Nguồn: https://thanhnien.vn/tinh-hinh-iran-trung-dong-moi-nhat-sang-84-185260407222933002.htm
"Trong hơn 20 giờ tồi tệ, Nga đã tấn công Dnipro bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) theo từng đợt", Oleksandr Ganzha, lãnh đạo chính quyền quân sự tỉnh Dnipropetrovsk, ngày 25/4 cho biết. Dnipro là thủ phủ vùng Dnipropetrovsk.
Thị trưởng Dnipro Borys Filatov mô tả đây là cuộc tấn công "lớn nhất từ trước đến nay" nhằm vào thành phố này. Nhà cửa, doanh nghiệp và hạ tầng năng lượng được cho là đã bị đánh trúng.
Theo hình ảnh do Ukraine công bố, lực lượng cứu hộ cứu nạn đã dành hàng giờ bên trong các đống đổ nát dù đòn tập kích vẫn đang tiếp diễn, để dọn dẹp cũng như tìm kiếm những người sống sót và thi thể. Giới chức cho biết một tòa chung cư đã bị tấn công hai lần vào những thời điểm khác nhau.
Cuộc tập kích quy mô lớn vào Dnipro đã khiến 8 người thiệt mạng và 49 trường hợp bị thương, trong đó có phó thị trưởng thành phố, người được ông Filatov mô tả là "suýt mất mạng". 10 người khác đã bị thương trên toàn tỉnh Dnipropetrovsk.
Nga còn nhắm mục tiêu khu vực do Ukraine kiểm soát ở vùng Zaporizhzhia lân cận khiến một người thiệt mạng và 4 người bị thương bên trong một xe buýt mini dân sự, theo Ivan Fedorov, lãnh đạo chính quyền quân sự do Ukraine thành lập ở tỉnh này.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng tổng cộng 47 tên lửa và 619 UAV trong đêm, thêm rằng phần lớn đã bị đánh chặn. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky kêu gọi phản ứng mạnh hơn từ cộng đồng quốc tế trước các cuộc tấn công của Nga.
"Điều quan trọng là thế giới không tiếp tục im lặng về điều đang xảy ra, cũng như cuộc chiến do Nga tiến hành ở châu Âu không bị xung đột tại Iran làm lu mờ", ông nói, đồng thời bày tỏ kỳ vọng các nước sẽ "thực hiện kịp thời" những cam kết giúp Ukraine tăng cường năng lực phòng không.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã "tiến hành một cuộc tập kích quy mô lớn" nhằm vào các mục tiêu quân sự ở lãnh thổ đối phương trong 24 giờ trước đó.
Alexander Khinshtein, lãnh đạo tỉnh Kursk giáp Ukraine, cho biết các cuộc tấn công bằng UAV của đối phương đã khiến một người bị thương ở vùng này. Theo Vyacheslav Gladkov, tỉnh trưởng Belgorod, một phụ nữ thiệt mạng và một người đàn ông bị thương nặng sau khi UAV đánh trúng một ôtô.
Ba người đã thiệt mạng sau khi một ngôi làng tại khu vực do Nga kiểm soát ở tỉnh Lugansk bị UAV tấn công, theo Leonid Pasechnik, lãnh đạo do Moskva bổ nhiệm tại vùng này.
Nga gần đây thay đổi chiến thuật, chuyển từ chủ yếu không kích vào ban đêm sang các cuộc tấn công kéo dài hơn và diễn ra theo nhiều đợt, bắt đầu từ đêm khuya và kéo dài tới ban ngày. Ukraine cũng đẩy mạnh các cuộc tập kích đáp trả nhằm vào lãnh thổ đối phương trong những tháng gần đây, nhắm vào hạ tầng năng lượng, dân sự và các mục tiêu khác, theo hãng thông tấn AFP.
Tin Gốc: Vnexpress
Chiều 27.5, đội cứu hộ do Thái Lan dẫn đầu phát hiện 5 người còn sống trên một tảng đá gồ ghề sâu trong hang động hiểm trở ở huyện Longcheng, tỉnh Xaisomboun, cách thủ đô Viêng Chăn (Lào) khoảng 120 - 125 km. Trước đó, lực lượng cứu hộ đã mất 4 ngày lặn qua những đoạn hang hẹp, tối và ngập nước để tìm đường tiếp cận khu vực nghi có người mắc kẹt, theo AFP.
"Chúng tôi đã tìm thấy 5 người còn sống và tất cả đều an toàn. Hiện vẫn còn 2 người nữa đang được tìm kiếm", nhóm Tình nguyện viên cứu hộ nhân dân của Lào thông báo trên mạng xã hội.
Ông Bounkham Luanglath, thuộc lực lượng cứu hộ Lào, cho biết công tác tìm kiếm 2 người còn lại sẽ tiếp tục. "Tôi vẫn còn run. Cả đội đã làm được điều đó", ông nói trong một tin nhắn thoại sau khi nhóm đầu tiên được tìm thấy.
Một video do đội cứu hộ Thái Lan đăng tải cho thấy khoảnh khắc các thợ lặn nổi lên khỏi mặt nước và phát hiện những người dân làng đang ngồi trên một tảng đá với xung quanh là nước lũ. Nhiều người đội đèn pin trên đầu. Các video khác ghi lại cảnh lực lượng cứu hộ bên trong và ngoài hang ôm nhau, reo hò sau khi tìm thấy người sống sót, theo The Guardian.
Chuyên gia lặn cứu hộ Mikko Paasi từ Phần Lan cho biết lực lượng cứu hộ phải vượt qua "hàng trăm mét lối đi hẹp, nước lũ, nguy cơ sụp đổ và nguy cơ ô nhiễm không khí cao" bên trong hang. Ông mô tả đây là một "mỏ vàng bị bỏ hoang" và cho rằng các nạn nhân có thể mắc kẹt ở nơi cách cửa hang khoảng 300 m.
Chiến dịch cứu hộ có sự tham gia của các thợ lặn hang động chuyên nghiệp từ Thái Lan và một số nước khác, theo South China Morning Post. Trong số này có những người từng tham gia cuộc giải cứu đội bóng đá thiếu niên Thái Lan và huấn luyện viên mắc kẹt trong hang Tham Luang năm 2018.
Theo truyền thông Lào, nhóm 7 dân làng bị mắc kẹt sau khi vào một hang động ở tỉnh Xaisomboun ngày 19.5. Mưa lớn sau đó gây lũ quét, làm ngập các lối đi và chặn đường ra khỏi hang.
Hiện chưa có xác nhận chính thức đầy đủ về lý do nhóm dân làng vào hang. Tuy nhiên, một số nguồn tin địa phương cho biết khu vực này thường có người lui tới để tìm vàng, dù chính quyền đã nhiều lần cảnh báo không nên vào hang vì lý do an toàn.
Tin Gốc: Thanh Niên
Hình ảnh mà một binh sĩ Ukraine cho các phóng viên CNN xem thoạt nhìn không có gì ấn tượng. Hai người lính giơ cao tay đầu hàng, cẩn trọng tuân theo mệnh lệnh từ phía bên kia.
Tuy nhiên, điều gây bất ngờ là ở phía bên kia không có bóng dáng con người nào. Thay vào đó, hai binh sĩ Nga đang đầu hàng trước các robot mặt đất và thiết bị bay không người lái (drone) của Ukraine, vốn được điều khiển bởi một phi công từ vị trí an toàn cách tiền tuyến nhiều km.
Đây là tương lai của các cuộc xung đột và nó đã bắt đầu ở Ukraine. "Vị trí này đã được kiểm soát mà không cần tốn một viên đạn", Mykola Zinkevych, chỉ huy đơn vị "NC13" thuộc Lữ đoàn Xung kích Độc lập số 3 của Ukraine, chuyên trách các hệ thống tấn công robot mặt đất, nói.
Zinkevych cho biết cảnh tượng trên diễn ra trong một chiến dịch hồi năm ngoái và là lần đầu tiên Ukraine chiếm một vị trí của đối phương mà không có bất kỳ lính bộ binh nào tham gia. Kể từ đó, những nhiệm vụ sử dụng robot thay thế con người đã trở thành công việc hằng ngày của đơn vị NC13.
Bầu trời khu vực tiền tuyến tại Ukraine đã tràn ngập drone trong nhiều năm qua, tạo ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với bộ binh. Vì thế, Ukraine bắt đầu thử nghiệm các robot mặt đất, loại phương tiện điều khiển từ xa chạy bằng bánh lốp hoặc bánh xích, cùng những hệ thống robot trên cạn khác.
Ban đầu, chúng chủ yếu tham gia các nhiệm vụ sơ tán thương binh hay tiếp tế, nhưng theo thời gian, những robot này ngày càng được sử dụng nhiều hơn để thực hiện các cuộc tấn công trực diện.
Robot mặt đất khó bị phát hiện và đánh chặn hơn nhiều so với các phương tiện quân sự cỡ lớn. So với drone, chúng có thể hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết và mang theo tải trọng lớn hơn nhiều. Chúng cũng bền bỉ hơn và có thời lượng pin dài hơn.
Cuối năm ngoái, Quân đoàn 3 Ukraine cho hay một robot mặt đất trang bị súng máy đã cầm chân lực lượng xung kích của Nga suốt 45 ngày. Robot này chỉ cần bảo dưỡng nhẹ và sạc lại pin hai ngày một lần.
"Chúng tôi phải hiểu rằng mình sẽ không bao giờ có thêm nhân lực và cũng không bao giờ có ưu thế về quân số trước đối phương", Zinkevych nói. "Vì vậy, chúng tôi cần đạt được ưu thế thông qua công nghệ".
Zinkevych cho hay mục tiêu hiện tại của quân đội Ukraine là thay thế 1/3 bộ binh bằng robot và drone trong năm nay. Ukraine không công bố dữ liệu về lực lượng bộ binh, nhưng Tổng thống Volodymyr Zelensky hồi tháng 1/2025 cho biết nước này có khoảng 880.000 binh sĩ trong biên chế, chủ yếu là bộ binh.
Ông Zelensky hồi đầu tuần cho hay robot và drone của nước này đã thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ chỉ trong ba tháng qua. "Hơn 22.000 sinh mạng đã được cứu khi robot tiến vào những khu vực nguy hiểm nhất thay cho người lính", ông nói.
Robert Tollast, chuyên gia về tác chiến trên bộ tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nhận định những tiến bộ mới tại Ukraine "sẽ thổi bùng một cuộc tranh luận gay gắt về việc liệu những robot này có phải là tương lai của xung đột vũ trang hay không".
Ông cho rằng các robot mặt đất có thể sẽ gặp khó khăn trong việc giữ vững trận địa, ví việc này giống như sử dụng xe tăng mà không có bộ binh hỗ trợ.
"Tuy nhiên, chúng đang cứu sống ngày càng nhiều binh sĩ trong các nhiệm vụ sơ tán, tiếp tế nguy hiểm, rà phá bom mìn và tham gia thường xuyên hơn vào các cuộc giao tranh", Tollast nói. "Điều này cực kỳ quan trọng trong một cuộc chiến mà khả năng giám sát của drone khiến mọi chuyển động gần tiền tuyến, dù là nhỏ nhất, đều khiến bạn bị đe dọa tính mạng".
Ưu thế của robot
Hơn 4 năm xung đột đã khiến Ukraine trở thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu về drone và các hệ thống robot trên chiến trường. Nỗ lực giành ưu thế trong lĩnh vực này càng được thúc đẩy mạnh mẽ sau khi ông Mykhailo Fedorov được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine hồi tháng một.
Ông Fedorov trước đây là Bộ trưởng Chuyển đổi số, giám sát dự án phát triển drone tác chiến của Ukraine. Sau khi tiếp quản Bộ Quốc phòng, ông đã công bố một kế hoạch cải tổ nhằm "ép Nga phải tiến tới hòa bình".
Chiến lược tập trung trọng tâm vào công nghệ và dữ liệu, với sự góp mặt của hàng trăm doanh nghiệp trong hàng chục dự án phát triển và sản xuất thiết bị tự hành do chính phủ điều hành.
Fedorov hôm 19/4 cho biết ông muốn các hệ thống robot mặt đất trong tương lai sẽ đảm nhận toàn bộ công tác hậu cần tại tiền tuyến của Ukraine.
Kế hoạch do Bộ trưởng Fedorov đề ra tập trung vào cả phòng thủ và tấn công. Mục tiêu là sử dụng dữ liệu và công nghệ để nhận diện mọi mối đe dọa từ trên không theo thời gian thực và đánh chặn ít nhất 95% tên lửa cũng như drone, đồng thời thiết lập một "vùng hủy diệt" rộng 15-20 km dọc tiền tuyến, nơi drone và robot hoạt động liên tục. Bộ Quốc phòng Ukraine cuối tuần trước cho biết khoảng 1.000 kíp điều khiển đã bắt đầu hoạt động trong chương trình mới này.
Zinkevych, chỉ huy lực lượng robot mặt đất của Ukraine, cho hay khả năng mở rộng quy mô lực lượng là yếu tố then chốt quyết định thành bại. Theo ông, Nga đang bị tụt lại phía sau trong cuộc đua nhưng cũng đang đạt được những tiến bộ nhất định. "Trên chiến trường, yếu tố quyết định không phải là ai đã phát minh ra công nghệ hay cách áp dụng nó mà là ai có thể tăng quy mô sử dụng trong dài hạn".
Những tiến bộ công nghệ mới nhất đã mang lại cho Ukraine lợi thế rõ rệt. Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), cơ quan giám sát xung đột có trụ sở tại Mỹ, gần đây đánh giá ưu thế về drone "có thể đang góp phần làm chững đà tiến công của Nga và hỗ trợ cho các cuộc phản công gần đây của Ukraine".
"Mặc dù chưa bên nào đạt được lợi thế giúp định đoạt cuộc chơi, những chiến dịch tấn công bằng drone tầm trung của Ukraine đã giúp Kiev giành lại thế chủ động", các chuyên gia ISW viết trong một báo cáo, thêm rằng "thách thức hiện nay đối với Ukraine là phải luôn đi trước một bước khi Nga có những động thái đáp trả".
Đổi chuyên môn lấy tên lửa
Dù lợi thế trên chiến trường nhờ drone có thể không mang tính then chốt đối với toàn bộ cuộc chiến, vị thế dẫn đầu rõ rệt của Ukraine trong lĩnh vực này đang ngày càng nhận được nhiều chú ý bên ngoài châu Âu.
Một ví dụ điển hình là tại Trung Đông, nơi nhiều quốc gia từng chi những khoản tiền khổng lồ để xây dựng năng lực quân sự truyền thống, đã rơi vào tình cảnh phải sử dụng những quả tên lửa trị giá 4 triệu USD chỉ để bắn hạ một drone có chi phí sản xuất vỏn vẹn 50.000 USD được Iran phóng ra.
Trong khi đó, Ukraine đã phát triển những phương thức rẻ hơn và hiệu quả hơn nhiều để đối phó với drone Nga. Điều đó đã thuyết phục được nhiều nước Trung Đông.
Ông Zelensky đã thực hiện chuyến công du tới Arab Saudi, Qatar và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trước khi lên đường sang Thổ Nhĩ Kỳ và Syria, nhằm đề xuất chia sẻ những kinh nghiệm thực chiến quý báu của Ukraine về phòng thủ drone để đổi lấy hỗ trợ về tài chính hoặc vũ khí.
Kiev có nhiều "bài học" cho các quốc gia vùng Vịnh, những nước vốn sở hữu nguồn lực mà Ukraine đang rất cần, như tên lửa cho hệ thống phòng không. Ngoài ra, ông Zelensky cũng đã ký kết một loạt thỏa thuận mới với nhiều quốc gia châu Âu.
Điều quan trọng tiếp theo đối với Ukraine và bất kỳ lực lượng quân sự nào trên thế giới chắc chắn là AI. Ukraine đang đạt được những bước tiến dài trong việc phát triển và huấn luyện các mô hình AI cho những hệ thống không người lái bằng cách sử dụng dữ liệu thực tế từ chiến trường.
Tuy nhiên, nhiều người vẫn tỏ ra thận trọng về việc áp dụng AI vào các loại robot mặt đất. Zinkevych cho biết ông có thể hình dung ra việc tự động hóa một số quy trình nhất định, nhưng không chắc rằng những công nghệ tự hành hoàn toàn sẽ có chỗ đứng trên chiến trường.
"Quyết định cuối cùng luôn phải do con người đưa ra", ông nói. "Liệu bạn có dám giao phó vũ khí cho AI không? Làm sao chúng ta chắc chắn được rằng nó có thể phân biệt giữa đồng đội và kẻ thù? Làm sao đảm bảo sẽ không xảy ra sự cố hay sai sót nào?".
Song với tư cách một cựu lính bộ binh và từng chỉ huy các nhóm đột kích, Zinkevych cho biết ông liên tục cảm thấy kinh ngạc trước những tiến bộ công nghệ mà mình đã chứng kiến trong suốt 4 năm qua.
"Nếu nghe chính mình nói những điều này vào năm 2022, tôi sẽ bảo rằng đó là lời của kẻ điên, tất cả chỉ là khoa học viễn tưởng", ông cho hay.
Nhưng giờ đây ông hoàn toàn tin tưởng vào hướng đi này. "Sinh mạng con người là vô giá, trong khi robot lại không đổ máu. Chính vì vậy, quan điểm của tôi là cần phải đẩy nhanh hơn nữa việc phát triển các hệ thống robot mặt đất với quy mô lớn hơn, đồng thời triển khai chúng như một hệ thống tổng thể trên chiến trường".
Tin Gốc: Vnexpress