Tổng thống Hàn Quốc lấy làm tiếc về việc UAV xâm phạm không phận Triều Tiên

Theo thông báo từ Bộ Quốc phòng Nhật, tàu khu trục Kaga sẽ cập cảng Căn cứ Không quân Thủy quân lục chiến Iwakuni từ ngày 1-4.6 để tiếp nhận các thiết bị cho F-35B nhằm chuẩn bị cho cuộc diễn tập chung Mỹ - Nhật dự kiến diễn ra vào tháng tới.

Thông thường, các tàu chiến Nhật không cập cảng tại căn cứ Iwakuni. Bộ Quốc phòng Nhật cho biết chuyến thăm cảng của tàu Kaga chỉ nhằm mục đích đưa lên các thiết bị.

Trang USNI News dẫn tài liệu của Hội đồng thành phố Iwakuni cho biết cuộc diễn tập dự kiến diễn ra vào cuối tháng 6, bao gồm các hoạt động phối hợp giữa các tàu. Chi tiết về cuộc huấn luyện chung, bao gồm cả địa điểm, vẫn đang được thảo luận.

Lực lượng Phòng vệ trên không Nhật (JASDF) đang trong giai đoạn huấn luyện ban đầu với máy bay F-35B dưới sự hướng dẫn của các phi công Mỹ tại Căn cứ Không quân Nyutabaru của JASDF. Ba chiếc đầu tiên đã được bàn giao năm ngoái và ba chiếc nữa được bàn giao trong năm nay. Nhật dự định sẽ sở hữu một phi đội gồm 42 chiếc F-35B.

Thủy quân lục chiến Mỹ lần đầu thực hiện cất và hạ cánh của tiêm kích F-35B trên tàu JS Izumo của Lực lượng Phòng vệ biển Nhật (JMSDF) vào năm 2021. Tàu Kaga đã được triển khai đến Mỹ vào năm 2024 để thực hiện các cuộc thử nghiệm với F-35B, đánh dấu lần thứ hai JMSDF tiến hành thử nghiệm F-35B.

Hiện tàu Izumo đang ở Yokohama để nâng cấp lần hai nhằm vận hành các tiêm kích F-35B, dự kiến hoàn thành vào tháng 3.2028. Tàu Kaga dự kiến trải qua giai đoạn sửa đổi thứ hai trong những tháng tới, với công việc dự kiến hoàn thành vào tháng 3.2029.

Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Hãng tin Reuters, trong cuộc phỏng vấn phát ngày 31-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết ông muốn thúc đẩy các cuộc đàm phán nhằm đạt được hòa bình với Nga trước khi mùa đông tới, trong bối cảnh Kiev đánh giá vị thế chiến lược của mình đã được cải thiện.

Các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian nhằm hướng tới một thỏa thuận hòa bình giữa Nga - Ukraine đã bị đình trệ khi Washington tập trung vào cuộc xung đột với Iran.

Ông Zelensky và các quan chức Ukraine khác cho rằng bước tiến của lực lượng Nga trên chiến trường đã chậm lại, trong khi Ukraine tăng cường các cuộc tấn công tầm trung và tầm xa vào lãnh thổ Nga, chủ yếu nhằm vào ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này.

"Bắt đầu từ tháng 12-2025, Nga đã đánh mất thế chủ động trên chiến trường" - ông Zelensky nói trong chương trình Face the Nation của Đài CBS (Mỹ).

"Vì vậy từ nay đến trước mùa đông, chúng tôi có một khoảng thời gian như thế này. Trước mùa đông, chúng tôi cần tìm ra giải pháp ngoại giao để có thể ngồi lại và nói chuyện" - ông Zelensky bình luận thêm, đồng thời cho rằng điều này phụ thuộc vào sức ép đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Theo nhà lãnh đạo Ukraine, sức ép từ xã hội Nga đang gia tăng. Ông Zelensky cũng đề cập đến khả năng tổ chức các cuộc đàm phán với sự hỗ trợ của châu Âu hoặc tiến hành đàm phán song phương với Nga, song tiếp tục kêu gọi áp đặt các lệnh trừng phạt cứng rắn hơn lên Matxcơva.

Gần đây Chuẩn tướng Andriy Biletsky, Tư lệnh Quân đoàn 3 của Ukraine, nhận định quân đội Nga đang kiệt sức và không có khả năng tạo ra những bước đột phá lớn trên chiến trường.

Ngày 31-5, Bộ Quốc phòng Romania xác nhận loại vũ khí rơi trúng tòa chung cư tại thành phố Galati vào ngày 29-5 là máy bay không người lái Geran-2 của Nga, theo báo The Kyiv Independent.

Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin bày tỏ nghi ngờ về việc chiếc drone này có phải của Nga hay không, đồng thời cho rằng đó có thể là drone của Ukraine.

Ông Putin đề nghị chuyển giao các mảnh vỡ drone cho Nga để Matxcơva có thể tiến hành cuộc điều tra độc lập của riêng mình.

Ngày 31-5, báo New York Times (Mỹ) đưa tin hơn 200 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào tàu thuyền bị cho là có liên hệ với các băng đảng ma túy ở Nam Mỹ.

Theo tờ báo này, kể từ khi Mỹ bắt đầu các cuộc tấn công vào mùa thu năm ngoái, quân đội nước này đã tiến hành hơn 60 cuộc tấn công nhằm vào các tàu thuyền bị nghi được những kẻ buôn bán ma túy sử dụng. Bộ Tư lệnh miền Nam của Mỹ gần đây nhất đã thông báo về một cuộc tấn công như vậy vào ngày 30-5.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã công bố việc triển khai Chiến dịch Mũi giáo phương Nam (Southern Spear) nhằm vào các băng đảng ma túy vào tháng 11 năm ngoái.

Ngày 31-5, Văn phòng Tổng thống Syria cho biết Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó hai bên thảo luận về việc hỗ trợ nền kinh tế Syria cũng như những diễn biến mới nhất trong khu vực, theo Hãng tin Reuters.

Ông al-Sharaa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế trong giai đoạn tái thiết đất nước, đồng thời lưu ý "việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt còn lại là điều kiện cần thiết để phục hồi nền kinh tế và cải thiện mức sống của người dân".

Nhà lãnh đạo Syria cũng kêu gọi thúc đẩy đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi cho việc nối lại các dự án kinh tế và cơ sở hạ tầng trong những lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế.

Tháng 5 năm ngoái, ông Trump gặp ông al-Sharaa ở Saudi Arabia, trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên trong 25 năm gặp một nhà lãnh đạo Syria.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, ít nhất 67 người đã thiệt mạng trong 2 vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái (drone) xảy ra gần đây tại khu vực Kordofan của Sudan, trong bối cảnh cuộc xung đột kéo dài giữa Quân đội Sudan và Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) bán quân sự tiếp tục leo thang.

Vụ tấn công bằng drone xảy ra ngày 31-5 (giờ địa phương) tại làng Kadam, bang Tây Kordofan, đã làm 10 người thiệt mạng, trong đó có 8 trẻ em và 2 phụ nữ.

Các nạn nhân là những người dân đã chạy trốn khỏi khu vực Abu Kershola thuộc bang Nam Kordofan để tìm nơi trú ẩn tưởng như là an toàn. Vụ việc xảy ra tại một khu vực dân sự không có hoạt động quân sự cho thấy tình trạng bạo lực đang lan rộng tới cả các khu vực tập trung người di tản.

Trước đó, ngày 30-5, một vụ tấn công khác cũng bằng drone nhằm vào làng Al-Murra ở bang Bắc Kordofan đã làm 57 người thiệt mạng. Khu vực này hiện là một trong những địa bàn giao tranh giữa Quân đội Sudan và RSF.

Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) dự báo tăng trưởng kinh tế của một số nước châu Phi cũng như của cả châu lục này sẽ chậm lại trong năm 2026 do tác động từ xung đột tại Trung Đông, trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao và áp lực đối với ngân sách nhà nước gia tăng.

Phóng viên TTXVN tại châu Phi dẫn chuyên trang phân tích kinh tế vùng Vịnh AGBI về triển vọng kinh tế châu Phi năm 2026 được AfDB công bố gần đây cho biết, tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Ai Cập dự báo sẽ giảm xuống 4% trong năm 2026 từ mức 4,4% trong năm 2025. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế của quốc gia Bắc Phi này được kỳ vọng sẽ phục hồi lên 4,3% vào năm 2027.

Theo AfDB, đà tăng trưởng chậm lại chủ yếu xuất phát từ các biện pháp thắt chặt chi tiêu công mà Chính phủ Ai Cập triển khai nhằm giảm bớt tác động của xung đột khu vực đối với tài khóa nhà nước và lạm phát.

Thủ tướng Ai Cập Mostafa Madbouly hồi tháng 3 cho biết hóa đơn nhập khẩu khí đốt của nước này đã tăng thêm khoảng 1 tỉ USD mỗi tháng kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2. Chi phí năng lượng gia tăng đang tạo thêm áp lực đối với cán cân thanh toán cũng như ngân sách của Cairo.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Chúng ta đang trong trạng thái ngừng bắn và điều đó nghĩa là 'đồng hồ 60 ngày' sẽ tạm dừng hoặc chấm dứt hiệu lực", Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth ngày 29/4 nói với nghị sĩ Tim Kaine trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện, đề cập đến chiến dịch tấn công Iran.

Ông Hegseth cũng nhắc đến Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, được quốc hội Mỹ thông qua năm 1973, trong đó quy định Tổng thống có 60 ngày để chấm dứt chiến dịch nếu không được quốc hội phê duyệt. "Chiếc đồng hồ" pháp lý này bắt đầu chạy từ ngày 2/3, thời điểm Tổng thống Donald Trump thông báo cho quốc hội về chiến dịch ở Iran và thời hạn 60 ngày kết thúc hôm 1/5.

"Tôi không tin đạo luật ủng hộ cách hiểu đó", thượng nghị sĩ Kaine đáp lại, đồng thời cảnh báo chính quyền Tổng thống Trump đang đối mặt một vấn đề pháp lý nghiêm trọng.

Cuộc tranh luận này một lần nữa khiến sự chú ý trên chính trường Mỹ dồn vào Đạo luật Quyền lực Chiến tranh. Hơn nửa thế kỷ sau khi được thông qua, đây vẫn là công cụ pháp lý rõ ràng nhất mà quốc hội Mỹ sử dụng để kiềm chế quyền lực chiến tranh của tổng thống.

Hiến pháp Mỹ quy định quốc hội, thuộc nhánh lập pháp, nắm quyền tuyên chiến, cấp ngân sách và ban hành khung pháp lý cho việc sử dụng quân đội, trong khi tổng thống, người đứng đầu nhánh hành pháp, là tổng tư lệnh, trực tiếp chỉ huy quân đội và chịu trách nhiệm ứng phó nhanh với các tình huống khẩn cấp liên quan an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, sự phân quyền này còn tồn tại "vùng xám" mà nhiều đời tổng thống Mỹ đã tận dụng để phát động chiến dịch mà không cần xin quốc hội phê chuẩn. Để duy trì vai trò của nhánh lập pháp, quốc hội Mỹ năm 1973 đã thông qua Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, nhằm giới hạn quyền hạn của tổng thống trong các cuộc chiến ở nước ngoài.

Theo đạo luật, tổng thống có thể kích hoạt quân đội Mỹ trong những tình huống nhất định, bao gồm "tình trạng khẩn cấp quốc gia do một cuộc tấn công nhằm vào Mỹ gây ra". Đạo luật nhấn mạnh tổng thống phải báo cáo quốc hội trong vòng 48 giờ "từ khi quân đội Mỹ tham gia các hoạt động chống lại lực lượng thù địch".

Sau đó là thời hạn 60 ngày để quốc hội xem xét và phê chuẩn chiến dịch. Nếu quốc hội không phê chuẩn, tổng thống phải chấm dứt chiến dịch đó. Luật cho phép tổng thống có thêm tối đa 30 ngày, nhưng chỉ nhằm phục vụ việc rút quân an toàn, không phải để tiếp tục mở rộng chiến dịch.

Trên lý thuyết, đây là giới hạn đáng kể với quyền lực hành pháp, bởi đạo luật thiết lập một "đồng hồ pháp lý" để buộc Nhà Trắng phải tìm kiếm sự hậu thuẫn từ quốc hội nếu muốn kéo dài xung đột. Tuy nhiên, thực tiễn nhiều thập niên qua cho thấy đạo luật khó trở thành "hàng rào cứng" đối với tổng thống Mỹ.

Tổng thống Bill Clinton ngày 26/3/1999 gửi thư đến quốc hội thông báo về quyết định ông đưa ra hai ngày trước đó, đưa Mỹ tham gia chiến dịch của NATO nhằm vào Nam Tư. Ông lưu ý rất khó dự đoán chiến dịch sẽ kéo dài trong bao lâu.

Lưỡng viện Mỹ sau đó nhiều lần bỏ phiếu về các nghị quyết chấp thuận hoặc bác bỏ quyết định của ông Clinton trong tháng 3-4/1999, nhưng không thể thông qua được biện pháp nào. NATO kết thúc chiến dịch sau 78 ngày, đồng nghĩa ông Clinton đã vượt quá thời hạn quy định.

Hạ nghị sĩ Cộng hòa Tom Campbell đã đệ đơn kiện ông Clinton vi phạm Đạo luật Quyền lực Chiến tranh. Một tòa án liên bang bác bỏ vụ kiện, cho rằng các nghị sĩ không có đủ tư cách pháp lý để tòa thụ lý, do đó không ra phán quyết về việc ông Clinton có phạm luật hay không.

Tháng 3/2011, tổng thống Barack Obama triển khai quân đội Mỹ tham gia chiến dịch của NATO nhằm vào chính quyền Libya dưới thời ông Muammar Gaddafi. Ông cũng không được quốc hội chấp thuận trước cho quyết định này.

Tổng thống Obama sau đó vẫn tiếp tục các hoạt động quân sự của Mỹ tại Libya khi đã vượt quá mốc 60 ngày. Chính quyền của ông lập luận rằng chiến dịch không cấu thành "hoạt động thù địch" theo nghĩa mà đạo luật đề cập, bởi không có giao tranh kéo dài và Mỹ không triển khai lực lượng trên bộ.

Mỹ ngày 28/2 phối hợp cùng Israel tấn công hàng loạt mục tiêu ở Iran, khi chưa có sự chấp thuận từ quốc hội. Tổng thống Trump thông báo cho quốc hội ngày 2/3 rằng ông phát động chiến dịch theo thẩm quyền hiến định nhằm bảo vệ người dân, lợi ích quốc gia và thúc đẩy các mục tiêu an ninh, đối ngoại của Mỹ. Đây cũng là cách diễn đạt từng được ông Clinton và ông Obama sử dụng.

"Tôi trân trọng sự ủng hộ từ quốc hội với động thái này", ông Trump viết.

Mỹ và Iran đạt lệnh ngừng bắn từ ngày 7/4, theo giờ Washington, và đã gia hạn để đàm phán. Đây chính là cơ sở để chính quyền Tổng thống Trump đưa ra cách diễn giải khác với "đồng hồ 60 ngày", theo lý thuyết sẽ kết thúc vào ngày 1/5.

Bruce Fein, chuyên gia luật quốc tế và hiến pháp Mỹ, nói với Al Jazeera rằng Đạo luật Quyền lực Chiến tranh "không đề cập ở bất kỳ đâu rằng đồng hồ 60 ngày sẽ dừng nếu có lệnh ngừng bắn". Ông Fein lưu ý nếu chấp nhận lập luận đó, đạo luật sẽ trở thành "hổ giấy".

"Tôi không chắc sẽ có bao nhiêu người chấp nhận lập luận đó", Scott Lucas, giáo sư về chính trường Mỹ và quốc tế tại Viện Clinton, Đại học UCD, Ireland, bình luận với Washington Post. "Vấn đề có thể trở nên phức tạp nếu Mỹ nối lại các cuộc không kích hoặc triển khai bộ binh trên thực địa".

Quốc hội Mỹ đến nay chưa ra nghị quyết nào về việc chấp thuận cuộc chiến với Iran và cũng chưa thông báo kế hoạch hành động khi hạn chót trôi qua. Tạp chí Time đưa tin phe Dân chủ đang xem xét các phương án kiện ông Trump nếu Tổng thống tiếp tục cuộc chiến.

Các nghị sĩ Dân chủ đã nhiều lần đề xuất dự thảo nghị quyết giới hạn quyền lực chiến tranh của ông Trump để chấm dứt chiến sự, nhưng đều bất thành vì đảng Cộng hòa đang kiểm soát lưỡng viện. Lãnh đạo Cộng hòa tại Thượng viện John Thune nói ông sẽ xem xét kỹ lưỡng lợi ích của đảng này trước khi hành động.

Một quyết định ủng hộ xung đột có thể khiến cử tri Mỹ rời xa đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Kết quả thăm dò do Reuters/Ipsos công bố tuần này cho thấy chỉ 34% cử tri Mỹ ủng hộ cuộc chiến với Iran. Mô hình dự báo của nền tảng phân tích bầu cử Silver Bulletin cho thấy tỷ lệ ủng hộ - phản đối cuộc chiến là 38,4% và 54,8%.

Trong khi đó, Nhà Trắng cho biết chính quyền ông Trump đang "trao đổi tích cực với quốc hội" về vấn đề, đồng thời cảnh báo các nhà lập pháp không nên "ghi điểm chính trị bằng cách tiếm quyền của Tổng tư lệnh".

Tin Gốc: Vnexpress