Có những bậc thềm không cao, nhưng đủ để một người phải dừng lại. Đôi khi, bậc thềm ấy không chỉ nằm trước một cánh cửa – mà nằm ngay trên con đường dẫn đến sự hòa nhập.
Tôi từng đứng trước nhiều “bậc thềm” như thế – không chỉ ngoài phố, mà trong cả hành trình học tập, làm việc và sống giữa cộng đồng. Là một người khuyết tật vận động, tôi hiểu cảm giác khi con đường phía trước không hẳn là không có, nhưng lại chưa thực sự dành cho mình.
Muốn kể với mọi người 1 kỷ niệm gần đây khiến tôi nhớ mãi.
Tháng 1-2026, tôi được mời tham dự một hội thảo về thúc đẩy giáo dục hòa nhập cho trẻ khuyết tật. Đó là một cơ hội tôi rất trân trọng.
Nhưng hội trường lại ở tầng 5 – và không có thang máy.
Tôi đã lưỡng lự. Có một khoảnh khắc, tôi nghĩ mình nên dừng lại. Nhưng rồi, tôi vẫn quyết định đi tiếp – nhờ sự hỗ trợ của mọi người.
Hôm đó, tôi phải nhờ hai người đỡ hai bên mới có thể lên được. Khi bước vào hội trường, tôi đã thực sự mệt.
Tôi ngồi đó, lắng nghe những chia sẻ rất tâm huyết về “xóa bỏ rào cản”, nhưng không khỏi chạnh lòng.
Bởi ngay cả trong những không gian nói về hòa nhập, thì còn đó những “bậc thềm” cần được nhìn lại.
Và tôi nghĩ đến những người sử dụng xe lăn.
Nếu là họ, có lẽ họ đã phải dừng lại từ rất sớm – ngay từ cơ hội được tham gia.
Tôi là một nghệ nhân may thêu thủ công. Công việc của tôi bắt đầu từ những mảnh vải nhỏ, những đường kim tỉ mỉ – và trở thành cách tôi kể câu chuyện của mình.
Song song đó, tôi tham gia công tác xã hội trong lĩnh vực người khuyết tật, gặp gỡ nhiều người với những hoàn cảnh và dạng tật khác nhau.
Tôi nhận ra một điều rất rõ: Người khuyết tật không thiếu ý chí, không thiếu khả năng. Chúng tôi thường thiếu một môi trường phù hợp để phát huy.
Một bậc thềm, một cầu thang, một ánh nhìn ái ngại… Những điều tưởng như rất nhỏ, lại có thể giữ một người đứng lại rất lâu, thậm chí là dừng bước, dừng mong muốn, khát vọng.
Trong công việc của mình, tôi đã gặp nhiều người khuyết tật rất giỏi. Nhưng có người chưa từng đi xin việc, vì sợ bị từ chối. Có người đã thử, nhưng dừng lại sau vài lần không được nhìn nhận đúng.
Đôi khi, điều chúng tôi cần tưởng như vô cùng cơ bản nhưng lại hóa xa vời như một cơ hội được thử, một người nào đó tin rằng chúng tôi có thể làm được; một môi trường không khiến mình cảm thấy mình là gánh nặng.
Những điều đó giống như cách cộng đồng sẽ cùng giúp sức bỏ đi một “bậc thềm vô hình” trong cách nhìn nhận về chúng tôi
Và chúng tôi – cũng đang từng bước đi lên. Tôi hiểu cảm giác tự ti. Tôi cũng từng nghi ngại chính mình. Nhưng tôi chọn bước tiếp – từng chút một. Không phải vì con đường đã bằng phẳng, mà vì tôi tin rằng mỗi bước đi của mình cũng là một cách làm cho những “bậc thềm” phía trước thấp xuống.
Những chính sách hỗ trợ người khuyết tật ở Việt Nam đã và đang được cải thiện. Nhưng điều cần thiết hơn là sự thay đổi trong cách thực hiện, để từ “làm cho có” sang “làm để dùng được”; từ “hỗ trợ” sang “trao quyền”.
Một hội trường có thang máy. Một con đường có thể đi qua. Một lớp học có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu. Một phương tiện giao thông công cộng tiếp cận. Một cơ hội việc làm công bằng.
Những điều đó không lớn – nhưng đủ để một người không phải dừng lại.
Tôi vẫn đang mỗi ngày ghép những mảnh vải nhỏ thành một bức tranh.
Nhiều người vẫn cho rằng chỉ những loại trái cây đắt tiền như kiwi, việt quất, nho hay táo nhập khẩu mới thực sự giàu dinh dưỡng. Trong khi đó, chuối thường bị xem là lựa chọn "bình dân", ít giá trị sức khỏe. Tuy nhiên, các nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy đây là quan niệm chưa chính xác.
Theo Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan, một quả chuối cỡ trung bình cung cấp khoảng 105-110 kcal, gần 3g chất xơ và khoảng 450mg kali. Ngoài ra, chuối còn chứa vitamin B6, vitamin C, magie cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên.
Đặc biệt, kali được xem là dưỡng chất nổi bật nhất trong chuối. Đây là khoáng chất quan trọng giúp duy trì cân bằng điện giải, hỗ trợ hoạt động của cơ bắp và hệ thần kinh. Việc bổ sung đủ kali còn góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp, nhất là ở những người có chế độ ăn nhiều muối và ít rau xanh.
Không chỉ vậy, chuối còn là nguồn cung cấp năng lượng nhanh và tiện lợi cho cơ thể. Hàm lượng carbohydrate tự nhiên giúp bổ sung năng lượng tức thì, trong khi chất xơ tạo cảm giác no lâu hơn. Vì vậy, chuối thường được nhiều người lựa chọn trước hoặc sau khi vận động.
Tuy nhiên, với người mắc bệnh thận hoặc cần kiểm soát đường huyết, việc ăn chuối nên được cân đối phù hợp để tránh dư thừa kali hoặc đường tự nhiên.
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một chế độ ăn lành mạnh nên bổ sung đa dạng rau củ và trái cây với tổng lượng khoảng 400g mỗi ngày. Việc thay đổi nhiều loại trái cây khác nhau sẽ giúp cơ thể hấp thu đầy đủ vi chất cần thiết.
Với nguồn cung ổn định, giá thành hợp lý và giá trị dinh dưỡng cao, chuối hoàn toàn xứng đáng trở thành những loại trái cây nên xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn hằng ngày của người Việt.
Trái cây được xem là một trong những thực phẩm tự nhiên tốt nhất cho cơ thể nhờ giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất và các hợp chất chống oxy hóa.
Chất xơ trong trái cây giúp hỗ trợ tiêu hóa, tạo cảm giác no lâu và góp phần kiểm soát cân nặng. Đặc biệt, chất xơ hòa tan còn có khả năng giảm cholesterol và làm chậm hấp thụ đường vào máu.
Bên cạnh đó, trái cây cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng như vitamin A, C, E, K, kali, magie, sắt và folate, giúp cơ thể duy trì sức khỏe và tăng sức đề kháng.
Các chất chống oxy hóa tự nhiên như beta-carotene, lycopene hay flavonoid có trong nhiều loại trái cây còn giúp bảo vệ tế bào khỏi tác hại của gốc tự do, từ đó góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, ung thư và đột quỵ.
Đặc biệt, flavonoid trong các loại quả họ cam quýt được cho là có lợi cho não bộ, hỗ trợ giảm nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer hay Parkinson.
Các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên ăn khoảng 400g rau củ và trái cây mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe.
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy ăn nhiều trái cây gây hại đối với người khỏe mạnh. Nhờ chứa nhiều nước và chất xơ, trái cây thường tạo cảm giác no nhanh nên khó ăn quá mức.
Tuy nhiên, người mắc tiểu đường hoặc cần kiểm soát đường huyết nên ưu tiên các loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp như táo, cam, bưởi, lê… và sử dụng với lượng phù hợp.
Trong hai ngày 30 và 31-5, tại Trung tâm chính trị xã Mỹ Thọ, tỉnh Đồng Tháp diễn ra buổi tọa đàm chủ đề Nối dòng Cửu Long - Kết chuỗi ưu thế thuận nhiên, bàn về chuỗi giá trị, hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp và phát huy giá trị bản địa gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Chương trình thu hút gần 200 đại biểu nông dân và thanh niên khởi nghiệp tham gia chia sẻ, trao đổi về xây dựng hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp, phát triển du lịch cộng đồng, thương mại điện tử và câu chuyện xây dựng thương hiệu bản địa.
Giáo sư Phan Văn Trường (người sáng lập Hệ sinh thái Cấy nền) cho rằng khởi nghiệp không phải là làm điều gì thật lớn ngay từ đầu mà quan trọng là hiểu rõ sản phẩm của mình, đầu tư chất xám để nâng cao giá trị sản phẩm, tạo ra sự khác biệt và khả năng cạnh tranh bền vững.
"Nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang sở hữu nhiều lợi thế về tài nguyên bản địa, văn hóa và điều kiện tự nhiên. Tuy nhiên nếu chỉ dừng lại ở việc bán nguyên liệu thô thì rất khó nâng cao giá trị. Điều cần thiết hiện nay là thay đổi tư duy từ "bán sản phẩm" sang "bán giá trị", biết kể câu chuyện của vùng đất, của con người và của chính sản phẩm mình làm ra", ông Trường nói.
Chia sẻ với bà con nông dân và thanh niên khởi nghiệp, ông Lê Minh Hoan - nguyên Phó chủ tịch Quốc hội - nói khởi nghiệp không nhất thiết từ điều gì quá lớn lao, có khi chỉ hình thành từ một ý tưởng nhỏ, quan trọng là biết nhìn lại chính sản phẩm của địa phương mình để đầu tư chất xám, nâng cao giá trị sản phẩm.
"Làm nông nghiệp hôm nay không chỉ dừng lại ở sản xuất mà phải biết làm cho nông sản mang thêm giá trị từ câu chuyện văn hóa, cách chế biến, bao bì, thương hiệu và cách tiếp cận thị trường. Khi mỗi sản phẩm được đầu tư bằng tư duy sáng tạo và sự tử tế, giá trị nông sản sẽ được nâng lên cao hơn và tạo ra sinh kế bền vững cho người dân địa phương", ông Hoan nói.
Tọa đàm còn giới thiệu nhiều nội dung như: Thương mại hiện đại - Ngôn ngữ thiết kế tinh tế và bao bì câu chuyện bản địa; Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý và truyền thông sản phẩm; Thương mại điện tử - Showroom bản địa không biên giới; Chia sẻ kinh nghiệm phát huy di sản văn hóa địa phương phục vụ phát triển du lịch và kinh tế nông nghiệp bền vững.
Sét đánh là một trong những hiện tượng tự nhiên nguy hiểm và khó lường nhất trên Trái Đất, từng cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người mỗi năm. Tuy nhiên, bên cạnh những bi kịch, thế giới cũng ghi nhận không ít trường hợp hy hữu khi nạn nhân bị sét đánh trực tiếp nhưng vẫn sống sót, thậm chí hồi phục một cách khó tin.
Từ những câu chuyện ở Mỹ, châu Phi đến châu Âu, có người từng ngừng tim rồi được cứu sống, có người mang di chứng suốt đời nhưng vẫn vượt qua cửa tử, tất cả tạo nên những trường hợp hiếm gặp khiến giới khoa học vẫn tiếp tục nghiên cứu và lý giải.
Điển hình trường hợp Amber Escudero-Kontostathis, 28 tuổi, đã trải qua một trải nghiệm sinh tử hiếm gặp khi bị sét đánh trúng vào ngày 4/8/2022 tại quảng trường Lafayette, gần Nhà Trắng (Washington DC, Mỹ). Điều trớ trêu là hôm đó cũng chính là sinh nhật của cô.
Theo Washington Post, khi lực lượng y tế tìm thấy Amber giữa hiện trường hỗn loạn, cơ thể cô đã chuyển sang màu tím sẫm và xám dấu hiệu cho thấy chấn thương cực kỳ nghiêm trọng. Ba người khác trong sự việc, gồm một cặp vợ chồng ngoài 70 tuổi đến từ Wisconsin và một nam nhân viên ngân hàng 29 tuổi ở California, đã không qua khỏi.
Các nhà khoa học cho biết tia sét đã đánh xuống một cái cây, sau đó lan xuống mặt đất và bật ngược trở lại, tạo nên một chuỗi phóng điện nguy hiểm trong khu vực. Các bác sĩ nhận định việc Amber sống sót là "một phép màu".
Ký ức cuối cùng của cô trước tai nạn chỉ là cơn bão bất ngờ ập đến giữa cái nóng oi bức. Trước đó không lâu, cô còn nhắn cho người thân rằng: "Cả ngày em thấy như 40 độ C. Giờ thì có sấm sét rồi."
Cú sét kinh hoàng không chỉ khiến tim Amber ngừng đập tạm thời mà còn gây tổn thương nghiêm trọng hệ thần kinh. Chiếc máy tính bảng cô mang theo bị nổ tung, còn chiếc đồng hồ điện tử trên cổ tay thì bị nóng chảy. Cô cũng bị bỏng ở bụng và đùi do thiết bị đè lên trong khoảnh khắc tai nạn.
"Tôi không sống sót nhờ phép màu, mà nhờ những người xa lạ đã lao vào cơn bão để cứu tôi," Amber chia sẻ.
Hành trình hồi phục sau đó là chuỗi ngày đầy đau đớn. Cô phải tập lại từ việc đi đứng cơ bản, đồng thời đối mặt với nhiều triệu chứng kéo dài như cảm giác bỏng rát, tê lạnh, ngứa buốt và đau nhức xương. Có thời điểm, cơn đau dữ dội khiến cô phải la hét hàng giờ liền.
Dù tình trạng đã cải thiện theo thời gian và cô có thể đi lại, Amber vẫn chịu di chứng mất cảm giác từ lưng dưới đến đùi, khiến việc kiểm soát bước đi trở nên khó khăn, như thể "đang lơ lửng trên chính cơ thể mình".
Theo Hội đồng An toàn Sét Quốc gia Mỹ, nguy cơ một người bị sét đánh trong đời là khoảng 1 trên 19.000. Trung bình mỗi năm tại Mỹ vẫn có khoảng 22 người thiệt mạng vì hiện tượng thiên nhiên nguy hiểm này.
Những câu chuyện tưởng như phi thường ấy không chỉ cho thấy sức tàn phá khủng khiếp của thiên nhiên, mà còn nhắc nhở con người về ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết nơi đôi khi, một khoảnh khắc cũng đủ làm nên kỳ tích.
- Nếu không kịp tìm nơi trú ẩn an toàn, tuyệt đối tránh đứng dưới cây cao, khu vực trống trải hoặc nơi cao hơn xung quanh. Tránh xa các vật kim loại như xe đạp, hàng rào, thiết bị điện.
- Hãy di chuyển đến nơi thấp, khô ráo; đứng chụm người, thu nhỏ diện tích tiếp xúc với mặt đất, nhón chân và tuyệt đối không nằm xuống. Không tụ tập thành nhóm gần nhau.
- Rời xa ao hồ, biển, mương nước và cả các sườn núi hay đỉnh cao vì đây là những khu vực rất dễ bị sét đánh.
- Nếu cảm thấy tóc dựng lên hoặc có cảm giác tê như điện, hãy lập tức ngồi thấp xuống, cúi người, bịt tai và tránh chạm tay xuống đất.
- Trong ô tô hoặc phương tiện có vỏ kim loại kín như xe buýt, tàu hỏa, bạn thường an toàn nếu không chạm vào khung kim loại. Ngược lại, các phương tiện hở sẽ rất nguy hiểm.
- Sau khi nghe tiếng sấm cuối cùng, nên đợi ít nhất 30 phút trước khi rời nơi trú ẩn.
