ chế phối hợp giữa gia đình và trường chưa đầy đủ; việc quản lý, sử dụng các khoản hỗ trợ tự nguyện chưa thống nhất; một số nơi còn xảy ra tình trạng lạm thu, vận động đóng góp không đúng quy định...
Bên cạnh đó, yêu cầu đổi mới giáo dục, tăng cường quản trị nhà trường, chuyển đổi số đòi hỏi cơ chế phối hợp giữa gia đình và trường học một cách rõ ràng hơn.
Năm học trước, cả nước có khoảng 26.000 trường phổ thông (tiểu học, THCS và THPT). Tùy quy mô, mỗi trường có khoảng 30-45 lớp, sĩ số 35-45 học sinh một lớp.
Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Tĩnh mới đây đã công bố điểm chuẩn dự kiến tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027.
Điểm chuẩn các trường THPT công lập không chuyên dao động 15-24,75 điểm. Trong đó, Trường THPT Phan Đình Phùng (phường Thành Sen) tiếp tục dẫn đầu toàn tỉnh với mức 24,75 điểm; tiếp theo, Trường THPT Kỳ Anh và THPT Nghèn cùng đạt 21,25 điểm. 11 trường khác lấy mức điểm chuẩn thấp nhất 15 điểm.
Ngay sau khi điểm chuẩn dự kiến được công bố, nhiều phụ huynh và học sinh bày tỏ băn khoăn khi không ít thí sinh đạt khoảng 8 điểm mỗi môn, tương đương 24 điểm cho 3 môn thi, vẫn có nguy cơ không trúng tuyển vào Trường THPT Phan Đình Phùng theo nguyện vọng đã đăng ký.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay tại Hà Tĩnh ghi nhận hơn 21.000 thí sinh đăng ký dự thi, tăng gần 4.000 em so với năm trước. Trong đó, gần 1.500 thí sinh đăng ký dự thi vào Trường THPT chuyên Hà Tĩnh.
Lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Tĩnh cho biết mặc dù chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường THPT công lập đã được UBND tỉnh điều chỉnh tăng từ 72% lên khoảng 74%, song số lượng thí sinh dự thi tăng mạnh khiến mức độ cạnh tranh cao hơn đáng kể.
Khoảng 26% học sinh còn lại sẽ được định hướng học tại các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc trường ngoài công lập trên địa bàn.
Theo đánh giá của ngành giáo dục, đề thi năm nay được xây dựng theo hướng phù hợp với mặt bằng chung học sinh toàn tỉnh, kể cả ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa. Vì vậy, việc đạt mức điểm khá không quá khó đối với nhiều thí sinh. Tuy nhiên, điều này cũng khiến phổ điểm tập trung ở mức cao, làm gia tăng sự cạnh tranh tại các trường có tỷ lệ đăng ký lớn.
Trường THPT Phan Đình Phùng tiếp tục là "điểm nóng" của mùa tuyển sinh. Năm nay, trường nhận 1.037 hồ sơ đăng ký nguyện vọng 1 nhưng chỉ tuyển 630 học sinh. Đáng chú ý, trong số các thí sinh đăng ký dự tuyển chỉ có một em có điểm dưới mức sàn 15 điểm.
Theo đại diện Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, thực tế có nhiều học sinh đạt điểm cao nhưng vẫn không đủ điều kiện trúng tuyển vào Trường THPT Phan Đình Phùng do tính cạnh tranh rất lớn. Những trường hợp này có thể lựa chọn học tại các trường ngoài công lập hoặc các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Theo quy định, mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào các trường THPT công lập. Tuy nhiên, cơ hội xét tuyển nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3 trên thực tế không nhiều, bởi nhiều trường đã tuyển đủ chỉ tiêu ngay từ nguyện vọng 1.
Tại khu vực trung tâm thành phố Hà Tĩnh cũ, các trường như THPT Lý Tự Trọng và THPT Lê Quý Đôn đều không xét tuyển nguyện vọng 2 do đã đủ chỉ tiêu. Trường THPT Thành Sen cũng chỉ còn khoảng 11 chỉ tiêu dành cho nguyện vọng 2.
Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Tĩnh, thí sinh đăng ký nguyện vọng 2 chỉ được xét tuyển khi trường còn chỉ tiêu sau khi hoàn thành tuyển sinh nguyện vọng 1. Điều này khiến không ít học sinh dù đạt điểm khá vẫn có thể không trúng tuyển vào trường công lập theo nguyện vọng đã đăng ký.
Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) ngày 3/7 công bố mức chênh lệch điểm giữa 8 tổ hợp cùng bảng quy đổi điểm chuẩn giữa ba phương thức xét tuyển.
Về tổ hợp, các khối dùng chủ yếu dùng để xét tuyển vào các ngành kỹ thuật không có độ lệch, tức điểm là ngang bằng nhau, gồm A00 (Toán, Lý, Hóa), A01 (Toán, Lý, Anh), B00 (Toán, Hóa, Sinh), D07 (Toán, Hóa, Anh) và K01 (Toán, Văn, Lý/Hóa/Sinh/Tin).
Điểm tổ hợp D01 (Toán, Văn, Anh), D04 (Toán, Văn, Tiếng Trung) và DD2 (Toán, Văn, Tiếng Hàn) dùng để xét vào khối ngành kinh tế, giáo dục, ngoại ngữ cũng tương tự.
Nếu chương trình đào tạo sử dụng tổ hợp thuộc cả hai nhóm trên, điểm chuẩn theo A00, A01, B00 và D07 sẽ cao hơn các khối còn lại 0,5 điểm.
Ví dụ, chương trình Quản lý năng lượng đang xét tuyển với 4 tổ hợp K01, A00, A01, D01. Nếu điểm trúng tuyển theo tổ hợp D01 là 23 điểm thì điểm chuẩn theo K01, A00, A01 sẽ là 23.5 điểm.
Bảng độ chênh lệch giữa các tổ hợp như sau:
Với quy đổi điểm chuẩn giữa các phương thức, Đại học Bách khoa Hà Nội áp dụng phương pháp bách phân vị để tìm ra các mức điểm chuẩn tương đương giữa ba phương thức gồm: xét tuyển tài năng, dựa vào điểm thi đánh giá tư duy TSA và điểm thi tốt nghiệp THPT.
HUST thống kê, phân tích dữ liệu tuyển sinh của 3 năm trở lại đây và dữ liệu đã có năm nay làm căn cứ xác định khoảng phân vị tương quan.
Bảng phân vị của Đại học Bách khoa Hà Nội theo tổ hợp gốc A00 như sau:
Bảng phân vị theo tổ hợp gốc D01 như sau:
Từ mức điểm chuẩn x thuộc mức phân vị [a, b) của một phương thức xét tuyển sẽ được nội suy tương đương sang điểm chuẩn y thuộc khoảng phân vị [c, d) của phương thức khác, theo công thức sau:
Ví dụ, điểm chuẩn ngành Kỹ thuật Cơ điện tử theo phương thức dùng điểm thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp A00 là 27 (x = 27). Mức này thuộc khoảng phân vị 4 tại bảng phân vị gốc A00, có giá trị điểm THPT là [26.23 - 27.82).
Khi đó, điểm chuẩn tương đương đối với điểm thi TSA sẽ thuộc khoảng phân vị tương ứng là khoảng 4 với giá trị điểm TSA là [61.33 - 68.17). Từ đó, thí sinh xác định các hệ số quy đổi tương ứng sẽ là:
Áp dụng công thức nội suy tính điểm chuẩn tương đương trên sẽ có:
Phụ huynh, thí sinh có thể sử dụng công cụ quy đổi của trường tại https://tsbkhn.shinyapps.io/QuyDoi-2026BK/ để không phải tính toán phức tạp.
Năm nay, Đại học Bách khoa Hà Nội tuyển 9.700 sinh viên, bằng ba phương thức: xét tuyển tài năng, xét điểm thi đánh giá tư duy và dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT.
Trường chưa công bố học phí. Còn năm ngoái, học phí Đại học Bách khoa Hà Nội là 28-90 triệu đồng, trong đó các chương trình chuẩn quanh mức 28-35.
