Tôi 29 tuổi, từng du học và làm việc tại Singapore và Đài Loan (từ năm 2014 đến 2019). Khi ở Đài Loan, tôi vừa học ba tiếng, vừa làm lễ tân khách sạn 12 tiếng một ngày (hai ca đêm, ba ca ngày mỗi tuần), lương 35 NTD một giờ.
Khi về Việt Nam, tôi phải bắt đầu lại từ đầu với vị trí lễ tân, kiêm quản gia tại một khách sạn 5 sao, mức lương 8 triệu một tháng. Tôi làm công việc này trong hơn một năm. Khi TP HCM phải giãn cách vì dịch bệnh Covid-19, ngành khách sạn cũng bị gián đoạn hoạt động. Tôi chủ động chuyển sang làm freelance full-time, thu nhập khoảng 12 triệu một tháng. Đổi lại, tôi phải làm việc ban đêm năm ngày một tuần do khách hàng ở Mỹ.
Sau nửa năm, để cải thiện sức khỏe và tìm hướng đi mới, tôi quyết định chuyển sang ngành Expert Network & Consulting (mạng lưới chuyên gia và tư vấn) cho một công ty FDI. Vị trí của tôi lúc đó là Senior Associate (cộng tác viên cao cấp) với mức lương 18 triệu một tháng (chưa gồm thưởng). Sau bốn năm, hiện tôi đang là Project Manager (quản lý dự án), thu nhập khoảng 1.700 USD, chưa tính thưởng.
>> Cú sốc lương 11 triệu dù đầu tư tiền tỷ du học Anh
Kể về hành trình lập nghiệp của tôi như vậy để các bạn thấy rằng, kết quả mà tôi có ngày hôm nay chủ yếu đến từ việc tập trung tạo giá trị và hiệu suất công việc, chứ không phải chỉ nhờ tấm bằng đại học nước ngoài. Tôi luôn ưu tiên kết quả cuối cùng, và công ty đã ghi nhận điều đó.
Quan trọng nhất để quyết định thành công của một người không phải là chuyện du học hay không mà là tư duy về sự nghiệp và tích lũy.
Song song với công việc chính, tôi còn có tư duy tích lũy từ sớm. Bắt đầu từ mức lương 8 triệu tôi đã cố gắng tiết kiệm từng chút một để đầu tư crypto, chứng chỉ quỹ… Nhờ đó, tôi đã tạo được một nguồn thu nhập thụ động nhất định.
Tôi kể câu chuyện của mình để các bạn thấy rằng bằng cấp không quyết định thành công của mỗi người. Nếu bạn chủ động học hỏi và chứng minh được năng lực của bản thân thì cơ hội rồi sẽ mở ra. Còn việc tích sản, hãy bắt đầu càng sớm càng tốt, tích tiểu thành đại, bạn sẽ thấy giá trị của nó theo thời gian.
"Có phải ai cũng đủ điều kiện, thời gian để đến viện khám và chờ được bác sĩ kê đơn đâu? Đi khám sức khỏe thường xuyên là tốt, nhưng ở những khu vực nông thôn như nơi tôi sống, có nhiều người hoàn cảnh khó khăn phải ra hiệu thuốc mua chịu vài tháng đến cả năm mới trả được hết tiền. Như vậy thử hỏi sao họ có khả năng đi khám liên tục để lấy đơn thuốc của bác sĩ?".
Đó là thắc mắc của độc giả Dshoanghungbg xung quanh quy định bán thuốc kê đơn thiếu chỉ định bác sĩ bị phạt 20 triệu đồng. Đây là điểm mới trong Nghị định 90/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế vừa được Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ 15/5. Cụ thể, mức phạt từ 10 đến 20 triệu đồng được áp dụng đối với hàng loạt vi phạm trong hoạt động kinh doanh thuốc, như bán thuốc kê đơn khi không có chỉ định của bác sĩ. Mức phạt hiện nay là 5-10 triệu đồng. Thực tế nhiều năm qua, người dân dễ dàng mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc đặc trị mà không cần đi khám bệnh. Tình trạng này làm vi khuẩn kháng thuốc ngày càng nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp sức khỏe cộng đồng.
Ủng hộ quy định mới, nhưng bạn đọc Cau Có Không Quạu cũng trăn trở: "Tôi đồng tình với quy định bán thuốc kê đơn phải có chỉ định của bác sĩ. Nhưng Bộ cũng nên đưa ra các khung kê thuốc tiêu chuẩn để bác sĩ phải nương theo, chứ tôi thấy tình hình kháng thuốc kháng sinh hiện nay cũng có nguyên nhân do bác sĩ lạm dụng kê kháng sinh mạnh, không hoàn toàn do người dân tự ra hiệu thuốc mua. Không nhiều bác sĩ chủ động 'né' kháng sinh cho người bệnh đi khám, có thể do áp lực thời gian, do thói quen, do kỹ năng chuyên môn. Vấn đề này cần nghiên cứu thật thấu đáo".
>> Chỉ mua thuốc cảm nhưng được kê 4 thực phẩm chức năng
Trong khi đó, lo ngại đến khả năng chi trả của người bệnh, độc giả Bocol8te đặt vấn đề: "Hiện nay, có nhiều bác sĩ kê đơn thuốc rất đắt tiền, thậm chí toàn thuốc ngoại. Tôi đi khám chỉ là cái bệnh đơn giản nhưng bác sĩ kê đơn thuốc có giá cả triệu cho 7-10 ngày. Trong khi đó, có nhiều thuốc nội giá mềm hơn gấp đôi, gấp ba lần mà thành phần chính và liều lượng tương đương.
Với người có tiền hoặc thích thuốc ngoại thì không sao, nhưng những người kinh tế không dư dả như rất nhiều bạn bè, đồng nghiệp của tôi thì sẽ rất sợ đi khám bệnh cũng là vì thuốc đắt. Bản thân tôi mỗi khi mua thuốc đều hỏi người bán xem có loại thuốc nội nào tương tự không để mua thay thế, giảm được cả đống tiền chứ chẳng ít".
"Chủ trương là đúng, nhưng vấn đề là làm sao để cho người bệnh được hưởng lợi từ đó, chứ không là tiền lại chảy vào bác sĩ khi được quyền kê đơn và liên kết với nhà thuốc để chia phần trăm hoa hồng, làm giá thuốc bị đẩy lên", bạn đọcNguyenphixua nói thêm.
Tôi là nhân viên văn phòng, năm nay 30 tuổi. Giống nhiều người làm công việc ngồi máy tính cả ngày, tôi bắt đầu quan tâm đến sức khỏe hơn khi cảm thấy cơ thể xuống sức rõ rệt sau nhiều năm đi làm. Tôi chọn chạy bộ buổi tối như một cách rèn luyện thể lực và giải tỏa áp lực sau giờ làm. Mấy tháng trước, gần như cứ cách một ngày tôi lại xỏ giày ra công viên gần nhà lúc 21h, chạy đến tận 22h30-23h mới về.
Ban đầu, tôi rất thích cảm giác sau mỗi buổi chạy. Được vận động sau một ngày ngồi lì trước màn hình máy tính ở công ty, mồ hôi đầm đìa, đầu óc tôi nhẹ nhõm hơn, tinh thần thoải mái hơn hẳn. Nhưng chỉ sau gần một tháng, tôi bắt đầu nhận ra cứ tối nào chạy muộn là đêm đó mình ngủ không sâu giấc.
Sau khi chạy về, tôi còn phải tắm rửa, vệ sinh cá nhân rồi nằm nghỉ một lúc mới dễ chịu hơn. Thành ra nhiều hôm phải đến 1h sáng tôi mới thực sự lên giường ngủ. Dù cơ thể mệt rã rời sau hơn một tiếng vận động, đầu óc tôi vẫn ở trạng thái tỉnh táo, khó thư giãn hoàn toàn để đi vào giấc ngủ sâu. Có hôm nằm rất lâu mới ngủ được, có hôm ngủ chập chờn rồi sáng dậy vẫn thấy người mệt lử. Trong khi đó, sáng hôm sau tôi vẫn phải dậy sớm đi làm như bình thường.
>> Tôi lười vận động nhưng giờ chạy bộ 21 km
Tìm hiểu kỹ hơn, tôi mới biết việc vận động cường độ cao vào ban đêm khiến cơ thể và não bộ vẫn duy trì trạng thái hưng phấn trong nhiều giờ sau đó. Điều nguy hiểm là tôi không nhận ra sự suy kiệt diễn ra từ từ. Ban ngày, tôi bắt đầu khó tập trung hơn khi làm việc. Buổi sáng luôn trong trạng thái uể oải, thiếu năng lượng, chỉ muốn ngủ thêm.
Đến lúc cơ thể mệt mỏi kéo dài, tôi buộc phải nghỉ tập một thời gian. Thế mới thấy không phải cứ tập thể thao nhiều là tốt. Một thói quen lành mạnh nếu làm sai cách hoặc không phù hợp với nhịp sinh học của cơ thể vẫn có thể phản tác dụng. Thực ra, nhiều người trẻ hiện nay cũng giống tôi, chỉ có thời gian tập thể dục, thể thao vào buổi tối vì ban ngày bận công việc. Nhưng sau trải nghiệm của chính mình, tôi thấy giấc ngủ cũng quan trọng không kém việc vận động.
Sau này tôi phải điều chỉnh lại lịch sinh hoạt, cố gắng tập sớm hơn (từ 19h30-20h) và giảm cường độ. Tôi cố gắng kết thúc việc tập và về nhà trước 21h30 để lên giường ngủ sau đó một tiếng. Khi ngủ đủ giấc, cơ thể tôi hồi phục tốt hơn hẳn, tinh thần ổn định và hiệu quả công việc cũng được cải thiện. Vậy nên, chăm sóc sức khỏe không chỉ là cố ép mình vận động thật nhiều bằng mọi giá. Quan trọng hơn là hiểu cơ thể mình cần gì và giữ được sự cân bằng lâu dài.
Tôi và một người bạn vừa có cuộc tranh cãi khá gay gắt vì một đơn hàng giao muộn 5 phút. Sau khi nhận hàng đồ ăn đặt online, bạn tôi mở điện thoại, bấm đánh giá 1 sao cho shipper. Tôi khá bất ngờ vì hành động đó, nhưng bạn lại dứt khoát: "Phải làm vậy họ mới cải thiện chất lượng dịch vụ".
Tôi không đồng tình. Với tôi, 5 phút không phải vấn đề lớn, nhất là trong bối cảnh giao thông, thời tiết hay nhiều yếu tố khách quan khác. Quan trọng hơn, tôi nghĩ đến người giao hàng phía sau đơn đó. Một đánh giá 1 sao như vậy có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập, thậm chí là cơ hội nhận đơn của họ trong tương lai.
Bạn tôi lại có lý lẽ riêng khi cho rằng "nếu ai cũng dễ dãi, bỏ qua những sai sót dù nhỏ, thì dịch vụ sẽ không thể tốt lên". Theo bạn, hệ thống đánh giá tồn tại chính là để phản ánh trải nghiệm thực tế của khách hàng, và việc chấm điểm thấp khi không hài lòng là điều bình thường.
Tất nhiên, nếu nhìn từ góc độ người tiêu dùng, đã trả tiền thì người mua có quyền đòi hỏi dịch vụ đúng cam kết, chính xác từng phút. Nhưng khi nhìn vấn đề từ góc độ tình người, sự thông cảm với một công việc vốn đã nhiều áp lực, tôi thấy không nên quá nặng tay và phũ phàng như vậy.
>> 'Mua 5 kg cua biển làm quà du lịch, nhận về 1,2 kg dây buộc'
Là khách hàng, tôi cũng từng khó chịu khi đơn hàng đến muộn, nhất là khi đang cần gấp. Nhưng nếu là người giao hàng, chỉ cần một vài đánh giá thấp liên tiếp, thu nhập có thể bị ảnh hưởng đáng kể, trong khi không phải lúc nào họ cũng kiểm soát được mọi yếu tố khách quan bên ngoài.
Hệ thống đánh giá là cần thiết để duy trì chất lượng dịch vụ. Nhưng cách chúng ta sử dụng nó cũng phản ánh thái độ với những người đứng ở phía sau mỗi đơn hàng. Một đánh giá 1 sao có thể là hợp lý trong những trường hợp nghiêm trọng: thái độ không tốt, giao sai, làm hỏng đồ. Nhưng với những sai lệch rất nhỏ, như chậm vài phút, liệu có cần thiết phải chấm điểm tối thiểu theo hướng tiêu cực như vậy?
Tôi vẫn nhớ ánh mắt hơi ngạc nhiên của bạn khi tôi nói: "Có thể cậu đúng về nguyên tắc, nhưng chưa chắc đã hợp tình". Và có lẽ, bạn nghĩ tôi sai khi đặt nặng yếu tố cảm thông mà bỏ qua tiêu chuẩn dịch vụ. Giữa quyền lợi của người dùng và sinh kế của người lao động, ranh giới đôi khi rất mong manh. Còn bạn, trong tình huống đó, bạn sẽ chọn cách nào? Đánh giá nghiêm khắc để giữ chuẩn dịch vụ, hay linh hoạt hơn để giữ lại một chút cảm thông?
