Tướng Sergey Karakayev, tư lệnh lực lượng tên lửa chiến lược Nga, hôm 13/5 thông báo cuộc thử nghiệm tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) hạng nặng, sử dụng nhiên liệu lỏng RS-28 Sarmat đã diễn ra thành công, hoàn thành tất cả nhiệm vụ đề ra.
Tên lửa phóng từ sân bay vũ trụ Plesetsk ở tỉnh Arkhangelsk trưa 12/5, đánh trúng mục tiêu chỉ định ở thao trường Kura tại bán đảo Kamchatka thuộc vùng Viễn Đông. Tổng thống Nga Vladimir Putin gọi đây là “sự kiện quan trọng và thành công tuyệt đối”.
Lực lượng tên lửa chiến lược Nga hồi năm 2019 cho biết RS-28 Sarmat có tầm bắn 18.000 km. Để so sánh, mẫu ICBM có tầm bắn xa nhất trong biên chế Mỹ hiện nay là Minuteman III có thể vươn tới mục tiêu ở khoảng cách 14.000 km, trong khi con số này của dòng DF-41 Trung Quốc là 12.000-15.000 km.
Dù vậy, Tổng thống Putin hôm 12/5 khẳng định tên lửa Sarmat còn có thể vươn xa hơn nhiều nếu phóng theo phương pháp đặc biệt. “Tên lửa không chỉ có thể bay theo quỹ đạo đạn đạo thông thường mà còn cả quỹ đạo thấp, giúp đạt tầm bắn hơn 35.000 km, tăng gấp đôi độ chính xác và có khả năng xuyên phá mọi hệ thống phòng không hiện tại và tương lai”, ông nói.
Lãnh đạo Nga dường như đề cập phương pháp phóng tương tự Hệ thống vũ khí tấn công từ quỹ đạo thấp (FOBS), được Liên Xô phát triển và triển khai với số lượng hạn chế trong Chiến tranh Lạnh.
ICBM thông thường sẽ bay theo quỹ đạo cố định, với độ cao tối đa 1.200 km và lao xuống mục tiêu với tốc độ gấp gần 30 lần âm thanh. Trong khi đó, FOBS sử dụng tên lửa giống ICBM để đưa phương tiện hồi quyển chứa đầu đạn hạt nhân lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, chỉ khoảng 150 km so với mặt đất.
Không rõ lý do Tổng thống Putin nói tên lửa Sarmat chỉ đạt tầm bắn hơn 35.000 km nếu ứng dụng quỹ đạo dạng FOBS. Về lý thuyết, vũ khí dạng này có thể bay nhiều vòng quanh Trái Đất và đạt tầm bay gần như vô hạn. Đầu đạn sẽ hiện diện trên vũ trụ suốt thời gian dài và chỉ lao xuống mục tiêu khi có yêu cầu.
Mục đích của Liên Xô khi phát triển FOBS là qua mặt lưới cảnh giới và phòng không của Mỹ, vốn tập trung về phía Bắc Cực để phát hiện ICBM đang bay tới từ đối thủ. Tầm bay lớn của FOBS sẽ cho phép Liên Xô phóng chúng theo những hướng khác, trong đó có vòng qua Nam Cực, để tiếp cận lãnh thổ Bắc Mỹ.
Độ cao bay thấp hơn nhiều so với ICBM truyền thống cũng giúp FOBS ẩn mình tốt hơn trước radar cảnh giới, ngay cả khi được phóng về hướng bao phủ của mạng lưới phòng thủ đối phương.
“FOBS có thể tấn công từ những hướng mà radar không theo dõi, làm suy giảm khả năng dự đoán vị trí và thời điểm đòn đánh diễn ra, chứ chưa nói đến triển khai biện pháp đối phó”, Tyler Rogoway, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định.
Mỗi quả đạn Sarmat dài 35,5 m, có đường kính 3 m, mang được 10-15 đầu đạn hạt nhân hồi quyển độc lập (MIRV) với tổng sức mạnh tương đương 50 triệu tấn thuốc nổ TNT, kèm theo nhiều loại mồi bẫy để đánh lừa hệ thống phòng thủ đối phương. Sarmat cũng có thể lắp 3 phương tiện lướt siêu vượt âm Avangard hoặc các đầu đạn tương tự trong tương lai.
“Điểm nổi bật của phương tiện lướt siêu vượt âm (HGV) như Avangard là quỹ đạo bay. Khác với tên lửa đạn đạo truyền thống, chúng bay theo quỹ đạo tương đối thấp và phẳng ở tốc độ siêu vượt âm, đồng thời sở hữu khả năng cơ động trong toàn hành trình. HGV khó bị phát hiện và đánh chặn hơn nhiều so với đầu đạn hồi quyển thông thường”, chuyên gia quân sự Nga Dmitry Kornev, sáng lập viên dự án Military Russia, cho hay.
Rogoway cũng cho rằng HGV có thể tập kích mục tiêu nằm lệch rất nhiều so với quỹ đạo đạn đạo cố định và “gần như không thể bị đánh chặn”.
Dù vậy, cây bút Michael Pecks của tạp chí Forbes cho rằng FOBS kém chính xác hơn so với ICBM truyền thống. Khi vòng qua Nam Cực, nó vẫn sẽ bị phát hiện bởi mạng lưới vệ tinh cảnh báo trang bị cảm biến hồng ngoại chuyên phát hiện luồng xả động cơ. Hướng bay này cũng khiến đầu đạn mất gần một giờ để đến đích, thay vì 30 phút như khi bay qua Bắc Cực.
“Có lẽ một vụ phóng FOBS đơn lẻ sẽ không gây ra báo động, nhưng phóng hàng loạt chính là điều mà hệ thống cảnh báo tên lửa của Mỹ được thiết kế để phát hiện”, Pecks cho hay.
Đây dường như cũng là một trong những vấn đề mà nhà sản xuất Sarmat tìm cách khắc phục. Bộ Quốc phòng Nga cho biết tầng đẩy của tên lửa hoạt động trong thời gian tương đối ngắn, hạn chế đáng kể nguy cơ bị phát hiện bởi các vệ tinh trang bị cảm biến hồng ngoại.
Chương trình FOBS bị Liên Xô hủy bỏ vào những năm 1980. Không quân Mỹ hồi năm 2021 cho biết Trung Quốc đang phát triển và thử nghiệm vũ khí tương tự với đầu đạn HGV, nhưng chưa rõ tiến độ thực tế.
RS-28 Sarmat là một trong 6 “siêu vũ khí” được Tổng thống Putin giới thiệu lần đầu hồi năm 2018. Nga ban đầu dự kiến biên chế Sarmat vào năm 2020, song phải lùi thời hạn do chương trình chậm tiến độ. Lần phóng thành công đầu tiên của tên lửa Sarmat hoàn chỉnh diễn ra hồi tháng 4/2022, sau đó là những vụ thử thất bại vào tháng 2/2023 và tháng 9/2024.
“Lịch sử thử nghiệm của nó tới nay vẫn khá thất thường. Hoàn thiện dòng Sarmat sẽ mở đường cho Nga triển khai thêm nhiều tên lửa chiến lược nữa trong tương lai, có khả năng kích hoạt cuộc chạy đua vũ trang mới”, Thomas Newdick, biên tập viên của War Zone, cảnh báo.
Khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz tặng Tổng thống Mỹ Donald Trump chiếc áo bóng đá mang số 47 vào ngày 16/6, đó là kiểu cử chỉ mà một nhà lãnh đạo nước ngoài có thể đã làm trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump - một hành động mang tính thân mật và dường như được tính toán để làm hài lòng ông chủ Nhà Trắng.
Nhưng lần này, Thủ tướng Đức đã làm điều đó sau một giai đoạn căng thẳng, khi ông và các nhà lãnh đạo châu Âu khác lên án cuộc chiến của Mỹ tại Iran, khiến Tổng thống Trump tuyên bố rằng Washington sẽ rút một phần binh sĩ khỏi châu Âu.
Liên minh giữa châu Âu và Mỹ có thể vẫn trong tình trạng sóng gió, nhưng trong ngày làm việc chính thức đầu tiên của hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp, các nhà lãnh đạo cho thấy họ vẫn sẵn sàng cư xử lịch thiệp với ông Trump.
Bất chấp những va chạm gay gắt trong năm qua, các nhà lãnh đạo châu Âu dường như đã đi đến kết luận rằng cách tốt nhất để ứng phó với một vị tổng thống khó đoán là tìm cách tranh thủ ông, đặc biệt khi họ vẫn hy vọng có thể hợp tác với Mỹ trong các vấn đề nan giải như cuộc chiến ở Ukraine.
“Chúng ta cùng một đội”, Thủ tướng Đức viết trên mạng xã hội khi nói về Tổng thống Mỹ, đồng thời gửi lời chúc mừng sinh nhật muộn lần thứ 80 tới ông Trump.
Những lời lẽ hòa giải như vậy dường như khó xảy ra chỉ một tuần trước, khi sự chia rẽ giữa châu Âu và Mỹ về vấn đề Iran còn rất sâu sắc, cùng với đó là những lời đe dọa của Tổng thống Trump về việc sáp nhập Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, và việc ông thường xuyên chỉ trích các nhà lãnh đạo trung dung của châu Âu.
Tất cả những điều này đã khiến một số nhà lãnh đạo châu Âu tin rằng Mỹ không còn là đồng minh của họ, thậm chí trong một số trường hợp còn bị xem là một mối đe dọa.
Tuy nhiên, giờ đây, khi Tổng thống Trump phác thảo những nội dung chính của một thỏa thuận hòa bình với Iran, các nhà lãnh đạo châu Âu đã quay trở lại tìm cách lấy lòng ông.
“Đó chính là cách ngoại giao mang lại kết quả”, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen phát biểu khi chúc mừng Tổng thống Trump về khuôn khổ thỏa thuận với Iran.
Bà von der Leyen cho rằng thỏa thuận sẽ giúp mở lại eo biển Hormuz, kéo giá dầu xuống thấp hơn và thậm chí có thể cuối cùng chấm dứt chương trình hạt nhân của Iran.
“Hiện nay, phần lớn các nước châu Âu đều thừa nhận rằng họ không thể chờ đợi cho đến khi ông Trump mãn nhiệm và rằng mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương đã thay đổi một cách cơ bản”, Jeremy Shapiro, Giám đốc tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu (ECFR), một tổ chức nghiên cứu có văn phòng tại Berlin và London, nhận định.
“Nhưng tất nhiên, sự rạn nứt này không mang lại cho châu Âu một kế hoạch thay thế nào khác. Vì vậy, họ phải cư xử mềm mỏng với ông Trump”, chuyên gia Shapiro nói thêm.
Hãng AFP ngày 28.4 dẫn lời anh Anant Ambani (31 tuổi), con trai tỉ phú Ấn Độ Mukesh Ambani, cho biết anh vừa chính thức đề nghị chính phủ Colombia tạm dừng quyết định giết những con hà mã thuộc đàn do trùm ma túy Pablo Escobar đưa vào nước này.
Thay vào đó, anh đề nghị cho phép "di dời an toàn, dựa trên cơ sở khoa học, để đưa 80 con vật đến một nơi sinh sống lâu dài" tại trung tâm động vật Vantara của mình ở Ấn Độ.
Vườn thú rộng lớn này ở bang Gujarat phía tây Ấn Độ tự xưng là "một trong những trung tâm cứu hộ, chăm sóc và bảo tồn động vật hoang dã lớn nhất thế giới".
Theo Cơ quan Quản lý vườn thú trung ương Ấn Độ, Vantara hiện đã là nơi sinh sống của hàng trăm con voi, cũng như 50 con gấu, 160 con hổ, 200 con sư tử, 250 con báo và 900 con cá sấu, cùng nhiều loài động vật khác.
Các chuyên gia đã nhiều lần lên tiếng cảnh báo về việc Vantara nhập khẩu một lượng lớn động vật, bao gồm cả việc nhập khẩu các loài quý hiếm, đang có nguy cơ tuyệt chủng nghiêm trọng.
Trùm ma túy Escobar đã đưa hà mã đến Colombia vào thập niên 1980. Loài động vật to lớn này có nguồn gốc từ châu Phi và có thể nặng tới vài tấn.
Sau cái chết của Escobar vào năm 1993, những con hà mã từ vườn thú tư nhân của ông ta đã bắt đầu cuộc sống mới ven sông Magdalena ở Colombia. Tại đây, chúng thường tấn công ngư dân, dẫn đến quyết định xử lý từ cơ quan chức năng.
Anh Anant Ambani, con trai của tỉ phú đứng đầu tập đoàn đa quốc gia Reliance Industries, cho biết anh đã đệ trình một kế hoạch chi tiết để cung cấp cho các loài động vật một ngôi nhà mới tại Vantara. Hiện chưa rõ phản hồi từ phía chính phủ Colombia.
Tỉ phú Mukesh Ambani sở hữu khối tài sản trị giá 95,8 tỉ USD và hiện là người giàu thứ 20 thế giới, theo tạp chí Forbes ngày 28.4.
Thông báo đề cử ông Lance Schroyer được Tổng thống Mỹ Donald Trump phát trên mạng xã hội Truth Social ngày 27-6 (giờ địa phương).
Ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh ông Schroyer là "một người yêu nước với kinh nghiệm thực chiến thực thụ, một nhà lãnh đạo đã được kiểm chứng năng lực qua hàng thập kỷ kinh nghiệm tống giam những kẻ tội phạm nguy hiểm nhất".
Được biết ứng viên giám đốc ICE có hơn 29 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thực thi pháp luật tại bang Oklahoma, từng phục vụ trong lực lượng Cảnh sát bang Oklahoma và thủy quân lục chiến Mỹ.
Ông này cũng chỉ đạo các chương trình hợp tác thực thi pháp luật giữa chính quyền địa phương và ICE nhằm hỗ trợ xác định, bắt giữ và chuyển giao người nhập cư cư trú bất hợp pháp phạm tội cho cơ quan liên bang.
Trước khi được đề cử làm giám đốc ICE, ông Schroyer là cố vấn cấp cao của Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ Markwayne Mullin - một người cũng đến từ bang Oklahoma.
Cũng trong thông điệp trên mạng xã hội, Tổng thống Trump kêu gọi Thượng viện nhanh chóng xem xét và phê chuẩn đề cử đối với ông Schroyer. Việc phê chuẩn nhằm bảo đảm ICE có đầy đủ bộ máy lãnh đạo để triển khai các ưu tiên của chính quyền trong an ninh biên giới và thực thi pháp luật về nhập cư.
Theo truyền thông Mỹ, ICE đã không có một giám đốc nào được Thượng viện phê chuẩn kể từ năm 2017 đến nay. Tất cả người đứng đầu ICE kể từ năm 2017 đến giờ đều trên cương vị quyền giám đốc.
Tính từ ngày 20-1-2025, thời điểm ông Trump chính thức nhậm chức, cho đến nay đã có 3 người ngồi vào ghế quyền giám đốc ICE.
Việc ông Trump đề cử ông Schroyer diễn ra trong bối cảnh chính quyền của ông đang triển khai kế hoạch mở rộng lực lượng thực thi luật di trú.
Theo quan chức đặc trách biên giới của Nhà Trắng Tom Homan, chính quyền Tổng thống Trump sẽ bổ sung khoảng 10.000 nhân viên mới cho các lực lượng thực thi luật di trú nhằm tăng cường năng lực kiểm soát biên giới, đồng thời đẩy mạnh hoạt động truy bắt, trục xuất người nhập cư bất hợp pháp trên toàn nước Mỹ.
Ông Homan lập luận nhà chức trách đã đạt kết quả cao trong hoạt động trục xuất người nhập cư bất hợp pháp trong năm qua và Quốc hội Mỹ cũng đã cho thêm ngân sách bổ sung.
Số nhân sự mới sẽ được phân bổ cho ICE, Cơ quan Hải quan và bảo vệ biên giới (CBP) cùng một số đơn vị liên quan của Bộ An ninh Nội địa.
