Tổng thống Donald Trump ngày 8/7 sử dụng chuyên cơ VC-25A cũ màu xanh da trời nhạt để rời Thổ Nhĩ Kỳ sau hội nghị thượng đỉnh NATO, thay vì Máy bay Cầu nối VC-25B mới đưa vào biên chế và được ông dùng để di chuyển từ Mỹ đến Thổ Nhĩ Kỳ trước đó.
Lãnh đạo Mỹ không giải thích rõ lý do đổi chuyên cơ, chỉ nói “muốn hoài niệm”. Ông cho biết cả hai máy bay sẽ đáp xuống căn cứ không quân Mildenhall ở Anh trước khi về Mỹ, dù điểm dừng này không có trong kế hoạch ban đầu.
“Chúng tôi vừa hạ cánh và hội quân với chiếc Không lực Một mới, vốn được đưa đến Mildenhall từ trước theo đề nghị của căn cứ để các quân nhân đồn trú tại đây được tận mắt nhìn thấy. Họ rất hào hứng”, ông Trump viết trên mạng xã hội.
Tổng thống Mỹ sau đó lên chuyên cơ mới và khởi hành về căn cứ liên hợp Andrews ở ngoại ô thủ đô Washington. Ông cho biết đợt dừng chân tại căn cứ Mildenhall “nằm trên đường từ Thổ Nhĩ Kỳ về Mỹ và hầu như không làm thay đổi đường bay”.
Khi được hỏi mối đe dọa ám sát có phải là lý do khiến ông đổi chuyên cơ để rời Thổ Nhĩ Kỳ hay không, Tổng thống Trump không trả lời trực tiếp nhưng thừa nhận có nguy hiểm tiềm tàng. “Tôi luôn đối mặt với các mối đe dọa. Tôi là mục tiêu số một trong danh sách của họ”, ông nói, lặp lại các phát biểu trước đó rằng bản thân là một trong những mục tiêu ám sát hàng đầu của Iran.
Thổ Nhĩ Kỳ có chung đường biên giới với Iran. Ông Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ chưa đầy một ngày sau khi quân đội Mỹ tiến hành loạt cuộc không kích quy mô lớn vào Iran để đáp trả các vụ tấn công tàu thuyền trên eo biển Hormuz, cũng như ngay trước khi Mỹ tiến hành đợt không kích mới rạng sáng 8/7.
Động thái bất ngờ đổi chuyên cơ của ông Trump cũng làm dấy lên những hoài nghi về mức độ đảm bảo an toàn của máy bay mới.
Máy bay Cầu nối VC-25B được công ty quốc phòng L3Harris hoán cải từ chiếc Boeing 747-8i có biệt danh “cung điện bay” mà Qatar tặng cho Mỹ năm ngoái. Máy bay sẽ đảm nhiệm vai trò chuyên cơ Không lực Một phục vụ Tổng thống Mỹ trong lúc tập đoàn Boeing hoàn tất quá trình chỉnh sửa hai chiếc 747-8i thành máy bay VC-25B hoàn chỉnh.
Hệ thống liên lạc trên Máy bay Cầu nối VC-25B được trang bị những công nghệ hiện đại nhất. Phi cơ này cũng lớn hơn chiếc VC-25A, với chiều dài nhỉnh hơn khoảng 5 m.
Jason Lambert, lãnh đạo L3Harris, từ chối tiết lộ những thông tin về hệ thống phòng vệ và chỉ huy của máy bay, cũng như không quân Mỹ đã nới lỏng hoặc loại bỏ những yêu cầu nào để đẩy nhanh tiến độ dự án Máy bay Cầu nối VC-25B so với phiên bản VC-25B hoàn chỉnh của Boeing.
Chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết chuyên cơ VC-25A đời cũ được trang bị hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận, cùng các tổ hợp gây nhiễu hồng ngoại và mồi bẫy.
Trong khi đó, Máy bay Cầu nối VC-25B dường như ứng dụng cấu hình khác biệt. Cũng chưa rõ phi cơ này có khả năng chống lại xung điện từ và duy trì năng lực chỉ huy như phiên bản VC-25B hoàn chỉnh trong dự án của Boeing hay không.
Các nghị sĩ Dân chủ ước tính chi phí hoán cải máy bay có thể vượt một tỷ USD, đồng thời bày tỏ lo ngại về mức độ an toàn của chuyên cơ.
Theo tờ New York Times, tối 12-5 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chào đón ông Jesen Huang - CEO của hãng chip khổng lồ Nvidia - lên chuyên cơ Air Force One khi ông lên đường tới Bắc Kinh dự hội nghị thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc.
Ông Huang, người đứng đầu công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới, ban đầu không có tên trong danh sách các lãnh đạo doanh nghiệp dự kiến tháp tùng tổng thống.
Tuy nhiên sau khi thấy thông tin về sự vắng mặt này, ông Trump đã gọi điện trực tiếp cho vị CEO vào sáng cùng ngày và đưa ra lời mời, theo một nguồn thạo tin.
Ông Huang đã bay tới Alaska (Mỹ) vào tối 12-5 và lên chuyên cơ Air Force One trong thời gian máy bay dừng để trung chuyển.
"Ông Jensen tham dự hội nghị thượng đỉnh theo lời mời của Tổng thống Trump nhằm ủng hộ nước Mỹ và các mục tiêu của chính quyền", người phát ngôn Công ty Nvidia cho biết.
Trước đó ngày 11-5, Nhà Trắng công bố danh sách 16 giám đốc điều hành tháp tùng chuyến đi của ông Trump đến Bắc Kinh, trong đó có ông Tim Cook của Apple, ông Larry Fink của BlackRock cùng lãnh đạo nhiều tập đoàn khác đang xúc tiến các thỏa thuận với Trung Quốc - nhưng không có tên ông Huang.
Sự vắng mặt này nhanh chóng thu hút sự chú ý tại Thung lũng Silicon và Washington, bởi ông Huang được biết đến là người có quan hệ chặt chẽ với ông Trump và từng đóng vai trò cầu nối giữa Washington và Bắc Kinh.
Gần một năm qua, ông liên tục vận động hành lang với các quan chức ở cả hai phía nhằm tạo điều kiện để Nvidia được phép bán chip trí tuệ nhân tạo cho Trung Quốc.
Chip của Nvidia là yếu tố then chốt thúc đẩy làn sóng AI đang định hình lại nền kinh tế toàn cầu, được các chính phủ và doanh nghiệp trên khắp thế giới săn đón.
Song việc xuất khẩu mặt hàng này sang Trung Quốc vẫn là vấn đề gây tranh cãi gay gắt ở Washington.
Mùa hè năm ngoái, ông Trump phê duyệt thương vụ bán thế hệ chip cũ hơn của Nvidia cho Trung Quốc và dự tính thu một phần lợi nhuận, nhưng đến nay phía Bắc Kinh vẫn chưa phê duyệt bất kỳ đơn hàng nào.
Một số nghị sĩ Cộng hòa đã thúc đẩy các dự luật nhằm siết chặt phạm vi giao dịch này, trong khi các quan chức trong chính quyền cũng từng can thiệp để ngăn ông Trump cấp phép xuất khẩu những dòng chip tiên tiến hơn, với lý do an ninh quốc gia.
Chính quyền chuyển tiếp Mali tối 26.4 thông báo Bộ trưởng Quốc phòng Mali Sadio Camara đã thiệt mạng sau khi một kẻ tấn công tự sát lái xe chở thuốc nổ tông thẳng vào nhà ông ở thị trấn Kati, gần thủ đô Bamako vào sáng 25.4, theo Tân Hoa xã.
Ông Camara đã đấu súng với các kẻ tấn công tham gia cùng và tiêu diệt được vài tên nhưng do bị thương nặng, ông qua đời tại bệnh viện.
Vụ nổ khiến ngôi nhà bị sập, làm những người khác thương vong và phá hủy một thánh đường Hồi giáo gần đó, khiến một số tín đồ thiệt mạng. Chính quyền sẽ tổ chức quốc tang cho tướng Camara.
Nhiều địa phương tại Mali như Bamako, Kati, Gao, Sevare và Kidal đã trở thành mục tiêu trong đợt tấn công phối hợp ngày 25.4. Trước đó, chính quyền cho biết những cuộc tấn công này khiến 16 dân thường và quân nhân bị thương.
Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM), tổ chức liên kết với al-Qaeda tại khu vực, đã hợp tác với nhóm vũ trang đối lập do người Tuareg chi phối là Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) để thực hiện hơn nửa tá cuộc tấn công đồng loạt trên khắp Mali, theo tuyên bố của hai nhóm nảy.
AP đưa tin một người phát ngôn của FLA tuyên bố quân đội Mali và lực lượng Nga đã rút khỏi thành phố Kidal sau đợt tấn công ngày 25.4. Người đứng đầu quân đội Mali Oumar Diarra tối 26.4 xác nhận quân đội đã rời khỏi thành phố và đang tái tập hợp tại Anefis, thành phố cách Kidal khoảng 100 km về phía nam.
Các nhà phân tích và ngoại giao miêu tả đợt tấn công ngày 25.4 là một trong những chiến dịch phối hợp lớn nhất tại Mali trong những năm gần đây, theo tờ The Guardian. Liên Hiệp Quốc đã bày tỏ lo ngại sâu sắc và lên án bạo lực, kêu gọi quốc tế phản ứng trước tình trạng bạo lực tại quốc gia Tây Phi.
Vụ cháy bùng phát hôm nay tại khu vực đặt máy phát điện của nhà máy điện hạt nhân Barakah ở vùng Al Dhafra thuộc Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), sau khi khu vực này trúng đòn tập kích bằng máy bay không người lái. Địa điểm xảy ra hỏa hoạn nằm gần vành đai an ninh vòng trong của nhà máy.
Cơ quan Quản lý Hạt nhân Liên bang (FANR) của UAE khẳng định sự việc không ảnh hưởng đến mức độ an toàn của nhà máy điện, cũng không tác động đến những hệ thống thiết yếu, toàn bộ tổ máy đều hoạt động bình thường. Không có thương vong trong vụ tập kích, nhưng chưa rõ ngọn lửa đã được khống chế hay chưa.
UAE chưa cáo buộc bên nào đứng sau vụ tấn công, cũng chưa có cá nhân hay tổ chức nào nhận trách nhiệm về sự việc.
Nhà máy điện hạt nhân Barakah có trị giá 20 tỷ USD, là dự án hợp tác giữa UAE và Hàn Quốc, bắt đầu hoạt động từ năm 2020. Đây là nhà máy điện hạt nhân đầu tiên và duy nhất trên bán đảo Arab, cung cấp khoảng 1/4 nhu cầu điện cho UAE.
Cuộc tập kích ngày 17/5 đánh dấu lần đầu nhà máy Barakah bị nhắm mục tiêu từ khi xung đột Trung Đông bùng phát cuối tháng 2. Sự việc xảy ra giữa lúc căng thẳng giữa UAE và Iran đang ở mức cao.
Iran đã tập trung phần lớn hỏa lực đáp trả nhằm vào UAE với hơn 2.800 tên lửa và UAV, nhiều hơn mọi quốc gia liên quan, kể cả Israel. Các cuộc tập kích gây thiệt hại nặng nề cho giao thông hàng không, du lịch và thị trường bất động sản của UAE, dẫn đến nhiều đợt sa thải và cho nghỉ việc có thời hạn.
Giới chức vùng Vịnh cho biết hành động của Iran đã thúc đẩy UAE thay đổi cơ bản chiến lược, chuyển sang coi Iran là "thế lực bất hảo, tìm cách phá hoại mô hình kinh tế - xã hội của UAE, vốn dựa trên nhân tài nước ngoài và danh tiếng về sự an toàn, ổn định".
Iran vẫn gần như đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến đường biển trọng yếu tại khu vực. Mỹ đang phong tỏa các cảng biển Iran để đáp trả, trong khi đàm phán hòa bình giữa hai bên không đạt được tiến triển mới.
Một số cuộc giao tranh và tập kích đã nổ ra xung quanh eo biển Hormuz trong vài tuần qua, làm dấy lên lo ngại xung đột quy mô lớn có thể bùng phát trở lại nếu lệnh ngừng bắn hiện tại giữa Iran và Mỹ sụp đổ.
